De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie Mr.dr. Sjaak Nouwt Adviseur Gezondheidsrecht KNMG KNMG Handreiking Beroepsgeheim.

Verwante presentaties


Presentatie over: "KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie Mr.dr. Sjaak Nouwt Adviseur Gezondheidsrecht KNMG KNMG Handreiking Beroepsgeheim."— Transcript van de presentatie:

1 KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie Mr.dr. Sjaak Nouwt Adviseur Gezondheidsrecht KNMG KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

2 13 december 2012 Inhoud Medisch beroepsgeheim – Inhoud medisch beroepsgeheim – Belang medisch beroepsgeheim Inhoud nieuwe Handreiking Belangrijkste wijzigingen > Dossiers > Beroepsgeheim > Beroepsgeheim en politie en justitie KNMG Handreiking Artsen en Social MediaKNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

3 13 december 2012 Medisch beroepsgeheim: inhoud Medisch beroepsgeheim = zwijgplicht + verschoningsrecht Medisch beroepsgeheim = recht voor patiënt + plicht voor arts Zwijgplicht (o.a. 457 WGBO, 88 BIG, 272 WvSr) Verschoningsrecht (218 WvSv, 165 WvRv, 5:20 Awb) KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

4 13 december 2012 Uitzonderingen op beroepsgeheim: 1.Toestemming 2.Wettelijk verplicht 3.Rechtstreeks betrokken 4.Vervanger of waarnemer 5.Wettelijk vertegenwoordiger of gemachtigde 6.Conflict van plichten 7.Zwaarwegend belang 8.Zeer uitzonderlijke omstandigheden 9.Eigen verweer 10.Opdracht derde 11.Wetenschappelijk onderzoek, statistiek, onderwijs 12.Zorg van een goed hulpverlener KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

5 13 december 2012 Uitzondering: Toestemming (1) Expliciete toestemming nodig: Verstrekking informatie aan andere hulpverlener voor nieuwe hulpvraag; Verstrekking aan andere hulpverlener voor nieuwe ziekte- episode; Verstrekking aan familie, vrienden, kennissen; Verstrekking aan ontvangers buiten de gezondheidszorg; Verstrekking voor wetenschappelijk onderzoek of statistiek. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

6 13 december 2012 Uitzondering: Toestemming (2) Veronderstelde toestemming: In concrete situaties Waarin het kenbaar is voor de patiënt dat Gegevens voor zorgdoeleinden worden verstrekt, De patiënt daartegen geen bezwaar heeft gemaakt en De gegevensverstrekking beperkt blijft tot wat noodzakelijk is voor de taak van de ontvanger. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

7 13 december 2012 Uitzondering: Conflict van plichten Alles is in het werk gesteld om eerst toestemming tot doorbreking van de patiënt te verkrijgen. De arts verkeert in gewetensnood door het handhaven van de geheimhouding (zwijgplicht, verschoningsrecht). Er is geen andere weg dan doorbreking van het geheim om het probleem op te lossen. Het niet doorbreken van de geheimhouding levert voor de patiënt zelf of voor een ander ernstige schade op. Het moet vrijwel zeker zijn dat door de geheimdoorbreking die schade kan worden voorkomen of beperkt. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

8 13 december 2012 Medisch beroepsgeheim: belang Individueel belang: vertrouwen dat zelfs de meest intieme informatie niet bij anderen terecht komt (privacybelang), met het oog op bevordering van de gezondheid of genezing (gezondheidsbelang) Maatschappelijk belang: de samenleving in het algemeen moet op vertrouwelijkheid kunnen rekenen opdat de gezondheidszorg voor iedereen gelijk toegankelijk is. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

9 13 december 2012 Maatschappelijk belang Door in art. 218 Sv het verschoningsrecht te regelen, heeft de wetgever een principiële keuze gemaakt door vast te stellen dat een beroepsgeheimhouder niet verplicht is aan de waarheidsvinding in strafzaken mee te werken. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

10 13 december 2012 Maatschappelijk belang “Aan het verschoningsrecht ligt ten grondslag dat het maatschappelijk belang dat de waarheid in rechte aan het licht komt, moet wijken voor het maatschappelijk belang dat een ieder zich vrijelijk en zonder vrees voor openbaarmaking van het toevertrouwde om bijstand en advies tot de verschoningsgerechtigde moet kunnen wenden.” (Hoge Raad, 5 juli 2011: Zweedse fixeerband) KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

11 13 december 2012 Zeer uitzonderlijke omstandigheden “Het verschoningsrecht van onder meer de arts is echter in zoverre niet absoluut, dat zich zeer uitzonderlijke omstandigheden laten denken waarin het belang dat de waarheid aan het licht komt moet prevaleren boven het verschoningsrecht.” (Hoge Raad, 5 juli 2011: Zweedse fixeerband) KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

12 13 december 2012 Handreiking I: Algemeen I.1 Beroepsgeheim I.2 Verschoningsrecht I.3 Afgeleid beroepsgeheim I.4 Beroepsgeheim geldt ook na overlijden, tenzij: – Veronderstelde toestemming overledene – Zwaarwegend belang -> inzage nabestaanden – Wettelijke plicht (twijfel aan natuurlijke dood) – ‘Zeer uitzonderlijke omstandigheden’ KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

13 13 december 2012 Handreiking II: Bijzondere situaties II.5 Patiënt pleegt strafbaar feit binnen de hulpverlening II.6 Patiënt pleegde strafbaar feit buiten de hulpverlening II.7 Patiënt heeft letsel opgelopen II.8 Politie/justitie betreedt praktijk/instelling II.9 Inbeslagneming II.10 Verdovende middelen II.11 Wapens en andere gevaarlijke voorwerpen II.12 Beeld- en geluidsopnamen II.13 Kindermishandeling en volwassenengeweld II.14 Arts als getuige II.15 Arts als verdachte in een strafzaak II.16 Forensisch arts KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

14 13 december 2012 II.5: Patiënt pleegt strafbaar feit binnen de hulpverlening Een arts mag aangifte doen bij de politie van strafbare feiten die een patiënt jegens hem, zijn medewerkers of praktijk pleegt. De arts geeft hierbij naam en eventueel adresgegevens van de dader vrij, maar geen medische gegevens. Wordt een arts bedreigd vanwege het doen van aangifte? Dan wordt de politie van de woonplaats van de arts of van het bureau van de aangifte ingelicht. Een arts is terughoudend met het doen van aangifte als het agressief gedrag een symptoom is van een ziekte, waarvoor de patiënt onder behandeling is bij de arts. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

15 13 december 2012 II.6: Patiënt pleegt strafbaar feit buiten de hulpverlening Komt een arts tijdens onderzoek of behandeling van een patiënt te weten dat hij strafbare feiten heeft begaan, dan valt dit onder het beroepsgeheim. Hij doet hiervan geen aangifte. Dit is slechts anders als het belang dat gediend is met het doen van aangifte (bijvoorbeeld het wegnemen van gevaar voor anderen) groter is dan het belang van de geheimhouding. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

16 13 december 2012 II.7: Patiënt heeft letsel opgelopen Op verzoek van de politie kan de behandelend arts feitelijke medische informatie verstrekken aan de politie over letsel dat een patiënt heeft opgelopen. Hij vult hiertoe het Aanvraagformulier Medische Informatie in (Sdu 2010). In geval van een grootschalig ongeval of ramp mogen artsen met de uitdrukkelijke of veronderstelde toestemming namen van slachtoffers verstrekken aan politie of justitie (Directeur Publieke Gezondheid) teneinde familie of betrokken hulpdiensten te informeren over de verblijfplaats. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

17 13 december 2012 II.8: Politie/justitie betreedt praktijk/ instelling Politie/justitie mag publieke ruimtes zoals een ontvangsthal, wachtkamer of gang vrij betreden. Politie mag ook andere ruimtes vrij betreden als zij komt om hulp of bijstand te verlenen. Komt politie/justitie in het kader van opsporing dan kan zij verpleegafdelingen of patiëntkamers alleen betreden – met toestemming van de patiënt (als getuige, niet als verdachte) of – met machtiging van de (hulp)Officier van Justitie Arts deelt politie mee als er ernstige medische bezwaren bestaan tegen horen/aanhouden van een patiënt. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

18 13 december 2012 II.9: Inbeslagneming Opsporingsambtenaren mogen geen brieven, andere geschriften en tekstdragers zoals dvd’s, cd’s of usb- sticks bij artsen in beslag nemen, tenzij de arts daarvoor toestemming geeft. De arts kan ermee instemmen als de patiënt toestemming geeft of vanwege een conflict van plichten (‘zeer uitzonderlijke omstandigheden’). KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

19 13 december 2012 II.10: Verdovende middelen Als de arts tijdens onderzoek of behandeling van een patiënt (een) verdovend(e) middel(en) op of in diens lichaam aantreft, draagt hij deze zo spoedig mogelijk over aan de politie, zonder vermelding van personalia of medische gegevens. Behandelend artsen mogen niet voor opsporing worden ingeschakeld, ook niet door hen te dwingen tot het maken van röntgenfoto’s van verdachte bolletjesslikkers zonder hun toestemming. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

20 13 december 2012 II.11: Wapens en andere gevaarlijke voorwerpen Bij wapenbezit wordt – voor zover aanwezig – de beveiligingsdienst ingeschakeld en zo nodig de politie gebeld. De wapens worden zo spoedig mogelijk overgedragen aan de politie. Hierbij worden geen personalia van de patiënt prijsgegeven, tenzij deze het wapen moedwillig heeft meegenomen om het te (kunnen) gebruiken tegen de hulpverlening. Andere gevaarlijke voorwerpen dienen in bewaring te worden gegeven bij de receptie of de beveiligingsdienst. Is de patiënt hiertoe niet bereid, dan kan hem de toegang tot de arts/instelling worden ontzegd. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

21 13 december 2012 II.12: Beeld- en geluidsopnamen Opnamen in het kader van de behandeling alleen afgeven na uitdrukkelijke toestemming patiënt of vertegenwoordiger of bij conflict van plichten. Opnamen met reële bedreiging door patiënt of diens familie mogen aan politie/justitie worden afgegeven. Videobeelden van bewakingscamera’s, die beelden registreren om de veiligheid van personeel en patiënten te waarborgen, vallen onder het medisch beroepsgeheim. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

22 13 december 2012 II.13: Kindermishandeling en volwassenengeweld Dreigt er acuut gevaar voor de veiligheid of het leven van een kind of een volwassene, dan neemt de arts – naast een melding bij het AMK, de Raad voor de Kinderbescherming of het Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG) – onmiddellijk contact op met de politie. In overige gevallen mag bij (vermoeden van) kindermishandeling of volwassenengeweld het beroepsgeheim jegens politie of justitie alleen worden doorbroken voor zover dit noodzakelijk is om gevaar voor de veiligheid van een kind of volwassene af te wenden. Zie ook KNMG Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld, maart KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

23 13 december 2012 II.14: Arts als getuige De arts, die in een strafzaak wordt opgeroepen om in het kader van een gerechtelijk vooronderzoek of ter terechtzitting te verschijnen om een getuigenverklaring af te leggen tegenover de rechter(-commissaris), is verplicht aan de oproep om te verschijnen gehoor te geven. De arts maakt op grond van zijn beroepsgeheim zelf de afweging of hij ter zitting een verklaring aflegt of zich beroept op het verschoningsrecht. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

24 13 december 2012 II.15: Arts als verdachte in een strafzaak Verdachte mag niet worden gedwongen om mee te werken aan eigen veroordeling OM mag patiëntendossier vorderen o.g.v. veronderstelde toestemming patiënt (slachtoffer) Of inbeslagneming o.g.v. zeer uitzonderlijke omstandigheden: – Arts verdacht van schuld aan ernstig strafbaar feit (dood door schuld) – Geen aanwijzingen dat overleden patiënt bezwaar zou hebben gehad – Inbeslaggenomen gegevens cruciaal voor waarheidsvinding – Gegevens niet op andere wijze te verkrijgen – Doorbreking geheim staat in verhouding tot het beoogde doel (proportionaliteit) en die doel kan niet op minder ingrijpende wijze worden bereikt (subsidiariteit) KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

25 13 december 2012 II.16: Forensisch arts Voor hulpverleners in de curatieve zorg gelden de gewone regels van het beroepsgeheim. Die regels zijn niet zonder meer van toepassing in de niet curatieve sector. Forensisch artsen en gevangenisartsen zijn soms behandelaar, soms voeren zij een opdracht uit voor een derde. In dat geval doorbreekt de rapportageplicht in principe de zwijgplicht tegenover deze derde (de opdrachtgever). De forensisch arts vertelt de patiënt wat het doel van het onderzoek is en aan wie hij rapporteert. Alleen met toestemming van betrokkene mag informatie van de behandelende sector worden verkregen. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

26 13 december 2012 Praktische aandachtspunten bij contacten met politie/justitie Bij telefonische verzoeken van politie/justitie: bel zo nodig terug ter verificatie. Verzoek politie/justitie om haar vragen gericht en schriftelijk te stellen. Benoem een contactpersoon als aanspreekpunt voor politie/justitie. Maak bij politie/justitie bekend wie de contactpersoon is. De contactpersoon benadert de behandelend arts van de betrokken patiënt. Deze arts maakt zelf de belangenafweging omtrent het beroepsgeheim. KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

27 13 december 2012 Samenvatting Ook in contacten met politie/justitie bewaart de arts het beroepsgeheim: waarheidsvinding is geen grond voor doorbreking ervan, niet tijdens het opsporingsonderzoek, niet tijdens het gerechtelijk vooronderzoek en niet ter terechtzitting. Het beroepsgeheim kan doorbroken worden als sprake is van 1 toestemming van de patiënt of 2 een wettelijke plicht tot spreken of 3 een conflict van plichten: d.w.z. met het vrijgeven van informatie aan politie/justitie kan ernstige schade voor de patiënt of voor anderen worden voorkomen. Het verdient aanbeveling de redenen van het doorbreken van het beroepsgeheim in het dossier aan te tekenen. KNMG Handreiking Artsen en Social MediaKNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie

28 Mr.dr. Sjaak Nouwt Adviseur Gezondheidsrecht KNMG KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie


Download ppt "KNMG Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie Mr.dr. Sjaak Nouwt Adviseur Gezondheidsrecht KNMG KNMG Handreiking Beroepsgeheim."

Verwante presentaties


Ads door Google