De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Klimaatveranderingen, broeikaseffect & gevolgen Wat is het broeikaseffect?

Verwante presentaties


Presentatie over: "Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Klimaatveranderingen, broeikaseffect & gevolgen Wat is het broeikaseffect?"— Transcript van de presentatie:

1 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Klimaatveranderingen, broeikaseffect & gevolgen Wat is het broeikaseffect? Wat is het broeikaseffect? Wordt het broeikaseffect versterkt? Wordt het broeikaseffect versterkt? Is het klimaat al veranderd? Is het klimaat al veranderd? Komt dat door het broeikaseffect? Komt dat door het broeikaseffect? Zal het klimaat verder veranderen? Zal het klimaat verder veranderen?

2 Dr.ir. J.H. van Boxel Docent meteorologie/klimatologie Universiteit van Amsterdam, Opleiding : Aardwetenschappen / Fysische Geografie Onderzoeksinstituut: IBED: Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamiek

3 Evenwichtstemperatuur aarde 1367 W/m 2 Instraling  R 2 * 1367 Reflectie 0.3 *  R 2 * 1367 Uitstraling 4 *  R 2 *  T 4 Evenwichtstemperatuur T = [0.7*1367/4  ] 0.25 = 255 K = -18 o C

4 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Het Broeikaseffect Evenwichtstemperatuur v/d aarde –18º C Gemiddelde oppervlaktetemperatuur +13º C Het broeikaseffect: +31º C Versterken we het broeikaseffect met 10% Dan wordt de wereld gemiddeld 3º C warmer

5 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Broeikaseffect: Hoe werkt het  Zonnestraling verwarmt de aarde –Ongeveer 30% daarvan wordt gereflecteerd (o.a. wolken)  Door het aardoppervlak uitgezonden langgolvige straling wordt grotendeels geabsorbeerd door wolken en broeikasgassen  Het oppervlak ontvangt ook atmosferische tegenstraling van wolken en broeikasgassen  Die extra straling maakt oppervlaktetemperatuur ongeveer 31 o C hoger dan evenwichtstemperatuur  “Stralend oppervlak”  halverwege de atmosfeer

6 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Belangrijkste broeikasgassen  Waterdamp  Kooldioxide CO 2 (1.00) Hoogste concentratie in 10 Myr  Methaan CH 4 (0.33) Concentratie is al verdubbeld sinds pre-industriële tijden Concentratie neemt nog steeds toe  Lachgas N 2 O (0.10) Concentratie is zeer variabel Geleidelijke toename gedurende de 20 th eeuw  Chloorfluorkoolwaterstoffen CFK’s (0.23) Concentraties stabiliseren zich nu (Radiative forcing relative to CO 2 in 1998)

7 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Wordt het broeikaseffect versterkt?  Nu al een broeikas- effect van circa 31 o C  Concentraties van broeikasgassen stijgen  De stralingsbalans zal veranderen. Welke gevolgen kan dit hebben?

8 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Mogelijke gevolgen van een versterkt broeikaseffect  Hogere temperaturen (tropen 5ºC)  Afsmelten van gletsjers en ijskappen  Stijging van het zeeniveau (smelt & uitzetten)  Meer verdamping  Meer neerslag (maar niet overal)  Hogere neerslagintensiteiten ? Intensivering van de tropische circulatie ? ? Nog minder regen in aride, semi-aride gebieden ? ? Meer of sterkere orkanen ? ? Zwaardere stormen op de gematigde breedten ? ? Effecten op de El Niño – La Niña cyclus ?

9 Negatieve terugkoppelingen Voorbeelden :  Een deel van de extra CO 2 lost op in de oceanen  Planten groeien sneller bij hoge CO 2 concentraties  Meer verdamping  meer wolken  hoger albedo  Meer neerslag in de poolgebieden kan zeespiegelstijging tegengaan  …. Stabiliseren het klimaat systeem Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites

10 Positieve terugkoppelingen Voorbeelden:  Hogere zeewatertemperaturen  minder CO 2 lost op in de oceanen  meer CO 2 in de lucht  warmer  Hogere temperaturen  meer waterdamp in de lucht (waterdamp is ook broeikasgas)  warmer  Vrijkomen van methaan uit de toendra's  Sneeuw albedo terugkoppeling  …. Destabiliseren het klimaat systeem Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites

11 Merken we er al iets van? CO 2 concentratie is al 35% toegenomen CH 4 concentratie is verdubbeld N2O concentratie is 30% toegenomen CFK’s zijn geïntroduceerd Is er al een versterkt broeikaseffect?  Temperatuur.  Gletsjers.  Zeespiegelstijging.  Biologische gevolgen.  Neerslag. Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites

12 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Temperatuur sinds 1850  Gemiddelde temperatuur steeg ongeveer 0.7º C  Circa 0.2º C is het gevolg van natuurlijke oorzaken Variaties in zonneactiviteit, vulkanisme, El Niño / La Niña cyclus  Circa 0.5º C waarschijnlijk door menselijk toedoen Warmste 5 jaren

13 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Het afgelopen millennium: Proxies De decade zeer waarschijnlijk de warmste decade van het millennium

14 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites  Meeste gebergte- gletsjers worden korter  Door toegenomen neerslag groeien sommige gletsjers weer –Vooral west geëxponeerde gletsjers in de gematigde breedten Gletsjers

15 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie WebsitesZeespiegelstijging Geschatte zeespiegelstijging in de 20 ste eeuw Thermische expansie4 cm Gebergte gletsjers4 cm Groenlandse ijskap2 cm Antarctische ijskap0 cm Totaal10 cm NB: Nederland nog  10 cm extra door isostatische daling Vorige interglaciaal was zeeniveau nog 5 à 6 m hoger

16 December 2001: congres Wageningen Klimaatveranderingen en fenologie Biologische indicatoren Vele, o.a.:  Datum eerste kievitsei  Bloeidata diverse planten  Lengte groeiseizoen  ….. Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - neerslag Toekomst Conclusie Websites Biologische Biologische indicatoren indicatoren

17 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Neerslagkaarten Nederland Toename “slechts” +11% gedurende de 20th eeuw

18 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Oppervlak met …… tot …… mm jaarlijkse neerslag

19 Analyse van neerslag trends Neerslag variabiliteit  Grote ruimtelijke variabiliteit –Gebruik meer stations (bijv. > 10)  Grote temporele variabiliteit –Gebruik lange tijdreeksen (bijv. 100 jaar)  Meettechnieken veranderen –Corrigeren  Urbanisatie en verplaatsing –Homogene series

20 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Jaarlijkse neerslag Nederland: 20 th eeuw Nog steeds grote temporele variabiliteit Toename “slechts” 11% per eeuw Andere studies (>100 stations) ± zelfde resultaat 40-60º NB gemiddelde trend 50 mm per eeuw

21 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Gemiddelde jaarlijkse neerslag 20 th eeuw 100 mm toe/afname is in aride en semi-aride gebieden belangrijker dan in vochtige streken  Relatieve veranderingen gebruiken

22 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Relatieve veranderingen 20 ste eeuw Wereldwijd gemiddelde trend 2.7% per eeuw  38% van het landoppervlak werd natter (>5%)  42% van het landoppervlak weinig verandering  20% van het landoppervlak werd droger (>5%)

23 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Top 10 droogste en natste jaren in Nederland Droge jaren redelijk gespreid over de eeuw Alle toptien natte jaren na 1950 (1950 incl.) Droogste jarenNatste jaren JaarNeerslag (mm)JaarNeerslag (mm)

24 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Extreme maanden NL Frequentie van droge maanden onveranderd Frequentie van natte maanden (>100 mm) verdubbeld Frequentie van zeer maanden (>120 mm) verviervoudigd

25 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites België Maar één natste maand in eerste helft periode Voor 7 v/d 12 maanden was de natste maand in de laatste 10 % v/d periode ( )

26 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar - Temperatuur - Gletsjers - Zeespiegel - Biologisch - Neerslag Toekomst Conclusie Websites Afvoer van de Rijn  Toename gemiddelde afvoer 5%  Toename piekafvoer 20%  Piekafvoer grote variabiliteit!!

27 Wat brengt de toekomst ons? Klimaat modellen Emissie scenario’s Resultaten Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie Websites

28 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie Websites Modellen GCMs  AOGCMs (Atmosphere-Ocean) Global Circulation models Atmosfeer Oceaan Zee-ijs Land- oppervlak Andere aërosolen Sulfaat- aërosol Koolstof cyclus Atmosferische chemie Dynamische vegetatie

29 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Scenario’s - Modellen - Uitkomsten Conclusie Websites Emissiescenorio’s  Business as usual (A1F1)  Aangepaste technologie (of niet)  Goede of slechte economische ontwikkeling  Alles uit de kast halen (B1) Emissie Concentratie

30 Wat doet Nederland De Volkskrant De Volkskrant 23/10/2001 CO2-eis gehaald Via import stroom Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Scenario’s - Modellen - Uitkomsten Conclusie Websites

31 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie WebsitesTemperatuurtoename  Afhankelijk van model en scenario  Minimaal 1.3 o C (t.o.v.) 1990, maximaal 5.8 o C  Tropen minder (waterdamp broeikasgas nr 1)  Poolstreken meer (weinig waterdamp) NB: Verschil tussen nu en laatste ijstijd is circa 6 o C Temperatuur

32 Jaarlijkse neerslag Relatieve verandering v/d jaarlijkse neerslag (in %) als de CO 2 concentratie verdubbelt (+sulfaat) berekend met het GCM HadCM2

33 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie Websites Neerslaghoeveelheden met andere klimaatmodellen

34 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie Websites Verwachte neerslag bij verdubbelde CO 2 concentratie  Alle modellen voorspellen een toename van de wereldwijd gemiddelde neerslag (2.5 – 5.1%)  Er zijn grote regionale verschillen tussen de modellen, maar in alle modellen: zijn er gebieden die natter worden, maar ook gebieden die droger worden worden de gematigde breedten op het noordelijk halfrond natter wordt het Middellandse Zee gebied droger  Overall balans voor de mensheid negatief volgens alle modellen (zeker op korte tot middellange termijn: decennia tot 100 jaar)

35 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie Websites Zeespiegel & ijsvolumes Volume (10 6 km 3 ) Equivalent zeeniveau (m) East Antarctic ice sheet West Antarctic ice sheet Greenland ice sheet Mountain glaciers Thermal expansion (per K) 0.1 m/K TOTAL+ 73 m

36 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie Websites Geschatte zeespiegelstijging (in cm) in de komende eeuwen 2 x CO 2 4 x CO Antarctische ijskap Groenlandse ijskap Gebergtegletsjers Thermische expansie Totaal Onzekerheid schattingen + of - 50%

37 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst - Modellen - Scenario’s - Uitkomsten Conclusie Websites Gevolgen voor Nederland Regionale interpretatie v/d modellen moeilijk Nog onzekerheden in modellen en scenario’s Gevolgen zouden kunnen zijn:  Meer CO2  Planten groeien sneller, landbouw (+)  Hogere temperatuur  groeiseizoen, landbouw (+)  Meer jaarlijkse neerslag  stuifzanden dicht?  Grotere neerslagextremen  –Vaker overstromingen / overlast –Capaciteit gemalen –Rivierdijken –Schadeverzekeringen (o.a. hagel)  Zeespiegelstijging  –Hogere kosten kustbescherming  Enzovoorts, enzovoorts    

38 Conclusie  Concentraties broeikasgassen toegenomen  Klimaat is veranderd in de 20 ste eeuw  Waarschijnlijk (groten)deels door broeikaseffect  Concentraties zullen nog verder stijgen  Verdere klimaatveranderingen verwacht  Grote onzekerheden in modeluitkomsten a.o. door verschillen emissiescenario’s Voorzichtigheid geboden !! No regret policy !! Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites

39 Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Aanbevolen websites Zijn er nog vragen?


Download ppt "Inleiding Broeikaseffect Broeikasgassen Gevolgen Merkbaar Toekomst Conclusie Websites Klimaatveranderingen, broeikaseffect & gevolgen Wat is het broeikaseffect?"

Verwante presentaties


Ads door Google