De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Beheersing van risico’s bij handelingen met open bronnen in laboratoria T.W.M. Grimbergen NRG, Radiation & Environment M.M. Wiegman VUmc.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Beheersing van risico’s bij handelingen met open bronnen in laboratoria T.W.M. Grimbergen NRG, Radiation & Environment M.M. Wiegman VUmc."— Transcript van de presentatie:

1 Beheersing van risico’s bij handelingen met open bronnen in laboratoria T.W.M. Grimbergen NRG, Radiation & Environment M.M. Wiegman VUmc

2 Radionuclidenlaboratoria 2 Inhoud Toelichting nieuwe leidraad -Focus -Strategie -Beperking inhalatie werknemer bij incidenten -Beperking overige belastingspaden Toepassing nieuwe leidraad -Voorbeeldberekeningen -Verschillen met huidige richtlijnen

3 Radionuclidenlaboratoria 3 Waarom nieuwe leidraad? Richtlijn Radionuclidenlaboratoria -ingetrokken Bijlage bij vergunningen -“p,q,r-formule” -normstelling en uitgangspunten onduidelijk HARAS-project -meer realistisch verspreidingsmodel

4 Radionuclidenlaboratoria 4 Aanloop project IAVM subwerkgroep 99/04 “infrastructuur” maart 2003: -projectvoorstel “analyse en beoordeling risico’s radioactieve stoffen”, Grimbergen en Dignum oktober 2003: -offerte aanvraag SZW onderzoek “Model voor de begrenzing van werkzaamheden met radioactieve stoffen in laboratoria” november 2003: -Verlening opdracht SZW aan VU

5 Radionuclidenlaboratoria 5 Verloop project december start februari 2004: -enquête toepassingen radioactieve stoffen augustus 2004: -1 e concept-model september expertmeeting oktober aanbieding eindrapport november acceptatie eindrapport door SZW

6 Radionuclidenlaboratoria 6 Vervolg project Winter 2005/2006: -Rapport aangeboden aan NVS Voorjaar 2006: -Rapport ter commentaar op website NVS Najaar 2006: -Besluit tot organisatie NVS workshop Maart 2007: -NVS workshop …

7 Radionuclidenlaboratoria 7 Werkdocument Hoofdtekst -opdrachtgever -geïnteresseerden in onderzoeksmethoden, achtergronden Bijlage I: Leidraad laboratoria -vergunningaanvrager -vergunningverlener -inspectie Bijlage II: Verantwoording rekenregel -modelverbeteraars -onderwijs -deskundigen voor niet-standaard situaties

8 Radionuclidenlaboratoria 8 Status Zie NVS-nieuws 2008/2

9 Radionuclidenlaboratoria 9 Focus Risico voor de werknemer -analyse van de risico’s -effectieve maatregelen ter beperking Radioactieve stoffen Handelingen -in laboratoria -opgebouwd uit bewerkingen -dekkend voor het grootste deel van de toepassingen in Nederland

10 Radionuclidenlaboratoria 10 Leidraad voor handelingen in laboratoria Milieu (MR-AGIS) Classificatie van ruimten Nucleaire geneeskunde Vervoer (vervoersbesluit) vergunningen AI-27 Ioniserende straling AI-18 Laboratoria Praktijk Classificatie werknemers

11 Radionuclidenlaboratoria 11 Strategie model Basisstrategie risicobeheersing arbo -brongerichte maatregelen -maatregelen gericht op de werkplek -maatregelen gericht op de werknemer Optimalisatie stralingshygiëne -veel aandacht voor werknemer “at risk” -minder voor anderen

12 Radionuclidenlaboratoria 12 Optimalisatie stralingshygiëne Verbeteren daar waar mogelijk op basis van “nieuwe” informatie Verder: common practice, zoals vastgelegd in huidige richtlijnen

13 Radionuclidenlaboratoria 13 Optimalisatie stralingshygiëne

14 Radionuclidenlaboratoria 14 Optimalisatie stralingshygiëne

15 Opbouw document

16 Radionuclidenlaboratoria 16 SZW werkdocument 354 Hoofdtekst -opdrachtgever -geïnteresseerde in onderzoeksmethoden, achtergronden Bijlage I: Leidraad laboratoria -vergunningaanvrager -vergunningverlener -inspectie Bijlage II: Verantwoording rekenregel -modelverbeteraars -onderwijs -deskundigen voor niet-standaard situaties

17 Radionuclidenlaboratoria 17 Hoofdtekst onderzoeksmethoden -opzet enquête vergunninghouders -bronnen van common practice -destillatie rekenregel uit HARAS-model (zie bijlage II) resultaten -resultaten enquête -samenvatting Leidraad (=bijlage I) discussie -verschillen met eerdere richtlijn -consequenties voor de praktijk -aansluiting overige richtlijnen

18 Bijlage I: Leidraad

19 Radionuclidenlaboratoria 19 Opbouw leidraad beschrijving beheersmaatregelen -voornamelijk common practice maximaal te hanteren hoeveelheden -mix nieuw en common practice toelichting maximale hoeveelheden

20 Radionuclidenlaboratoria 20 Deel 1: Beheersmaatregelen 1. Bestrijding aan de bron 2. Afscherming bij de bron 3. Aanpassing van de werkplek 4. Afscherming van de mens 5. Persoonlijke bescherming

21 Radionuclidenlaboratoria 21 Deel 2: Toetsingscriteria Maximaal te hanteren hoeveelheden radioactieve stoffen A max e inh in tabelvorm, afhankelijk van: •type bewerking •fysisch-chemische vorm •specifieke afzuigvoorziening •type laboratorium N.B. niet alle combinaties vallen binnen de leidraad

22 Radionuclidenlaboratoria 22 Deel 3: Toelichting toetsingscriteria Categorieën bewerkingen -Fysisch chemische vorm -Type bewerking Waarden verspreidingsparameter p -aansluiting MR-AGIS Beperking type bewerking per type werkplek -Basis: common practice Beperking inhalatie werknemer -Basis: HARAS Beperking te hanteren hoeveelheid in type lab -Basis: common practice (Bijlage II)

23 Bijlage II: Beperking inhalatie medewerker (HARAS berekeningen)

24 Radionuclidenlaboratoria 24 BIJLAGE II: Verantwoording rekenregel inhalatie HARAS-model •keuze parameters •keuze scenario’s •aannamen, vereenvoudigingen en benaderingen

25 Radionuclidenlaboratoria 25 Blootstelling werknemer door inhalatie E 50 = A T f e inh E 50 effectieve volgdosis (Sv) Agehanteerde activiteit (Bq) e inh conversiefactor (Sv/Bq) T f transferfactor

26 Radionuclidenlaboratoria 26 HARAS-model

27 Radionuclidenlaboratoria 27 HARAS berekeningen 11 parameters, afhankelijk van -Type bewerking -Fysisch chemische eigenschappen -Ventilatievoorzieningen -Scenario’s T f berekend voor verschillende bewerkingen bij normaal verloop en incident scenario’s

28 Radionuclidenlaboratoria 28 Scenario’s onbedoelde gebeurtenissen •Breuk, kapot springen onderdelen •Lekkage •Morsen •Uitvallen ventilatie M.u.v. morsen, ca. 1 x per jaar per medewerker

29 Radionuclidenlaboratoria 29 Fysisch-chemische vorm •gas •vluchtige vloeistof •waterige vloeistof •minder vluchtige vloeistof •zeer stoffige vaste stof •stoffige vaste stof •vloeistof waarin een niet-vluchtig nuclide is opgelost •vaste stof in moeilijk verspreidbare vorm

30 Radionuclidenlaboratoria 30 Type bewerking •vervluchtigen •stoffige bewerking •spattende bewerking •rustige bewerking •bewerking in een gesloten systeem

31 Radionuclidenlaboratoria 31 Specifieke ventilatievoorziening •geen •afzuigpijp •gewone zuurkast •gekeurde zuurkast N.B. invloed ventilatievoud werkplek op T f gering

32 Radionuclidenlaboratoria 32 Berekening T f versimpelen T f = 10 -(f + b + v) ffysisch-chemische vorm btype bewerking vspecifieke afzuigvoorziening f, b, v gehele getallen, ≥0 (0 = worst case)

33 Radionuclidenlaboratoria 33 Parameter f gas0 vluchtige vloeistof1 waterige vloeistof, gel2 minder vluchtige vloeistof3 zeer stoffige vaste stof3 stoffige vaste stof4 vloeistof waarin een niet-vluchtig nuclide is opgelost6 vaste stof in moeilijk verspreidbare vorm6

34 Radionuclidenlaboratoria 34 Parameter b vervluchtigen 0 stoffige bewerking 0 spattende bewerking 2 rustige bewerking 3 bewerking in een gesloten systeem 4

35 Radionuclidenlaboratoria 35 Parameter v geen 0 laboratoriumventilatie 0 afzuigpijp 1 gewone zuurkast 3 gekeurde zuurkast 4

36 Radionuclidenlaboratoria 36 Bepaling maximaal te hanteren hoeveelheid A max e inh = E N 10 f + b + v E N dosisnorm (Sv) A max maximaal te hanteren activiteit e inh conversiefactor (Sv/Bq) f, b, vtransferparameters

37 Radionuclidenlaboratoria 37 A max e inh voor verschillende scenario’s 1. Chronisch:A max e inh = E N,chronisch 10 f + b + v 2. Bewerking faalt:A max e inh = E N,incident 10 f + v 3. Uitval ventilatie:A max e inh = E N,incident 10 f + b

38 Radionuclidenlaboratoria 38 Toetsingsnormen E N voor inhalatie chronische blootstelling:1 µSv per bewerking incidentele blootstelling: -B-lab1 mSv per gebeurtenis -andere omgevingen0,1 mSv per gebeurtenis Chronisch kan bepalend worden, als b en v beiden klein zijn. Dit wordt uitgesloten door alleen common practice combinaties toe te laten (zie “eis werkplek”)

39 Radionuclidenlaboratoria 39 Kleinste waarde van A max e inh 1. Chronisch:A max e inh = E N,chronisch 10 f + b + v 2. Bewerking faalt :A max e inh = E N,incident 10 f + v 3. Uitval ventilatie:A max e inh = E N,incident 10 f + b Hoeveelheid beperken tot: A max,inhalatie e inh = E N,incident 10 f + g met g = min(v,b)

40 Radionuclidenlaboratoria 40 Parameter g geenafzuig pijp zuur kast gekeurde zuurkast vervluchtigen0000 stoffige bewerkingxxx0 spattende bewerking0122 rustige bewerking0133 bewerking in een gesloten systeem 0134

41 Radionuclidenlaboratoria 41 Vergelijking met huidige richtlijnen in een gekeurde zuurkast in een B-lab

42 Radionuclidenlaboratoria 42 Conclusie HARAS-berekeningen •Bij toepassing common practice: incidentele blootstelling bepalend •Optimalisatie: afstemming type bewerking met specifieke afzuigvoorziening •A max,inhalatie e inh varieert van tot 10 7 Re

43 Bijlage I: Beperking overige belastingspaden (common practice)

44 Radionuclidenlaboratoria 44 Overige belastingspaden Chronische inhalatie werknemer Verspreiding activiteit via -Oppervlaktebesmetting -Gevolgen brand

45 Radionuclidenlaboratoria 45 Verspreidingsparameter p koppeling voorzieningen werkplek met type bewerking (common practice) koppeling met MR-AGIS p varieert van -4 tot -1 (4 “klassen”) p gegeven voor 22 combinaties van type bewerking en fysisch-chemische vorm

46 Radionuclidenlaboratoria 46 Eis werkplek op grond van type bewerking buiten lab D labC labB lab Geen-2 AfzuigpijpX-2 Gewone zuurkastX-2-3 Gekeurde zuurkastX-2-4 Hoogste risicoklasse, ofwel minimale waarde p :

47 Radionuclidenlaboratoria 47 Beperking op grond van laboratoriumklasse Klasse:A max,lab e inh (Re) B-lab 1000 C-lab 10 D-lab 0,1 buiten lab 0,01 Beperking verspreiding via -oppervlakte besmetting -gevolgen brand

48 Radionuclidenlaboratoria 48 Conclusie bijlage I beperkingen Inhalatie werknemer niet altijd meest beperkend Tevens van belang: -Verspreiding via oppervlaktebesmetting -Verspreiding bij calamiteit (brand) Maximale hoeveelheden in tabel meest praktisch

49 Praktijk: toepassing leidraad

50 Radionuclidenlaboratoria 50 Beoordeling situatie: in één keer - methode Deel alle bewerkingen in Per bewerking: toets A max e inh in tabel voor betreffende lab (N.B. niet in tabel: plan valt buiten leidraad!)

51 Radionuclidenlaboratoria 51 Beoordeling situatie: stap voor stap Maximale hoeveelheid: toets labklasse Type bewerking: toets eisen werkplek Per bewerking: toets A max e inh

52 Radionuclidenlaboratoria 52 Stap 1: toets labklasse nee ja nee ja Vergelijk gehanteerde hoeveelheid radioactieve stoffen van toepassing A.e met maximum te hanteren in geplande labklasse (tabel 13) Inventariseer nucliden en gehanteerde hoeveelheden van toepassing Pas hoeveelheid of labklasse aan Labklass e voldoet? Aanpassin g mogelijk? Toepassing valt buiten leidraad: Specifieke risicoanalyse

53 Radionuclidenlaboratoria 53 Stap 2: toets bewerkingen-werkplek ja nee afzuiging en labklasse voldoen? Aanpassing mogelijk? Toepassing valt buiten leidraad: Specifieke risicoanalyse Controleer of alle bewerkingen van toepassing voorkomen in betreffende tabel van geplande labklasse (tabel 4 t/m 7) Inventariseer typen bewerking en fysisch-chemische vorm van toepassing (tabel 11 en 14) Pas bewerking, specifieke afzuigvoorziening of labklasse aan

54 Radionuclidenlaboratoria 54 Stap 3: toets A max e inh ja nee Maxima voldoen? Aanpassin g mogelijk? Toepassing valt buiten leidraad: Specifieke risicoanalyse Controleer A van alle bewerkingen met maxima in betreffende tabel (tabel 4 t/m 7) Inventariseer A en geplande specifieke afzuigvoorziening per bewerking Pas A, bewerking, specifieke afzuigvoorziening of labklasse aan Toepassing voldoet aan leidraad

55 Radionuclidenlaboratoria 55 Stap 1: toets labklasse nee ja nee ja Vergelijk gehanteerde hoeveelheid radioactieve stoffen van toepassing A.e met maximum te hanteren in geplande labklasse (tabel 13) Inventariseer nucliden en gehanteerde hoeveelheden van toepassing Pas hoeveelheid of labklasse aan Labklass e voldoet? Aanpassin g mogelijk? Toepassing valt buiten leidraad: Specifieke risicoanalyse

56 Radionuclidenlaboratoria 56 Stap 2: toets bewerkingen-werkplek ja nee afzuiging en labklasse voldoen? Aanpassing mogelijk? Toepassing valt buiten leidraad: Specifieke risicoanalyse Controleer of alle bewerkingen van toepassing voorkomen in betreffende tabel van geplande labklasse (tabel 4 t/m 7) Inventariseer typen bewerking en fysisch-chemische vorm van toepassing (tabel 11 en 14) Pas bewerking, specifieke afzuigvoorziening of labklasse aan

57 Radionuclidenlaboratoria 57 Stap 3: toets A max e inh ja nee Maxima voldoen? Aanpassin g mogelijk? Toepassing valt buiten leidraad: Specifieke risicoanalyse Controleer A van alle bewerkingen met maxima in betreffende tabel (tabel 4 t/m 7) Inventariseer A en geplande specifieke afzuigvoorziening per bewerking Pas A, bewerking, specifieke afzuigvoorziening of labklasse aan Toepassing voldoet aan leidraad

58 Radionuclidenlaboratoria 58 Voorbeelden Groningen voorbeeldberekeningen\RUG Iso_bijlage1_revisited.doc

59 Praktijk: verschillen met huidige richtlijnen

60 Radionuclidenlaboratoria 60 Verschillen huidige richtlijnen •Nieuwe indeling type bewerkingen •Grotere invloed specifieke afzuiging •Andere benadering isolatoren •Kleinere invloed werkplekventilatie (5 h -1 voldoende) •Afstemming specifieke afzuiging – type bewerking •Toename A max voor vaste stoffen en niet-vluchtige nucliden •Afname A max voor vluchtige nucliden en gesloten systeem zonder specifieke afzuiging •Geen “belastingsfactor” nodig, alleen A max

61 Radionuclidenlaboratoria 61


Download ppt "Beheersing van risico’s bij handelingen met open bronnen in laboratoria T.W.M. Grimbergen NRG, Radiation & Environment M.M. Wiegman VUmc."

Verwante presentaties


Ads door Google