De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Thema 6 Bouwstenen van de materie. 1.1 Deelbaarheid van de materie Een volume gas kan je makkelijk in kleinere delen verdelen door de ballon in te snoeren.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Thema 6 Bouwstenen van de materie. 1.1 Deelbaarheid van de materie Een volume gas kan je makkelijk in kleinere delen verdelen door de ballon in te snoeren."— Transcript van de presentatie:

1 Thema 6 Bouwstenen van de materie

2 1.1 Deelbaarheid van de materie Een volume gas kan je makkelijk in kleinere delen verdelen door de ballon in te snoeren p130

3 1.1 Deelbaarheid van de materie Een vloeistof kan je makkelijk in kleinere delen verdelen door een sproeier p130

4 Op de foto’s zie je van links naar rechts suikerdeeltjes alsmaar kleiner ………… worden. 1.1 Deelbaarheid van de materie

5 Aan de slag 16 Hypothese: p130 Door materie steeds fijner te verdelen, kun je bouwstenen ontdekken Werkwijze en waarnemingen: (deze proefjes kan je thuis doen) 2. zoete smaak 3. geen smaak 4. suiker 5. zoete smaak (Op school gaan we suikerkristallen maken!) kleiner kristallen onzichtbaar deeltjes

6 p131 Mark Wagner uit Amerika heeft een droom: kinderen en jongeren inspireren door kunst en creativiteit. Daarvoor organiseert hij grote krijt-teken-projecten over de hele wereld. Onlangs is hij daarmee in het Guinness Book off Records gekomen met de grootste krijttekening ooit gemaakt.

7 p131 Proef Je stelt vast dat het krijtje Op het bord ‘kleven’ nu De vaste materie krijt is fijn verdeeld op het bord Besluit: kleiner wordt kleine krijtdeeltjes Materie is deelbaar 0, m = m 8 cijfers na de komma kleine getallen schrijven met een macht van 10 Wat gebeurt er als je met een krijtje op bord schrijft?

8 p131 keukenzout- kristal Opdracht 1 zichtbare deeltjes onzichtbare deeltjes oplosmiddelopgeloste stof Vast keukenzout Keukenzout- oplossing keukenzout- deeltje keukenzout- deeltje waterdeeltje water keuken- zout Opdracht 2 c Opdracht 3 D

9 1.2 Tussen materiedeeltjes is er lege ruimte Aan de slag 17: Hypothese: nkt dringt in het krijtje, kleine openingen ( schets) Werkwijze en waarnemingen p132 Tussen materiedeeltjes zit lege ruimte gedeeltelijk lege 1 2 gedeeltelijk

10 p133 afstand is groter dan in C Opdracht 4 B met uitgetrokken zuiger C met ingeduwde zuiger Vergelijk de afstand tussen de deeltjes in B en C Vergelijk de grootte van de deeltjes in B en C Afstand is kleiner dan in B zelfde grootte als in C a zelfde grootte als in B b De afstand tussen de deeltjes wordt groter. De deeltjes zelf blijven even groot Opdracht 5 c

11 Aantonen ruimten tussen de deeltjes p134

12 Vaste stof: veerkracht p134

13 Opgelet  Verwar poriën niet met de lege ruimten tussen de deeltjes !  Poriën in de stof zijn zichtbaar met het blote oog Sommige vaste stoffen zijn poreus: ze kunnen vloeistoffen opslorpen = absorberen p134

14 Poreusheid. Toepassingen  filtreren van vloeistof met o.a. filtreerpapier, lagen zand, keitjes. bvb: drinkwaterzuivering.  het gebruik van poreuze stoffen om water op te nemen: bvb: spons, dweil, vloeipapier, keukenpapier  het verhinderen van wateropname door stoffen: bvb: behandelen van kleding tegen wateropname p134

15 Vaste stof: poriën en poreusheid Deze betonstenen hebben grote poriën. Deze bakstenen hebben kleine poriën. Dit zijn geen poriën! Blauwe hardsteen heeft zeer kleine poriën. materiedeeltj es Luchtledige tussenruimten p134

16 1.3 Materie deeltjes zijn in beweging (Brownse beweging) p135 Aan de slag 18: Hypothese: nkt dringt in het krijtje, kleine openingen ( schets) Werkwijze en waarnemingen Je ruikt het parfum of de ether in het klaslokaal bewegen 1 2 De inkt verspreidt zich in het water en kleurt het volledige volume water. Materiedeeltjes zijn voortdurend in beweging

17 1.3 Materie deeltjes zijn in beweging (Brownse beweging) p135

18

19 1.3 Materie deeltjes zijn in beweging (Brownse beweging) p135 bewegen

20 Opdracht 6,7,8 en 9 Afgeven met je naam erop! p135

21 De vaste stof Wij voelen ons veilig dicht bij elkaar We trillen graag ter plaatse Wat leuk zo standvastig … Alles is zo kristal- helder p135

22 De vloeistof We vloeien zo door elkaar… We bewegen graag los van elkaar. Waarom botsen we de hele tijd? p135

23 Het gas Ik vlieg steeds weer andere richtingen uit !!! Ik heb al elke hoek van de doos gezien. Welke vriend zou ik tegen- komen? p135

24 1.4 De temperatuur beïnvloed de snelheid van de bewegende materiedeeltjes p137 Aan de slag 19: Hypothese: Werkwijze en waarnemingen beide!!! hoger 3 koud water diameter vlek = Hoe hoger de temperatuur hoe sneller de materiedeeltjes bewegen sneller lauw water diameter vlek = warm water diameter vlek =

25 1.4 De temperatuur beïnvloed de snelheid van de bewegende materiedeeltjes p138 Opdracht 10: Opdracht 11: Kennen b a 1.5 Samenvatting deeltjesmodel van de materie

26 Afmetingen van een molecule Zitten er “gaatjes” in het metaal? Zoja, waar? p139

27 Elektronenmicroscoop-opname van een fotonisch kristal. De vergroting bedraagt 1170 keer. Uitvergroting tot 5510 keer. De linkerpijl wijst naar de gaten die iedere lucht-bol met een van drie onderliggende buren verbindt. De rechterpijl wijst naar holtes die zich binnenin de TiO2-structuur bevinden. p139

28 STM image The world's first images of individual surface atoms and the bonds that hold them in place This picture shows silicon surface atoms enlarged 20 million times, color- enhanced by computer. p139

29 Een foto, genomen met een elektronenmicroscoop onthult het geheim van de haai: tandvormige schubben die ervoor zorgen dat het water zonder de minste tubulenties langs het oppervlak van de haaienhuid kan strijken. Ook hier geldt het eeuwenoude natuurkundige adagio: hoe minder wrijving, hoe minder weerstand. Speedo imiteerde de haaienhuid in de vezelstructuur van zijn LZR met het gekende gevolg. Zitten er “gaatjes” in een haaiehuid Zoja, waar? p139

30 Brandnetel. De pollenkorrels van de Grote Brandnetel zijn erg klein en bijna rond, 0,015 bij 0,017 mm. Ze hebben drie tot vier kleine, ronde kiemporen. Het oppervlak is glad met kleine uitsteekseltjes. De kleur van het pollen is bleekgeel tot witachtig. Het pollen wordt uitsluitend door de wind verspreid. Akkerhoornbloem. Pollenkorrels van de Hoornbloem zijn bijna rond met een diameter van ongeveer 0,025 mm. Ze hebben veel kiemporen die regelmatig over het oppervlak verspreid liggen. Op het oppervlak verspreid liggen kleine, puntvormige uitsteekseltjes. Op de sporen liggen dicht op elkaar zeven tot tien grote bolletjes die samen het dekseltje vormen. Het pollen is geel van kleur. Het pollen wordt door allerlei insecten verspreid. Zitten er “gaatjes” in pollen van planten Zoja, waar? p139

31 Lelies. –Pollen van de lelies hebben variabele groottes. Op het oppervlak zitten bolvormige, tot een netwerk aaneengesloten verdikkingen. –De kleur van leliepollen is geel tot donkerrood. Meestal geldt: hoe donkerder de bloembladen, hoe donkerder de kleur van het pollen. De kleur komt vooral van een vettige olie die over het oppervlak ligt. –Het pollen wordt verspreid door grote vlinders, maar in de tropen ook door kolibries. p139

32 Elektronenmicroscoop foto van de trilhaartjes in het binnenoor: bij lawaaischade zijn het deze trilhaartjes die worden vernietigd. p139

33 Aanzicht van het bladoppervlak van siertabak door het oog van een elektronenmicroscoop van het type ZEISS962 SEM, waarbij haren en huidmondjes zichtbaar zijnsiertabak elektronenmicroscoopharen huidmondjes Zitten er “gaatjes” in en blad van een plant? Zoja, waarvoor dienen ze? p139

34 ingekleurde foto met een elektronenmicr oscoop waarop in rood Salmonella typhimurium te zien is terwijl het menselijke cellen binnendringt. elektronenmicr oscoop Zitten er “gaatjes” tussen onze lichaamscellen? p139

35 Normale huid De huid heeft kleine poriën, is goed doorbloed, is enigszins roze van kleur en heeft een gelijkmatige teint. De huid is niet te vet en niet te droog Droge huid Schilferige plekken op de huid kunnen intense jeuk en een trekkend gevoel veroorzaken. De huid ziet er ruw en vlekkerig uit en vertoont soms al vroegtijdig verouderingsverschijnselen. Zitten er “gaatjes” in onze huid? Zoja, hoe noemen die “gaatjes”? En waarvoor dienen ze? p139

36 Besluit: Materie is opgebouwd uit kleine materiedeeltjes. Tussen die deeltjes zijn er lege ruimten Wat is de herkomst en betekenis van het woord atoom? Proef 1 Afmetingen van een molecule p139

37 4 nm In een lengte van ………… zitten ……… materiedeeltjes 1 nm = 0, m = m 9 cijfers na de komma 11 en ……… tussenruimten 10 diameter De werkelijke diameter bedraagt 4 nm : 21 = 0,19 nm = 0, m Afmetingen van een molecule p139

38 Molecule 2 liter = 2 dm³ = cm³ = mm³ dus zeker deeltjes kaliumpermanganaat p139

39 Molecule 1 cm³ water 3, waterdeeltjes = deeltjes komma 22 plaatsen naar rechts

40 watermolecule

41 Molecule p126 1 nanometer = 1 miljardste van 1 meter = 0, m 9 cijfers na de komma = 0, mm 1 miljoenste van een millimeter = meter

42 Molecule 0,15 nanometer = 0,15. 1 nanometer = 0,15. 0, mm = 0, mm 2 cijfers na de komma 6 cijfers na de komma 8 cijfers na de komma grootte watermolecule

43

44 Molecule Besluit: een molecule is het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit

45 Kleiner dan een molecule Filmpje 1: zie website Filmpje 2: zie website


Download ppt "Thema 6 Bouwstenen van de materie. 1.1 Deelbaarheid van de materie Een volume gas kan je makkelijk in kleinere delen verdelen door de ballon in te snoeren."

Verwante presentaties


Ads door Google