De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

THEMA 2 CELLEN BIOLOGIE DIGITAAL DIVERSE ONDERWERPEN 1.

Verwante presentaties


Presentatie over: "THEMA 2 CELLEN BIOLOGIE DIGITAAL DIVERSE ONDERWERPEN 1."— Transcript van de presentatie:

1 THEMA 2 CELLEN BIOLOGIE DIGITAAL DIVERSE ONDERWERPEN 1

2 Transport van stoffen in en uit de cel Cellen hebben stoffen nodig, zoals zuurstof voor verbranding en voedingsstoffen als energiebron voor de opbouw. Deze stoffen moeten op de een of andere manier de cel in. Een cel maakt ook stoffen die naar buiten moeten worden gebracht (afvalstoffen of producten, zoals spijsverteringssappen), omdat hij anders beschadigd raakt. Deze paragraaf bespreekt de verschillende processen die een rol spelen bij het transport van stoffen. Achtereenvolgens komen diffusie, osmose, actief transport en fagocytose aan de orde 2

3 Diffusie 1 Wanneer je ergens in de klas een beetje parfum spuit of een ander sterk ruikend gas laat ontsnappen, ruik je het binnen enkele seconden aan de andere kant van de klas. Dat komt doordat de gasdeeltjes zich gaan verspreiden, zodat na korte tijd overal dezelfde hoeveelheid gasdeeltjes zijn. Dit verschijnsel heet diffusie. Diffusie is een natuurkundig verschijnsel. Het treedt op wanneer zich in een ruimte op de ene plaats meer deeltjes van een stof (hogere concentratie) bevinden dan op een andere plaats. Dankzij het feit dat de deeltjes altijd in beweging zijn, zullen er uiteindelijk overal evenveel zijn. De richting van de netto verplaatsing is van de plaats met de hoogste concentratie naar de plaats met de lagere concentratie 3

4 Diffusie 2 Tussen cellen en hun omgeving treedt ook diffusie op. Dat gebeurt maar met enkele stoffen, die zo klein zijn dat ze moeiteloos door de celmembraan heen kunnen. Alle andere stoffen laat de celmembraan niet zomaar door. Stoffen die door diffusie de cel in en uit gaan, zijn: water en gassen, zoals CO 2 en O 2. Dankzij diffusie gaat er bijvoorbeeld zuurstof de cel binnen als daar tekort aan is en gaat koolstofdioxide de cel uit, nadat het daar na verbranding gevormd is. Dan is er immers binnen de cel méér koolstofdioxide (hogere concentratie) dan erbuiten 4

5 Diffusie 3 5

6 DIFFUSIE van o.a. gassen 4 1. Zuurstof 2. Koolstofdioxide 3. Concentratieverschil, van hoge naar lage concentratie 4. Kost geen energie 5. Kleine moleculen 6. Openingen in celmemraan 7. Longblaasjes/bloed als voorbeeld 8. Zuurstof en koolstofdioxyde cellen in en uit 6

7 DIFFUSIE 5 7

8 Diffusie 7 longblaasjes 8

9 Diffusie: 1e. uitleg door leerlingen 2e. UITLEG DOOR LEERKRACHT https://www.youtube.com/watch?v=AxLRqrV 0XFY 3 min. 22 https://www.youtube.com/watch?v=AxLRqrV 0XFY https://www.youtube.com/watch?v=05DLB2p DCoY 5 min. 19 https://www.youtube.com/watch?v=05DLB2p DCoY 9

10 Concentratie(s) 1 95 gram water 5 gram suiker 100 gram samen 5/100 ste = suiker Concentratie dus …. % 10

11 Concentratie(s) gram water 20 gram suiker 200 gram totaal 20/200 ste = suiker Concentratie dus …. % 11

12 Concentratie(s) 3 Je moet 20 gram keukenzoutoplossing maken van 5 % Hoeveel gram zout en hoeveel gram water heb je nodig? Oplossing: Uitgaan van 100 gram 5 % = 5/100 ste = 1/20 ste Dus 1 gram zout En 19 gram water 12

13 Concentratie(s) 4 Om een 10 % suikeroplossing te maken Moet je 10 gram suiker oplossen In 100 gram water Is dat correct? Niet correct? Wat dan? 13

14 Concentratie(s) 5 40 gram van suikeroplossing K bevat 4 gram suiker 100 gram van suikeroplossing L bevat 8 gram suiker Welke van deze 2 oplossingen heeft de hoogste concentratie? Oplossing: Doorrekenen naar 100 gram Dus 2 ½ x 40 = 100 gram 2 ½ x 4 gram suiker = 10 (= 10/100 ste) Oplossing K bevat dus 10 % suiker Oplossing L bevat 8 % suiker ( 8/100 ste) Antwoord: Oplossing K 14

15 Osmose 1 VOORAF: OSMOSE = NETTO-VERPLAATSING VAN WATER Vanwege het feit dat de celmembraan sommige stoffen wél en andere niet doorlaat, noem je de celmembraan een semipermeabele membraan (semi = half, permeabel = doorlatend; eigenlijk is 'half' niet juist, want de celmembraan laat de meeste stoffen helemaal niet door!). Zoals je zag, kan water door de celmembraan diffunderen. Diffusie van water via de semipermeabele celmembraan noem je osmose 15

16 Osmose 2 16

17 Osmose Engelstalig 1 e Osmose Nederlands gesproken 2e https://www.youtube.com/watch?v=7-QJ- UUX0iY&list=PLSlSHPicEAYV2jPuX5fV8jGv5uVT MoL6Z 5 min. 06 https://www.youtube.com/watch?v=7-QJ- UUX0iY&list=PLSlSHPicEAYV2jPuX5fV8jGv5uVT MoL6Z https://www.youtube.com/watch?v=i9fLZDQF 4KU 5 min. 25 Bio Doen Den Haag https://www.youtube.com/watch?v=i9fLZDQF 4KU 17

18 OSMOSE 1. de opgeloste stof verplaatst zich niet 2. moleculen zijn te groot 3. openingen in celmembraan te klein 4. water verplaatst zich naar hoogste concentratie 5. cel zwelt op 6. of cel raakt water kwijt 7. afhankelijk van de osmotische waarde 8. = concentratie van de oplossing 9. Bijv. Hoeveelheid suiker/zouten 10. Turgor (cel zwelt op door wateropname) 11. Plasmolyse (cel krimpt door verlies water) 18

19 Osmose en plasmolyse bij uie-cellen 19

20 Plasmolyse en celdood 20

21 TURGOR of PLASMOLYSE? 21

22 TURGOR + PLASMOLYSE 22

23 Osmose, turgoe, plasmolyse, grensplasmolyse https://www.youtube.com/watch?v=r81lubfO vAI 8 min. 17 Biologieleraar https://www.youtube.com/watch?v=r81lubfO vAI Volledige uitleg met belden Erg duidelijk Lees ook de teksten uit je boek nog eens een paar keer goed na Stel vragen aan de leraar biologie 23

24 Actief transport CELMEMBRAAN EN ACTIEF TRANSPORT BIOPLEK PLASMOLYSE RODE UI BIOPLEK PLASMOLYSE WATERPEST BIOPLEK OSMOSE BIOPLEK 24

25 TRANSPORTENZYMEN (in celmembranen, zie afb. Bioplek) Kan een passief proces zijn (kost geen energie) Wanneer? Met concentratieverval mee Kan een actief proces zijn (kost wel energie) Wanneer? Tegen concentratieverval in 25

26 Celmembraan en transportenzymen ZIE 26

27 Transportenzymen (passief) Transportenzymen: eiwitten die bijv. glucosemoleculen of ionen door het celmembraan heen transporteren. Kost geen energie. Concentratieverval: van plaats met hoge concentratie van de stof naar een plaats met een lagere concentratie van die stof. 27

28 Transportenzymen (actief) Actief transport: tegen concentratieverval in, kost energie. Natrium-kaliumpomp: transportenzymen die Na+- ionen uit de cel halen en K+-ionen de cel binnen Ca2+-ionen (= kalk) Glucosemoleculen Energie wordt geleverd door mito…….. ? Receptoreiwitten: speciale eiwitten die aan de buitenkant stoffen kunnen binden. Verschillende soorten. 28

29 Andere processen Fagocytose: actief proces waarbij een stof in de cel wordt opgenomen zonder het celmembraan te passeren, de stof zit dan in een blaasje dat van het celmembraan afgesnoerd word. Pinocytose: Fagocytose waarbij een vloeibare stof word opgenomen. Zo werkt de voedsel opname van eencelligen (het blaasje versmelt dan met een lysosoom, en dmv actief transport worden bruikbare stoffen dan opgenomen). 29

30 Fagocytose 30

31 Pinocytose = ander woord voor encytose 31


Download ppt "THEMA 2 CELLEN BIOLOGIE DIGITAAL DIVERSE ONDERWERPEN 1."

Verwante presentaties


Ads door Google