De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

ADHD Attention Deficit Hyperactivity Disorder Martine Thys.

Verwante presentaties


Presentatie over: "ADHD Attention Deficit Hyperactivity Disorder Martine Thys."— Transcript van de presentatie:

1 ADHD Attention Deficit Hyperactivity Disorder Martine Thys

2 DEEL I Kenmerken van ADHD Kenmerken van ADHD Subtypes Subtypes Over/onderdiagnostisering of inhaalbeweging? Over/onderdiagnostisering of inhaalbeweging? Signaleren door de leerkracht Signaleren door de leerkracht Oorzaken Oorzaken Specifieke leeftijdskenmerken Specifieke leeftijdskenmerken Bijkomende kenmerken Bijkomende kenmerken Comorbiditeit Comorbiditeit Behandeling Behandeling

3 Kenmerken 1. Aandachtstekort 2. Impulsiviteit 3. Hyperactiviteit

4 Aandachtsproblemen 1. Selectieve aandacht Aandacht richten op wat belangrijk is en bijkomstige zaken terzijde schuiven Aandacht richten op wat belangrijk is en bijkomstige zaken terzijde schuiven 2. Volgehouden aandacht In staat om gedurende een bepaalde tijd de aandacht gericht te houden op één taak, spel of gesprek In staat om gedurende een bepaalde tijd de aandacht gericht te houden op één taak, spel of gesprek 3. Verdeelde aandacht Het vermogen om de aandacht te verdelen over twee of meer dingen tegelijk Het vermogen om de aandacht te verdelen over twee of meer dingen tegelijk

5 Symptomen van aandachtstekort Geen aandacht voor details Geen aandacht voor details Slechts beperkte duur aandacht volhouden Slechts beperkte duur aandacht volhouden Niet luisteren wanneer er tot hem gesproken wordt Niet luisteren wanneer er tot hem gesproken wordt Taken, opdrachten, spelletjes worden niet afgemaakt Taken, opdrachten, spelletjes worden niet afgemaakt Weinig oraganistatievermogen Weinig oraganistatievermogen Ontlopen van moeilijke aandachtstaken Ontlopen van moeilijke aandachtstaken Vaak spullen kwijt Vaak spullen kwijt Vaak afgeleid Vaak afgeleid Vergeetachtig Vergeetachtig

6 Impulsiviteit Missen van zelfcontrole Missen van zelfcontrole Prikkels worden niet geordend Prikkels worden niet geordend Prikkels worden niet onderdrukt Prikkels worden niet onderdrukt Gevolgen van daden worden niet geanticipeerd Gevolgen van daden worden niet geanticipeerd

7 Symptomen van impulsiviteit Antwoord geven voordat de vraag volledig gesteld is Antwoord geven voordat de vraag volledig gesteld is Heeft moeite om op zijn beurt te wachten Heeft moeite om op zijn beurt te wachten Valt anderen vaak in de rede of stoort een spel van anderen Valt anderen vaak in de rede of stoort een spel van anderen

8 Hyperactiviteit Over-activiteit, over-beweeglijkheid Over-activiteit, over-beweeglijkheid Motorisch, verbaal, of beide Motorisch, verbaal, of beide Activiteit is minder doelgericht Activiteit is minder doelgericht

9 Symptomen van hyperactiviteit Niet kunnen stilzitten Niet kunnen stilzitten Staat vaak op in situaties waarin hij zou moeten blijven zitten Staat vaak op in situaties waarin hij zou moeten blijven zitten Rent vaak rond of klimt wanneer dat ongewenst of gevaarlijk is Rent vaak rond of klimt wanneer dat ongewenst of gevaarlijk is Onrust en lawaai bij spel Onrust en lawaai bij spel Draaft maar door Draaft maar door Onafgebroken praten Onafgebroken praten

10 Subtypes 1. Het overwegend onoplettend type (ADD) 2. Het overwegend hyperactief- impulsieve type 3. Het gecombineerde type

11 Over/onderdiagnosticering of inhaalslag Hyperactief gedrag is nog geen ADHD Hyperactief gedrag is nog geen ADHD Overmatig druk gedrag kan vele andere oorzaken hebben: Overmatig druk gedrag kan vele andere oorzaken hebben: - leeftijd - leeftijd - auditieve of visuele stoornis - auditieve of visuele stoornis - achterstand in de geestelijke ontwikkeling - achterstand in de geestelijke ontwikkeling - bijwerking van medicijnen - bijwerking van medicijnen - stofwisselingsziekte - stofwisselingsziekte - stress - stress Stoornis bekender door recente aandacht Stoornis bekender door recente aandacht Nog steeds kinderen die laat gediagnosticeerd worden Nog steeds kinderen die laat gediagnosticeerd worden Is er sprake van een inhaalbeweging? Is er sprake van een inhaalbeweging?

12 Signalering door de leerkracht Diagnose wordt gesteld door deskundigen Diagnose wordt gesteld door deskundigen Leerkracht als informant Leerkracht als informant Overleggen en signaleren Overleggen en signaleren

13 Oorzaken van ADHD 1. Erfelijkheid Sterke genetische bijdrage (80% erfelijkheid) Sterke genetische bijdrage (80% erfelijkheid) 2. Omgevingsfactoren Problemen tijdens zwangerschap, geboorte Problemen tijdens zwangerschap, geboorte Sommige hersenziekten Sommige hersenziekten Herhaalde middenoorontstekingen Herhaalde middenoorontstekingen Blootstelling aan toxische hoeveelheden lood Blootstelling aan toxische hoeveelheden lood Overgevoelige reacties op voeding Overgevoelige reacties op voeding

14 Specifieke leeftijdskenmerken  Baby’s (0-2j) Overactiviteit Overactiviteit Rusteloze slaappatronen Rusteloze slaappatronen Prikkelbaarheid Prikkelbaarheid Korte volgbewegingen Korte volgbewegingen  Kleuters (2-6j) Overactiviteit Overactiviteit Snelle afleidbaarheid Snelle afleidbaarheid Beperkte taakspanning Beperkte taakspanning Agressiviteit en roekeloosheid Agressiviteit en roekeloosheid

15 Specifieke leeftijdskenmerken  Lagere schoolleeftijd (6-12j) Overactiviteit Overactiviteit Snelle afleidbaarheid Snelle afleidbaarheid Beperkte aandachtsspanne Beperkte aandachtsspanne Problemen met lezen, schrijven en rekenen Problemen met lezen, schrijven en rekenen Problemen met leeftijdsgenoten Problemen met leeftijdsgenoten Impulsiviteit Impulsiviteit Onhandigheid Onhandigheid

16 Specifieke leeftijdskenmerken  Puberteit (>12j) Minder duidelijke kenmerken Minder duidelijke kenmerken Grote behoefte aan activiteit Grote behoefte aan activiteit Secundaire problemen Secundaire problemen o Problemen met schoolwerk o Sociale onhandigheid o Missen zelfzekerheid o Presteren onder niveau o Faalangst o Antisociaal gedrag o Middelenmisbruik

17 Specifieke leeftijdskenmerken  Volwassenheid (>18j) Gebrekkige impulscontrole Gebrekkige impulscontrole Aandachtsproblemen Aandachtsproblemen Secundaire problemen Secundaire problemen o Sociale relaties o Werksituatie o Gebrek aan zelfvertrouwen o Antisociaal gedrag o Verslaving o Verwardheid

18 Bijkomende kenmerken Motorische problemen Motorische problemen Leerproblemen Leerproblemen Gedragsproblemen Gedragsproblemen Relationele problemen Relationele problemen Emotionele problemen Emotionele problemen

19 Comorbiditeit Oppositioneel Deviante Stoornis Oppositioneel Deviante Stoornis Antisociale Gedragsstoornis Antisociale Gedragsstoornis Angststoornis Angststoornis Stemmingsstoornis Stemmingsstoornis Gilles de la Tourette Gilles de la Tourette Leerstoornis Leerstoornis

20 Behandeling Farmacologische behandeling  Positief resultaat bij 70 à 80%  Aandachtsspanne verlengd  Afleidbaarheid verminderd  Overbeweeglijkheid en impulsiviteit nemen af  Taakhouding en werktempo nemen toe

21 Behandeling  Verbetering op vlak van:  Spel  Sociale relaties  Gehoorzaamheid  Schools presteren

22 Behandeling Wanneer medicatie geven?  Ernstige concentratiestoornissen op school  Draagkracht van gezin en/of leerkracht overstegen Noodzaak van de evaluatie  Effectiviteit bepalen  Medicatie nog steeds nodig?

23 Rilatine Voornaamste bijwerkingen: Voornaamste bijwerkingen:  Vermindering eetlust  Slapeloosheid  « rebound-effect » Verslaafd aan Rilatine? Verslaafd aan Rilatine?  Geen grote -verslavende- hoeveelheden voorgeschreven aan kinderen Verslaafd door Rilatine? Verslaafd door Rilatine?  Longitidunaal onderzoek (J. Biederman, 1999) :  Geen Rilatine  vaker middelenmisbruik vgl. groep behandeld met Rilatine groep behandeld met Rilatine  Wel Rilatine  even vaak vgl. groep zonder ADHD ADHD

24 Hoeveel kinderen nemen Rilatine?

25 Behandeling Mediatietherapie Mediatietherapie Cognitieve therapie Cognitieve therapie  Het kind uitleggen wat ADHD is  Zelfcontrole strategieën Sociale vaardigheidstraining Sociale vaardigheidstraining Combinatie gedragstherapie - medicatie Combinatie gedragstherapie - medicatie

26 Deel II Verbeteren van schools presteren Verbeteren van schools presteren Omgaan met impulsief gedrag Omgaan met impulsief gedrag Gedragsproblemen Gedragsproblemen Structuur Structuur Aanmoediging Aanmoediging Onderhandelen Onderhandelen

27 Verbeteren van schools presteren Gedrag  Slordig handschrift TIPS Beoordeel de inhoud, niet het handschrift Overweeg alternatieve methoden

28 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Werkhoudingsprobleme n tijdens instructiefase: Werkhoudingsprobleme n tijdens instructiefase:  Niet beginnen werken  Beginnen werken voor de opdracht volledig gegeven is  Niet opletten tijdens het krijgen van instructies TIPS Basishouding bespreken Aandacht trekken Mondeling + schriftelijk Opsplitsen in deelopdrachten Kort houden Opdracht laten herhalen Instructie herhalen Positieve instructies Afleidbare prikkels minimaliseren Positief bekrachtigen

29 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Problemen om planmatig te werken Problemen om planmatig te werken TIPS Doel opsplitsen Tijd koppelen aan deeltaken Vragen-strategie Regelmatig aansporen Positief bekrachtigen

30 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Moeilijkheden om bepaalde volgorde aan te brengen en deze te volgen Moeilijkheden om bepaalde volgorde aan te brengen en deze te volgen Beginnen aan een andere taak zonder de vorige volledig af te werken Beginnen aan een andere taak zonder de vorige volledig af te werken TIPS Opsplitsen opdracht Voorbeelden geven van deeltaken Preciseer de voorwaarden van een afgewerkte taak

31 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Moeilijkheden om werk vol te houden en nauwkeurig te blijven werken Moeilijkheden om werk vol te houden en nauwkeurig te blijven werken TIPS Verminderen van de lengte van de opdracht Kwaliteit boven kwantiteit Meer positief bekrachtigen Computer laten gebruiken

32 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Beperkte geheugenfunctie Beperkte geheugenfunctie TIPS Technieken aanleren Controleer of de inhoud begrepen is Herhalen Individuele leerstijl:  Talig  Ruimtelijk-visueel

33 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Problemen bij toetsen Problemen bij toetsen TIPS Extra tijd Leer proefwerk vaardigheden Mondeling ondervragen Overzichtelijke testbladeren Voldoende ruimte om te antwoorden

34 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Problemen met schriftelijk materiaal Problemen met schriftelijk materiaal TIPS Leer tekst structureren:  Markeren van kernwoorden, titels en subtitels  Omkaderen van definities  Lijst met kernwoorden en kerngedachten

35 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Aandachtsproblemen Aandachtsproblemen TIPS Weinig externe prikkels Plaats vooraan Alleen aan een bank Actief betrekken bij de les Zoveel mogelijk functies inschakelen Aansluiten bij de leefwereld van het kind

36 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Algemene werkhoudingsprobl. Algemene werkhoudingsprobl. TIPS Schema’s Goede verlichting en verluchting Voldoende variatie ‘peer tutoring’ Voldoende pauze Duidelijke regels

37 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Materiaal vergeten Materiaal vergeten Problemen met huistaken Problemen met huistaken TIPS Lijst maken Opbergplaats Agenda nakijken Lijst met deelstappen Telefonisch bereikbare ‘studie buddy’

38 Verbeteren van schools presteren GEDRAG Problemen met instuderen leerstof Problemen met instuderen leerstof TIPS Leer leerprincipes, o.a.:  Planning en organisatie  Leerstof leren verkennen  Leerstof leren verwerken  Leerstof leren inprenten  Controle

39 Omgaan met impulsief gedrag Maak onderscheid tussen essentiële en banale problemen Maak onderscheid tussen essentiële en banale problemen Leerling luidop laten verwoorden tijdens het oplossen van het probleem Leerling luidop laten verwoorden tijdens het oplossen van het probleem ‘Stop-denk-doe’-methode oefenen ‘Stop-denk-doe’-methode oefenen Constructieve vragen stellen Constructieve vragen stellen Stimuleer divergent denken Stimuleer divergent denken Maak duidelijke afspraken over vrije situaties Maak duidelijke afspraken over vrije situaties Maak afspraken over interupties Maak afspraken over interupties

40 Gedragsproblemen voorkomen Consequent omgaan met regels Consequent omgaan met regels Regels vooraf duidelijk en concreet stellen Regels vooraf duidelijk en concreet stellen Regels bespreekbaar stellen Regels bespreekbaar stellen Maak consequenties duidelijk Maak consequenties duidelijk Positief gedrag aanmoedigen Positief gedrag aanmoedigen Kleinerende opmerkingen in bijzijn van andere leerlingen vermijden Kleinerende opmerkingen in bijzijn van andere leerlingen vermijden Teken afspreken met de leerling Teken afspreken met de leerling Communicatie met de ouders Communicatie met de ouders

41 Gedragsproblemen voorkomen Negatieve voorvallen uit verleden niet weer ophalen Negatieve voorvallen uit verleden niet weer ophalen Antisociaal gedrag niet negeren Antisociaal gedrag niet negeren Enkele tips bij straffen: Enkele tips bij straffen:  Straf staat in verhouding met de ernst van de feiten  Blijf rustig  Haalbare straf  Onmiddellijk reageren  Straf koppelen aan het gedrag  Consequent uitvoeren van de straf  Leer tegenovergestelde, gewenste gedrag aan

42 Structuur Vaste, duidelijke regels Vaste, duidelijke regels Minimaliseren van externe prikkels Minimaliseren van externe prikkels Consequent handelen Consequent handelen Denk hardop, denk vooruit Denk hardop, denk vooruit

43 Aanmoediging Positieve feedback versterkt gedrag Positieve feedback versterkt gedrag Benoem gedrag concreet en onmiddellijk Benoem gedrag concreet en onmiddellijk Voldoende positieve feedback geeft krediet voor het geven van negatieve feedback Voldoende positieve feedback geeft krediet voor het geven van negatieve feedback

44 Onderhandelen Probleem omschrijven Probleem omschrijven  Voldoende luisteren naar de leerling  Niet zelf aandraven met een oplossing  Concreet en heldere omschrijving Oplossing zoeken Oplossing zoeken  Samen meerdere oplossingen bedenken  Voor- en nadelen bekijken  Wat heeft vroege gewerkt/wat niet?  Eén oplossing selecteren (uitvoerbaar en helder omschreven)

45 Onderhandelen Uitvoeren van de oplossing Uitvoeren van de oplossing Controle Controle  Wat is het effect?  Moet de oplossing bijgesteld worden?  Eventueel opnieuw het onderhandelingsproces doorlopen


Download ppt "ADHD Attention Deficit Hyperactivity Disorder Martine Thys."

Verwante presentaties


Ads door Google