De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Door Soury van der Hulst 15 april 2014. Inhoud CCasus PPubquiz DDiagnostiek PPubquiz BBehandeling CCasus BBronvermelding.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Door Soury van der Hulst 15 april 2014. Inhoud CCasus PPubquiz DDiagnostiek PPubquiz BBehandeling CCasus BBronvermelding."— Transcript van de presentatie:

1 Door Soury van der Hulst 15 april 2014

2 Inhoud CCasus PPubquiz DDiagnostiek PPubquiz BBehandeling CCasus BBronvermelding

3 Doelen

4 Casus  Op maandag staat de volgende visite in je lijst;  Mw. E., 78 jaar; verwardheid.  Wat doe je?

5 Informatie vooraf  Assistente: Fam belt mw verward door thuiszorg aangetroffen.  Dossier: Eerder dit jaar verward geweest.  VG: Decompensatio cordis, hypothyreoïdie, anemie. Psych: blanco.  Med: Acenocoumarol, Thyrax, PCM, Omeprazol, Ferrofumaraat.  Wat is je dd?

6 DD  Delier  Dementie  Depressie  CVA  Psychose  Metabole ontregeling door bv dehydratie/glucoseontregeling  Bijwerking medicatie  Meningitis/encefalitis

7 Anamnese  Bij aankomst familie aanwezig  Thuiszorg is er nu niet.  Wat wil je weten?

8 Hetero-anamnese  Mw zit in de stoel.  Moeite met praten, kijkt wat verward en angstig  Dochter 1 denkt aan CVA, dochter 2 aan dementie.  Dochter 2 had moeder maanden niet gezien en is geschrokken

9 Anamnese  Spraak  Korte termijn geheugen  Gedesorienteerd in tijd, maar niet in plaats/persoon  Coördinatie/agnosie.  Ze is wat geïrriteerd bij het stellen van vragen.

10 En nu  Verandert je dd?  De thuiszorg komt binnen, wat wil je nog meer weten?

11 Anamnese thuiszorg.  Ze slaapt de laatste tijd slecht wegens dementie man.  Medicatie ongewijzigd.  Geen alcohol.  Presbyacusis sinds langere tijd, visus normaal.  Vergeet te drinken.  Gister ook geheugenstoornissen en af en toe wat verward.  Daarvoor adequaat, maar ook al eerder geheugenstoornissen bemerkt.  Urine stinkt, nog niet gestickt.

12  Welk lichamelijk onderzoek wil je uitvoeren?

13 Lichamelijk onderzoek  Temp: 38.6, RR 110/55, pols 100/min.  Bleek, verder niet acuut ziek.  Cor: S1S2, geen souffles  Pulm: Verlengd expirium, geen bijgeluiden.  Neurologisch: geen asymmetrie, topneusproef rechts bereikt neus niet, diadochokinese is vertraagd.  Drukpijn in de onderbuik.

14 Aanvullend onderzoek  Mini mental state: nu niet verricht.  Urine: nitriet positief  Lab: gb (mn glucose)  Wat is je meest waarschijnlijke diagnose?

15

16 Pubquiz  Wat is de letterlijke vertaling van delirium?  Aan welke stof is bij een delier een tekort?  Noem 4 kenmerken van een delier  Noem 2 kenmerken van een apathisch delier  Bij hoeveel % van de mensen die een delier hebben doorgemaakt worden na 3 maanden nog symptomen gevonden?

17 Pubquiz  Noem 3 uitlokkende factoren die specifiek zijn voor een terminaal delier  Noem 3 medicijngroepen die een delier kunnen uitlokken  Noem 3 ´aan bed´ aanvullende onderzoeken  Noem 3 aandoeningen in de dd van een delier  Noem 3 verschillen met dementie

18 Kenmerken delier  Aandacht en bewustzijn  Acuut en fluctuatie  Cognitieverandering/hallucinaties

19 Vormen van delier  Onrustige/hyperactieve vorm  Apathische/hypoactieve vorm  Gemengde vorm

20 Epidemiologie en prognose

21 Pathofysiologie

22 Overeenkomsten dementie  Geheugenstoornissen, in herhaling vallen  Spraakstoornissen (afasie vs aandachtsstoornis)  Apraxie (werkelijk vs onderliggende oorzaak)  Desoriëntatie  Onrust/apathie

23 Onderscheid

24 Onderliggende oorzaken

25 Terminaal delier  Morfinepreparaten  Staken van medicatie  Metabole stoornissen  Hersentumor/metastasen  Dehydratie, anemie, hypoxie

26 Anamnese

27 Lichamelijk onderzoek  Algemeen  Controles  Hart/longen/buik  Neurologische uitvalsverschijnselen  Aanwijzingen voor letsel

28 Aanvullend onderzoek  Aan bed: Glucose, nitriet en SO2  Lab: Glucose + nitriet. BSE/CRP, Hb/Ht, leuko’s, TSH, creat, Na/K, ca, ALAT, gamma-gt.  Urinesediment  Waarde van MMSE/CAM

29 Pubquiz  Ik adviseer familie zo min mogelijk langs te komen, ivm overprikkeling  Ik stel vooral gesloten vragen  Ik stel mezelf bij elk contact voor  Ik adviseer het hoortoestel uit te doen  Bij een hyperactief delier laat ik een patient fixeren

30 Pubquiz  Op welke 3 pijlers rust de behandeling van een delier?  Noem 2 indicaties voor behandeling met Haldol  Hoe lang behandel je bij voorkeur maximaal met Haldol?  Welke 2 contra-indicaties zijn er voor Haldol?

31 Behandeling delier  Behandeling oorzaak  Omgeving  Symptomen behandelen

32 Indicaties voor behandeling  Angst/hallucinaties/achterdocht/(paranoï de) wanen;  Motorische onrust  Nachtelijke onrust en/of verstoord dag- nachtritme;  Om essentieel onderzoek of behandeling mogelijk te maken.

33 Behandeling  Haldol  Toediening  Lorazepam  Max een week  Contra-indicaties

34 Behandeling terminaal delier  Conform normaal delier  Morfinepreparaten  Max dosering/duur  Consultatie

35 Controles/verwijzing  Controles, verwijzing:  Onvoldoende onderzoeks-, behandel- en verzorgingsmogelijkheden of veiligheid in de thuissituatie;  Onvoldoende effect behandeling  Medicamenteuze behandeling > 1 wk  Parkinson/Lewy body

36 Extra informatie  VG: 2006 primaire myelofibrose 2009 aortaklepprothese recidiverende jicht  Medicatie: prednison 5 mg, allopurinol, acenocoumarol, irbesartan, simvastatine (recent gestaakt), zolpidem a.n. z.n. (+/- 3x/week)

37 Extra informatie (2)  Laatste maand; pijn benen, dyspnoe, onwelbevinden  ADL zelfstandig, iADL?  Weduwe 4 jaar, 3 kinderen, vrijwilliger  SU; dochter; zorgen om geheugen

38 Wat wil je weten?  Anamnese  Hetero-anamnese

39 Anamnese  Eens met dochter  Dacht zelf door hart OK (2009) Bang voor dementie  Vooral bij nieuwe informatie/veel indrukken  dan ook vaak paniek  Hinder in dagelijks leven  Tevens afasie en problemen uitvoerende functies, geen apraxie, geen agnosie

40 Anamnese (2)  Laatst vergeten dat echtgenoot was overleden  Niet somber, geen interesseverlies  Fam; geen dementie  Wel recente ziekenhuisopnames  Geen recente andere life-events

41 Hetero-anamnese  Toename vergeetachtigheid Niet altijd evenveel aanwezig Vaak zelfde verhaal vertellen Problemen met overzien van vrijwilligerswerk (al deel afgestaan)  Toename van beroep op kinderen  Paniek als iets anders loopt dan verwacht  Herkent moeder zo niet, ze lijdt eronder

42 Differentiaal diagnose  Dementie  Normale fysiologische veroudering  Stemmingsstoornis (depressie/angst?)  Delier  Bijwerkingen medicatie  Intracerebrale pathologie  Metabole oorzaak  Middelenmisbruik

43 Aanvullende vragen?  Geen knik in de achteruitgang  Geen veranderd bewustzijn  Geen hallucinaties  Geen middelenmisbruik  Geen recente val op het hoofd  Geen verandering van medicatie

44 Welke diagnostiek?  LO; RR 125/75, pols 60/minuut, temp 36.9, bekende souffle. NO gb. Normaal verzorgd. Geen apraxie.  Lab; recent Hb 6.0, verder gb  Urine; L-, nitriet-  MMSE; 27/30 (-1 datum, -2 geheugen)  Klokkentest; 2/3 (tijd niet goed)

45 Wat is je DD nu? Wat zou je doen?  Normale fysiologische veroudering  Dementie Intracerebrale pathologie Angststoornis  Gezien lijdensdruk verwezen naar KGR

46 Vervolg  Verwijzing KGR NPO: (zeer) milde cognitieve stoornissen, vooral bij inprenting CT: minimale atrofie verder gb Lab: Hb 5.3 ECG/X-thorax: gb Conclusie: achteruitgang geheugen op basis van lichamelijk lijden. Advies; zo nodig over jaar onderzoek herhalen

47 Vervolg (2)  Nu op advies specialist ouderengeneeskunde: Verwijzing psycholoog; toch angststoornis?

48 Dementie  nieuwe pt per jaar  Normpraktijk; 40 pt waarvan 50% geen diagnose. late diagnose

49 Syndroomdiagnose “dementie niet anderszins omschreven” 1. een geheugenstoornis; én 2. één of meer andere cognitieve stoornis(sen); afasie, apraxie, agnosie, uitvoerende functies; én 3. significante beperking in functioneren ten opzichte van het eerdere functioneren; én 4. er geen delier is

50 Stappenplan diagnose SStap 1; signaleren SStap 2; diagnostiek SStap 3; vaststellen van aanwijzingen voor de oorzaak van de dementie SStap 4; evaluatie van de zorgbehoefte

51 Signaleren  Geheugenstoornissen  Apathie  Gewichtsverlies  Loopstoornissen  Onverklaarde klachten  2 vragenlijsten; Observatielijst Lijst voor hetero-anamnese

52 Diagnostiek  Anamnese  Lichamelijk onderzoek  Aanvullend onderzoek  MMSE  Klokkentest  Verwijzing noodzakelijk?

53 Differentiaal diagnose  Normale fysiologische veroudering  Delier  Stemmingsstoornis  Bijwerkingen medicatie  Intracerebrale pathologie Inclusief subduraal hematoom, metastasen, normal pressure hydrochepalus  Metabole oorzaak  Middelenmisbruik

54 Vormen van dementie  Alzheimer  Vasculaire dementie  Parkinson dementie  Frontotemporale dementie  Lewy body dementie

55 Verwijsindicaties  Onzekerheid diagnose  Taalbarrière  Behoefte nosologische diagnose  vermoeden FTD, LWD, PD  Pt < 65 jaar  Bijkomende ernstige psychiatrische ziekte of mentale retardatie  Cognitieve stoornissen <2 maanden  Recent hoofdletsel  VG maligniteit  Focale neurologische uitval

56 Tip  PIN Dementie

57 Inhoud WWelkom/doel/competenties SStep by step casus 1 + theorie SStep by step casus 2 + theorie DDepressie bij ouderen ““Zorg op maat” door Leo Marinussen TTake Home Message BBronnen

58 Onderscheid delier/dementie/depressie

59 Hiërarchie van diagnostiek en behandeling van Delier, Depressie, Apathie en Dementie  1. Delier  onderliggende somatische ziekten diagnosticeren en behandelen  omgevingsgmaatregelen  haloperidol  2. Depressie:  delier (opnieuw) uitgesloten en behandeld?  voorlichting  gesprekstherapie  medicatie (SSRI, nortrilen)  3. Apathiesyndroom  delier en depressie (opnieuw) uitgesloten en behandeld?  voorlichting/omgevingsmaatregelen (stimulatie)  medicatie (dopaminerge medicatie, methylfenidaat, cholinesteraseremmer)?  4. Dementie  delier, depressie, en apathiesyndroom (opnieuw) uitgesloten en behandeld?  voorlichting/omgevingsmaatregelen  medicatie: cholinesterase-remmer?  symptomatische medicamenteuze behandeling voor agitatie, psychose, agressie, depressie?

60 Depressie bij ouderen  GDS-15 is goed werkbaar om depressie uit te sluiten (specificiteit 78%)  Van de mensen met dementie heeft 5-44% depressieve symptomen 10-20% voldoet aan diagnose depressie Criteria voor mensen met dementie zijn aangepast

61 Koffiepauze

62 Take Home Message  Onderscheid dementie/delier/depressie  tabel  Iedere oudere met complexe zorg verdient een goede casemanager  Ergotherapie is een vergeten discipline  Ouderenzorg is functionele zorg op maat

63 Vragen

64 Bronnen  NHG Delier bij ouderen  NHG Dementie  NHG Depressie  ABC voor analyse van acute verwardheid bij ouderen, Huisarts en Wetenschap, 2001, nummer 7:  Richtlijn ‘Delirium’, NTVG, 2005, 149:  Dementie handboek, een beknopte leidraad voor de praktijk, Alzheimercentrum VUMC, 5 e herziene druk, 2007, Academic Pharmaceutical productions  Handboek dementie, laatste inzichten in diagnostiek en behandeling, onder redactie van prof dr. C. Jonker, prof. dr. J.P.J. Slaets, prof. dr. F.R.J. Verhey, Bohn Stafleu van Loghum, Houten 2009  Apathie; van symptoom naar syndroom, r.l. Drijgers, P. Aalten, A.F.G. Leentjes, F.R.J. Verhey, tijdschrift voor psychiatrie, 52 (2010);


Download ppt "Door Soury van der Hulst 15 april 2014. Inhoud CCasus PPubquiz DDiagnostiek PPubquiz BBehandeling CCasus BBronvermelding."

Verwante presentaties


Ads door Google