De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Bemiddeling: de hoogste tijd voor een wetsevaluatie? Wendy Hensen Faculteit Rechten - CORe 18 november 2013.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Bemiddeling: de hoogste tijd voor een wetsevaluatie? Wendy Hensen Faculteit Rechten - CORe 18 november 2013."— Transcript van de presentatie:

1 Bemiddeling: de hoogste tijd voor een wetsevaluatie? Wendy Hensen Faculteit Rechten - CORe 18 november 2013

2 Inhoud 1.Concept “bemiddeling” 2.Wettelijk kader 3.Bemiddeling in de praktijk 4.Glansrol voor de advocaat? 5.Evaluatie 6.Vragen & opmerkingen

3  1. Concept “bemiddeling”

4 Gerechtelijk Wetboek  Geen definitie in de wet  Vrije invulling  Ruimte voor verwarring  Parlementaire voorbereiding  “Proces van vrijwillig overleg tussen conflicterende partijen geleid door een onafhankelijke 3 e die de communicatie vergemakkelijkt en poogt de partijen ertoe te brengen zelf tot een oplossing te komen”  Advies HRJ  Beter: “met de actieve medewerking van een onafhankelijke 3 e ”

5 Rechtsleer  Evolutie?  Praktische gids bemiddeling:  “Vorm van conflictoplossing waarbij een onafhankelijke neutrale 3 e (de bemiddelaar) de partijen begeleidt om vanuit hun werkelijke belangen tot een gezamenlijk gedragen en voor ieder van hen optimale oplossing van een onderliggend conflict te komen”

6 Basiskenmerken  Wat typeert bemiddeling?  Vrijwillige deelname (commitment)  Autonomie  Vertrouwelijkheid  Waarbogen in hoofde van de bemiddelaar  Onafhankelijk, onpartijdig en neutraal  Gestructureerd & gefaseerd traject  Belangen & creativiteit  Onderscheid met:  Gerechtelijke procedure, arbitrage en bindende 3 en beslissing  Dading  Expertise en verzoening  Geen heilige graal!

7 Bemiddeling – ADR  Voordelen  Sneller  Goedkoper  Autonomie: controle & verantwoordelijkheid  Herstel communicatie (LTR)  Ruimte voor belangen (creativiteit) & emoties  Oplossing in wederzijds belang  Duurzaamheid: aanvaarding & tevredenheid  Nadelen  Tijdsverlies  Bijkomende kosten  Afhankelijkheid  Kwaliteit bemiddelaar  Uitvoerbaar & duidelijk akkoord

8  2. Wettelijk kader

9 Wet 21 februari 2005  Art – 1737 Ger.W.  Mate van tussenkomst wetgever?  Basiswaarborgen en kernprincipes  Ratio  Klassieke voordelen  Overbelasting gerechtelijk apparaat  Beperking toepassingsgebied  Geschil vatbaar voor dading  Publiekrechtelijke rechtspersonen  Bemiddelingsbeding  Geschil m.b.t. geldigheid, totstandkoming, uitlegging, uitvoering of verbreking  Exceptio in limine litis => opschorting procedure  Rechter: voorlopige of bewarende maatregelen

10 Institutioneel kader  Erkende bemiddelaar  Voorwaarden  Bekwaamheid (aard van het geschil)  Passende vorming of ervaring (bemiddelingspraktijk)  Waarborgen onafhankelijkheid en onpartijdigheid  Geen veroordeling, tucht- of adm. sanctie onverenigbaar met functie  Permanente vorming  Gevolgen  Gerechtelijke bemiddeling  Homologatie  Rechtsbijstand  Federale bemiddelingscommissie  Erkenning bemiddelaar (lijst), vorming, vormingsinstituut  Kwaliteitstoezicht & tucht  Representatieve samenstelling (alg. & bijz. commissies)

11 Basisprincipes  Vrijwillige en gerechtelijke bemiddeling  In het kader van een procedure?  Discussie omtrent termen  Vertrouwelijkheid  Documenten & mededelingen  bewijs  Uitz.: instemming beide partijen  Sanctie: schadeverg. + ambtshalve weren uit debatten  Geheimhoudingsplicht: partijen & derden  Beroepsgeheim: bemiddelaar (458 Sw.)  Vrijwilligheid  Op elk ogenblik beëindigen, zonder nadelige gevolgen  Ook bij ger. bemid. (gezag)

12 Trajectwaarborgen  Schorsing van de termijnen  Voorstel tot bemiddeling (of gezamenlijk verzoek)  Ondertekenen bemiddelingsprotocol  Vrije keuze bemiddelaar  Ger. bem.: erkend bemiddelaar tenzij…  Bemiddelingsprotocol  Bemiddelingsakkoord  Homologatie  Vereenvoudigde procedure (eenz. vz.)  Controle rechter: O.O. & belangen minderjarigen  Kracht van vonnis

13  3. Bemiddeling in de praktijk

14 Hoe verloopt een bemiddeling?  Regiegesprek  Bemiddelingsprotocol  Bemiddelingsgesprek  Gefaseerd en gestructureerd traject  Van standpunten naar belangen  Van belangen naar opties  Van opties naar oplossingen  Van oplossingen naar akkoord  Tools  Vraagstelling, empathie, caucus, visualiseren  Belangen-gecentreerd onderhandelen  Informatie-uitwisseling  Waardecreatie => waardeverdeling  Bemiddelingsakkoord

15  4. Glansrol voor de advocaat?

16 Imago advocatuur

17 Complementair, concurrerend of conflicterend?  Cruciale rol advocaat bij bemiddeling  Eerste hulp bij conflict (EHBC)  Oplossing op maat bieden  Niet automatische reflex procedure  Buiten juridisch kader denken  Conflictspecialist  procedurespecialist  Zelf peilen naar BWD  Goed gesprek voeren: wat is voor cliënt belangrijk?  Voorbereiding = noodzakelijk!  Informeren van de cliënt  Conflictoplossingsmethoden  Voor- en nadelen + realistische kosteninschatting  Reality check (eerste filter!)

18 Voorbereidende opdracht (1)  Komen partijen in aanmerking?  Minderjarige, geesteszieke, publieke RP, mandaat  Vernietigingsfase  Conflict of precedent nodig?  Zaak voor bemiddeling vatbaar?  Onderhandelingsruimte?  Openbare orde  Verwijzen naar bemiddeling & informeren  Zo snel mogelijk… als partijen er klaar voor zijn!  Eerstelijnsrechtsbijstand  Bemiddelingsbeding  Duidelijke bewoordingen  Aanwijzing bemiddelaar (erkend of niet) of instantie  Toepassingsgebied, gevolgen etc.

19 Voorbereidende opdracht (2)  Selectie bemiddelaar  Inhoudelijke kennis en/of persoonlijkheid?  Jurist of niet-jurist?  Erkend of niet-erkend?  Lijst erkende bemiddelaars (website)  Honorarium  Voorbespreking met cliënt  Aanwezigheid tijdens gesprek of ter beschikking voor advies?  Wie voert het woord (rol advocaat)  Constructieve houding duiden  Regiegesprek met bemiddelaar  Korte samenvatting geschil en ev. stukken  Informatie over belangen (niet pleidooi)

20 Bijstand tijdens het traject  Raadsman voor cliënt  Cliënt neemt zelf het woord  Eerder bedarende rol  Advocaat komt enkel tussen als nodig  Vervanging bemiddelaar  Vragen om advies van een deskundige  Misbruik traject voorkomen  Enkel juridisch advies of analyseren  Positie (WATNA/BATNA/ZOPA)  Opties (creativiteit)  Oplossingen (informed consent)  Info vrijgeven  Wat? Wanneer? Caucus?  Vertrouwelijkheid?

21 Na afloop van het traject  Opstellen bemiddelingsakkoord  Uitvoerbaar  Volledig  Nauwkeurig  Toezien op de naleving ervan  Homologatieprocedure  Mogelijke voordelen:  Meer tevredenheid  procedure  Betere relatie advocaat-cliënt  procedure  Betere naleving akkoord  procedure

22 Aandachtspunten complementaire rol  Goede kennis conflictoplossingsmethoden  Onderscheid + voor- en nadelen  Opleiding en permanente vorming!  Contacten met bemiddelaars  Netwerken & wisselwerking  Andere houding aannemen:  Constructief  Conflictdeskundige (maatwerk)  Puur juridisch denken & procesreflex verlaten  Verantwoordelijkheid  Creativiteit  Informeren: realistisch beeld kosten + voor- en nadelen

23  5. Evaluatie

24 De hoogste tijd voor een wetsevaluatie?  Wet 21 februari 2005  Voorbereiding => geen uitgebreide raadpleging van deskundigen  Perceptie: # bemiddeling blijft gering  Weinig informatie over Belgische bemiddelingsmarkt  Functioneert het wettelijk kader naar de tevredenheid van de betrokken actoren?  Waarom blijft ruimer beroep uit?  Rol wettelijk kader?  Verbeteringen?

25 Doctoraatsonderzoek UHasselt  Doelstellingen  Fundamentele obstakels & knelpunten identificeren  Grondige wetsevaluatie  Juridische oplossingen aanreiken  Methodologie  Sociaal-wetenschappelijk onderzoek  Rechtsvergelijkend onderzoek  Onderzoekseenheden  Erkende bemiddelaars  Advocaten  Notarissen  Magistraten

26 Knelpunten: voorbeelden  Succes in bepaalde zaken  Familierecht, burgerlijk- & handelsrecht, sociaal recht?  Knelpunten in de wetgeving  Publiekrechtelijke rechtspersonen  Gebrek aan verwijsvoorzieningen (NL)  Strikte vertrouwelijkheid  sanctie misbruik traject  Structurele obstakels  Kosten  Wantrouwen  Teken van zwakte  Terminologische verwarring  Gebrek aan kennis (potentiële verwijzers)

27 Voorbeeld: terminologische verwarring  Fiscale bemiddeling  Geen kwaliteitsbewaking bemiddelaar  FBC  Scheidsrechtelijk karakter  autonomie  Interne bemiddelaars  onafhankelijkheid  Niet-bindend verslag  bemiddelingsakkoord  Verslag Rb  vertrouwelijkheid  Technische bemiddeling  Uitz. niet-erkende bemiddelaar (ger. bem.)  Deskundige aanstellen  erkende bemiddelaar  Opdracht  bemiddeling  Ter plaatse met partijen én magistraat  Verslag Rb  vertrouwelijkheid  Autonomie partijen?

28 Mogelijke oplossingen?  Duidelijke terminologie  Eenduidig gebruik (mediation/mediatie)  Meer verplichtend karakter  Ontvankelijkheid  recht op toegang tot de rechter?  Verplichte infosessie  Informatieplicht (verwijzing)  Sanctie misbruik ~ vertrouwelijkheid  Verdeling van de kosten  Verwijsvoorzieningen  Bureau of permanentiediensten  Gerechtelijke organisatie  Integratie in het onderwijs

29  6. Vragen en opmerkingen

30 Vragen & opmerkingen  Percepties van bemiddeling in de praktijk  Knelpunten  Positieve of negatieve ervaringen 

31 Einde  Bedankt voor uw aandacht!


Download ppt "Bemiddeling: de hoogste tijd voor een wetsevaluatie? Wendy Hensen Faculteit Rechten - CORe 18 november 2013."

Verwante presentaties


Ads door Google