De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Manuel Sintubin Geodynamics & Geofluids Research Group Department of Earth & Environmental Sciences KU Leuven Ook mensen veroorzaken aardbevingen “ It’s.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Manuel Sintubin Geodynamics & Geofluids Research Group Department of Earth & Environmental Sciences KU Leuven Ook mensen veroorzaken aardbevingen “ It’s."— Transcript van de presentatie:

1 Manuel Sintubin Geodynamics & Geofluids Research Group Department of Earth & Environmental Sciences KU Leuven Ook mensen veroorzaken aardbevingen “ It’s all about friction, stupid!” Start to Study, Leuven, 14 oktober 2014

2

3

4

5

6 Wat is een aardbeving? “ trillingen veroorzaakt door het vrijkomen van elastische vervormingsenergie wanneer gesteentemassa’s in de ondergrond breken of langsheen bestaande breukvlakken verschuiven ”

7 Wat is een aardbeving? “ trillingen veroorzaakt door het vrijkomen van elastische vervormingsenergie wanneer gesteentemassa’s in de ondergrond breken of langsheen bestaande breukvlakken verschuiven ” Marshak 2008  interseismische opbouw elastische vervormingsenergie

8 Wat is een aardbeving? “ trillingen veroorzaakt door het vrijkomen van elastische vervormingsenergie wanneer gesteentemassa’s in de ondergrond breken of langsheen bestaande breukvlakken verschuiven ” Marshak 2008  coseismische vrijgave elastische vervormingsenergie

9 Wat is een aardbeving? “ trillingen veroorzaakt door het vrijkomen van elastische vervormingsenergie wanneer gesteentemassa’s in de ondergrond breken of langsheen bestaande breukvlakken verschuiven ” Sibson 2002  seismogene korst Passchier & Trouw 2005

10 Marshak 2008 Wat is een aardbeving? Wrijving houdt een breuk bijeen!

11 Van der Pluijm & Marshak 2004 Wat is een aardbeving? Wrijving houdt een breuk bijeen! BREUK normaalspanning schuifspanning omgevingsdruk normaalspanning schuifspanning  schuifspanning veroorzaakt breukbeweging  AARDBEVING

12 Van der Pluijm & Marshak 2004 Wat is een aardbeving? Wrijving houdt een breuk bijeen! BREUK normaalspanning schuifspanning omgevingsdruk normaalspanning schuifspanning  schuifspanning veroorzaakt breukbeweging  AARDBEVING  extra belasting MAGNITUDE

13 Van der Pluijm & Marshak 2004 Wat is een aardbeving? Wrijving houdt een breuk bijeen! BREUK normaalspanning schuifspanning omgevingsdruk normaalspanning schuifspanning  schuifspanning veroorzaakt breukbeweging  AARDBEVING  ontlasting MAGNITUDE

14 Van der Pluijm & Marshak 2004 Wat is een aardbeving? Wrijving houdt een breuk bijeen! BREUK normaalspanning schuifspanning omgevingsdruk normaalspanning schuifspanning  schuifspanning veroorzaakt breukbeweging  AARDBEVING  vloeistofdruk MAGNITUDE

15

16  extractie & injectie van ‘vloeistoffen’ en/of ‘gassen’ Antropogene aardbevingen? Rijksoverheid Nederland – structuurvisie ondergrond

17  extractie & injectie van ‘vloeistoffen’ en/of ‘gassen’ Antropogene aardbevingen? Ellsworth 2013  direct effect door verhoging van vloeistofdruk op breukweerstand  indirect effect door belasting/ontlasting (omgevingsdruk) van breuk

18  extractie & injectie van ‘vloeistoffen’ en/of ‘gassen’ Antropogene aardbevingen?  direct effect door verhoging van vloeistofdruk op breukweerstand  indirect effect door belasting/ontlasting (omgevingsdruk) van breuk  belastende & ontlastende infrastructuur

19

20 Schaliegasontginning & aardbevingen Veroorzaakte ‘fracking’ de 2011 Oklahoma aardbeving?  M W 5.6 – 6 november 2011

21 Schaliegasontginning & aardbevingen Veroorzaakte ‘fracking’ de 2011 Oklahoma aardbeving?  M W 5.6 – 6 november 2011

22 Veroorzaakte ‘fracking’ de 2011 Oklahoma aardbeving?  M W 5.6 – 6 november 2011  NEEN! Lawrence Berkeley National Laboratory Schaliegasontginning & aardbevingen

23 Veroorzaakte injectie van ‘waste water’ de 2011 Oklahoma aardbeving?  M W 5.6 – 6 november 2011  JA!  massaal injecteren van water  verhogen van vloeistofdruk, dus verlagen breukweerstand Lawrence Berkeley National Laboratory Ellsworth 2013 Schaliegasontginning & aardbevingen

24 Veroorzaakte injectie van ‘waste water’ de 2011 Oklahoma aardbeving?  M W 5.6 – 6 november 2011  JA! van der Elst et al Schaliegasontginning & aardbevingen

25

26 Geothermie & aardbevingen Veroorzaakte ‘fracking’ de 2006 Basel aardbeving?  M W 3.4 – 7 december 2006

27 Geothermie & aardbevingen Veroorzaakte ‘fracking’ de 2006 Basel aardbeving?  M W 3.4 – 7 december 2006  ‘ enhanced geothermal system’  verhoogde vloeistofdruk  verlaagde breukweerstand begin ‘fracking’ einde ‘fracking’

28 Geothermie & aardbevingen Spelen we met vuur? Brodsky & Lajoie 2013 Salton Sea geothermisch veld  wat met San Andreasbreuk?

29

30 Gaswinning & aardbevingen Rijksoverheid Nederland 2013 Veroorzaakte de gaswinning in Groningen de 2012 Loppersum aardbeving?  M W 3.6 – 16 augustus 2012

31 Gaswinning & aardbevingen Veroorzaakte de gaswinning in Groningen de 2012 Loppersum aardbeving?  M W 3.6 – 16 augustus 2012  wegnemen gasdruk door gaswinning  bodemdaling & ontlasting Groningse gasveld van Slochteren

32 Gaswinning & aardbevingen Veroorzaakte de gaswinning in Groningen de 2012 Loppersum aardbeving?  M W 3.6 – 16 augustus 2012 Rijksoverheid Nederland 2013

33 Lorca aardbeving, 11 maart 2011 – M W 5.1 – 9 slachtoffers

34 Waterwinning & aardbevingen Veroorzaakte glastuinbouw de 2011 Lorca aardbeving?  M W 5.1 – 9 slachtoffers –  massaal ontrekken van grondwater  bodemdaling & ontlasting van breuk Gonzalez et al. 2012

35 Wenchuan aardbeving, 12 mei 2008 – M W 7.9 – slachtoffers

36 Stuwdammen & aardbevingen Veroorzaakte vullen van stuwmeer achter Zipingpu dam de 2008 Wenchuan aardbeving?  vullen van stuwmeer in 2004/2005  320 miljoen ton water  statisch belasten van breuken Klose 2012

37 Stuwdammen & aardbevingen Veroorzaakte vullen van stuwmeer achter Zipingpu dam de 2008 Wenchuan aardbeving?  vullen van stuwmeer in 2004/2005  320 miljoen ton water  statisch belasten van breuken  verhoogde microseismiciteit  M W 7.9 Wenchuan aardbeving! Klose 2012 Xian et al 2010

38 Antropogene aardbevingen BELASTING M W 7.9 Wenchuan aardbeving 12 mei slachtoffers ONTLASTING M W 5.1 Lorca aardbeving 11 maart slachtoffers VLOEISTOFDRUK M W 5.6 Oklahoma aardbeving 6 november slachtoffers

39 “ Don’t mess around with friction!”

40

41

42 Manuel Sintubin Geodynamics & Geofluids Research Group Department of Earth & Environmental Sciences KU Leuven Ook mensen veroorzaken aardbevingen “ It’s all about friction, stupid!” Start to Study, Leuven, 14 oktober 2014


Download ppt "Manuel Sintubin Geodynamics & Geofluids Research Group Department of Earth & Environmental Sciences KU Leuven Ook mensen veroorzaken aardbevingen “ It’s."

Verwante presentaties


Ads door Google