De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Deltares – Universiteit Utrecht – TNO/Geologische Dienst De historische CO 2 uitstoot in Nederland Gilles Erkens Michiel J. van der Meulen Hans Middelkoop.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Deltares – Universiteit Utrecht – TNO/Geologische Dienst De historische CO 2 uitstoot in Nederland Gilles Erkens Michiel J. van der Meulen Hans Middelkoop."— Transcript van de presentatie:

1 Deltares – Universiteit Utrecht – TNO/Geologische Dienst De historische CO 2 uitstoot in Nederland Gilles Erkens Michiel J. van der Meulen Hans Middelkoop

2 22 juni 2014 Een oud gezegde….. God created the world……., but the Dutch created Holland.

3 Berendsen 2005 De venige geschiedenis van Nederland Orange - coastal peats Brown - upland peats naar Visscher 1949 Palaeogeografie 800 A.D. Vos (2010)

4 22 juni 2014 De metamorfose van Nederland Photo: H.J.A. Berendsen Photo: S. van Asselen VOORNA

5 Berendsen 2005 De ontginningen van veengebieden Drainage Afgraven

6 22 juni 2014 Doel van het onderzoek Nederland is gekenmerkt door: Het voorkomen van grote hoeveelheden veen (organische stof) in de ondergrond van West- en Noord-Nederland (de kuststreek) Een lange intensieve landgebruikgeschiedenis: sinds ca AD zijn de veengebieden ontwaterd om landbouwgrond te winnen. Drainage van veengebieden veroorzaakt oxidatie van het veen, en daardoor: i)daling van het landoppervlak ii)CO 2 uitstoot Onderzoeksvraag: Hoeveel CO 2 is er totaal uitgestoten door landgebruik in Nederland? Waarom willen we dit weten: i)omdat we weinig weten over de magnitude van dit soort bronnen (zeker op de lange termijn!) ii)om de potentiële toekomstige CO 2 uitstoot door landgebruik in veenrijke kustgebieden elders kunnen bepalen

7 After Wetenschappelijke Atlas van Nederland Aanpak (i) Drainage = oxidatie van veen = daling van het landoppervlak Van de Ven, 1993

8 22 juni 2014 Aanpak (ii) Hoeveel veen is er verloren gegaan door 1000 jaar landgebruik? Landgebruik = bodemdaling over een bepaald gebied = een volume verdwenen veen Benodigde informatie: i)Hoogte van het huidige landoppervlak ii)Hoogte van het landoppervlak van 1000 jaar geleden

9 22 juni 2014 Methode (i) – volume berekeningen Huidig landoppervlak: Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) •Laserhoogtemetingen •Landsdekkend •Hoge resolutie van 1 x 1 x 0.05 m Bodemdaling door veenoxidatie: Het land dat op dit moment onder NAP 1000 ligt, lag ooit op of boven NAP Dit klopt niet voor: i)Hooggelegen veengebieden (boven 1 m + NAP 1000 ) i)Gebieden met open water ii)Gebieden zonder veen in de ondergrond Volume verdwenen ‘Oud’ veen: Het volume tussen m NAP en het huidig landoppervlak. Van de Plassche, 1982 MSL 1000 = ~ 0.3 m -NAP

10 22 juni 2014 Methode (ii) – volume berekeningen Landoppervlak van 1000 jaar geleden: palaeogeografische en palaeobotanische reconstructies •Informatie uit boorkernen •Historische gegevens •Landsdekkend •Lage resolutie Soorten veengebieden: i)Veenkoepels (~2 m boven NAP) ii)Veenvlakten (~80 cm boven NAP) Volumeberekeningen: Het volume tussen NAP 1000 en de koepel/vlaktehoogte Disclaimer: Alle schattingen en aannames zijn conservatief! Veenkoepels 800 A.D. naar Pons (1992)

11 22 juni 2014 Resultaten (i) Gemiddelde bodemdaling in de laatste 1000 jaar door de mens: ~ 2.5 m De daling van het landoppervlak door drainage bestaat uit 3 componenten: 1. krimp (verwaarloosbaar op langere tijdschalen) 2. compressie/compactie (~ 15 % op langere tijdschalen) 3. oxidatie (~ 85 % op langere tijdschalen) VeentypeOppervlak (km 2 ) Hoogte (m) Volume (km 3 ) ‘Oud’ veen (onder NAP 1000 ) Veenkoepels (boven NAP 1000 ) beste schatting spreiding – 14.8 Veenvlakten (boven NAP 1000 ) beste schatting spreiding-0.5 – – 5.3 Totaalbeste schatting spreiding – 28.4

12 22 juni 2014 Methode (iii) – Bulk dichtheid Massa organische stof per m 3 in de Nederlandse ondergrond (n = 664) Sediment Veen Data van de UU, Deltares, and TNO Gemiddelde organische stof dichtheid = 116 kg/m 3 (spreiding 80 – 150 kg/m 3 )

13 22 juni 2014 Resultaten (ii) Gemiddeld 50 % van de organische stof bestaat uit koolstof (C) De totale hoeveelheid bodemkoolstof vrijgemaakt gedurende de laatste 1000 jaar is: 1.0 Gton (10 12 kg) spreiding: 0.5 – 2.0 Gton 1 kg bodemkoolstof staat gelijk aan 3.67 kg atmosferische CO 2 De totale hoeveelheid CO 2 uitgestoten door landgebruik in Nederland in 1000 jaar: 3.6 Gton (10 12 kg) spreiding: 1.7 – 7.3 Gton Dit staat gelijk aan een toename van de atmosferische CO 2 concentratie met: 0.46 ppmv (parts per million by volume) spreiding: 0.2 – 0.9 ppmv 50 % van de CO 2 emissies worden opgenomen door de oceanen en de biosfeer De netto toename in atmosferische CO 2 concentratie is 0.23 ppmv

14 De verschillende bronnen Drie bronnen van CO 2 uit veen: 1.Verbranding (de kachel) ~ 20% 2.Erosie van oevers na vervening ~ 9% 3.Oxidatie door drainage ~ 71% Figuur naar Histland Chris de Bont, Alterra Verveningen in NL

15 CO 2 uitstoot door de tijd In absolute hoeveelheden nu meer CO 2 uitstoot door drainage dan door historische verbranding! NB getallen zijn bewerking van de resultaten van Gerding (1995) VERBRANDING DRAINAGE

16 22 juni 2014 Discussie: Is dit eigenlijk veel? In vergelijking met andere bronnen van CO 2 uitstoot: Het is minder dan de jaarlijkse CO 2 uitstoot door fossiele brandstof in de USA (~ 5.7 Gton CO 2 ) Het staat gelijk aan 50 jaar non-stop Eyjafjallajökull erupties ( Mton CO 2 per dag)

17 22 juni 2014 Discussie: wereldwijde impact? Nederlandse uitstoot is significant vanwege: •Intensieve drainage •Lange tijdspanne •Dikke veenpakketten Extrapoleren van Nederlandse resultaten naar de komende eeuw: •Totaal gemiddeld volumeverlies: 2000 km 3 •Totale gemiddelde bodemdaling: 25 cm •Totale uitstoot: 23 ppmv In vergelijking met totale landgebruik gerelateerde CO 2 uitstoot: Het Nederlands veen heeft 2.3 % voor zijn rekening genomen (studiegebied is slechts 0.1 % van wereldwijde veengebieden).

18 22 juni 2014 Conclusiepunten 1.Met een geologische blik en de juiste data (AHN, palaeo- geografische en –botanische reconstructies) is het mogelijk om verandering in veen volumes door de tijd te bepalen. 2.Drainage van veengebieden veroorzaakte een gemiddelde bodemdaling van 2.5 m in de kustzone 3.Het stug doorzetten van drainage van veenrijke (kust)gebieden zorgt op de lange termijn voor een meetbare en significante toename van CO 2 in de atmosfeer 4.De Nederlandse gegevens kunnen gebruikt worden om de potentiële toekomstige uitstoot van CO 2 in veenrijke kustgebieden elders te schatten.

19 De historische CO 2 uitstoot in Nederland Gilles Erkens et al.


Download ppt "Deltares – Universiteit Utrecht – TNO/Geologische Dienst De historische CO 2 uitstoot in Nederland Gilles Erkens Michiel J. van der Meulen Hans Middelkoop."

Verwante presentaties


Ads door Google