De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Dementie diagnostiek in de eerste lijn: hoe doe je dat als huisarts? presentatie huisartsen tweedaagse april 2014 Marja Slettenhaar, kaderhuisarts ouderenzorg.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Dementie diagnostiek in de eerste lijn: hoe doe je dat als huisarts? presentatie huisartsen tweedaagse april 2014 Marja Slettenhaar, kaderhuisarts ouderenzorg."— Transcript van de presentatie:

1 Dementie diagnostiek in de eerste lijn: hoe doe je dat als huisarts? presentatie huisartsen tweedaagse april 2014 Marja Slettenhaar, kaderhuisarts ouderenzorg Jenneke Broersma, specialist ouderengeneeskunde Carola van Teunenbroek, specialist ouderengeneeskunde, kaderarts psychogeriatrie stafdocent kaderopleiding psychogeriatrie Gerion

2 Inhoud presentatie 1.Definitie dementie, cognitieve domeinen, interferentie 2.Uitsluiten... 3.Werkwijze volgens 1 e lijnsprotocol 4.Vervolg via geriatrisch steunpunt en verwijzing naar 2 e, 3 e lijn 5.Na de diagnose….

3 Stoornissen in twee (of meerdere) cognitieve domeinen (CBO 2005/DSM-4) NHG-standaard dementie (laatste update juli 2012): 1. geheugenstoornis + 2. één of meerdere cognitieve stoornissen DSM-5 22/5/13 release VS, april 2014 Nederlandse vertaling verwacht Interferentie in het dagelijks leven De diagnose dementie: definitie

4 Cognitieve domeinen Aandacht Geheugen Executieve functies Praxis Taal Rekenen Visuo-contructieve vaardigheden

5 Aandacht Wisselende aandacht Verhoogde afleidbaarheid De draad kwijt raken Verzanden in een gesprek Onvermogen om dubbeltaken uit te voeren

6 Geheugen Definitie: -Vermogen om informatie op te slaan(leren),te bewaren (onthouden) en later weer toe te passen (ophalen) Zintuigen korte termijn lange termijn

7 Geheugen 1. Expliciet of declaratief geheugen: opslaan van bewust opgenomen informatie - Semantisch geheugen - Episodisch geheugen 2. Impliciet of procedureel geheugen: opslaan van niet bewust opgenomen informatie b.v. koffie zetten, fietsen

8 Overige cognitieve domeinen Executieve funties: uitvoerende functies zoals strategisch plannen, afwisselen, abstract denken, vermogen tot onderdrukken van inadequate impulsen, ziektebesef/inzicht Praxis: vermogen om aangeleerde handelingen te verrichten Taal: taalbegrip, nazeggen, benoemen, lezen, schrijven Rekenen: acalculie Visuospatiële en visuoconstructieve stoornissen: stoornissen in de ruimtelijke oriëntatie

9 Bij Alzheimer dementie: (zie ook NHG-standaard en DSM-4) Geheugen Afasie (taal) Apraxie (praxis) Agnosie (gnosis) Stoornissen in uitvoerende functies (executieve functies)

10 Signaleren: Middels Observatielijst voor vroege symptomen van dementie (OLD) Informant vragenlijst over cognitieve achteruitgang bij ouderen (IQCODE-N)

11 Screeningstest cognitieve domeinen: MMSE, kloktekentest

12 Interferentie, te bepalen bij (I)ADL: - Wassen, kleden - Inname van medicatie - Boodschappen doen - Eten koken - Huis schoonmaken - Klussen in huis - Administratie - Bediening van apparaten - Autorijden

13 Inhoud presentatie 1.Definitie dementie, cognitieve domeinen, interferentie 2.Uitsluiten... 3.Werkwijze volgens 1 e lijnsprotocol 4.Vervolg via geriatrisch steunpunt en verwijzing naar 2 e, 3 e lijn 5.Na de diagnose….

14 Uitsluiten: Delier Depressie Alcohol misbruik, psychose Recent schedeltrauma Medicamenteus, m.n. anticholinerge effecten Ernstige persoonlijkheidsproblematiek Ernstige systeemproblematiek

15 Delier Anamnese: wisseling in aandacht, hallucinaties Lichamelijk onderzoek, m.n. gericht op lichamelijk lijden als verklaring van delier Aandacht voor mictie en defecatie: UWI, obstipatie Aandacht voor sensorische deprivatie: slechtziend, slechthorend Nazien medische voorgeschiedenis: eerder delirante ontregeling (b.v. rondom operatie)

16 Anamnese Eventueel hetero anamnese Observatie Psychiatrische voorgeschiedenis nazien Geriatric depression scale (GDS) 15 Aandacht voor depressieve stoornis, eenzaamheidsproblematiek Depressie

17 Andere vormen van dementie: Vasculaire dementie Parkinson dementie-Lewy body dementie Frontotemporale dementie Vele andere vormen (b.v. M. Huntington, Creutzfeldt-Jacob)

18 Niet pluis (geen Alzheimer dementie) Focale neurologische afwijkingen Overige somatische afwijkingen Vallen Incontinentie Parkinsonisme Bijwerking medicatie Hallucinaties en wanen Ernstige slaapstoornis Ontremming

19 Vervolg niet pluis (geen AD) Discrepantie tussen hetero anamnese en eigen indruk/onderzoek Sociale isolatie, contacten met familie/kinderen verbroken, heftige conflicten in vg (Verdenking van) alcoholmisbruik of middelenmisbruik

20 Diagnose: dementie waarschijnlijk op basis van de ziekte van Alzheimer (CBO), indien De ziekte geschiedenis begint met geheugenproblemen. Er sprake is van een geleidelijk beloop. Er geen sprake is van een delier of een depressie. Er geen sprake is van een onderliggend neurologisch lijden. Er geen sprake is van een schildklieraandoening of een vit (B12, B1,B6)def.

21 Inhoud presentatie 1.Definitie dementie, cognitieve domeinen, interferentie 2.Uitsluiten... 3.Werkwijze volgens 1 e lijnsprotocol 4.Vervolg via geriatrisch steunpunt en verwijzing naar 2 e, 3 e lijn 5.Na de diagnose….

22 1e lijns dementie protocol Almere Huisarts verantwoordelijk voor “casefinding” cognitieve problemen (P20) en dementie (P70) Eerste screening èn diagnostiek van ongecompliceerde Alzheimer dementie door huisarts en persoonlijk begeleider/ POH, volgens NHG-standaard = anamnese, heteroanamnese, beoordelen medische voorgeschiedenis, lichamelijk onderzoek, Lab (Hb, BSE, glucose, TSH, vit B1, B6, vit B12, foliumzuur) en urine. MMSE en evt. kloktekentest

23 Casefinding, start diagnostiek Alle cliënten worden gezien door de huisarts en de persoonlijk begeleider Inventarisatie volgens vaste structuur (huisbezoek PB(POH), aandachtspunten in het kader van cognitieve diagnostiek) Vaste set meetinstrumenten: MMSE, GDS 15, op indicatie NPI-q, easy care

24 Afronding diagnostiek Bepaling vervolg traject (huisartsenkaart): Indien “ongecompliceerde Alzheimer” diagnosegesprek met patiënt en mantelzorger door huisarts samen met persoonlijk begeleider (slecht nieuwsgesprek) Indien niet-pluis signalen of twijfel: verwijzing naar geriatrisch steunpunt of 2 e, 3 e lijn.

25 Structuur diagnosegesprek Diagnose vertellen in duidelijke taal Reactie vragen aan patiënt en andere aanwezigen Informatiebehoefte peilen Mogelijkheden behandeling/begeleiding bespreken Vervolgafspraak door persoonlijk begeleider liefst binnen twee weken.

26 Inhoud presentatie 1.Definitie dementie, cognitieve domeinen, interferentie 2.Uitsluiten... 3.Werkwijze volgens 1 e lijnsprotocol 4.Vervolg diagnostiek via geriatrisch steunpunt en verwijzing naar 2 e, 3 e lijn 5. Na de diagnose….

27 Vervolg diagnostiek via het geriatrisch steunpunt Het geriatrisch steunpunt, definitie (1998!) Het geriatrisch steunpunt is een poliklinische voorziening in Almere voor snelle en zorgvuldige multidisciplinaire diagnostiek, behandeling en begeleiding betreffende cliënten met psychogeriatrische en/of complexe somatische problematiek Centraal: diagnostiek Wijk gebonden: behandeling en begeleiding

28 Vervolg diagnostiek via het geriatrisch steunpunt Dag(deel)-diagnostiek door  specialist ouderengeneeskunde (SO),  psycholoog en  geriatrisch maatschappelijk werkende Week later gezamenlijke conclusie verteld in slotgesprek door SO samen met persoonlijk begeleider. Slotbrief wordt dezelfde dag afgerond.

29 Verwijzing naar 2 e en 3 e lijn op indicatie Neuroloog (Geriater) Ouderenpsychiater Gespecialiseerd 3 e lijns centrum (Alzheimer centrum VUMC of neurologie AMC)

30 Inhoud presentatie 1.Definitie dementie cognitieve domeinen, interferentie 2.Uitsluiten... 3.Werkwijze volgens 1 e lijnsprotocol 4.Vervolg via geriatrisch steunpunt en verwijzing naar 2 e, 3 e lijn 5.Na de diagnose….

31 Na de diagnose… Begeleiding op wijkniveau door persoonlijk begeleider Cliënt wordt 1-2 maal per jaar in MDO besproken MDO vindt plaats in gezondheidscentrum met huisarts, PB/POH/thuiszorg, SOG, psycholoog, GMW Zorgplan volgens zorgleefplan systematiek:

32 “Pyramide van samenwerking”

33 Mogelijkheden ondersteuning cliënt en mantelzorger Dagopvang, verzorging, behandeling Ontmoetingscentrum Verwenmiddagen Vrijwilliger Gezamenlijke vakantie Time-out opname Cursus omgaan met dementie Bezoek Alzheimer café

34 Mogelijkheden behandeling via geriatrisch steunpunt/expertisecentrum Specialist ouderengeneeskunde Psycholoog Geriatrisch maatschappelijk werkende (Thuiszorg)fysiotherapie Ergotherapie Logopedie

35 Behandeling door specialist ouderengeneeskunde Secundaire diagnostiek cognitieve stoornissen Functionele diagnostiek Medicamenteuze behandeling dementie (Protocol behandeling) Advies over (medicamenteuze) behandeling probleemgedrag

36 Behandeling door psycholoog KOP-groep, samen met geriatrisch maatschappelijk werkende (en fysiotherapeut) Zes gesprekken na de diagnose Rouwverwerking Cognitieve gedragstherapie Advies over behandeling/begeleiding bij probleemgedrag, b.v. middels mediatieve therapie

37 Mogelijkheden behandeling door geriatrisch maatschappelijk werk Individuele begeleiding partner(mantelzorger) door geriatrisch maatschappelijk werk: ondersteuning en psycho-educatie Groep partners van jong dementerenden Groep partners van (oudere) dementerenden Familiegesprekken, systeem behandeling

38 Kracht “Almeers model” Samenwerking in een laag complex netwerk Ontwikkeling ketenzorg: netwerk dementie Evenwichtige aandacht voor zorg en welzijn èn diagnostiek Aandacht voor het cliënt perspectief (!)

39 Handige websites

40 Uitwisseling in zestallen: Wat was er nieuw in voorgaand verhaal, waar heb je met name wat aan? Waar wil je nog meer over weten? Wat wil je in de samenwerking huisarts- specialist ouderengeneeskunde?

41 Wat is er al gedaan? 23 aandachtshuisartsen ouderenzorg Inventarisatie ervaringen multidisciplinair overleg (MDO) tot nu toe Verbeterpunten benoemd Voorstel MDO omvormen tot gestructureerd periodiek overleg (GPO)

42 Voorbeelden samenwerking huisarts-specialist ouderengeneeskunde Samen huisbezoeken afleggen Overleg rondom medicatie Overleg in crisissituaties Gezamenlijke nascholing Aansluiten bij huisartsoverleg

43 Vervolg: verder uitwerken in overleg met aandachtshuisartsen


Download ppt "Dementie diagnostiek in de eerste lijn: hoe doe je dat als huisarts? presentatie huisartsen tweedaagse april 2014 Marja Slettenhaar, kaderhuisarts ouderenzorg."

Verwante presentaties


Ads door Google