De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Organisaties als instrumenten van overheersing Bram Van den Bulcke Jordy Biesemans Dominic Gabriëls.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Organisaties als instrumenten van overheersing Bram Van den Bulcke Jordy Biesemans Dominic Gabriëls."— Transcript van de presentatie:

1 Organisaties als instrumenten van overheersing Bram Van den Bulcke Jordy Biesemans Dominic Gabriëls

2 Ontleding van het begrip overheersing, met nadruk op het werk van Michel Foucault Bram Van den Bulcke

3 Overheersing? Kramers: “heerschappij door geweld of overmacht” Dominantie (Morgan) Klassenheerschappij (Marx) Heerschappij (Weber) Macht (Foucault)

4 MORGAN: Organiseren als domineren Manier van organiseren: –Verbonden met sociale dominantie –Afspiegeling van manier van overheersen Asymmetrische machtsverhoudingen (meerderheid werkt voor belang van de minderheid)

5 MARX: Klassenheerschappij Klassenstrijd Klassenheerschappij (geeft richting aan macht: top-down) Macht bezien als negatief: –Dominantie –Manipulatie –Autoriteit –Repressie

6 WEBER: Heerschappij (Herrschaft) Heerschappij door rationalisering! Onderdeel van macht Twee wegen tot heerschappij: 1.Via dwang, bedreiging of geweld 2.De autoriteit om te bevelen Drie ideaaltypische heerschappijstructuren: 1.Traditioneel: meester > onderdanen 2.Charismatisch: leider > volgelingen 3.Wettelijk:superieure > wettelijke gelijken

7 FOUCAULT: Macht: Waarom macht bestuderen? Doel Foucault: –niet: studie van macht op zich –‘subjectivering’ Subjecten worden onderworpen (sub- iacere) aan machtsuitoefening De analyse van macht is het gereedschap om de onderwerping te bestuderen Het is geen theorie!

8 FOUCAULT: Macht: wat is het? Complexe strategische relatie Nonegalitair (asymmetrisch) Zowel negatief als positief Mobiel (uitdeinend) Zonder vooraf bepaalde richting

9 FOUCAULT Macht: hoe wordt het uitgeoefend? Direct productieve rol Werkt zowel op gedomineerde als dominerende (vb. burgerij en arbeiders) Intentioneel en non-subjectief

10 FOUCAULT Hoe en waar macht bestuderen? Micro-praktijken bieden blik op macht (analogie met spel schaak) Gesloten instellingen: Kloosters Leger Manufacturen Gevangenis…

11 FOUCAULT Panopticon: inleiding Letterlijk ‘alziend oog’ Duidelijk voorbeeld van hoe macht functioneert Cfr. ‘Grote Broer’ uit ‘1984’ van Orwell

12 FOUCAULT: Panopticon: architecturaal Ontwerp van Bentham (utilitarist). Cirkelvormig gebouw Centrale toren: –cirkelvormig –geblindeerd! Cellen –begrenzen de cirkel –hebben buiten- en binnenramen (licht)

13 FOUCAULT: Panopticon: betekenis Permanente zichtbaarheid Macht is continue, disciplinerend en anoniem Een geïntegreerde disciplinerende technologie die de verspreiding van macht efficiënt maakt

14 FOUCAULT: Gevangenis (1) Vanaf 17e eeuw: gevangenis! Subjecten onderworpen aan macht Lichamen worden productief gemaakt d.m.v. dressuur: Hiërarchische blik Normaliserende sanctie Onderzoek

15 FOUCAULT: Gevangenis (2) Dressuurmiddelen verspreiden zich : Menswetenschappen als machtstechnologieën Afwijkingen > uitsluiting of opsluiting; marginale groepen als negatief zelfbeeld Panoptisme doordringt alles

16 FOUCAULT: Enkele afbeeldingen

17 FOUCAULT: Slot Uitgesproken relativisme, ironie vs oppert niet waarheid te spreken (verschillende waarheden) Historisch incorrect vs historicus van het heden Waarde van Foucault ligt in wijze waarop hij machtsuitoefening beziet Het is eerder een hele technologie van macht die onderwerpt (‘subjectiveert’), dan specifieke organisaties die dit bewerkstelligen.

18 Deskilling Jordy Biesemans

19 Definitie Deskilling (Giddens, 1997) = Proces waarbij vaardigheden, die vroeger noodzakelijk waren voor een bepaalde functie, vandaag verouderd en zelfs overbodig worden door het gebruik van technologie Vaardigheid? –Controle hebben over taak –Kunnen reageren op veranderende omstandigheden –… “Downgrading”

20 Deskilling doorheen de tijd A. Smith (The Wealth of Nations – 1776): Arbeidsverdeling leidt tot productiviteitsstijging (vb. Nagelfabriek) Taylorisme: –1 taak wordt opgesplitst in meerdere, eenvoudige taken –Time studies –Sterke supervisie Fordisme: –Uitgangspunt van Taylorisme –Productieband staat centraal

21 Deskilling doorheen de tijd Vanaf ’70: Opkomst begrip “Deskilling” in sociologische context → Braverman’s theorie (zie verder) Nu: Allerlei voorbeelden: –Voornamelijk in de uitvoerende taken: Secretaresse –Ook niet-uitvoerende taken: Geneesheer

22 Gevolgen van Deskilling Organisaties hebben minder nood aan mensen met specifieke vaardigheden (bepaalde functies verdwijnen of mensen met beperkte vaardigheden zijn voldoende) → Daling loonkosten Jobs vallen uiteen in verschillende jobs (vb. softwareprogrammeur) → 2 groepen: - Minderheid van werknemers met veel vaardigheden (denkwerk en supervisie) - Meerheid van werknemers met beperkte vaardigheden (uitvoerende taken) → Vervreemding

23 Deskilling als machtsinstrument Theorie van Braverman (1973): –2 groepen (veel ↔ beperkte vaardigheden) –Kapitalistisch systeem: Deskilling → controle en macht over werknemers via allerlei managementsystemen en productiesystemen (vb:Taylorisme)

24 Deskilling als machtsinstrument Kritiek op theorie van Braverman 1.Managers zijn niet almachtig en werknemers zijn niet passief (vb Vakbonden) 2.Geen rekening gehouden met de kapitaalmarkt, de rol van de staat en politieke maatregelen 3.Managers willen meer winst (en niet meer macht) 4.Negeert het principe van Reskilling (skill- transfer) 5.Negeert het principe van Upskilling

25 Feminisering en Deskilling Studie IAO (1998): Indien Deskilling optreedt, ondervinden vrouwen meer nadelen dan mannen Oorzaak: vrouwen nemen posities in die meer onderhevig zijn aan Deskilling (vb. sales assistant, check-out assistant, secretaresse)

26 Conclusie O’Connel en Davidson (1994): Geautomatiseerde systemen in bedrijfskantoren om de centrale controle te verhogen = Deskilling Jonssen (1998): Upskilling i.p.v. Deskilling Mogelijke oorzaken van tegenstrijdige resultaten: –Andere definitie van “vaardigheid” –Beperkt aantal sectoren –Beperkt aantal functies Opsplitsing per soort functie is noodzakelijk!

27 Gevolgen van het beleid van MNO's Dominic Gabriëls

28 Inleiding : wat zijn Multinationals ? Ondernemingen die in meer dan één land actief zijn Term gebruikt na de tweede wereldoorlog Ontstaan door de steeds toenemende internationalisering van het industrieel kapitaal : de globalisering McDonald’s in Bejing, China

29 Multinationals en Nationale Staten Hoofdvestigingen meestal in het geïndustrialiseerde Noorden Nationale buitenlandse politiek en MNO’s Steeds scherper wordende handelsconflicten en gespannen internationale verhoudingen

30 Multinationals en Internationale Instellingen Lobbywerk en beïnvloeding van de politieke besluitvorming ten voordele van de MNO’s VN, MNO’s en ontwikkelingslanden Secretaris-Generaal Kofi Annan sprak van een ‘ommekeer in de relaties tussen de VN en het bedrijfsleven’ Bill Gates & Kofi Annan

31 Multinationals en de Derde Wereld Dekolonisatie : politieke onafhankelijkheid geen economische zelfstandigheid “Neo-kolonialisme” door multinationals Privé-milities en lokale economie in eigen handen

32 Multinationals, Werk en Arbeidsrechten Arbeidersklasse onder druk, en het dreigen met delokalisatie naar lageloonlanden De “zonas francas” De macht van de nationale staten beperken, ten voordele van de multinationals door multilaterale akkoorden Anti-Nike reclame

33 Multinationals en Mensenrechten Pepsi Cola in Chili Raytheon (wapenbedrijf), Nike en het regime in Indonesië

34 Multinationals en Onderwijs Het geprivatiseerd onderwijsnet in Mexico Onderwijs gesponsord door Coca Cola in Seattle

35 Besluit : Multinationals, Wapenhandel en Oorlog Multinationals, olie en oorlog De grote wapenfabrikanten


Download ppt "Organisaties als instrumenten van overheersing Bram Van den Bulcke Jordy Biesemans Dominic Gabriëls."

Verwante presentaties


Ads door Google