De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

28 oktober 20101 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijke effecten van lichthinder Johan Vandewalle Preventie Lichthinder vzw.

Verwante presentaties


Presentatie over: "28 oktober 20101 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijke effecten van lichthinder Johan Vandewalle Preventie Lichthinder vzw."— Transcript van de presentatie:

1 28 oktober 20101 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijke effecten van lichthinder Johan Vandewalle Preventie Lichthinder vzw

2 28 oktober 20102 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Gevolgen voor onze omgeving Lichamelijk en gezondheid Maatschappelijk Kennis Cultureel

3 28 oktober 20103 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Biologisch ritme Ritme is een continu, weerkerend patroon van bewegingen Een biologisch ritme is een cyclische verandering in de functies van een organisme Een biologische klok is een aangeboren mechanisme bij organisme waarbij allerlei lichamelijke functies met een bepaalde periodiciteit plaatsvinden

4 28 oktober 20104 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Circadiaan/Circadisch Ritme Circadiaan: latijns woord circa-diem, een dag rond Circadiaan- of circadische cyclus: bioritme van ca. 24h bij levende wezens Circadiaanritme is ingesteld op de natuurlijke dag-nachtcyclus (= slaap-waakritme) Daardoor zijn organismen in staat om zich aan dagelijkse milieuveranderingen zoals lichthoeveelheid, temperatuur, etc. aan te passen.

5 28 oktober 20105 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Desynchronisatie van het Circadiaan Ritme bij de mens Oorzaken van desynchronisatie: –Lange transcontinentale vluchten (Jet Lag) –Werken in shiften (nachtwerk) –Ouderdom –Blootstelling aan artificieel licht gedurende de nacht –Ziekten: kanker, slaapstoornissen, diabetes Fysiologische tekenen van desynchronisatie: hoofdpijn, spijsverteringsstoornissen, depressie, slapeloosheid, melatonine-productie ↓

6 28 oktober 20106 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichamelijk Dieren profiteren van lange zomerdagen om meer voedsel op te nemen: aanleggen van een vetreserve om voedselarme winter te doorstaan Mensen kennen door artificiële verlichting het hele jaar ‘zomerdagen’ en geen voedseltekort in de winter Minder slapen: –Verminderde hoeveelheden hormoon leptine (reactie op caloriëntekort) –Verhoogde hoeveelheden hormoon ghreline (stimuleert appetijt)

7 28 oktober 20107 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichamelijk In de laatste 40 jaar is de slaapduur met gemiddeld 1 à 2 uur verminderd in de VS (Spiegel et al. 2004) Mensen met verkorte slaapperiode lopen een verdubbeld risico op obesitas en diabetes (type 2) (Cappucio et al. 2007).

8 28 oktober 20108 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Licht en gezondheid Interessante weetjes: –19 h wakker zijn heeft hetzelfde effect op het lichaam als 0.5 ‰ alcohol –24 h wakker zijn heeft hetzelfde effect op het lichaam als 1 ‰ alcohol

9 28 oktober 20109 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Pijnappelklier (epifyse) Hypofyse Schildklier Thymus Longen Bijschildklier Melkklier Hart Lever Milt Bijnieren Pancreas Eierstokken Baarmoeder A. Wunsch, Licht 11-12/2007 Organen en klieren beïnvloed door licht

10 28 oktober 201010 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Melatonine: kenmerken & functies hormoon –geproduceerd in de epifyse (pijnappelklier) –productie volgens sterk dagelijks ritme lage secretie gedurende de dag hoge secretie gedurende de nacht waaier aan biologische functies, zoals: −gemoedstoestand & depressie −voortplantingsfysiologie −antioxidant −kankerremmer (anti-oncogenisch)

11 28 oktober 201011 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Afrika China Oost-Europa U.S. & W. Europa Japan 050100 Japan, 1950s Borstkanker voorkomen/100.000 vrouwen/jaar (met leeftijdscorrectie) From the IARC, Lyon: Parkin, DM, et al. CA Cancer J Clin, 49:33-64, 1999

12 28 oktober 201012 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichamelijk: endocriene kankers Positieve correlatie tussen nachtelijke lichtintensiteit (satelietfoto’s) en aantal borstkankergevallen in 147 Israelische steden

13 28 oktober 201013 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Mensen die voor de TV in slaapvallen of in een ruimte die niet donker is (lichtvervuiling) hebben een verlaagde melatonineproductie → verhoogde kans op borst- of prostaatkanker De hoeveelheid licht die de melatonineproductie stopt en de groei van kankercellen veroorzaakt bij ratten is 0,2 lux (2x de lichthoeveelheid van volle maan) Melatonine inbrengen bij ratten vertraagde kankercelgroei met 70% Davis et.al. Cancer causes control, 2006, 17:539-545 Figueiro et.al. Journal of carcinogenesis, 2006, 5:20 Lichamelijk: endocriene kankers

14 28 oktober 201014 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijk: slaaptekort

15 28 oktober 201015 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijk: verkeersveiligheid nacht-/dag-ongevallen 50% -> 30%

16 28 oktober 201016 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ België: hoogste aantal verkeersdoden in de EU (Eurostat) Wallonie: Ministère de l'Équipement et des Transports: wegverlichting heeft geen effect op veiligheid (2002) Maatschappelijk: verkeersveiligheid

17 28 oktober 201017 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijk: verkeersveiligheid Risico op verkeers- en werkongevallen vergroot door slaaptekort en –verstoring.

18 28 oktober 201018 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijkheid: veiligheidsgevoel Mensen hebben van nature schrik van het donker Edison: ‘uitvinding van de gloeilamp zal criminaliteit terugdringen’ Misvatting dat meer verlichting criminelen afschrikt Openbare verlichting vermindert in de eerste plaats onze ‘angst’, niet de echte criminaliteit

19 28 oktober 201019 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichthinder & criminaliteit Criminaliteit in Chicago nam met 21% toe na plaatsing van meer en sterkere lichten (Morrow & Hutton, 2000) Övertornea (S): geen straatverlichting in winter 2006-2007: aantal inbraken gehalveerd! Stijging van criminaliteit met enkele percenten voor verhoging verlichting met factor 10 (Clark, 2003) Netto-effect van meer verlichting is dat criminelen eerder geholpen dan afgeschrikt worden. Zelfde conclusie voor graffiti-spuiters.

20 28 oktober 201020 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ In gebieden met weinig of geen lichtvervuiling zie je ca. 3.000 à 3.500 sterren. In Vlaanderen zie je gemiddeld 600 sterren. Brussel, Antwerpen & Gent: minder dan 100! Kennisverlies: astronomie

21 28 oktober 201021 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Amateurastronomen kunnen belangrijke bijdrage aan wetenschap leveren: ontdekken van onbekende kometen, sterbedekkingen, etc. Astronomen kunnen al last ondervinden van de vervuiling van een stad op 100 km In België valt nog maar weinig te rapen… Kennisverlies: astronomie

22 28 oktober 201022 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ UNESCO: kunstmatige verheldering van de hemel mag niet meer dan 10% bedragen In Vlaanderen is dit 300% (op sommige plekken 900%) Kennisverlies: astronomie

23 28 oktober 201023 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Hannover Lüneburger Heide P. Brunet Kennisverlies: astronomie

24 28 oktober 201024 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Melkweg weg!

25 28 oktober 201025 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel

26 28 oktober 201026 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel Lascaux cave, France – 16 000 b.c.

27 28 oktober 201027 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel

28 28 oktober 201028 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel Objecten met een sterrenkundige achtergrond gelden als een eerbetoon voor de complexiteit en diversiteit aan de wijze waarop mensen de kosmos rationaliseerden en hun acties in overeenstemming brengen met dat begrip. Dit omvat, maar is geenszins beperkt tot, de ontwikkeling van de moderne wetenschappelijke astronomie. Deze nauwe en voortdurende interactie tussen astronomische kennis en haar rol in de menselijke cultuur is een essentieel element van de uitzonderlijke universele waarde van deze objecten. Deze materiële getuigenissen van de astronomie, gevonden in alle geografische regios, overlopen alle perioden van de prehistorie tot vandaag.

29 28 oktober 201029 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel Sirius

30 28 oktober 201030 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel “De sterrennacht zet me altijd aan het dromen…” Vincent Van Gogh Vincent Van Gogh: Caféterras bij avond, September 1888

31 28 oktober 201031 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel Vincent Van Gogh: Sterrennacht boven de Rhône, september 1888

32 28 oktober 201032 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cultureel Vincent Van Gogh: De sterrennacht, juni 1889 “Waarom, vraag ik me af, zouden de stralende stippen in de lucht niet net zo makkelijk te bereiken zijn als de zwarte stippen op de kaart van Frankrijk? Net zoals we de trein naar Tarascon of Rouen nemen, gebruiken we de dood om naar de sterren te reizen.” Vincent Van Gogh

33 28 oktober 201033 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Het verdwijnen van de sterrenhemel

34 28 oktober 201034 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichthinderatlas Beelden van DMSP (Defence Meterological Satellite Program) met behulp van de Operational Linescan System (OLS) Uit de periode 1996-1997 Compositie van beelden tijdens heldere nachten met een maan minder dan 60% Lichtbronnen die op 3 of minder opnames voorkwamen werden er uit gefilterd Via tal van berekeningen kaarten die de hemelgloed veroorzaakt door artificiële verlichting weergeeft Nauwkeurigheid van 2.8 Km

35 28 oktober 201035 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichthinderatlas

36 28 oktober 201036 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichthinderatlas

37 28 oktober 201037 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichthinderatlas Op het internet: http://www.lightpollution.it/dmsp/index.htm Kaarten over de toename van de lichtvervuiling Binnenkort ook met kaarten van hoeveel sterren je waar met het blote oog kan zien

38 28 oktober 201038 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ De toestand is niet hopeloos …

39 28 oktober 201039 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Wat kan de gemeente er aan doen? Overtreders informeren en begeleiden In openbare aanbestedingen het voorkomen van lichthinder opnemen Politiereglement Stedenbouwkundige verordening Informatie verspreiden

40 28 oktober 201040 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Concrete lichthindertesten Hoe sterk is de lichtvervuiling in uw gemeente? Cassiopeia-test

41 28 oktober 201041 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cassiopeia-test Sterrenbeeld met 5 heldere sterren in de vorm van een W Tussen noordelijke horizon en punt recht boven u Sterrenbeelden draaien langzaam rond poolster in tegenwijzerzin

42 28 oktober 201042 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cassiopeia-test Situeer de ‘W’ van Cassiopeia en hou de kaartjes in dezelfde positie als het sterrenbeeld Overloop a.d.h.v. het bovenste sterrenkaartje alle controle-sterren in de aangegeven volgorde. Probeer zo ver mogelijk te geraken. Lees daarna op het linker sterrenkaartje de waarde af van de zwakst waarneembare ster en vergelijk met de waardeschaal.

43 28 oktober 201043 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Cassiopeia-test Hoeveel sterren zie je van de genummerde sterren in kaart 1? Wat is de waarde van de zwakste ster?

44 28 oktober 201044 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Sky Quality Meter (SQM-l) Eenvoudige meter (goedkoop) die de hemelhelderheid meet Minstens 3 metingen elkaar doen en rekenkundig gemiddelde bepalen Gegevens invoeren op http://www.lichthinder.be

45 28 oktober 201045 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Lichthinderkaart Vlaanderen Op basis van de SQM-l metingen Nog maar recent gestart. Metingen zijn dus welkom

46 28 oktober 201046 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Informatie op internet http://www.lichthinder.be http://www.verlichtenzonderhinder.be http://www.preventielichthinder.be http://www.emis.vito.be/lichthinder.be http://www.darksky.org http://www.nachtvandeduisternis.be

47 28 oktober 201047 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Humor en lichthinder


Download ppt "28 oktober 20101 Studiedag ’Lichthinder – effecten en oplossingen’ Maatschappelijke effecten van lichthinder Johan Vandewalle Preventie Lichthinder vzw."

Verwante presentaties


Ads door Google