De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Dieet bij coeliakie en diabetes mellitus Mw. dr. Erica Hopman, diëtist, Leids Universitair Medisch Centrum.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Dieet bij coeliakie en diabetes mellitus Mw. dr. Erica Hopman, diëtist, Leids Universitair Medisch Centrum."— Transcript van de presentatie:

1 Dieet bij coeliakie en diabetes mellitus Mw. dr. Erica Hopman, diëtist, Leids Universitair Medisch Centrum

2 2 presentatie Inhoud presentatie •Even voorstellen •Dieet bij coeliakie  Wet en etiket •Dieet bij diabetes mellitus  Koolhydraten •De combinatie  Knelpunten / aandachtspunten •Uw vragen Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

3 3 Dieet bij coeliakie Doel van behandeling: •Korte termijn:  verminderen en voorkomen van klachten Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

4 4 Doel van de behandeling • Middellange termijn :  daling antistoffen,  goede voedingstoestand. • Lange termijn :  voorkomen van complicaties. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

5 5 Behandeling Hoe:  Glutenvrij dieet  Volwaardige voeding Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

6 6 Gluten Eiwit in granen:  tarwe,  rogge,  gerst,  spelt,  kamut. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

7 7 Glutenbevattende voedingsmiddelen Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

8 8 Functionele eigenschappen van gluten •Structuur / stevigheid. •Bindmiddel. •Glansmiddel. •Vochtregulator. Daarom veelvuldig gebruikt in voedingsmiddelenindustrie. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

9 9 Gluten vind je ook in: Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

10 10 Gluten ook in: Niet-voedingsmiddelen: Medicijnen, vitamine-mineralensupplementen, knutselmateriaal, spaarzegels, cosmetica (lippenstift), rokerstandpasta of kleefpasta. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

11 11 Wat zijn de mogelijkheden Drie categorieën voedingsmiddelen: 1.Van nature glutenvrij, onbewerkt. 2.Op basis van ingrediënten geen gluten. 3.Speciaal gemaakt voor glutenvrij dieet : glutenvrije dieetproducten. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

12 12 1. Van nature glutenvrij •Glutenvrije voedingsmiddelen: aardappel, groente, fruit, melk, kaas, olie, roomboter, vlees, vis, wild, gevogelte, ei, peulvruchten, noten, zaden, pitten, thee, koffie, suiker, honing, verse en gedroogde kruiden en specerijen. •Glutenvrije granen: rijst, mais, gierst, haver*, boekweit, teff, amarant, quinoa, sorghum. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

13 13 Gras families Kagnoff. J Clin Invest 2007;117:41-9 Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

14 14 2. Op basis van ingrediënten geen gluten Warenwet: •14 Allergenen, waaronder tarwe en gluten, verplichte vermelding op verpakking, ongeacht hoeveelheid. •Maltose, malto-dextrine en glucosestroop: vrijstelling van etikettering. •Voor coeliakie soms verwarrend:  Ingrediënten geven aan: bevat tarwe → toch glutenvrij logo,  Clausule: ‘geproduceerd in een omgeving waar tarwe wordt verwerkt’. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

15 Etiket glutenvrij voedingsmiddel, verwarring tarwe 15Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

16 Etiket glutenvrij voedingsmiddel met besmettingsrisico 16Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

17 Etiket glutenvrij voedingsmiddel 17Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

18 18 Hulpmiddelen •Glutenvrije merkartikelenlijst, Voedingscentrum. •www.livaad.nl. Valkuilen:  Geen gluten analysetest.  Contaminatie wordt niet op etiket vermeld. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

19 19 3. Glutenvrije dieetproducten Europese verordening 41/2009, voorheen Codex Alimentarius: 200 mg gluten/kg → verlaagd naar 20 mg gluten/kg • 2 categorieën:  20 mg gluten/kg = glutenvrij  mg gluten/kg = laag in gluten Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

20 20 Glutenvrije dieetproducten tekst glutenvrij en /of Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

21 Etiket glutenvrij dieetproduct 21Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

22 22 Wat geeft vaak onduidelijkheid •Gewoon tarwezetmeel / glutenvrij tarwezetmeel.  Wel of niet gebruiken? → Vermijden bij aanhoudende klachten. •Diverse glutenvrije logo’s. •Glutenvrij logo op van nature glutenvrije voedingsmiddelen, zoals aardappelen, melk, etc. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

23 23 Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

24 24 Volwaardige voeding Extra aandacht voor: • Vitamine B1 en foliumzuur (B11), • IJzer, • Voedingsvezel, •Jodium, • Calcium, • Vitamine D. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

25 25 Dieet bij diabetes Doel van de behandeling: Korte termijn:  beperken acute klachten van hypo- en hyperglycemie. (Middel-)lange termijn:  goede diabetesinstelling,  goede voedingstoestand. Lange termijn:  voorkomen of uitstellen van late van complicaties. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

26 26 Behandeling Hoe: • Volwaardige voeding. • Rekening houdend met koolhydraatinname, goede vetsoorten en natrium. • Diabetesmedicatie. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

27 27 Koolhydraten • Zetmeel • Vruchtensuiker Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

28 28 Koolhydraten • Melksuiker • Suiker Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

29 29 Koolhydraten • Glucose Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

30 30 Koolhydraat-insuline ratio hoeveelheid koolhydraten per maaltijd aantal eenheden kortwerkende insuline Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

31 31 Rekenen met koolhydraten koolhydraten (gram) 2 sneden bruinbrood32 halvarine0 1 plak 48+ kaas0 1 jam9 1 beker halfvolle melk11 Totaal52 gram Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

32 32 Koolhydraat-insuline ratio Ratio berekenen: • 52 gram koolhydraten • 10 EH kortwerkende insuline • 52/10= 5 • koolhydraat-insuline ratio = 5 → dus: 1 EH insuline op 5 gram koolhydraten Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

33 33 Koolhydraat-insuline ratio Voorwaarde: stijging bloedsuiker 2 mmol na de maaltijd. De ratio kan per maaltijd verschillen. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

34 34 De combinatie : Richtlijnen Goede Voeding •6-7 sneetjes glutenvrij brood •2 ons groente •2 stuks fruit •3-4 aardappelen, rijst, glutenvrije pasta, peulvruchten •450 ml melkproducten ; 1,5 plak kaas • g vlees, - vervanging, vis, kip, ei •30-35 g halvarine •1 eetlepel vloeibaar bak-en braad vet •1,5-2 liter vocht Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

35 35 Lijkt heel veel…….. Totale energie Richtlijnen Goede Voeding: 1400 kcal Advies: • Mannen: 2500 kcal/d • Vrouwen: 2000 kcal/d Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

36 36 Natrium • Gemiddelde Nederlander 9 gram zout/dag = 3600 mg natrium • Aanbeveling max. 6 gram zout/dag = 2400 mg natrium • Natriuminname speelt rol bij bloeddruk → risico hart – en vaatziekten Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

37 37 Vetten • Vet is nodig • ‘goede’ en ‘slechte’ vetsoorten • Risico hart- en vaatziekten • Overgewicht Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

38 38Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

39 39 Gewicht • goed gewicht : BMI kg/m2 Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

40 Snel te zwaar 140 kcal per week te veel → gewichtstoename 1 kg per jaar •1 handje pinda’s •1 glas zoete witte wijn •1 glas dubbeldrank •1 glas chocolademelk • 1 croissant •1 chocolade koekje

41 Beweging Om 140 kcal te verbranden: • 14 minuten hardlopen • 19 minuten fietsen • 21 minuten zwemmen • 35 minuten wandelen

42 42 Nederlandse Norm Gezond Bewegen Tenminste 5 dagen per week gedurende een half uur matig intensief bewegen. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

43 43 Voordelen lichaamsbeweging  cholesterol  insulinegevoeligheid  bloeddruk  Ondersteunt gewichtsreductie Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

44 44 Knelpunten - koolhydraten • Glutenbevattend = koolhydraatbevattend → effect op bloedglucose → evt. aanpassing medicatie. • Koolhydraatgetallen op verpakkingen. • Zelf gebakken: koolhydraten vanuit ingrediënten berekenen. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

45 45 Knelpunten - hypo • Eerst ‘snelle suikers’:  druivensuiker (dextro, hypofit), limonade, sap • Indien nodig ‘langzame suikers’:  (gedroogd) fruit, glutenvrije repen, crackers, toast, tussendoorbiscuit. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

46 46 Samengevat • Gluten. • Koolhydraten. • Hypo. • Niet te weinig: v itamine B1, foliumzuur, voedingsvezel, ijzer, jodium, calcium, vitamine D. • Niet te veel: n atrium, vet. • Ongewenst gewichtstoename. Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

47 47 Dank voor uw aandacht Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC

48 48 Verdere informatie Voor patiënten:  ; ;  ; ; Diabeteslijn  Voor diëtisten of andere professionals: Diëtisten Info Netwerk Coeliakie (DINC)  ;  ;  Coeliakie en diabetes, 31 oktober 2012, NCV, LUMC


Download ppt "Dieet bij coeliakie en diabetes mellitus Mw. dr. Erica Hopman, diëtist, Leids Universitair Medisch Centrum."

Verwante presentaties


Ads door Google