De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Wetenschapsweek Media, muziek en identiteit Medewerkers: Tim Smits, Jelle Zeedijk, Thomas Nys, Bart Pattyn (Overlegcentrum voor Ethiek) Overlegcentrum.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Wetenschapsweek Media, muziek en identiteit Medewerkers: Tim Smits, Jelle Zeedijk, Thomas Nys, Bart Pattyn (Overlegcentrum voor Ethiek) Overlegcentrum."— Transcript van de presentatie:

1 Wetenschapsweek Media, muziek en identiteit Medewerkers: Tim Smits, Jelle Zeedijk, Thomas Nys, Bart Pattyn (Overlegcentrum voor Ethiek) Overlegcentrum voor Ethiek

2 Overzicht Inleiding (Bart Pattyn) Onderzoek De theorie van smaakpatronen (Jelle Zeedijk) PAUZE Wie ben ik? (Thomas Nys) Psychologie van smaakvoorkeuren (Tim Smits)

3 Inleiding Welkom aan de universiteit

4 Inleiding Wat gebeurt er aan de universiteit ?

5 Inleiding Onderzoek en onderwijs

6 Inleiding Wetenschappelijk onderzoek exacte wetenschappen humane wetenschappen

7 Inleiding humane wetenschappen mens wetenschappen studie van de mens

8 Inleiding Wat is de mens? “Wie waren we? Wat is er nu van ons geworden? Waar waren we? Waar heeft men ons gebracht? Waar haasten we ons naar toe? Waar zijn we afhankelijk van?”[1][1] Gnonsticisme ±100 nChr. [1]. Clemens Alexandrinus, Excerpta ex Theodoto, ‑ 5.

9 Inleiding Wat is de mens? Methode om die vraag te beantwoorden is geëvolueerd…

10 Wat is de mens?

11 Inleiding

12 Wat is de mens?

13 Inleiding Wat is de mens? theoretisch observeerbaar

14 Inleiding observeerbaar hoe mensen zijn wat mensen doen

15 Inleiding hoe mensen zijn wat mensen doen achtergrondvariabelen: leeftijd, geslacht, opleiding, opleiding van de ouders, inkomen, inkomen van de ouders, intelligentie quotiënt overtuigingen, consumentengedrag, muziekkeuze, politieke voorkeur, medicatiegebruik, alcoholgebruik, of men lid is van een vereniging, sportactiviteit

16 Inleiding Tijd voor het onderzoek…

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44 Vervolg van het onderzoek

45 Onderzoek: Muziekfragmenten

46 Jelle Zeedijk II. De theorie van smaakpatronen

47 Inleiding 1.Pierre Bourdieu ( ) en de smaaksociologie 2.Smaakpatronen in Frankrijk eind ’60 3.Smaakpatronen in Vlaanderen 2000

48 1 Bourdieu en de smaaksociologie Bourdieu veronderstelt een parallel tussen klasse en levensstijl. Vanuit de positie die je in de maatschappij inneemt (het veld) - beroep - opleiding - leeftijd -... ontwikkel je al naargelang je persoonlijkheid - fysiek - talent - persoonlijke geschiedenis -... een verstand-houding (habitus).

49 1 Bourdieu: habitus Die ‘habitus’ of verstand-houding is de letterlijk de houding van waaruit je je leven vorm geeft: 1 De houding als mentaliteit of algemene opvattingen - bijvoorbeeld verschillen tussen Duitsers en Fransen, supporters van Anderlecht of Brugge. 2 De houding als praktisch oordeel is lichamelijk - leren eten (roken/drinken) - sport beoefenen - muziek luisteren Deze verstandhouding kunnen we niet van de een op de andere dag inruilen voor een andere. We hebben haar ons eigen moeten maken (trainen).

50 1 Bourdieu: parallel De parallel tussen sociale klasse en levensstijl volgens Bourdieu: hoge sociale klasse = hoge cultuur (‘ernstig’) lage sociale klasse = lage cultuur (‘populair’) De klasse of sociale status is afhankelijk van de hoeveelheid kapitaal: - klassiek onderscheid tussen rijk en arm (economisch kapitaal) - Bourdieu wijst ook op het belang van opleiding, training (cultureel kapitaal)

51 1 Bourdieu: theoretisch model Het Veld Verstandhouding (Habitus) Levensstijl Praktijken Smaken

52 1 Bourdieu: theoretisch model Het Veld Habitus 1 Levensstijl 1 elementen: X, Y, Z Praktijken Smaken Het Veld Habitus 2 Levensstijl 2 elementen: A, B, Z Praktijken Smaken Veel Kapitaal Weinig Kapitaal

53 1 Bourdieu: conclusies Vanuit Bourdieus habitustheorie begrijpen we: 1.Hoe de betekenis, of de waarde van een werk of voorwerp niet voor altijd vaststaat: - paars-wit in Brugge of in Brussel 2.Hoe de eigen smaak altijd het meest ‘natuurlijk’ lijkt. - de muziek van jongeren en hun ouders 3.Hoe mensen onbegrijpelijk voor elkaar zijn (verschillende habitus), en hoe de smaak maar moeilijk verandert (habitus is geïncorporeerd). - de slechte acteur

54 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60 Cultureel kapitaal Economisch kapitaal Veel kapitaal Weinig kapitaal

55 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: beroepen Cult.kap. + Econ. kap. - Econ. kap.+ Cult. kap. - Veel kapitaal Weinig kapitaal professor vrije beroepen secundair onderwijzer ingenieur werkgever basisschool leerkracht kleine zelfstandige bediende geschoolde arbeider ongeschoold werk boeren kunstenaar industriëlen

56 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: sporten Cult.kap. + Econ. kap. - Econ. kap.+ Cult. kap. - Veel kapitaal Weinig kapitaal professor vrije beroepen secundair onderwijzer ingenieur werkgever basisschool leerkracht kleine zelfstandige bediende geschoolde arbeider ongeschoold werk boeren kunstenaar industriëlen jagen zwemmen vissen voetbal schaken wandelen tennis zeilen

57 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: muziekinstrumenten Cult.kap. + Econ. kap. - Econ. kap.+ Cult. kap. - Veel kapitaal Weinig kapitaal professor vrije beroepen Secundair onderwijzer ingenieur werkgever basisschool leerkracht kleine zelfstandige bediende geschoolde arbeider ongeschoold werk boeren kunstenaar industriëlen piano jagen accordeon dansen gitaar schaken wandelen tennis zeilen vissen voetbal

58 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: zangers Cult.kap. + Econ. kap. - Econ. kap.+ Cult. kap. - Veel kapitaal Weinig kapitaal professor vrije beroepen Secundair onderwijzer ingenieur werkgever basisschool leerkracht kleine zelfstandige bediende geschoolde arbeider ongeschoold werk boeren kunstenaar industriëlen piano Brassens Brel jagen accordeon dansen Aznavour gitaar schaken wandelen tennis zeilen vissen voetbal

59 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: componisten Cult.kap. + Econ. kap. - Econ. kap.+ Cult. kap. - Veel kapitaal Weinig kapitaal professor vrije beroepen Secundair onderwijzer ingenieur werkgever basisschool leerkracht kleine zelfstandige bediende geschoolde arbeider ongeschoold werk boeren kunstenaar industriëlen piano Bach Boulez Brassens Brel Vivaldi jagen accordeon Tsjaikovsky Bizet dansen Aznavour gitaar schaken wandelen tennis zeilen vissen voetbal

60 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: muziektheater Cult.kap. + Econ. kap. - Econ. kap.+ Cult. kap. - Veel kapitaal Weinig kapitaal professor vrije beroepen Secundair onderwijzer ingenieur werkgever basisschool leerkracht kleine zelfstandige bediende geschoolde arbeider ongeschoold werk boeren kunstenaar industriëlen piano opera Bach Boulez Brassens Brel operette Vivaldi jagen accordeon Tsjaikovsky Bizet music-hall variété dansen Aznavour gitaar schaken wandelen tennis zeilen vissen voetbal

61 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: beeldende kunst Cult.kap. + Econ. kap. - Econ. kap.+ Cult. kap. - Veel kapitaal Weinig kapitaal professor vrije beroepen Secundair onderwijzer ingenieur werkgever basisschool leerkracht kleine zelfstandige bediende geschoolde arbeider ongeschoold werk boeren kunstenaar industriëlen piano opera Bach Boulez Van Gogh Brassens Brel operette Vivaldi Renoir kunstcollectie jagen accordeon Tsjaikovsky Bizet music-hall variété dansen Aznavour gitaar schaken wandelen tennis zeilen vissen voetbal Warhol

62 2 Smaakpatronen in Frankrijk ’60: conclusies Je laat door je levensstijl anderen kijken wie je bent, bij welke klasse je hoort. Het onderwijs bevestigt de ‘ernstige’ smaak direct, en indirect de kapitaalsverhoudingen in de maatschappij; ‘goede smaak/goede manieren’ worden beloond.

63 3 Smaakpatronen in Vlaanderen 2000 De inhoud van Bourdieus schema is afhankelijk van de culturele situatie: - tijd - plaats - inrichting van de maatschappij Maar de vorm (de parallel) kunnen we in alle samenlevingen aantreffen. Zo ook in de Vlaamse. We bekijken de (media)smaakvoorkeuren van Vlaamse ouders in 2000 (bron: TOR 2000 ).

64 3 Smaakpatronen in Vlaanderen 2000 Veel kapitaal; ‘ernstig’Weinig kapitaal; ‘populair’

65 3 Smaakpatronen in Vlaanderen 2000

66

67 Gemiddeld - ses: 0,55

68 3 Smaakpatronen in Vlaanderen 2000 Gemiddeld - ses: -0,586

69 3 Smaakpatronen in Vlaanderen 2000: conclusies We zien dezelfde parallel tussen sociale status en levensstijl als in het Frankrijk van Bourdieu. Het is in de smaak niet om het even. De kapitaalbezitters (gemeten in Ses) distingeren zich nog steeds door ‘ernstige’ media en muziek te smaken. We kunnen veronderstellen dat er ook verschillende ‘verstandhoudingen’ zijn, maar vraagt nog nader onderzoek.

70 PAUZE

71 Thomas Nys III. Wie ben ik ? Een kleine filosofie van de identiteit

72 Een ‘stomme’ vraag Naam Lichaam Hobby’s, interesses, preferenties Ideeën, overtuigingen Eigenschappen, kenmerken

73 Particularisme - Essentialisme Het ‘unieke’ zelf Het geheel van preferenties, overtuigingen, eigenschappen en kenmerken Het ‘ik’ toont zich in mijn keuzes & gedrag PROBLEEM: toeval en verandering Het ‘diepe’ zelf De ziel (onsterfelijk) De rede Het permanente, het onveranderlijke De kern die kiest, beslist, verlangt, etc. PROBLEEM: vage uniformiteit

74 Het ‘ik’ in de ogen van de ander J.-P. Sartre: -géén essentie, het ‘ik’ is Niets  absolute vrijheid -de objectiverende blik -voorbeeld: de gluurder (“L’enfer c’est les autres”) J. Lacan: -“ik verlang het verlangen van de ander”  afhankelijkheid De strijd om erkenning -De ander geeft ons onze identiteit: we zien onszelf in de ogen van de ander De dynamiek van conformisme en anti-conformisme

75 Gevaar Verlangen triomfeert op kritisch vermogen -massapsychologie -‘peer group pressure’ -proeven van Asch (1951) en Zimbardo (1971) Beperkte keuzevrijheid -de heersende idealen zijn in zekere zin gegeven -een levensstijl is een pakket

76 Probleem met erkenning Liberalisme: -“Jij bent degene die kiest (~ universalisme) en wat je kiest (~ particularisme) is goed omdat jij ‘t bent die kiest” PROBLEEM -Geen échte erkenning: als iedereen gelijkwaardig is dan kan ik me niet meer onderscheiden -‘dubbel spel’: eigenlijk is niet iedereen evenwaardig, er zijn wel degelijk winners en losers

77 Terugkoppeling De gevonden clusters tonen aan dat het individu niet zo vrij is als wordt aangenomen -erkenning gebeurt volgens een beperkt aantal idealen -de drang om ergens ‘thuis te zijn’ vertroebelt het kritisch vermogen Rol van marketing

78 IV. Psychologie van Media en Muziekvoorkeuren Tim Smits

79 hoe mensen zijn wat mensen doen Vrije keuze … of sociologische kenmerken (afkomst, geslacht) en psychologische kenmerken Smaken, voorkeuren : hobby’s, cultuursmaken televisiezenders, televisieprogramma’s muziek- en radiovoorkeur Maar ook … houdingen Racisme Individualisme …

80 Uitgangspunt Media- en muziekvoorkeuren -Die blijken een sterke relatie te hebben met o.a. belangrijke maatschappelijke attituden

81 496 jongeren: Canvas – Journaal & Actua 1372 jongeren: Techno HIClas analyse TOR 2000 Jongeren

82 racisme harde repressie antidemocratisch individualisme

83 Onderzoeksvragen Media- en muziekvoorkeuren -Die blijken een sterke relatie te hebben met o.a. maatschappelijk belangrijke houdingen zoals racisme -Vanwaar die samenhang? Toevallige samenhang in vrije keuze?

84 cultuur-smaken houdingen wat mensen doen

85 Onderzoeksvragen Media- en muziekvoorkeuren -Die blijken een sterke relatie te hebben met o.a. maatschappelijk belangrijke houdingen zoals racisme -Vanwaar die samenhang? Toevallige samenhang in vrije keuze? Gemeenschappelijke oorzaak?

86 cultuur-smaken Verklaring houdingen hoe mensen zijnwat mensen doen

87 Onderzoeksvragen Media- en muziekvoorkeuren -Die blijken een sterke relatie te hebben met o.a. maatschappelijk belangrijke houdingen zoals racisme -Vanwaar die samenhang? Toevallige samenhang in vrije keuze? Gemeenschappelijke oorzaak? Muziek oorzaak van bepaalde houdingen?

88 cultuur-smaken Verklaring houdingen hoe mensen zijnwat mensen doen

89 Samenhang:Persoonlijkheid & media/marketing Media Muziek Media-marketing Persoonlijkheid hoe mensen zijnwat mensen doen

90 Samenhang: Persoonlijkheid & media/marketing Media Muziek Media-marketing Denken “Ernstige” Radio & Muziek hoe mensen zijnwat mensen doen

91 Samenhang: Persoonlijkheid & media/marketing Media Muziek Media-marketing Besluiten “Populaire” Media & Muziek “Populaire” Media & Muziek “Ernstig” Affectieve marketing hoe mensen zijnwat mensen doen

92

93 Ter verduidelijking

94 Samenhang: Persoonlijkheid, Media / Marketing en Racisme Media Muziek Media-marketing Racisme “Populaire” “Ernstig” Affectieve marketing Kenmerken van individu hoe mensen zijnwat mensen doen

95 Wat we doen …? = Media Muziek Media-marketing Racisme “Populaire” “Ernstig” Affectieve marketing Kenmerken van individu hoe mensen zijnwat mensen doen

96 Stelling Door voortdurende blootstelling aan bepaalde media en muziek kan een levensstijl ontstaan die niet toevallig samenhangt met ongewenste houdingen


Download ppt "Wetenschapsweek Media, muziek en identiteit Medewerkers: Tim Smits, Jelle Zeedijk, Thomas Nys, Bart Pattyn (Overlegcentrum voor Ethiek) Overlegcentrum."

Verwante presentaties


Ads door Google