De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Angst en Psychose: een Lacaniaans perspectief.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Angst en Psychose: een Lacaniaans perspectief."— Transcript van de presentatie:

1 Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Angst en Psychose: een Lacaniaans perspectief

2 Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Psychose: een mysterium tremendum et fascinans

3  Lacan: 4 tijden in oeuvre over psychose: : imaginaire identificatie – intrusie – desoriëntatie : defect in de symbolische orde: forclusie : overrompelende jouissance – teisterend object a : verknoping RSI  Focus Lacan (2)  Lacans psychose concept ≠ psychiatrisch psychose concept Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

4 Lacan jaren ‘50: alle voorstellingen zijn talig gemedieerd: betekenaars in kettingen. Mens = primair gedesorganiseerd. Psychische ordening via symbolische orde, o.a. Oedipus Metafoor: Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

5 Aan de basis van psychotisch subjectief functioneren: geen Naam-van-de-Vader Idee: de ‘eerste’ confrontatie met de Ander confronteert ons met een raadsel: wat wil de Ander in relatie tot mij?  cf. fort/da  basis = identiteitsonzekerheid: ik weet niet wie ik ben; identiteit is niet aangeboren + ik weet niet wat de ander wil Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

6 - Niet-psychotische functioneren: de concrete acties van een Ander gaan beschouwen als uitdrukking van een wetmatigheid  redenen/wetten sturen de mens: bvb. moederliefde = kinderen graag zien  maakt de wereld ‘begrijpbaar’, ‘voorspelbaar’: de Ander is niet willekeurig  conventionele manier van in de wereld staan  N-v-dV fungeert als kompas in het omgaan met identiteitsvragen; ze worden hanteerbaar Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen -Man / vrouw zijn = … -Partner zijn = … -Ouder / kind zijn = … -Leven versus dood = …

7 Ander = ‘de plek van waaruit het subject de vraag kan stellen naar zijn eigen bestaan’: Wie ben ik? -Qua man/vrouw -In de liefde -In de generaties -In relatie tot leven en dood  Tot uitdrukking in het symptoom Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

8  Psychose: forclusie van de Naam-van-de-Vader = geen a-priori wetmatigheid kunnen toeschrijven aan de Ander  geen internalisering van conventionele ideeën, waarmee een dialectisch conflict ontstaat, een waardoor “Ander” en “Ik” kenbaar en voorspelbaar worden: enigmatische ander (parallel met Theory of Mind)  Identiteitsvragen liggen moeilijk: geen geïnternaliseerd kompas Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen -Man / vrouw zijn -Partner zijn -Ouder / kind zijn -Leven versus dood

9  Psychotisch functioneren: (om welke reden dan ook) de concrete acties van een Ander niet gaan beschouwen als uitdrukking van een wetmatigheid  de Ander is ‘gek’  geen ‘illusie’ van ‘geloof’ in de wetmatigheid van de Ander; Ander ≠ kompas;  de wereld niet kunnen lezen vanuit conventies  Het subject slaagt er niet in om concrete gebeurtenissen in het leven te beschouwen vanuit een idee over algemene wetmatigheden.  Bvb. ‘huwelijksprobleem’, ‘opvoedingsprobleem’  de neuroticus bekijkt ze vanuit een denkkader met principes over huwelijk en opvoeding die doorheen het leven verworven zijn; de psychoticus heeft daar vaak moeite mee  Problemen om de geest van anderen te lezen  positie van fundamenteel alleen staan i.r.t. identiteitsvragen Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

10  Deze psychotische basislogica in het functioneren kan tot uiting komen via 2 vormen van destabilisering: via de ontketening van een manifeste psychose (déclenchement) of via een ontkoppeling van anderen en van een zelfervaring (débranchement)  Destabilisering wordt typisch uitgelokt bij incidentele confrontaties met de identiteitspunten, die het punt van forclusie duidelijk maken (bvb. confrontatie met eigen ontluikende seksualiteit, met seksualiteit anderen, intimiteit van een relatie, ouder van een kind worden, verantwoordelijkheid dragen voor anderen, confrontatie met dood…). Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

11 Confrontaties met enigma ander / Ander  psychotische doorbraak: ‣ Geen N-v-d-V om het enigma te kaderen ‣ De ervaring is “Reëel” (niet symbolisch-imaginair bemiddeld) ‣ Intern geen subjectiviteitservaring: ‘kapseizen’ ‣ Extern overweldigende Reële ervaringen, bijv. Mentaal automatisme Compensatie door imaginaire identificaties: doen zoals anderen  Behandeling = oplossingsgericht; een manier van omgaan vinden met ander + identiteitsvragen Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

12 -http://www.psychoanalysis.ugent.be -Nederlandstalige blog: Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen


Download ppt "Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Angst en Psychose: een Lacaniaans perspectief."

Verwante presentaties


Ads door Google