De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

STAAT VAN NEDERLAND: BELASTINGEN PROF. DR. B. JACOBS 21 SEPTEMBER 2015.

Verwante presentaties


Presentatie over: "STAAT VAN NEDERLAND: BELASTINGEN PROF. DR. B. JACOBS 21 SEPTEMBER 2015."— Transcript van de presentatie:

1 STAAT VAN NEDERLAND: BELASTINGEN PROF. DR. B. JACOBS 21 SEPTEMBER 2015

2

3 OVERZICHT  Ongelijkheid in inkomen en vermogen  Belastingen op inkomen  Belastingen op consumptie (btw)  Belastingen op vermogen

4 INKOMENSONGELIJKHEID HUISHOUDENS Bron: CBS (2014)CBS (2014)

5 INKOMENSVERSCHILLEN (GINI) Bron: CBS (2014)CBS (2014)

6 INKOMENSVERSCHILLEN: DECIELRATIO’S Bron: CBS (2014)CBS

7 TOPINKOMENS IN NEDERLAND Bron: Jacobs, Zoutman en Jongen (2013)Jacobs, Zoutman en Jongen (2013)

8 INKOMENSONGELIJKHEID: TOP 1% Bron: Jacobs, Zoutman en Jongen (2013)Jacobs, Zoutman en Jongen (2013)

9 INKOMENSGRENZEN TOPINKOMENS 2010  Individueel inkomen  Top 10%: euro  Top 5% euro  Top 1% euro  Top 0,5% euro  Top 0,1% euro  Huishoudinkomen:  Top 10%: euro  Top 5%: euro  Top 1%: euro  Top 0,5%: euro  Top 0,1%: euro Bron: Jacobs, Zoutman en Jongen (2013)Jacobs, Zoutman en Jongen (2013)

10 VERGELIJKING NEDERLAND VS  Top 1% inkomen:  NL, 2012: 6,3%  VS, 2012: 19,3% (incl. kapitaalwinsten 22,5%)  Top 10% inkomen:  NL, 2012: 30,9%  VS, 2012: 48,2% (incl. kapitaalwinsten 50,4%) Bron: World Top Incomes Database (2014)World Top Incomes Database (2014)

11 VERMOGENSONGELIJKHEID NEDERLAND

12 BELASTINGHERZIENING?

13 5 MLD LASTENVERLICHTING  Wiebes (2014): ‘een lastenverlichting zonder een bijbehorende stelselherziening is een gemiste kans’  Wiebes (2015): ‘Belastingherziening zonder belastingverlaging is een gemiste kans. Helemaal geen belastingverlaging is een tweede gemiste kans.’  Pakket  Verlaging 2e en 3e schijf, verlenging 3e schijf: 3,6 mld  Verhoging kinderopvangtoeslag en IACK: 0,6 mld  Hogere arbeidskorting (2 mld), lagere heffingskorting (2,5 mld)  structurele werkgelegenheidswinst  Economische impuls 2016: 0,2% bbp (MEV, CPB 2015)  Structurele tekort verslechtert van 1,1% bbp 2015 tot 1,2% bbp 2016  ‘Mag niet van Brussel’

14 BELASTINGHERVORMING VOOR GROEI?  Bij onderbesteding: alleen meer arbeidsvraag geeft banen  Belastingverlaging bij evenredige bezuiniging leidt tot krimp  Op lange termijn: alleen meer arbeidsaanbod geeft banen  Afruil doelmatigheid en rechtvaardigheid  Nb. werk geen doel op zich

15 OPTIMALE BELASTINGTHEORIE  Doel: maximaliseren sociale welvaart  Sociale welvaart stijgt bij gelijkere verdeling van inkomen  overheid kent groter gewicht toe aan huishoudens met lagere welvaart  Restricties:  budgetrestrictie overheid  gedragsreacties  Second-best: afruil tussen inkomensherverdeling en economische doelmatigheid door welvaartsrelevante gedragsreacties  Equivalent duaal probleem: minimaliseer kosten om bepaalde welvaartsverdeling te realiseren

16 OPTIMALE BELASTING OP ARBEID: U-VORM Bron: Zoutman, Floris T., Bas Jacobs en Egbert L.W. Jongen (2015), “Optimal Redistributive Taxes and Redistributive Preferences in the Netherlands”, mimeo: EUR/CPB

17 POLITIEKE VOORKEUREN VOOR HERVERDELING Bron: Zoutman, Floris T., Bas Jacobs en Egbert L.W. Jongen (2015), “Optimal Redistributive Taxes and Redistributive Preferences in the Netherlands”, mimeo: EUR/CPB

18 BELASTING OP ARBEIDSINKOMEN  Middengroepen betalen te weinig belasting, lage en hoge inkomens teveel  Hogere arbeidskortingen werkende armen  Geen hoger toptarief  Beter: hervorming belasting op kapitaalinkomen  Geen vlaktaks  Lager minimumloon + lagere lasten onderkant  Vervang toeslagen en heffingskortingen door een uitkeerbare huishoudenstoeslag  Eigen inkomen  Partnerinkomen  Kinderen  Vermogen

19 BELASTINGEN OP CONSUMPTIE Bron: Leon Bettendorf, Sijbren Cnossen, Casper van Ewijk (2012), “BTW-Verhoging treft Hoge en Lage Inkomens even Sterk”, Me JudiceMe Judice, 25 april.

20 UNIFORMEER BTW-TARIEVEN  Voer één BTW-tarief in  Constante uitgavenaandelen  Geen samenhang met arbeidsaanbod  Verschuiving van directe naar indirecte belastingen geen welvaartswinst bij constante inkomensverhoudingen  Alleen winst bij denivellering en/of groter verschil werk-uitkering

21 VERDERE VERGROENING?  Doel milieubelastingen: beprijs milieuschade  Milieuschade (meer dan) beprijsd bij heffingen op energie en brandstoffen bij huishoudens en mkb  Probleem: grote bedrijven  Stop subsidies op stekkerauto’s  Vullen schatkist? IB of BTW  Vergroening belastingstelsel geen doel  Maximaliseren opbrengst milieubelastingen geen doel

22 BELASTING KAPITAALINKOMEN LAPPENDEKEN TariefOpbrengst Box-1Eigen huis (HRA – EWF – OZB – ODB) 36,25 – 52% ‒ €6 miljard Box-2DGA22% (normaal 25%)€1,8 miljard Box-3Sparen en beleggen30% bij 4% vast rendement €3,7 miljard “Box-4”Pensioenuitgesteld loon 17% lager belast aangroei onbelast ‒ €6,4 miljard “Box-5”Bedrijfswinst20/25%€15,6 miljard “Box-6”Erfenissen10 – 40%€1,7 miljard Bronnen: Jacobs (2014) en Ministerie van Financiën (2013)JacobsMinisterie van Financiën

23 OPBRENGST KAPITAAL LAAG Opbrengst kapitaal€10,4 miljard Opbrengst IB€145,6 miljard Opbrengst indirecte belastingen€71,4 miljard Grondslag kapitaal19% bbp Gemiddelde druk9% Bronnen: Jacobs (2014) en Ministerie van Financiën (2013)JacobsMinisterie van Financiën

24 MEER HERVERDELING MOGELIJK DAN MET IB  Belasting kapitaalinkomen helpt om rechtvaardigheidsdoelen tegen laagste maatschappelijke kosten te realiseren  Cruciaal: niet alle ongelijkheid in kapitaalinkomen komt door ongelijkheid in arbeidsinkomen, want hogere inkomens 1.sparen meer (Saez, 2002; Diamond en Spinnewijn, 2009) 2.beleggen meer (meer risico) (standaard portfoliotheorie) 3.behalen hogere kapitaalrendementen (Stiglitz, 1986; Piketty, 2014; Gerritsen, Jacobs, Rusu, Spiritus, 2014) 4.ontvangen grotere erfenissen (Piketty en Saez, 2013)

25 MINDER VERSTORINGEN IN ARBEIDSMARKT  IB en BTW geven verstoringen in de arbeidsmarkt  Second-best: belastingen op kapitaalinkomen zijn optimaal om die verstoringen in de arbeidsmarkt te verkleinen, omdat mensen dan 5.meer arbeid aanbieden (Erosa en Gervais, 2002, Pirtillä en Suoniemi, 2013; Gordon en Kopczuk, 2014) en later met pensioen gaan (Gruber en Wise, 1999; Jacobs, 2009) 6.meer investeren in menselijk kapitaal (Jacobs en Bovenberg, 2010) 7.en minder BV-constructies opzetten (Christiansen en Tuomala, 2008; De Mooij en Nicodème, 2008)

26 MINDER KAPITAALMARKTVERSTORINGEN EN BELASTING OP RENTS  Herverdelende kapitaalbelastingen op kapitaalinkomen ook optimaal als 8.kapitaalmarkten falen, door bv. leenrestricties (Aiyagari, 1994) 9.verzekeringsmarkten falen (Diamond en Mirrlees (1979, 1986) New Dynamic Public Finance, Jacobs en Schindler, 2012)  10. Heffingen op kapitaalinkomen optimaal als kapitaalinkomens rents bevatten (Correia, 1996)  eigen huis  erfenissen

27 KAPITAALINKOMEN APART BELASTEN  Synthetische inkomstenbelasting niet optimaal  Tarieven kapitaalinkomen lager  grondslag kapitaalinkomen elastischer dan grondslag arbeidsinkomen  ongelijkheid in grondslag kapitaalinkomen door verschillen in arbeidsinkomen al geadresseerd via IB  Mogelijkheden voor niet-lineaire tarieven op kapitaal beperkt  arbitrage tussen vermogensvormen  Tarieven kapitaal en arbeid gekoppeld  Verschuiving van arbeid naar kapitaal welvaartsverhogend  Kapitaal relatief te licht belast

28 HOE MOET KAPITAAL WORDEN BELAST?  1 box voor sparen, beleggen, eigen huis, pensioen en eigen onderneming  Vermogensaanwasbelasting voor vermogensbestanddelen met eenduidige waardering  Vermogenswinstbelasting voor overige vermogensbestanddelen  Een tarief boven vrijstelling,  zowel tarief als vrijstelling zijn politiek bepaald  Kosten vermogen aftrekbaar (hypotheek, studieschuld, krediet)  Verliezen alleen verrekenbaar met winsten

29 VERMOGENSWINSTBELASTING  Geen blokkeringseffecten bij vermogensaanwasbelasting, wel mogelijk bij vermogenswinstbelasting  Voorkom blokkeringseffecten  Verreken rente bij uitstel winstneming  Heffingen bij migratie en overlijden  Voordelen vermogenswinst/aanwasbelasting vs vermogensbelasting  Risicopremie belast (hogere opbrengst)  Niet procyclisch  Niet degressief  Welvaartsverhogend

30 LANDEN MET EEN VERMOGENSWINSTBELASTING  Australië (47%), Canada (48%), Ierland (48%), het Verenigd Koninkrijk (28%), de Verenigde Staten (21%), Denemarken (42%), Finland (32%), Noorwegen (28%), Zweden (30%), Israël (20%), Frankrijk (39%), Italië (20%), Spanje (27%), Polen (19%), Estland (21%), Slovakije (19%), Slovenië (5%) en Japan (10%)  Voorheffing op vermogenswinst: Oostenrijk (25%), Duitsland (26%), Portugal (25%) en Turkije (10%)  Geen vermogenswinstbelasting: België, Griekenland, Luxemburg, Zwitserland, Hongarije, Korea, Nieuw Zeeland, Mexico, Chilli Bron: Harding, Michelle (2013), “Taxation of Dividend, Interest, and Capital Gain Income”, OECD Taxation Working Papers, No. 19, Paris: OECD Publishing

31 HERVORM BELASTING OP KAPITAALINKOMEN  Duaal stelsel optimaal met 1 regime voor sparen, beleggen, eigen huis, pensioen en eigen onderneming  Vermogensbelasting niet nodig indien inkomen uit vermogen wordt belast  hogere heffingen eigen huis (OZB)  erfenisbelasting

32 REGERINGSVOORSTEL: MAAK BOX 3 PROGRESSIEF  Vrijstelling van ruim naar euro  Drie schijven  0,87%  : 4,7% -> 1,41%  > : 5,5% -> 1,65%  Fictieve rendementen ieder jaar aangepast  Belangrijkste nadeel: arbitrage door niet-lineaire tarieven  Nog steeds geen vermogenswinstbelasting

33 HERVORM VENNOOTSCHAPSBELASTING  Belangrijkste verstoring: schuldfinanciering fiscaal bevoordeeld  Vreemd en eigen vermogen in vpb fiscaal gelijk behandelen  ACE  CBIT  Kosten vreemd- & eigen vermogen deels aftrekbaar

34 Dank u wel! Vragen? Homepage:

35 BETAALDE BELASTING IN BOX 3 Bron: CPB (2015) CEPCPB

36 VERMOGENSSAMENSTELLING BOX 3 Bron: CPB (2015) CEPCPB

37 KAPITAALINKOMEN NIET BELASTEN?  Atkinson en Stiglitz (1976)  zwak scheidbare voorkeuren tussen consumptie en arbeidsaanbod  spaargedrag onafhankelijk van arbeidsmarktgedrag  Chamley (1986) en Judd (1985)  exponentieel groeiende verstoringen?  volledige afwenteling op arbeid?  Jacobs en Rusu (2014)  Chamley-Judd niet begrepen  lineaire Engelcurven in stationaire toestand economie  geen kapitaalbelasting om verstoringen arbeidsbelasting te verkleinen


Download ppt "STAAT VAN NEDERLAND: BELASTINGEN PROF. DR. B. JACOBS 21 SEPTEMBER 2015."

Verwante presentaties


Ads door Google