De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Veilig omgaan met cytostatica Dhont Dirk Missant Griet.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Veilig omgaan met cytostatica Dhont Dirk Missant Griet."— Transcript van de presentatie:

1 Veilig omgaan met cytostatica Dhont Dirk Missant Griet

2 Onze dank aan Kurt voor de illustraties en de opfrissing van onze presentatie

3 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

4

5 Situering 22 november 2001 : inspectiebezoek ARBEIDSINSPECTIE Toegespitst op veiligheid personeel. Niet over de therapie/patiënt.

6 5 december 2001: verslag - tekortkomingen  Laminair airflow-kast met afzuiging naar buiten  Informatie en opleiding bereiders  Informatie en opleiding verpleegafdeling  Informatie personeel met mogelijke blootstelling

7 Informatie verpleegkundigen Risico's van cytostatica. Voorzorgsmaatregelen bij het verwijderen van excreta. De informatie dient jaarlijks te gebeuren en individueel.

8 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

9 2. Risico's 2.1 Wat zijn cytostatica 2.2 Beroepsrisico 2.3 Blootstelling vermijden  beschermingsmaatregelen 2.4 Gesloten systeem

10 2. Risico's 2.1 Wat zijn cytostatica 2.2 Beroepsrisico 2.3 Blootstelling vermijden  beschermingsmaatregelen 2.4 Gesloten systeem

11 Wat zijn cytostatica? Wat is kanker?

12 Ongecontroleerde groei van cellen

13 Wat is kanker? Ongecontroleerde groei van cellen Behandeling: Groei tegengaan Cytostatica Remmen celgroei en celdeling

14 Remmen celgroei en celdeling Maken geen onderscheid tussen tumorcellen en gezonde cellen Cytostatica

15 Hoe doen ze dat? Werken op DNA structuur Op de synthese van het DNA Tijdens de celdeling Werken in op het genetisch materiaal van de cel.

16

17 Toxiciteit en nevenwerkingen bij patiënten Korte termijn: invloed op de celgroei Hematologisch Gastro-intestinaal Haaruitval …

18 Op lange termijn: op genetisch materiaal Mutageen: wijzigingen erfelijke informatie Carcinogeen: kankerverwekkend Teratogeen: foetus

19 2. Risico's 2.1 Wat zijn cytostatica 2.2 Beroepsrisico 2.3 Blootstelling vermijden  beschermingsmaatregelen 2.4 Gesloten systeem

20 Professionele blootstelling Risico? Risico?

21

22 Beroepsrisico ? Beroepsrisico ? Minimale maar langdurige blootstelling Ook invloed?

23 Beroepsrisico in studies: Resultaten afhankelijk van de beschermingsmaatregelen. Zonder beschermingsmaatregelen: risico: blootstelling treedt op: –teratogeen: spontane abortus –andere: moeilijk aan te tonen voeding roken

24 Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven mogen geen cytostatica bereiden, toedienen en excreta behandelen

25 Zwanger wat mag wel: Kamer betreden Eten opdienen Andere medicatie bedelen...

26 Zwanger wat mag niet: Cytostatica bereiden Cytostatica toedienen Behandelen excreta gedurende risico- periode Denk zelf na!

27 Beroepsrisico? Beroepsrisico? Wie komt in contact met cytostatica? Bereiden: apotheek Toedienen: verpleegkundigen Excreta: verpleegkundigen, logistiek assistenten Reinigen: personeel onderhoud

28 Rode streep Op het patiënt etiket een rode streep, gedurende de periode van toediening en uitscheiding via excreta. Voor iedereen toegankelijk. Respecteert de privacy van de patiënt. Door verpleging bij start chemotherapie.

29 2. Risico's 2.1 Wat zijn cytostatica 2.2 Beroepsrisico 2.3 Blootstelling vermijden  beschermingsmaatregelen 2.4 Gesloten systeem

30 Blootstelling vermijden

31 Blootstelling Inademen Inslikken Aanraken (opname via de huid)

32 Draag steeds handschoenen bij het manipuleren van cytostatica en excreta

33 Beschermingsmaatregelen Toediening –gesloten systeem –handschoenen Excreta – handschoenen, schort Onderhoud –handschoenen

34 2. Risico's 2.1 Wat zijn cytostatica 2.2 Beroepsrisico 2.3 Blootstelling vermijden  beschermingsmaatregelen 2.4 Gesloten systeem

35 Gesloten systeem: bescherming verpleging Op verpleegafdeling geen open punten Luer-lock connecties voor cytostatica Niet loskoppelen

36 Gesloten systeem Hoofdleiding: purgeren trousse + spoelen aangesloten via spike Luer-lock connecties: cytostatica aangesloten via luer-lock poorten Zijleiding/3-wegkraan: randmedicatie (+waakinfuus) aangesloten via 3-wegkraan

37

38

39 Cytostatica systeem 1x Luerlock € 3,39

40 Cytostatica systeem 1 x LuerLock Spoelvloeistof = Hoofdleiding: spoelvloeistof gewone spike Cytostatica = Luer aansluiting = 1 Luerconnector Randmedicatie + Elvorine ® gewone trousse op driewegkraan

41 Cytostatica systeem 4x Luerlock € 5,35

42 Cytostatica systeem 4 x Luerlock Spoelvloeistof = Hoofdleiding: gewone spike Cytostatica = Luerlock aansluiting 4 Luerlock connectoren Randmedicatie + Elvorine ® gewone trousse op driewegkraan

43 Blaasinstillatie Connector sonde met Luer-lock poort Tweewegadaptor met ventiel € 2,36€ 0,94

44 Blaasinstillatie Vanuit de apotheek: Gevulde spuit met cytostaticum reeds geconnecteerd

45 Blaasinstillatie 1 spuit cytostaticum 1 spuit 10 ml fysiologisch: sonde naspoelen

46 Voorbeelden Novantrone 1 spike 1,09 1 conn.set 2,60 1x1x luertrousse 3,39 7,08 gewone trousse 0,55 Campto (2 dagen) 8 spike 8,72 5 conn. set 13,00 2x 4 x luertrousse 10,70 2 trousse 1,10 33,52

47 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

48 Chemotherapieschema: ingevuld en ondertekend door de arts V1,2,5,6 éPer dag 1 klein (AV) voorschrift + etiket v.d. patiënt: randmedicatie voor totale kuur. é Ook op medicatieblad vermelden V3,4,7,8 é Randmedicatie aanvragen via patiëntenfiche é Patiëntenfiche altijd meesturen.

49 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

50 4. Bereiding 4.1 Intramusculair 4.2 Intraveneus 4.3 Blaasinstillatie

51 Intramusculair Niets is veranderd Wordt in de apotheek bereid. Graag duidelijk datum van toediening vermelden op voorschrift

52 Intraveneus: in perfusie-oplossing Aan de hand van chemotherapieschema in apotheek bereid. Voorstelling van bereiding: gesloten systeem

53 Duidelijk voordeel: geen contact meer met cytostatica tijdens toediening. De leiding is gepurgeerd met zuivere perfusie-oplossing

54 Blaasinstillatie Vanuit apotheek krijgt u een spuit met erop geconnecteerd de tweeweg-adaptor

55 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport en bewaring 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

56 Transport en bewaring Tijdens transport een breuk  verwittig apotheek Volgens normale verloop van het cyto- schema stabiel  indien vertraging verwittig apotheek Niet stabiel: de apotheek neemt contact met u op (geplande tijdstip toediening).

57 Pauze

58 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

59 6. Toediening 6.1 Wie mag toedienen? 6.2 Algemene richtlijnen 6.3 Extravasatie 6.4 Aankoppelen en loskoppelen 6.5 Protocol toedienen 6.6 Blaasinstillatie

60 6. Toediening 6.1 Wie mag toedienen? 6.2 Algemene richtlijnen 6.3 Extravasatie 6.4 Aankoppelen en loskoppelen 6.5 Protocol toedienen 6.6 Blaasinstillatie

61 Wie mag toedienen? C - handeling : toevertrouwde medische handeling Gegradueerde en gebrevetteerde verpleegkundigen mogen toedienen (naast artsen) Studenten verpleegkunde mogen geen cytostatica toedienen, ook niet onder toezicht !

62 6. Toediening 6.1 Wie mag toedienen? 6.2 Algemene richtlijnen 6.3 Extravasatie 6.4 Aankoppelen en loskoppelen 6.5 Protocol toedienen 6.6 Blaasinstillatie

63 Algemene richtlijnen Algemeen : –eigen veiligheid –veiligheid van de patiënt –waarborg van steriliteit Juistheid controleren van : –naam van de patiënt –naam van het cytostaticum –dosis Aftekenen op etiket EN chemoschema !

64 Basisvoorwaarden Doel: verspreiding cytostaticum voorkomen of minimaliseren –Bij aanvang: steeds handen ontsmetten –Voorkom onderbreking van de werkzaamheden –Steeds en uitsluitend wegwerpmaterialen –Steeds beschermende onderlaag –Luer-Lock (systeem Codan ® ) –Naaldcontainer: nooit recappen –Vaste plaats op verpleegafdeling

65 Aandachtspunten Bereide infuusvloeistof: niets meer toevoegen Onheldere vloeistof: terug naar apotheek Geen klassieke trousses: 10 x méér contaminatie dan gesloten systeem Indien je dan toch een pomp gebruikt: gebruik dan altijd een Braun-pomp!

66 Toedieningsvormen Intraveneus: perifeer infuus centraal intraveneus infuus V.I.P. Intravesicaal Intramusculair Oraal

67 6. Toediening 6.1 Wie mag toedienen? 6.2 Algemene richtlijnen 6.3 Extravasatie 6.4 Aankoppelen en loskoppelen 6.5 Protocol toedienen 6.6 Blaasinstillatie

68 Extravasatie Aanprikken: –Punctieplaats: voorarm –Materiaalkeuze: geen metalen naalden (vleugelnaalden ) –Transparant afdekverband –Katheters: zo dun mogelijk lumen ( 21 à 23 Gauge ):  irritatie en flebitis Voorkom extravasatie  Controleer –vlotte inloop –druppelsnelheid en stand infuus –aanprikplaats –terugvloei

69 Extravasatie

70 Extravasatie Informeer uw patiënt over: pijn zwelling roodheid spanningsgevoel  Onmiddellijk de verpleegkundige verwittigen

71 6. Toediening 6.1 Wie mag toedienen? 6.2 Algemene richtlijnen 6.3 Extravasatie 6.4 Aankoppelen en loskoppelen 6.5 Protocol toedienen 6.6 Blaasinstillatie

72 Aankoppelen van infuus Altijd 3-wegkraan plaatsen Minimum 100 ml spoelvloeistof Na spoelen: druppelkamer terug op hoogte brengen Optie: zijleiding als waakinfuus gebruiken: lage inloopsnelheid

73 Loskoppelen en verwisselen van infuussysteem Spoel met minimum 100 ml spoelvloeistof voor loskoppelen (cfr. Schema ) Systeem steeds afsluiten: vermijdt lekkage Afval in container voor risicohoudend medisch afval

74 6. Toediening 6.1 Wie mag toedienen? 6.2 Algemene richtlijnen 6.3 Extravasatie 6.4 Aankoppelen en loskoppelen 6.5 Protocol toedienen 6.6 Blaasinstillatie

75 Protocol toedienen Toedieningssysteem van de firma Codan met luer-lock systeem –veiligheid voor personeel –niet meer afkoppelen Koppelsystemen worden in de apotheek aangesloten en gepurgeerd met zuivere perfusieoplossing vooraleer cytostaticum wordt bijgespoten.

76 Protocol toedienen Benodigdheden: Toedieningssysteem : – luer-lockleiding ( zie voorbeeld ) – 3-wegkraan –verlengleiding Infusievloeistof Cytostatica

77 Protocol = werkwijze

78 Aansluiten opgeloste cytostatica

79 Ventielen in systeem = geen overheveling Eens aangesloten = niet meer afkoppelen!! Enkel zijleiding los- koppelen (bvb. Zofran ®, Elvorine ® ) Steeds spoelen met minimum 100 ml spoelvloeistof Complete systeem verwijderen (tot 3-weg kraan: bij permanent infuus). Aansluiten opgeloste cytostatica

80 6. Toediening 6.1 Wie mag toedienen? 6.2 Algemene richtlijnen 6.3 Extravasatie 6.4 Aankoppelen en loskoppelen 6.5 Protocol toedienen 6.6 Blaasinstillatie

81 Blaasinstillatie Intravesicaal =ongemetaboliseerd product = puur cytostaticum: bijzondere veiligheidsmaatregelen!! Spatten vermijden Goede bescherming (schort, handschoenen) Zittend plassen 2 x spoelen met gesloten wc-deksel

82 Blaasspoeling met 2-weg adapter 50 ml spuit met cytostaticum, gekoppeld aan een 2-weg adapter, wordt door de apotheek geleverd Materiaal

83 Protocol blaasinstillatie

84 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

85 Verwijderen van excreta Geldt niet voor tabletten/capsules Enkel voor de IV met chemoschema en blaasinstillatie. Risicoperiode: productafhankelijk (cfr. halfwaardetijd/op schema) Instructie patiënt: plashygiëne Persoonlijke beschermingsmiddelen : handschoenen beschermende schort

86 Risicoperiode excreta

87 Excreta Drain-, ascites-, en wondvocht: handschoenen Handschoenen en schort bij verwijderen van bevuild linnen Wegwerpmaterialen!! Markering op de etiketten: kennisgeving aan ieder personeelslid (rode streep)

88 Urine en faeces Afwasbaar materiaal Onderlegger gebruiken In toilet: niet-doorlatende schort, handschoenen. Mobiele patiënt: plasinstructies meegeven Geen manuele reiniging materiaal : bedpanspoeler

89 Vochtbalans/24-uurs urine braaksel Vochtbalans/24 uurs urine : procedure Braaksel = risicohoudend medisch afval. Risicocontainer = lekdicht / schokbestendig = plastic container

90 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

91 Morsen en extravasatie Informatie op intranet Morsen = opdeppen met absorberend materiaal (blauwe onderlegger ) Opkuis volgens procedure morsen = taak van verpleegkundige Nareinigen = onderhoudsdiensten: gewone procedure onderhoud, maar wegwerpmaterialen

92 Signaalfunctie Ziekenhuismedewerkers = verpleegkundigen - onderhoud - technische dienst - apotheek - … Kenbaar voor iedere ziekenhuismedewerker: rode streep op etiket

93 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

94 Toedienen van tabletten/capsules Wegwerphandschoenen voor verpleegkundige Via wegwerpbeker voor patiënt Voldoende water: één groot glas Rechtstaand of zittend innemen Risicohoudend afval Handen goed wassen na toedienen

95 Toedienen van tabletten/capsules Alkeran tablet (in koelkast bewaren): gecoat dus mag niet gedeeld worden Endoxan tablet (dragees): omhuld Estracyt capsule (in koelkast bewaren) Hydrea capsule Ledertrexate tablet: niet omhuld kan gedeeld worden

96 1. Situering 2. Risico's 3. Voorschrift 4. Bereiding 5. Transport 6. Toediening 7. Excreta 8. Morsen en extravasatie 9. Orale toediening 10. Besluit

97 Novantrone

98 Campto Gramont dag 1

99 Campto Gramont dag 2

100 Nog even aandacht Excreta, bevuild linnen: enkel bij chemoschema. Niet: vb. Zoladex® Tabletten: enkel deze vermeld. IM.: enkel Ledertrexate® Hier dan geen maatregelen excreta, linnen. Draag wel handschoenen tijdens toediening.

101 Besluit Duidelijke wetgeving ontbreekt Beschermingsmaatregelen blijven de basis: Onbeschermd = risico Opleiding is hulpmiddel en aanzet tot: discipline en aandacht voor...

102 The End


Download ppt "Veilig omgaan met cytostatica Dhont Dirk Missant Griet."

Verwante presentaties


Ads door Google