De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

ASTMA EN WERK de ziekte de oorzaken hoe astma op het werk te voorkomen of te beperken.

Verwante presentaties


Presentatie over: "ASTMA EN WERK de ziekte de oorzaken hoe astma op het werk te voorkomen of te beperken."— Transcript van de presentatie:

1 ASTMA EN WERK de ziekte de oorzaken hoe astma op het werk te voorkomen of te beperken

2 ASTMA chronische ontsteking van de luchtwegen uit zich voornamelijk in aanvallen luchtwegen prikkelbaar normale longinhoud, maar patiënt ademt trager uit

3 ASTMA-AANVAL slijmvliezen aan de binnenkant van de luchtwegen zwellen spiertjes om de luchtwegen trekken samen slijmvliezen produceren meer slijm en vocht luchtwegen vernauwen zich

4 UITING VAN EEN AANVAL kortademigheid piepende adem geregeld hoesten uitademen gaat moeilijk

5 CARA Astma (voorheen) CARALongemfyseem Chronische bronchitis (Chronische Aspecifieke Respiratoire Aandoeningen) Gezamenlijk kenmerk: ontstekingen van de luchtwegen

6 ASTMA EN COPD Astma heeft een andere oorzaak dan chronische bronchitis en longemfyseem Voorheen: CARA Nieuwe benamingen: Astma en COPD COPD:nieuwe naam voor chronische bronchitis en longemfyseem (Chronic Obstructive Pulmonary Disease)

7 VERSCHILLEN ASTMA EN COPD Astma begint dikwijls op zeer jonge leeftijd, uitgelokt door uitwendige prikkels COPD is eerder een ouderdomsverschijnsel, een aftakeling van de longslijmvliezen

8 RELATIE TOT HET WERK Astma kan worden veroorzaakt door stoffen op de werkplek. Deze kunnen ook bestaand astma verergeren. Astma veroorzaakt door het werk → beroepsastma Verergeren van bestaand astma → arbeidsgerelateerd astma Astma gevolgen voor het werk → arbeidsrelevant astma

9 OORZAKEN VAN ASTMA Bij astma speelt het afweersysteem een grote rol. Allergie een belangrijke oorzaak van de klachten (80%). Het afweersysteem  Lymfocyten zijn de belangrijkste cellen voor de immuniteit Herkennen vreemde deeltjes (antigenen) die lichaam binnendringen Produceren hiertegen wapens → immunoglobulines (antistoffen)

10 Tegen elk antigeen een reeks van typen antistoffen (IgE) IgE kan zich verankeren op andere cellen zoals de mestcellen Mestcel wordt geactiveerd door een antistof IgE Mestcel stort hierdoor zijn actieve stoffen (histamine) uit     Bloedvaten verwijden en gaan lekken, weefsel zwelt op

11 HISTAMINE EN EEN ASTMA-AANVAL Histamine op gladde spiervezels → spasme van spieren Binnendringen van een allergeen  Histamine op de gladde spiervezels van de luchtpijpvertakkingen  Vernauwen van de luchtpijpvertakkingen  Astma-aanval

12 ALLERGIE Griekse woorden ‘allos’ en ‘ergon’ betekenen ‘anders’ en ‘werken’ Afweersysteem werkt anders dan het zou moeten werken Bij een allergie is de hoeveelheid uitgestorte histamine te groot en daarmee ook de gepaard gaande ontstekingen

13 ASTMA EN BEROEP In de westerse wereld neemt astma sterk toe. Een voorkomen van 10 tot 12 % bij kinderen. Ieder jaar ontwikkelt 1 op de werknemers beroepsastma 10% van alle astmagevallen die ontstaan bij volwassenen wordt door het beroep veroorzaakt 25-50% van de beroepslongziekten heeft met astma te maken

14 ASTMA OP HET WERK Op het werk kunnen tal van factoren aanwezig zijn die astma kunnen veroorzaken. Astma kan ook worden uitgelokt alleen al omdat de patiënt gevoelige luchtwegen heeft. Beroepsastma is een aandoening (vernauwing van de luchtpijpvertakkingen, zwelling van de slijmvliezen), als gevolg van oorzaken en omstandigheden op het werk, en niet door prikkels die buiten het werk voorkomen.

15 SPECIFIEK BEROEPSASTMA Overgevoeligheid voor één of meer bepaalde stoffen specifiek voor de werkomgeving aan te wijzen als de oorzaak van de astma  specifiek beroepsastma

16 CONSTITUTIONELE EN OMGEVINGSFACTOREN constitutionele factor (aanleg) Oorzaken astma omgevingsfactoren (uitlokkende prikkels) Constitutionele factor→ prikkelbare slijmvliezen, vaak erfelijk → gevoeligheid voor bepaalde prikkels vaak allergisch van aard, vaak erfelijk Omgevingsfactoren→ immunologisch beroepsastma → niet-immunologisch beroepsastma

17 IMMUNOLOGISCH BEROEPSASTMA Immunologische beroepsastma→ allergische prikkels: huisstofmijt, dierharen, stuifmeel, schimmels, voedingsstoffen en bepaalde chemicaliën Een allergie tegen een bepaalde stof wordt ‘opgebouwd’. Na aantal blootstellingen en latentietijd → bij kleine blootstelling al een astma-aanval mogelijk Aspecifieke vorm → ook zonder blootstelling aan een specifieke stof kunnen aanvallen voorkomen → algemene irriterende prikkels zijn dan al voldoende

18 NIET-IMMUNOLOGISCH BEROEPSASTMA Niet-immunologische beroepsastma→fysische prikkels, weersomstandigheden, inspanningen Fysische prikkels:tabaksrook, organische oplosmiddelen in verven, stof, chloor (zwembad) Weersomstandigheden:mistpartikels, hoge vochtigheid, plotselinge temperatuursschommelingen Inspanningen:plotselinge inspanningen, emoties en stress

19 STOFFEN DIE SPECIFIEK BEROEPSASTMA KUNNEN UITLOKKEN Fonds voor Beroepsziekten: erkent minstens 300 stoffen platinazouten, kleurstoffen, latex; isocyanaten (bijv. productie van piepschuim, of van verpakkingsmateriaal) houtstof, vooral van tropische soorten bloem en andere graanproducten (bakkerijen, mouterijen enz.) stuifmeel in de tuinbouwsector antibiotica, cortisone, vaccins of andere medicatie in klinieken en farmaceutische industrie dierharen, pluimen, dierlijke uitwerpselen in de (pluim)veeteelt, dierenverzorging en proefdierlaboratoria

20 NIET BEROEPSSPECIFIEK Astmapatiënten zijn gevoeliger voor een aantal andere factoren, die niet specifiek zijn voor hun beroep. Voorbeelden: stof in het algemeen, lasrook, zuurdampen, chloor tabaksrook slechte, te droge, onvoldoende gezuiverde binnenlucht sterke temperatuursschommelingen stress of te plotselinge piekbelasting

21 INVLOED VAN ASTMA OP HET WERK Welzijn en sociaal functioneren Baan is belangrijk voor welzijn en sociaal functioneren. Belangrijk dat patiënt kan blijven werken. Bestrijden van luchtwegklachten leidt tot minder ziekteverzuim, betere werksfeer en hogere productie. Onduidelijkheid bij collega’s Ene dag geen klachten en de andere dag wel. Patiënten voelen onbegrip van collega’s. Astmapatiënten overvragen zichzelf door nog harder te werken. Kan weer leiden tot verergering van de klachten. Invloed van (in)spanning op astma Inspanningsastma: speelt niet altijd een rol bij astma, maar soms kunnen de klachten erdoor verergeren.

22 BEROEPSKEUZE Rekening houden met een aandoening als astma Bij astma kunnen bepaalde beroepen ongeschikt zijn (bijv. opleiden tot bakker met overgevoeligheid voor bloem) Bij keuze beroepsopleiding nuttig tijdig te overleggen met huisarts, behandelend specialist of beroepskeuzeadviseur informatie verkrijgen bij: –het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten –Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Luchtwegen

23 MAATREGELEN: VOORKOMEN OF BEPERKEN In de werksituatie verbeteringen aan te brengen: voor optimale inzet van astma patiënt voor plezier in het werk waarbij aandoening niet verergert waarbij klachten afnemen of verdwijnen

24 ROL VAN DE ARBODIENST Soms is de uitlokkende prikkel onbekend. Indien nodig arbodienst inschakelen: risico-inventarisatie en -evaluatie arbospreekuur specifiek werkplekonderzoek periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek

25 Risico-inventarisatie en -evaluatie → Aandacht voor risicofactoren die astma kunnen veroorzaken of verergeren Arbeidshygiënist → Onderzoeken welke stoffen of andere prikkels, verband houden met de werkzaamheden Bedrijfsarts → Vragen op individueel niveau wanneer door astma het werk nadelig wordt beïnvloed Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek → Risicogroepen volgen, nadere adviezen indien nodig

26 COMMUNICATIE Leidinggevenden en collega’s op de hoogte brengen wat astma inhoudt betreffende: beperkingen voor het werk mogelijk te nemen maatregelen

27 GERICHTE MAATREGELEN Maatregelen zijn doorgaans gebaseerd op de arbeidshygiënische strategie: 1.het verwijderen van de uitlokkende stof of prikkel 2.het vervangen van de uitlokkende stof of prikkel 3.het isoleren van de werkzaamheden 4.het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen Nr. 1 is meest effectieve maatregel, nr. 4 minst goede maatregel

28 WISSELEN VAN WERKGEVER Indien geen enkele maatregel mogelijk is om blootstelling te voorkomen: ander werk binnen hetzelfde bedrijf aanbieden van werkgever veranderen

29 ALGEMENE PREVENTIEVE MAATREGELEN Géén standaardmethode om blootstelling aan uitlokkende prikkels te voorkomen. Hangt af van specifieke werkzaamheden. Toch preventieve maatregelen die in alle gevallen zinvol zijn: vervangen van materiaal dat stof aantrekt zorgen voor goede ventilatie en luchtcirculatie schoonhouden van de werkplek (clean desk policy)

30 ALGEMENE PREVENTIEVE MAATREGELEN (vervolg) instellen van een rookbeleid (wettelijke recht op rookvrije werkplek) duidelijk communiceren over omgangsregels (b.v. parfum beperken, sluiten van kasten, enz.) rekening houden met het grillige karakter van astma mogelijkheid bieden tot regelmatige werktijden, vermijden van werken onder tijdsdruk, bieden van veel regelmogelijkheden in het werk

31 PREVENTIEVE MAATREGELEN DOOR WERKNEMER Preventieve maatregelen die werknemers met astma zélf kunnen nemen zoals: zorgen voor een goede conditie wensen en behoeften aangeven bijv.: belang van gezonde lucht op agenda van werkoverleg zetten aanvragen van psychologische begeleiding het volgen van een cursus persoonlijke effectiviteit veranderen van werkplek en/of functie


Download ppt "ASTMA EN WERK de ziekte de oorzaken hoe astma op het werk te voorkomen of te beperken."

Verwante presentaties


Ads door Google