De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Dr. Gjalt de Graaf Onderzoeksgroep “Integriteit van Bestuur” VU Amsterdam Agenda: 1.Onderzoek en het belang van context 2.Onderzoek.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Dr. Gjalt de Graaf Onderzoeksgroep “Integriteit van Bestuur” VU Amsterdam Agenda: 1.Onderzoek en het belang van context 2.Onderzoek."— Transcript van de presentatie:

1 Dr. Gjalt de Graaf Onderzoeksgroep “Integriteit van Bestuur” VU Amsterdam Agenda: 1.Onderzoek en het belang van context 2.Onderzoek naar melden

2 Klokkenluiders: de internationale literatuur -Situationele factoren zijn veel belangrijker dan persoonlijke factoren: gewone mensen in ongewone omstandigheden (nauwelijks sociaal-demografische karakteristieken). -Situationeel is ernst van schending van belang, net als leidinggevende (vertrouwen) en cultuur. -Klokkenluiders zijn niet misnoegde verbitterde werknemers, maar de meest productieve, gewaardeerde en geëngageerde medewerkers. -Klokkenluiders zijn gemiddeld ouder, hebben hogere anciënniteit en zijn hoger opgeleid en zijn ‘mannelijker’ dan ‘silent observers’. En toch …

3 Veel (concept) verwarring -Jubb (1999) en Vandekerckhove (2006, 22): definities verschillen op mimimaal zeven elementen: act, actor, outcome, motive, subject, target (bijv. collega vs. organisatie), and recipient. -Klokkenluiders (altijd in de openbaarheid) vs. whistleblowers (ook intern): onderzoeken niet op één hoop gooien. Verder: privaat vs. publiek, etc. -Elk geval is anders; sociale constructie (bijv. “verrader”). Zeer belangrijk in ons onderzoek is oog voor contingentie en context. (sub) Cultuur gebonden? Ja! -Regelingen vaak niet bedoeld voor misstanden van kleinere en lichtere aard. Maar waar ligt de grens? Wie bepaalt dat? Heel belangrijk voor nieuwe wetgeving.

4 Groot belang -Enquête (N= 4010; USBO, 2008) onder Nederlandse ambtenaren: maar liefst 12,8% van de respondenten had de afgelopen twee jaar vermoedens van een ernstige misstand, waarvan tweederde twee of meer misstanden heeft meegemaakt. -Beleid inclusief contingentie: doel is niet zo veel mogelijk meldingen, maar zo min mogelijk integriteitsschendingen. Aandacht dus in de regelingen en onderzoek voor maatschappelijke en organisationele aspecten (bijv. vertouwen in organisatie niet ondermijnen) en context.

5 Wat er over melden valt te melden Onderzoeksvraag: Wat bevordert en belemmert meldingen binnen de eigen organisatie, door collega’s, van (vermoedens van) integriteitsschendingen? 1.Wie melden er welke integriteitsschendingen binnen de Nederlandse overheid? 2. Wat zijn de redenen van het doen van meldingen? 3. Wat betekenen de antwoorden op de vorige twee deelvragen voor de inrichting (type) van een meldpunt en het afhandelen van de melding?

6 Onderzoeksopzet -Drie organisaties: het Bureau Integriteit (BI) van de gemeente Amsterdam, het Bureau Integriteit (BIO) van de politie Amsterdam-Amstelland (dat sinds kort Bureau Integriteit heet), en het Bureau Integriteit & Veiligheid van de Dienst Justitiële Inrichtingen van het ministerie van Justitie -Archiefstudie -25 interviews: goede informatiebron: emotioneel zeer beladen beslissingen, die nog jarenlang gevolgen kunnen hebben.

7 Resultaten

8 De redenen van melden In het onderzoek zijn deze categorieën opgesplitst naar type integriteitsschending. Bij alle categorieën is de reden van melding direct duidelijk, behalve bij de ‘ambtelijke meldingen’. Medewerkers die integriteitsschendingen waarnemen bij collega’s, moeten kiezen tussen hun loyaliteit naar collega’s en hun loyaliteit naar de organisatie/professie; dit loyaliteitsconflict verschilt van het klassieke beeld van een klokkenluider die moet beslissen informatie al dan niet naar buiten te brengen (zoals bijvoorbeeld Spijkers).

9 De redenen van melden De belangrijkste reden iets te melden is dat er iets verkeerds gebeurd is en dat daar iets aan gedaan moet worden. “Een chef heeft een voorbeeldfunctie, die moet ook anderen op hun functioneren wijzen, dat kon ik niet verkroppen! Ik vond het misselijk wat hij deed.”; “Ik liep de hele dag te malen, maar dacht, als ik het niet doe, krijg ik spijt.”

10 De redenen van melden Het gevoel van rechtvaardigheid als reden om te melden hangt ook duidelijk samen met de ernst van een schending. In dit onderzoek is tevens een persoon geïnterviewd die iets niet gemeld heeft. Ze verklaarde: “Het hangt wel af van de ernst van de overtreding: iets ernstigs zou ik wel melden.” Dus is belangrijk te weten wat wel en niet kan.

11 De redenen van melden Een andere reden om te melden is zelfprotectie van de melder. “Mijn chef zei ooit: als je niet meldt, word je ervoor gestraft.”; “Ik heb het hele weekend lopen twijfelen, maar ik wist het, en dan ben ik strafbaar als ik niks zeg, terwijl ik niks heb gedaan, ik wilde niet meegetrokken worden!”

12 De redenen van melden Ook een reden die meerdere malen is genoemd, is protectie van de schender. “We moesten het doen. Uit bescherming van onze collega: zulke verhalen kun je niet hebben over je op straat, dat moest uitgezocht worden; als het niet waar was, kon hij gezuiverd worden; we moesten het dus doen voor zijn duidelijkheid; uit bescherming dus voor de collega.”

13 De redenen van niet melden Angst voor represailles voor de melder. Hoe gaat de groep reageren? Niemand wil zich een “matennaaier” voelen of zo gezien worden door collega’s. “Het zijn wel mijn collega's en vrienden hier, je wilt niet buiten de groep vallen.”; “In het algemeen, als je meldt, heb je geen leven meer.”; “Als klokkenluider ben je hier niet het mannetje.”

14 De redenen van niet melden Verder is belangrijk hoe de reactie van de organisatie wordt ingeschat. Ook: het bewijsmateriaal. Dat hangt echter wel van het type schending en van het type persoon af. En: de angst wat er met de schender gaat gebeuren. “Als er een onderzoek naar hem komt, dan beïnvloedt dat zijn leven, niet alleen zijn carrière maar zijn leven. Dat geldt niet alleen voor wat er gebeurt als de schending bewezen wordt, maar ook de negatieve gevolgen van het alleen als verdachte aangemerkt te worden.

15 Anonimiteit Eén van de respondenten had in eerste instantie anoniem gemeld. Die zegt hierover: “Ik zou het nooit meer krampachtig anoniem doen.” De rest was het hier mee eens. De teneur bij deze melders is duidelijk: anoniem melden is niet gewenst. Vanwege twee redenen: 1. het werkt niet omdat in de meeste zaken toch wel duidelijk is wie er gemeld moet hebben, 2. het voelt bij de melders als “niet eerlijk.”; “Niet overwogen anoniem te melden. Anonieme brieven vind ik niet van toepassing. Dat heeft iets lafs in mijn ogen. Bovendien is het direct herleidbaar.”

16 Rol Bureaus Integriteit Het blijkt dat (verreweg de meeste) melders er behoefte aan hebben op de hoogte te worden gehouden van de ontwikkelingen. Verder is het zo dat een bepaalde vorm van waardering op prijs wordt gesteld. Dit kan nauwelijks genoeg worden benadrukt. “Nooit heeft iemand tegen me gezegd: ‘goed dat je dat gedaan hebt!’ Meer erkenning had me goed gedaan. Ze vonden het vanzelfsprekend dat ik gemeld heb, maar dat is het niet! Het heeft een enorme impact op me gehad, ik voelde me een echte klokkenluider”.

17 Nazorg Vervolgens moet gekeken worden hoe de melder zo goed mogelijk begeleid kan worden in de eigen groep. Dit is maatwerk: “Mensen zijn erg bang en denken, ‘straks lig ik niet goed in de groep’, of: ‘de verdachte lag net zo goed in de groep’. Wat je kan doen, is iemand erbij betrekken, iemand waarbij de melder een goed gevoel heeft. Dan heb je iemand waarvan je weet dat, als je ’s avonds op de bank zit, je even mee kan bellen. Daar heb je meer aan dan de officiële kanalen zoals de vertrouwenspersoon. Het gaat dan om emotionele ondersteuning.” Tweederde van de melders had ernstige twijfels voordat er gemeld werd. Daar moet dus op worden ingespeeld, anders worden veel meldingen gemist. Zorg voor een open cultuur en maak iedereen duidelijk wat wel en niet kan (anders wordt een schending ook niet waargenomen.) Stel een meldprotocol op voor leidinggevenden. Neem het melden serieus en zorg voor rechtvaardige behandeling in de hele organisatie.

18 Tot slot Onderzoek naar klokkenluiden en veiligheid, in opdracht van SMVP


Download ppt "Dr. Gjalt de Graaf Onderzoeksgroep “Integriteit van Bestuur” VU Amsterdam Agenda: 1.Onderzoek en het belang van context 2.Onderzoek."

Verwante presentaties


Ads door Google