De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De maatschappelijke betekenis van filantropie René Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013 Bestemming - Herkomst - Effecten1.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De maatschappelijke betekenis van filantropie René Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013 Bestemming - Herkomst - Effecten1."— Transcript van de presentatie:

1 De maatschappelijke betekenis van filantropie René Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013 Bestemming - Herkomst - Effecten1

2 Welke betekenis heeft filantropie? 1.De maatschappelijke bestemming Hoeveel geld en tijd voor welke doelen? 2.De maatschappelijke herkomst Wie geeft meer en waarom? 3.De maatschappelijke effecten Wat doet geven met mensen? Bestemming - Herkomst - Effecten2

3 Van beschrijving naar verklaring Voortbouwen op wat we al weten Toonaangevende onderzoeksmethoden Bestemming - Herkomst - Effecten3

4 Aantal publicaties per jaar over filantropie in verschillende wetenschappen (empirisch onderzoek naar achtergronden van geefgedrag, ) Bestemming - Herkomst - Effecten4

5 Moderne filantropen in Nederland Bestemming - Herkomst - Effecten5

6 The Giving Pledge Bestemming - Herkomst - Effecten6

7 7

8 Wall Street is een vroeg voorbeeld van Nederlandse filantropie. Bestemming - Herkomst - Effecten8

9 “Stuyvesant called upon the 43 richest residents of New Amsterdam to provide funding to fix up the ailing Fort Amsterdam and to construct a stockade across the island to prevent attacks from the north, while it took New Amsterdam's most oppressed inhabitants -- slave labor from the Dutch West India Company -- to actually build the wall.” Russell Shorto – The Island at the Center of the World Bestemming - Herkomst - Effecten9

10 Het Rijksmuseum (1885) Bestemming - Herkomst - Effecten10

11 Het Concertgebouw (1886) Bestemming - Herkomst - Effecten11

12 Het Zwanenbroedershuis Bestemming - Herkomst - Effecten12

13 Het Geefhuis Bestemming - Herkomst - Effecten13

14 De VU is Filantropie Bestemming - Herkomst - Effecten14

15 Willem Hovy Willem Hovy ( ), eigenaar van brouwerij De Gekroonde Valk, schonk gulden, een kwart van het benodigde startkapitaal voor de Vrije Universiteit. Bestemming - Herkomst - Effecten15

16 Bestemming - Herkomst - Effecten16

17 Bestemming - Herkomst - Effecten17

18 Bestemming - Herkomst - Effecten18

19 Bestemming - Herkomst - Effecten19

20 Definities van filantropie ‘Philanthropy is voluntary action for the public good’. Robert (Bob) Payton (1998) ‘Filantropie staat voor vrijwillige private bijdragen (in de vorm van geld, goederen en tijd) aan publieke doelen met de intentie primair het algemeen belang te bevorderen’. Theo Schuyt (2001) Bestemming - Herkomst - Effecten20

21 Een gedragsdefinitie Filantropie is de onverplichte overdracht van hulpbronnen die ten goede komen aan een collectief, zonder dat er een tegenprestatie is afgesproken die ten goede komt aan de gever ter waarde van de overgedragen hulpbronnen. Bestemming - Herkomst - Effecten21

22 Prosociaal gedrag Formeel: filantropie GeldTijd Informeel: hulpgedrag Sociale steun Mantel- zorg Bestemming - Herkomst - Effecten22

23 FilantropieCharitas OorsprongGrieks: φιλανθρωπιαLatijn: charitas GerichtheidAlgemeen belangSpecifieke persoon Prosociaal gedrag FormeelInformeel BijvoorbeeldGiften aan goededoelenorganisaties, vrijwilligerswerk Wat te eten voor een dakloze, mantelzorg, sociale steun “For the Love of Mankind” (Wiepking, 2008) “The Gift” (Komter, 2003) Bestemming - Herkomst - Effecten23

24 Charitas Bestemming - Herkomst - Effecten24

25 φιλανθρωπια Bestemming - Herkomst - Effecten25

26 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau BestemmingHerkomstEffecten Macro Meso Micro Bestemming - Herkomst - Effecten26

27 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau Bestemming: aard & omvang Herkomst: oorzaken Effecten: gevolgen Macro: cultuur en land Een zorgzame samenleving Religieuze context, fiscale wetgeving Betrokkenheid, democratie, ongelijkheid? Meso: organisaties Goededoelen- organisaties, vermogensfondsen en nonprofits Fondsenwerving en transparantie Professio- nalisering en samenwerking? Micro: mensenGeefgedrag en vrijwilligerswerk Religie en onderwijs, acht mechanismen Gelukkiger, meer vertrouwen en langer gezond? Bestemming - Herkomst - Effecten27

28 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau Bestemming: aard & omvang Herkomst: oorzaken Effecten: gevolgen Macro: cultuur en land Een zorgzame samenleving Religieuze context, fiscale wetgeving Betrokkenheid, democratie, ongelijkheid? Meso: organisaties Goededoelen- organisaties, vermogensfondsen en nonprofits Fondsenwerving en transparantie Professio- nalisering en samenwerking? Micro: mensenGeefgedrag en vrijwilligerswerk Religie en onderwijs, acht mechanismen Gelukkiger, meer vertrouwen en langer gezond? Bestemming - Herkomst - Effecten28

29 “Methodologie speelt een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van een infrastructuur en het onderzoek dat zich daarbinnen afspeelt.” Jan Smit (2010) Bestemming - Herkomst - Effecten29

30 Miljarden per jaar Bestemming - Herkomst - Effecten30

31 Bestedingen van huishoudens (CBS) Bestemming - Herkomst - Effecten31

32 ‘Ons pleidooi voor filantropie als belangrijke factor in het verzorgings- staatparadigma mag niet leiden tot een overschatting van de veelbelovende maar toch bescheiden rol die deze sector kan spelen.’ Theo Schuyt (2012, p. 118) Bestemming - Herkomst - Effecten32

33 Nalatenschappen aan goede doelen € miljoenen Bron: CBS Bestemming - Herkomst - Effecten33

34 De Gouden Eeuw van de Filantropie € miljoenen Extrapolatie op basis van cijfers CBS Tegen 2059 zal er naar verwachting €86 miljard overgedragen zijn Bestemming - Herkomst - Effecten34

35 Wat is de herkomst van filantropie? • Sociologen: normen en netwerken in sociale groepen. • Economen: de relatieve prijs van het geven. • Sociaal psychologen: persoonlijkheid en afhankelijkheid in sociale dilemma’s. • Politicologen: democratie, politieke voorkeur en type welvaartsstaat. • Bestuurskundigen: goed bestuur. Bestemming - Herkomst - Effecten35

36 Sociale aspecten van prosociaal gedrag 1.De sociale groepen waarvan mensen onderdeel zijn; 2.De voorkeuren van mensen in situaties waarin zij van elkaar afhankelijk zijn; 3.De sociale situaties waarin mensen verkeren. Bestemming - Herkomst - Effecten36

37 Herkomst: oorzaken Niveau Macro: cultuur en land Religieuze context, fiscale wetgeving Meso: organisaties Micro: mensenHulpbronnen: menselijk en sociaal kapitaal uit opleiding en religie Bestemming - Herkomst - Effecten37

38 Waarom verschilt filantropie tussen sociale groepen? 1.Dat is niet echt zo, het komt door de manier van onderzoek doen. 2.Omdat de hulpbronnen van mensen in sociale groepen van elkaar verschillen. 3.Omdat de maatschappelijke waarden van groepen verschillen. 4.Omdat mensen in groepen elkaar beïnvloeden. Bestemming - Herkomst - Effecten38

39 Overdreven? Aantal € dat KWF donateurs met een HBO/WO opleiding in 2003 meer gaven dan donateurs met een lagere school of lagere beroepsopleiding (Bekkers & Wiepking, 2011) Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 39

40 Overdreven? Aantal € dat KWF donateurs van verschillende kerkelijke groepen in 2003 meer gaven dan onkerkelijke donateurs (Bekkers & Wiepking, 2011) Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 40

41 Waarom verschilt filantropie tussen sociale groepen? 1.Ook als we het goed onderzoeken blijkt: het is echt zo. 2.Omdat de hulpbronnen van mensen in sociale groepen van elkaar verschillen. 3.Omdat mensen in groepen elkaar beïnvloeden. Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 41

42 Vrijwilligerswerk en opleiding Percentage van respondenten dat vrijwilligerswerk deed op eerdere leeftijd naar opleidingsniveau in 2000 (Bekkers & Ruiter, 2008) Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 42

43 Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 43

44 Eeneiige tweelingen Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 44

45 De externe invloed van onderwijs Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 45

46 Bestemming - Herkomst - Effecten46 Van Gogh (1890) De barmhartige Samaritaan Religie

47 Altruïstische waarden en religie Percentage van de Geven in Nederland respondenten in vier groepen dat het ‘eens’ of ‘helemaal eens’ is met de stelling “Ik vind het belangrijk hulp te geven aan de armen en anderen die het nodig hebben” (bron: GINPS02-12, n=9.833) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 47

48 Herkomst: oorzaken Niveau Macro: cultuur en land Religieuze context, fiscale wetgeving Meso: organisaties Micro: mensenHulpbronnen: menselijk en sociaal kapitaal uit opleiding en religie Bestemming - Herkomst - Effecten48

49 Bestemming - Herkomst - Effecten Europa 49

50 Geefgedrag (1997) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 50

51 Geefgedrag (2009) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 51

52 Gemiddelde gift in euro per huishouden via bank/giro/internet in 2005 in Nederlandse gemeenten (bron: Grote Consumenten Enquêtes , WDM Nederland) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 52

53 Beleidsachtbaan De negatieve evaluatie van de giftenaftrek is voor de studiecommissie aanleiding om specifiek voor deze aftrek afschaffing op korte termijn voor te stellen Convenant Kabinet - SBF Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 53

54 Het waterbedeffect Subsidies overheid Giften particulieren Friedman, 1962 Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 54

55 Zwaan-kleef-aan Foto: Roel WijnantsRoel Wijnants Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 55

56 Bron: CBF Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 56

57 ‘A severe cut in government funding to nonprofit organisations is not likely, on average, to be made up by donations from private donors.’ Abigail Payne (1998) Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 57

58 Mensen vertonen meer prosociaal gedrag wanneer zij: 1.Zich sterker bewust zijn van de behoefte aan hulp; 2.Verzoeken krijgen om te helpen; 3.Minder materiële kosten en meer opbrengsten waarnemen van hun bijdrage; 4.Om de ontvangers geven (uit altruïsme); 5.Sociale beloningen ontvangen voor prosociaal gedrag (reputatie); 6.Zich beter voelen over hun bijdrage (de ‘warm glow’); 7.Het doel waaraan ze bijdragen vinden passen bij hun eigen waarden; 8.Denken dat hun hulp effectiever is. Bestemming - Herkomst - Effecten58 Acht mechanismen

59 De brief “Als iedereen mee doet voor bijvoorbeeld €35 raken we een eind op weg” Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 59

60 De kracht van suggestie Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 60

61 “Vreemde ogen dwingen” Bron: Evaluatieonderzoek maatschappelijke stage, Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 61

62 Een prijs is geen prijs Deel van de beloning dat deelnemers aan GINPS04 weggaven (bron: Bekkers, 2006) +46% +90% Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 62

63 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau Herkomst: oorzaken Effecten: gevolgen Macro: cultuur en land Ongelijkheid, cohesie, fiscale wetgeving Meer cohesie, democratie, ongelijkheid? Meso: organisaties Micro: mensenReligie en onderwijs, acht mechanismen Gelukkiger, meer vertrouwen en langer gezond? Bestemming - Herkomst - Effecten63

64 Maatschappelijke effecten 1.Als jongeren een maatschappelijke stage doen, worden ze dan meer maatschappelijk verantwoordelijke burgers? 2.Levert vrijwillige inzet meer maatschappelijk vertrouwen op? 3.Maakt geven gelukkig? 4.Blijven mensen langer gezond door vrijwilligerswerk? Bestemming - Herkomst - Effecten64

65 Maatschappelijke effecten 1.Als jongeren een maatschappelijke stage doen, worden ze dan meer maatschappelijk verantwoordelijke burgers? 2.Levert vrijwillige inzet meer maatschappelijk vertrouwen op? 3.Maakt geven gelukkig? 4.Blijven mensen langer gezond door vrijwilligerswerk? Bestemming - Herkomst - Effecten Nee. Ja. 65

66 Invloed van de maatschappelijke stage Bestemming - Herkomst - Effecten Stage 66

67 Vrijwilligerswerk en vertrouwen • “Civic engagement and trust are mutually reinforcing” • “The causal arrows among civic involvement, [..] and social trust are as tangled as well-tossed spaghetti” Robert D. Putnam (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. (p. 137) Bestemming - Herkomst - Effecten Vertrouwen 67

68 De ontwikkeling van sociaal vertrouwen Bron: GINPS Bekkers, R. (2012). ‘Trust and Volunteering: Selection or Causation? Evidence From a 4 Year Panel Study’. Political Behaviour, 32 (2): DOI /s x. (open access) Bestemming - Herkomst - Effecten Vertrouwen 68

69 Neurofysiologie van het ‘goede gevoel’ Onderzoeksvraag: Welke hersencentra vertonen activiteit wanneer geld van proefpersonen verplicht of vrijwillig naar henzelf of naar een goed doel gaat? 1. In alle gevallen is er activiteit in gebieden die actief zijn bij het gevoel van genot (caudate, rechter nucleus accumbens) 2. De activiteit is groter als de gift vrijwillig is Conclusies: Bestemming - Herkomst - Effecten Geluk 69

70 Bestemming - Herkomst - Effecten Gezondheid Subjectieve gezondheid (op een schaal van 1 tot 5) Bron: LASA Bekkers, R. & De Wit (2013). Vitamine V: Gezondheidseffecten van vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk

71 Bestemming - Herkomst - Effecten Gezondheid Sterftekans (percentage overleden) Bron: LASA Bekkers, R. & De Wit (2013). Vitamine V: Gezondheidseffecten van vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk

72 Bestemming - Herkomst - Effecten Vertrouwen 72

73 Bestemming - Herkomst - Effecten73

74 Liever dit… Bestemming - Herkomst - Effecten74

75 Dan dit. Bestemming - Herkomst - Effecten75

76 Crowdfunding Bestemming - Herkomst - Effecten76

77 77Bestemming - Herkomst - Effecten Dank!

78 Als u deze QR code scant kunt u de volledige tekst lezen. U kunt ook rechtstreeks naar 78Bestemming - Herkomst - Effecten


Download ppt "De maatschappelijke betekenis van filantropie René Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013 Bestemming - Herkomst - Effecten1."

Verwante presentaties


Ads door Google