De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Vertalen wordt volwassen. Vertalers en vertaalopvattingen in Nederland, 1950-2000 “De poëticale blik” Vertaling, cultuur en wetenschap 2010-2011 29 november.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Vertalen wordt volwassen. Vertalers en vertaalopvattingen in Nederland, 1950-2000 “De poëticale blik” Vertaling, cultuur en wetenschap 2010-2011 29 november."— Transcript van de presentatie:

1 Vertalen wordt volwassen. Vertalers en vertaalopvattingen in Nederland, “De poëticale blik” Vertaling, cultuur en wetenschap november 2010

2 De Martinus Nijhoff Prijs ( )  Nijhoff ( ) dichter criticus vertaler cultuurbons

3 Excursie: vertaalpoëtica  Gillaerts: “min of meer samenhangend geheel van opvattingen over het vertalen en vertalingen” (p. 130) “min of meer samenhangend geheel van opvattingen over het vertalen en vertalingen” (p. 130) proces, product, functieproces, product, functie  interne vertaalpoëtica vertaalpraktijk vertaalpraktijk  externe vertaalpoëtica: uitspraken over vertalen uitspraken over vertalen

4 Excursie: vertaalpoëtica  Caveat: “construct” van de onderzoeker “construct” van de onderzoeker  Begrippenapparaat: dilemma: adequaat t.o. acceptabel dilemma: adequaat t.o. acceptabel  situering: snijpunt van vertaaltraditie, literaire conventie en socio-culturele context van ontvangende cultuur snijpunt van vertaaltraditie, literaire conventie en socio-culturele context van ontvangende cultuur

5 Martinus Nijhoff Prijs contextualisering  Positie PBC: “Hem, Die aan ons Fonds Zijn naam gaf” “Hem, Die aan ons Fonds Zijn naam gaf” mission statement mission statement mission statement mission statement presentatie NHP presentatie NHP presentatie NHP presentatie NHP

6 Martinus Nijhoff Prijs contextualisering: historisch  ontstaan overlijden Nijhoff overlijden Nijhoff  uitgangspunten ontbreken prijs ontbreken prijs “ingesteld voor die vertalingen van dichtkunst, dramatisch werk en verhalend en beschouwend proza in en uit het Nederlands, die zich door hun letterkundige waarde onderscheiden” “ingesteld voor die vertalingen van dichtkunst, dramatisch werk en verhalend en beschouwend proza in en uit het Nederlands, die zich door hun letterkundige waarde onderscheiden”

7 Martinus Nijhoff Prijs contextualisering: institutioneel  Literaire prijzen institutionele rol/positie institutionele rol/positie positie t.o.v. andere prijzenpositie t.o.v. andere prijzen Aleida Schot Prijs (Slavische talen) Aleida Schot Prijs (Slavische talen) Elly Jaffé Prijs (Frans) Elly Jaffé Prijs (Frans) Fonds voor de Letteren Vertaalprijs Fonds voor de Letteren Vertaalprijs Filter Vertaalprijs Filter Vertaalprijs … maatschappelijke legitimatie verschijnselmaatschappelijke legitimatie verschijnsel cultureel kapitaal laureaatcultureel kapitaal laureaat normatief kadernormatief kader samenstelling en deskundigheid jury’ssamenstelling en deskundigheid jury’s

8 Martinus Nijhoff Prijs institutionele analyse toekenningen 21 laureaten 4 vrouwen 9 brontalen 17 toekenningen 20 laureaten 3 vrouwen 13 brontalen 11 toekenningen 11 laureaten 6 vrouwen 11 brontalen

9 Martinus Nijhoff Prijs contextualisering brontaal Frans832 Engels732 Russisch323 Italiaans221 Spaans31 Duits122 Grieks212 Latijn211 Hongaars2 Portugees11 Chinees1 Japans1 Tsjechisch1 Deens1 Pools1 Zweeds1 Afrikaans1

10 Martinus Nijhoff Prijs poëticale principes: 1955 “De vertaling ontsluit voor ons de schoonheid, uitgedrukt in een vreemde taal, die zonder deze voor velen ontoegankelijk zou blijven. Tevens voegt zij daardoor schoonheid toe aan de eigen litteratuur. Zij betekent op het gebied van de letterkunde verwijding van ons cultuurgebied door het vreemde aan te passen aan het eigene. Wij mogen de vertaalkunst beschouwen als een tussenvorm tussen de reproducerende kunst en de scheppende kunst. Reproducerende kunst, voorzover zij haar uitgangspunt vindt in het kunstwerk van de ander, …

11 Martinus Nijhoff Prijs poëticale principes: 1955 …dat de vertaler verstaanbaar of beter verstaanbaar maakt. Scheppende kunst, voorzover metamorphose van het oorspronkelijk kunstwerk en daardoor als elke metamorphose de schepping van een nieuw werk, dat blijvend aan het Nederlands taalgebied nieuwe schoonheid toevoegt. Eerbiedafdwingende prestatie, weggelegd slechts voor hem, die zowel een vreemde als zijn eigen taal volkomen beheerst, en daarbij de mentaliteit weet op te brengen, die weergeven en scheppen, dienaar zijn en meester in trouw aan de gegeven of zelf gestelde opdracht te verenigen weet.”

12 Martinus Nijhoff Prijs poëticale principes: 1956  bron Dante Gabriel Rossetti Dante Gabriel Rossetti toevoeging Mr. Evert Straat toevoeging Mr. Evert Straat  criteria getrouwheid getrouwheid verrijking verrijking meesterlijkheid meesterlijkheid

13 Martinus Nijhoff Prijs poëticale principes:  De jaren van controverse 1976: de rel rond Pé Hawinkels 1976: de rel rond Pé Hawinkels 1977: de omstreden niet-toekenning 1977: de omstreden niet-toekenning 1978: de rel rond Anneke Brassinga 1978: de rel rond Anneke Brassinga

14 Martinus Nijhoff Prijs 1976: de rel rond Pé Hawinkels  Geen toekenning voor vertaling in NL  HP gooit knuppel in hoenderhok  Hawinkels centraal in discussie vertaling t.o. nieuw boek vertaling t.o. nieuw boek vertaler t.o. schrijver vertaler t.o. schrijver  Nico Scheepmaker

15 Martinus Nijhoff Prijs 1977: de omstreden niet-toekenning  persbericht jury “de jury staat op het standpunt dat alleen tot voordracht kan worden overgegaan als er sprake is van een uitzonderlijke vertaalprestatie.” “de jury staat op het standpunt dat alleen tot voordracht kan worden overgegaan als er sprake is van een uitzonderlijke vertaalprestatie.”  het veld in beroering Komrij Komrij Open brief vertalers: kwaliteit Open brief vertalers: kwaliteit Open brief jury Open brief jury Reactie VvL Reactie VvL

16 Martinus Nijhoff Prijs 1977: de omstreden niet-toekenning  discussie over toepassing criteria: het primaat van de betekenis het primaat van de betekenis  discussie over kwaliteit vertalingen algemeen subsidies subsidies

17 Martinus Nijhoff Prijs 1978: de rel rond Anneke Brassinga  wel toegekend, maar nu geweigerd  motieven Anneke Brassinga jury heeft zichzelf gediskwalificeerd jury heeft zichzelf gediskwalificeerd  jury blijft aan, met nieuw statuut

18 Martinus Nijhoff Prijs poëticale principes: 1984  Opnieuw een controverse twee omstreden toekenningen: Kaaij en Still twee omstreden toekenningen: Kaaij en Still twee adviseurs klappen uit de school twee adviseurs klappen uit de school een oud-jurylid reageert een oud-jurylid reageert

19 Martinus Nijhoff Prijs poëticale principes: 2009   Alweer een controverse? de durfvertaling Weststeijn t.o. Naaijkens

20 Martinus Nijhoff Prijs conclusie  continuering vertaaltraditie reproductie mainstream norm reproductie mainstream norm verandering toepassing verandering toepassing  dynamiek jury vertalers, academici, critici vertalers, academici, critici  emancipatie vertalers


Download ppt "Vertalen wordt volwassen. Vertalers en vertaalopvattingen in Nederland, 1950-2000 “De poëticale blik” Vertaling, cultuur en wetenschap 2010-2011 29 november."

Verwante presentaties


Ads door Google