De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Effecten van lichthinder op fauna en flora Natuurpunt Educatie & Preventie lichthinder vzw.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Effecten van lichthinder op fauna en flora Natuurpunt Educatie & Preventie lichthinder vzw."— Transcript van de presentatie:

1 Effecten van lichthinder op fauna en flora Natuurpunt Educatie & Preventie lichthinder vzw

2 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Ecologische en astronomische lichthinder

3 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Lichthinder & natuur •Dieren ondervinden op verschillende manieren gevolgen: –Lichtschuwe soorten worden verstoord als hun leefgebied verlicht wordt –Andere worden aangetrokken door licht: voortplanting en foerageergedrag in de war gestuurd, dodelijke botsingen met lichtbronnen, … •Ook planten worden in hun cyclus verstoord. 3

4 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Effecten op fauna •Ongewervelden •Vogels •Zoogdieren •Amfibieën en reptielen 4

5 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Waarom insecten op licht afkomen •Klassieke theorie (achterhaald): oriëntatie op de maan

6 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 6 Waarom insecten op licht afkomen •Ze lijden aan ‘gezichtsbedrog’ –Naast een lamp zien ze een erg donker gat –Terwijl ze zich daarheen begeven, verandert het gat van plaats –Verklaring ligt in de bouw van het facetoog (Hsiao, 1972)

7 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Lichthinder & insecten •Insecten worden meer aangetrokken door wit & blauw licht dan door geel licht •Gevoelig voor UV-licht

8 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 8 Insecten & lichthinder •De meeste insecten leiden een kort leven (van enkele dagen tot een paar weken). •Veel insecten ‘verspillen’ tijd bij kunstlicht (bijv. vitrine, tankstation, etc.) ➮ ze doen dan niet wat ze zouden moeten doen: voedsel of partner zoeken

9 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 9 Insecten: aantrekking

10 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Insecten: predatie

11 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 11 Nachtvlinders •Soortenrijke groep: soorten in België •Clichés: –Schadelijk (textiel) –Saaie motten versus kleurrijke dagvlinders

12 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Ongeveer 85% van de 2470 vlindersoorten in België zijn nachtactief.

13 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Nachtactieve insecten

14 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur

15 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Haften en eendagsvliegen

16 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Glimwormen •Kevers •Mannetjes, vrouwtjes en larven geven licht •Lichtorgaan: biochemische reactie waarbij energie vrijkomt in de vorm van fotonen •In Vlaanderen 3 soorten

17 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 17 Insecten met een communicatieprobleem •Glimwormen –vrouwtjes geven licht om mannetjes aan te trekken –te veel licht: mannetjes vinden vrouwtjes niet –geen voorplanting

18 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Glimwormen •Larven geven ook licht om predatoren af te schrikken •In gebieden met veel lichtvervuiling stoppen de larven met lichtgeven •  kwetsbaarder?

19 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Waterdiertjes Door kunstlicht verstoorde watervlooien stoppen met het eten van algen, met een onnatuurlijke algengroei tot gevolg.

20 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 20 Licht & trekvogels Veel trekvogels vliegen ´s nachts (ganzen, steltlopers, vele zangvogels) Maan en sterren spelen een rol bij oriëntatie.

21 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Licht & trekvogels Lage wolken/mist & licht  verlicht gebied (cfr maan?) trekt vogels aan  cirkelgedrag in lichtstraal/verlicht gebied

22 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Vogels botsen… •(vuur)torens •vuren, affakkelen olieplatform •windmolens •Stadsverlichting •Skybeamers/-tracers of geraken uitgeput

23 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Vogelbotsingen met torens •38-jaar durende studie, TV-toren, 305m → ex. van 123 soorten •29-jaar durende studie TV-toren Florida → ex. van 186 soorten (Crawford & Engstrom, 2001) •Meeste torens worden niet onderzocht

24 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Posttoren Bonn weekend 23 h maan

25 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Posttoren onderzoek door Heiko Haupt Regulus ignicapillus / Vuurgoudhaan Erithacus rubecula/ Roodborst Nachtegaal

26 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Studies over „torenslachtoffers“ (Longcore, 2008) •Hoe hoger de toren, hoe dodelijker •Vogels vliegen meer tegen tuikabels dan tegen masten zelf •Wit licht trekt meer vogels aan dan rood licht •Flitsende lichten trekken minder vogels aan (Evans, 2007)

27 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Dagroofvogels & nachtelijke predatie •Slechtvalken in steden jagen ook ‘s nachts

28 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Broedvogelverstoring: casus Grutto •Onderzoek in Nederland naar de invloed van lichthinder op het broedgedrag, vestiging en voortplanting van de Grutto

29 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Lichthinder & Grutto’s

30 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Lichthinder & Grutto’s •Geen waarneembare invloed van het wegverkeer. •Significante invloed op locatie van het nest. •Geen significante invloed op broedperiode. •Geen significante invloed op aantal eieren. •Geen significante invloed op de kwaliteit van het legsel.

31 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Verstoring broedvogels •Onderzoek in Groot-Brittanië naar de invloed van lichthinder op roodborst –Verstoord zanggedrag –Gebrek aan slaap –Verstoord bioritme –Verstoorde BMI (metabolisme) –Verstoorde broedcyclus Alex Pollard, Cardiff University

32 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Verstoring broedvogels •Dagactieve soorten worden nachtactief (foerageergedrag onder verlichting)

33 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Verstoring wintervogels •Kleine zwanen overwinteren in grote aantallen in Groot-Brittannië •In gebieden met lichtvervuiling nam het vetgehalte van de Kleine zwanen sneller toe •Gevolg: de zwanen kunnen vroeger naar broedgebieden in Siberië vertrekken en komen daar te vroeg aan.

34 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Nachtactieve zoogdieren Nachtactieve zoogdieren zoals herten, bevers & vossen mijden te sterk verlichte gebieden, zodat die soorten leefgebied verliezen.

35 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Padden Padden worden door kunstlicht aangetrokken; op verlichte wegen vinden ze voedsel (insecten), maar vallen ze makkelijk ten prooi aan het verkeer.

36 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Amfibieën en lichthinder •Larvale ontwikkeling

37 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Elders in de wereld… Pasgeboren zeeschildpadden oriënteren zich op het maan- en sterrenlicht dat op het zeewater reflecteert. Kunstlicht langs de kust brengt hen in de war.

38 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Zeeschildpadden •Florida, 1998: gedisoriënteerde zeeschildpadden gerapporteerd –Sterven door uitdroging –Worden verorberd door mieren en krabben –Worden doodgereden door auto’s –Overlevers zijn vaak uitgeput (lagere overlevingskansen)

39 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Planten & lichthinder •Fotosynthese: chlorofyl •Hoe meer licht, hoe sneller de plant groeit •Lichtvervuiling zorgt o.m. voor kieming, doorbreking winterrust, celstrekking, etc. •Teveel aan licht kan bij sommige soorten de zaadkieming in de war sturen

40 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Planten & lichthinder •Sommige planten zoals aardbei hebben donkere nachten nodig om in bloei te komen.

41 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Vorstschade Door kunstlicht kunnen bladeren en bloesems te vroeg in het jaar ontwikkeld worden. De kans op vorstschade vergroot.

42 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Verstoring jaarcyclus

43 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 19 nove mber 2008 Opbrengstverlies landbouw

44 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Conclusie •Lichthinder is een wijdverbreid probleem voor tal van dieren, planten én onszelf! •Oplossingen zijn vrij eenvoudig: –Licht uit als het kan –Op de juiste manier verlichten

45 Met de steun van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Meer informatie •Preventie Lichthinder vzw: •Werkgroep Lichthinder VVS: •Vlaamse overheid: risicos/lichthinder/ risicos/lichthinder/ •International Dark-sky Organisation: 45


Download ppt "Effecten van lichthinder op fauna en flora Natuurpunt Educatie & Preventie lichthinder vzw."

Verwante presentaties


Ads door Google