De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Bachelor Kunstmatige Intelligentie Taaltheorie en Taalverwerking Remko Scha Week 10: Semantische Interpretatie Jurafsky & Martin (Ed. 1): Hoofdstuk 15.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Bachelor Kunstmatige Intelligentie Taaltheorie en Taalverwerking Remko Scha Week 10: Semantische Interpretatie Jurafsky & Martin (Ed. 1): Hoofdstuk 15."— Transcript van de presentatie:

1 Bachelor Kunstmatige Intelligentie Taaltheorie en Taalverwerking Remko Scha Week 10: Semantische Interpretatie Jurafsky & Martin (Ed. 1): Hoofdstuk 15

2 Semantiek: Waarheidscondities

3 Semantiek: Waarheidscondities: Logische formules.

4 Semantiek: Waarheidscondities: Logische formules. B.v.: Eerste-Orde Logica.

5 Logische Semantiek voor (b.v.) Nederlands: Formele grammatica, die tevens aan elke grammaticale zin de juiste logische formule(s) toekent.

6 Compositionele Semantiek voor (b.v.) Nederlands: Formele grammatica, die tevens de juiste formule(s) voor elke constituent afleidt van de formule(s) van zijn subconstituenten.

7 Woordsoorten en logische types.

8 "Jan loopt."  Walk (J)

9 Woordsoorten en logische types. "Jan loopt."  Walk (J) Eigennaam  Individuele constante

10 Woordsoorten en logische types. "Jan loopt."  Walk(J) Eigennaam  Individuele constante Onovergankelijk (Intransitief) Werkwoord  1-plaatsig predicaat

11 Woordsoorten en logische types. "Jan loopt."  Walk (J) Eigennaam  Individuele constante Onovergankelijk (Intransitief) Werkwoord  1-plaatsig predicaat "Jan ziet Karel"  Sees (J, C) "Jan houdt van Marie"  Love (J, M) Overgankelijk (Transitief) Werkwoord  2-plaatsig predicaat

12 Woordsoorten en logische types. "Jan geeft Fido aan Marie."  Give (J, F, M) Ditransitief ("dubbel overgankelijk") werkwoord  3-plaatsig predicaat Enzovoort!

13 Woordsoorten en logische types. "Alle jongens zien Piet"   x Boy(x)  See (x, P)

14 Woordsoorten en logische types. "Alle jongens zien Piet"   x Boy(x)  See (x, P) "alle"   (quantor) + implicatie zelfstandig naamwoord  1-plaatsig predicaat

15 Woordsoorten en logische types. "Alle leuke jongens schoppen een tafel"   x (Boy(x) & Nice (x))  (  y Table(y) & Kick (x, y)) "een"   (quantor) + conjunctie

16 Woordsoorten en logische types. "Alle leuke jongens schoppen een tafel"   x (Boy(x) & Nice (x))  (  y Table(y) & Kick (x, y)) "een"   (quantor) + conjunctie bijvoeglijk naamwoord  1-plaatsig predicaat

17 Woordsoorten en logische types. "Een jongen naast Piet fluit."   x (Boy(x) & Next (x, P)) & Whistle (x) voorzetsel  2-plaatsig predicaat

18 Systematisch vertalen van Natuurlijke Taal zinnen naar logische expressies. Woorden  individuele constanten, predicaten, quantoren Woordsoorten  logische types Syntax-regels  semantische regels

19 Eerst: kleine uitbreiding van de logica.

20 Lambda-abstractie

21 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie Functie-definities in traditionele "informele" wiskunde. Definieer de functie f als volgt: f(x) = x + 3

22 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie Functie-definities in traditionele "informele" wiskunde. Definieer de functie f als volgt: f(x) = x + 3 Dit is een impliciete definitie! Wat is f?

23 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie Functie Definieer f als: f(x) = x + 3 -abstractie: notatie om een expliciete definitie te kunnen opschrijven: f = x: (x+3)

24 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie f = x: (x+3) f(5) = 8

25 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie f = x: (x+3) f(5) = 8 ( x: (x+3)) (5) = 8

26 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie ( x: (x+3)) (5) = 8 Waarom?

27 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie ( x: (x+3)) (5) = 8 Semantiek van de -abstractie. ( x: (x+3)) denoteert: {....,,,,...}

28 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie apply ([ x: (x+3)], 5) = 8 Semantiek van de -abstractie. ( x: (x+3)) denoteert: {....,,,,...} Toepassing van deze functie op 5 levert: 8.

29 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie ( x: (x+3)) (5) = 8 Waarom?

30 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie Bewijstheorie van de lambda-abstractie: lambda-calculus: equivalentie-transformaties op expressies.

31 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie Equivalentie-transformaties op expressies. “Beta-conversie”: ( x: A) (B) = een copie van A, waarin elk voorkomen van x vervangen is door B

32 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie “Beta-conversie”: ( x: A) (B) = een copie van A, waarin elk voorkomen van x vervangen is door B

33 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie “Beta-conversie”: ( x: A) (B) = een copie van A, waarin elk voorkomen van x vervangen is door B B.v.: ( x: (x+3)) (5)

34 Logica en natuurlijke taal: Lambda-abstractie “Beta-conversie”: ( x: (x+3)) (5) = = 8

35 Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels

36 Walk( J ) NP S PN John V1 walks Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels VP

37 Walk( J ) NP S PN John V1 walks Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels VP S  NP VP NP  PN VP  V1 V1  walks PN  John

38 S  NP VP NP  PN VP  V1 V1  walksV1' = Walk PN  John PN' = J Lexicale regels

39 S  NP VP NP  PNNP' = PN' VP  V1VP' = V1' V1  walksV1' = Walk PN  John PN' = J Triviale regels

40 S  NP VPS' = VP' (NP') NP  PNNP' = PN' VP  V1VP' = V1' V1  walksV1' = Walk PN  John PN' = J 1 "echte" syntax-regel

41 NP S J N John V1 walks Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels VP S  NP VPS' = VP' (NP') NP  PNNP' = PN' VP  V1VP' = V1' V1  walksV1' = Walk PN  John PN' = J J Walk Walk (J) Analyzing "John Walks":

42 Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels S  NP VPS' = VP' (NP') NP  PNNP' = PN' VP  V1VP' = V1' V1  walksV1' = Walk PN  John PN' = J Generating a sentence with an interpretation S S' NP VPVP' (NP') PN VPVP' (PN') PN V1V1' (PN') PN walksWalk (PN') John walksWalk (J)

43 Like( J, M ) NP S PN John V2 likes VP NP PN Mary

44 S  NP VPS' = VP' (NP') NP  PNNP' = PN' VP  V1VP' = V1'  V2 NP?? V1  walksV1' = Walk V1  likesV2' = Like PN  John PN' = J  Mary PN' = M

45 NP S PN John V2 likes VP NP PN Mary J S' = VP' (NP') = VP' (J) moet opleveren: Like(J, M)

46 S' = VP' (J) moet opleveren: Like(J, M) NP S PN John V2 likes VP NP PN Mary x: Like(x, M) J

47 S' = VP' (J) resulteert in Like(J, M) NP S PN John V2 likes VP NP PN Mary VP' = x: V2'(x, NP') resulteert in x: Like(x, M) J

48 S  NP VPS' = VP'(NP') NP  PNNP' = PN' VP  V1VP' = V1'  V2 NPVP' = x: V2'(x, NP') V1  walksV1' = Walk V1  likesV2' = Like PN  John PN' = J  Mary PN' = M

49 Zelfstandige naamworden en adjectieven

50 N  manN' = Man (1-plaatsig predicaat) Adj  tallAdj' = Tall (1-plaatsig predicaat) N  Adj N??

51 N  manN' = Man (1-plaatsig predicaat) Adj  tallAdj' = Tall (1-plaatsig predicaat) N  Adj NN' = x: Adj'(x) & N'(x) B.v.: "tall man"  x: Tall'(x) & Man'(x)

52 N  manN' = Man (1-plaatsig predicaat) Adj  tallAdj' = Tall (1-plaatsig predicaat) N  Adj NN' = x: Adj'(x) & N'(x) B.v.: "tall man"  x: Tall'(x) & Man'(x) (Dit geldt voor "intersectieve" adjectieven. Er bestaan ook niet-intersectieve adjectieven: "former president", "vermeende dief".)

53 Quantificatie.

54  x: Man(x)  Walk( x ) det Every NP S N man V1 walks Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels

55 det Every NP S N man V1 walks Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels  ManWalk

56 Walk( ) det Every NP S N man V1 walks Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels  ManWalk

57 Walk( ) Every man walks Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels N.B.: Dit is geen nette logische formule! Vandaar: "Quasi-logical form." Transformatie-regel die dit omzet in de juiste formule:  x: Man(x)  Walk( x ) Walk( ) A( )  x: A (x)  B( x )

58 Compositionele Semantiek: Grammatica's met Interpretatieregels Opmerking: Compositionele behandeling van quantificatie (m.b.v. lambda-abstractie) kan veel mooier. Waarschuwing: Zo’n soort behandeling staat in Ed. 2 van Jurafsky & Martin (Ch. 18), maar wordt slecht uitgelegd. Belofte: In de tweedejaars-cursus Natuurlijke Taal Interfaces doen we dit heel degelijk.

59 Opdracht: Grammatica wordt voorzien van interpretatieregels. Parser gaat formules voor input-zinnen construeren.

60


Download ppt "Bachelor Kunstmatige Intelligentie Taaltheorie en Taalverwerking Remko Scha Week 10: Semantische Interpretatie Jurafsky & Martin (Ed. 1): Hoofdstuk 15."

Verwante presentaties


Ads door Google