De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

SARIER Eric Van de Plas, preventieadviseur IDEWE-IBEVE Waar is onze RIE ?

Verwante presentaties


Presentatie over: "SARIER Eric Van de Plas, preventieadviseur IDEWE-IBEVE Waar is onze RIE ?"— Transcript van de presentatie:

1 SARIER Eric Van de Plas, preventieadviseur IDEWE-IBEVE Waar is onze RIE ?

2 SARIER 2  Naam: Eric Van de Plas  Functie: preventieadviseur  Contact:  Sinds 1989 werkzaam bij IDEWE-IBEVE  Afdeling Risicobeheersing  Departement arbeidsveiligheid  Algemene taken:  Ondersteuning interne diensten PBW  Onderzoek van (E)AO  Maken van risicoanalyses, audits…  Opleiding van preventieadviseurs…

3 SARIER  Module 1 – Waar is onze RIE?  Grondslagen van risicoanalyse (RIE) welzijn op het werk  Module 2 – RIE met de SARIER-methode  Eric Van de Plas, preventieadviseur IDEWE-IBEVE  Module 3 – Workshop – storingsanalyse – What-if techniek  Johan Geuens, VR-deskundige, Sertius 3

4 SARIER  De organisatie en werking van PBW in de praktijk is niet vanzelfsprekend…  Complexe en omvangrijke reglementering – die vaak niet goed begrepen wordt…  Wat moet men doen?  In welke mate moet men iets doen?  Hoe moet men het doen?  Wie moet het doen? 4

5 SARIER Jaws BB VCU VCA BeSaCC OHSAS PAS MORT Safety & Accident Manager Kinney SAR SARIER Sarimatic CD-rom Scholen CD-rom Verzorging Sobane Deparis Kritieke pad KMO-map SAROO Riscscan Pageris IHRS KMO-Risicomanagement Toolkit

6 SARIER 6 Controlelijsten Renault-methode LEST DIP Déparis Sobane IMA What if ? SWIFT FMEA HAZOP FTA ETA MORT Taakanalyse Kinney Risicograaf OWAS Huppes BES Schaub NIOSH AVISEM Karasek WEBA TOMO VEBBA VOS-D Domino-model Ishikawa-analyse LOPA CLARICE ESRC STFM COSHH REGOTOX EASE INRS Allemaal Risicoanalyse?

7 SARIER 7 Ontwerp van machines (Toepassing van normen – IEC (SIL) – ISO 13849) risicograaf, machinematrix… Procesveiligheid – storingsanalyse HAZOP, What if ?, FMEA, SWIFT,… Conformiteitsonderzoeken – controles – keuringen… Conformiteit AM, conformiteit elektrische installatie (AREI), checklists… Indienststellingsonderzoeken Indienststelling nieuw AM, PBM,CBM… Evaluatie blootstelling aan agentia CLARICE, ESRC, STFM,COSHH, Regotox, EASE, INRS, OM, PM, BM,…. Metingen Evaluatie van fysieke belasting (Ergonomie) Schaub, Huppes, NIOSH,…. Participatieve (risico)analyse (psychosociaal – algemeen…) Karasek, Déparis… (individuele vragenlijst – enquêtes – brainstorming…) Gezondheidstoezicht Voorafgaandelijke gezondheidsbeoordeling, periodieke gezondheidsbeoordeling…monitoring, Schadegevalonderzoek (ongeval – BZ – klacht….) Domino-model, Oorzakenboom, Feitenboom, Ishikawa-analyse, Fault Tree Analysis (FTA), Event Tree Analysis (ETA), MORT Audits (doorlichting inzake beleid, organisatie en werking…) PAS, SAR initiële audit, VCA- audit, OHSAS-audit, … RIE (algemeen welzijn op het werk) Kinney-methodes, Taak(risico)analyse, SARIER… Hier gaat het om!

8 SARIER 8 Ontwerper/ Fabricant van machines/installatie s Onderneming PBW Machine e.a. richtlijnen Normtoepassing IEC (SIL) ISO Risicograaf Machinematrix Storingsanalyses HAZOP, What if ?, FMEA, SWIFT,… Veilig materieel

9 SARIER 9 Klassieke verschijningsvorm van risicoanalyse PBW

10 SARIER 10

11 SARIER  Deze aanpak leidt zelden tot een structureel planmatig preventiebeleid.  Veel RA beantwoorden niet aan “RIE”  Waarom? Zie verder…  Resultaat:  Weinig accurate risicoanalyse  Veel werk - voor een pak papier in de kast...  Oneindige discussies en misverstanden over “risicoanalyse”  Een chaotische aanpak van het preventiebeleid 11

12 SARIER  RIE is het in kaart brengen van de risico’s voor de gezondheid van de werknemers in het bedrijf.  M.a.w. het voorspellen van wat er zou kunnen misgaan in de organisatie, welke gezondheidsschade er kan optreden en wat hiertoe de kans is.  Risicoanalyse is het maken en bijhouden van een permanente RIE – risicodossier. 12

13 SARIER  Inzicht krijgen in de (rest)risico’s in het bedrijf  Rangschikken naar belangrijkheid  Basis leggen voor een planmatige aanpak van RB (DRBS)  Basis voor verantwoording van al dan niet genomen RB- maatregelen  Kader voor relativering in geval van ongevallen (vermijden van overreactie na AO)  Verantwoording voor al dan niet onderwerping van werknemers aan medisch toezicht  Persoonlijke begeleiding (opleiding -training...), persoonlijke bescherming kwetsbare werknemerscategorieën...  Sensibilisatie van de betrokkenen  Risico-informatie geven aan derden (andere werkgevers, uitzendkantoor, school...)  Risicobeheersingsmaatregelen afleiden en afwegen (streven naar effectieve en efficiënte risicobeheersing) 13

14 SARIER  Wat zegt de wetgeving?  Wat is het eigenlijk?  Welke risico?  Hoe in praktijk uitvoeren? 14

15 SARIER 15 Vergt nieuwe instrumenten

16 SARIER 16

17 SARIER  Risicoanalyse is een bijkomende complementaire opdracht  noodzakelijk om tot een goede meer sluitende risicobeheersing te komen  Risicoanalyse is een specifieke opdracht  deze mag niet verward worden met de andere opdrachten  evenmin kan risicoanalyse geïntegreerd worden in de andere opdrachten – ze is in wezen verschillend  Een risicoanalyse brengt de (rest)risico’s in kaart 17

18 SARIER Slide 18 Bedrijf Een denkkader voor risicoanalyse op het werk Secundaire schade: financiële, juridische, sociale, economische, ecologische... gevolgen Primaire schade InputOutput Ongewenste output Risico’s ?

19 SARIER 19 Organisatie Management – HL – dienst PBW Mens Werknemer Materiaal Agentia Uitrusting Arbeids- middelen Het bedrijfsmodel Omgeving Werkplaats Werkpost Input Output

20 SARIER 20 Gezondheids- schade Verschillende schadevormen en schadedragers... Welzijn op het werk Welzijn op het werk Secundaire schade: financiële, juridische, sociale, economische, ecologische... gevolgen Primaire schade

21 SARIER 21 RA Welzijn op het werk richt zich op deze schadevormen RA Welzijn op het werk richt zich op deze schadevormen

22 SARIER  Risicoanalyse welzijn op het werk dient zich alleen te richten op de gezondheidsrisico’s voor de werknemers;  Dus niet op materiële schade (bijvoorbeeld brand!), milieuschade…  Opmerking: andere niet wettelijke systemen hebben soms andere eisen  Bijvoorbeeld VCA – VGM-risico’s 22

23 SARIER 23

24 SARIER 24 KB Beleid - Art. 8. (KB 27 maart 1998) De risicoanalyse gebeurt op het niveau van de organisatie in haar geheel, op het niveau van elke groep van werkposten of functies en op het niveau van het individu. Zij bestaat achtereenvolgens uit: 1° het identificeren van gevaren voor het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk; 2° het vaststellen en nader bepalen van risico’s voor het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk; 3° het evalueren van risico’s voor het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk.

25 SARIER  Risico’s dienen op 3 niveaus gekend te zijn:  Globaal voor het hele bedrijf  Functies, werkposten....  Individueel niveau (per werknemer)  Er moet kunnen rekening gehouden worden met de verschillende werknemerscategorieën en met verhoogde kwetsbaarheid of gevoeligheid van bepaalde werknemers.  Risicoanalyse dient bedrijfsdekkend te zijn  Vooraleer een RA aan te vatten moet men weten van wat en voor welke WN de RA moet gebeuren. 25

26 SARIER  Risicoanalyse staat te pas en te onpas vermeld in de diverse (thematische KB’s – Codex)  Deze staan nooit op zich  de KB’s passen in het groter geheel - hiërarchie  Er wordt steeds verwezen naar de algemene risicoanalyse (art 8 KB Beleid)  De samenhang en hiërarchie wordt al wel eens over het hoofd gezien… 26

27 SARIER 27 Voorbeeld:

28 SARIER Misvatting: Risicoanalyse welzijn op het werk omvat de 7 welzijnsdomeinen (arbeidsveiligheid, bescherming van de gezondheid, psychosociale belasting, ergonomie, arbeidshygiëne, verfraaiing van we werkplaatsen, maatregelen leefmilieu…,) ? Beter: Risicoanalyse welzijn op het werk omvat alle vormen van gezondheidsschade die de werknemers kunnen overkomen. De uitwerking van een RA gebeurt best multidisciplinair. In tweede instantie kan een een verdere analyse gebeuren van specifieke risico’s hiervoor kunnen natuurlijk disciplinedeskundigen ingezet worden.

29 SARIER  Participatieve methodes (Sobane – Déparis…) – de WN maken de RA…  Participatie bij de risicoanalyse – specialisten PBW (PA’s) maken de risicoanalyse maar betrekken hierbij in verschillende fasen de WN en HL  Opmerking: de opstelling van een RIE vergt:  Kennis van welzijnsproblematiek  Goede kennis van het bedrijf  Goede methode 29

30 SARIER  Een risicoanalyse (RIE) bestaat in de eerste plaats uit een algemeen kader waarin alle risico’s voor welzijn op het werk aan bod komen (art 8 KB Beleid)  Waar nodig dient in tweede orde diepgaander geanalyseerd of gekwantificeerd te worden (conform de overige KB’s of Codex bepalingen)  Met inzet van disciplinedeskundige  Participatie van leidinggevenden en werknemers is een rekbaar begrip. Dit is minder aan de orde bij de analyse, maar meer bij de keuze van de preventie en het beleid. 30

31 SARIER 31 RIE

32 SARIER 32

33 SARIER 33 Misvatting: Risicoanalyse kan kwalitatief of kwantitatief zijn. Beter: een RIE heeft eerst een kwalitatieve en dan een kwantitatieve fase. Kwalitatief = bepalen van de aard van het risico (gevaar en schade) Kwantitatief = bepalen van de grootte van het risico (kans op schade) Opmerking: een grootte kan cijfermatig of in een categorie-indeling uitgedrukt worden.

34 SARIER  Een risicoanalyse begint met het inventariseren en identificeren van de gevaren !  Alles staat of valt met het goede begrip van gevaar- schade – risico – risicoverhogende en risicoverlagende factoren! 34 GEVAAR RISICO Omstandigheden

35 SARIER Agens ?Energie? Uitingsvorm? Schade?

36 SARIER  Gevaar = een energie/agens dat een gezondheidschade kan veroorzaken  Risico = de kans dat het beschouwde gevaar een bepaalde gezondheidsschade veroorzaakt  Risico = f (K,E) = een dimensieloze grootheid 36

37 SARIER 37 RISICO ErnstKans Gevaar (energie - agens ) Schadedrager Omstandigheden Blootstelling (aantal personen – tijd)

38 SARIER 38 Schade E Energie - Agens K BR RB Individueel Sociaal Cultureel Maatschappelijk Financieel Commercieel… MensUitrusting MateriaalOmgevingOrganisatie Schadedrager Evaluatie R-verhogende en R-verlagende factoren

39 SARIER 39

40 SARIER 40  Schatten?  Berekenen?  Grafisch bepalen?  Vaak gebruikte risicobepalings- of - evaluatiemethodes (Kinney, EN1050, risicograaf...) zijn ondoorzichtig, niet consequent... en niet geschikt voor de bepaling van (alle) welzijnsrisico’s op het werk...

41 SARIER  Kinney is niet specifiek ontwikkeld voor risico’s welzijn op het werk – eerder voor rampscenario’s  R= WxExB ?  B geeft vaak vertekend beeld van het R  De toegekende cijfers (gewichten) aan de 3 factoren zijn niet logisch en evenredig ingedeeld  Risicogrootte is gekoppeld aan actieniveau zonder verdere evaluatie  …. 41

42 SARIER 42  Bijvoorbeeld 5 gradaties - aangegeven met cijfers 1 : Zeer klein 2 : Klein 3 : Middelmatig 4 : Groot 5 : Zeer groot Voorbeeld:

43 SARIER 43  Om het risico te bepalen (in te schatten) moeten de onderliggende factoren bepaald worden...  Kwantificering van de onderliggende factoren maakt de evaluatie concreter en meer onderbouwd… Beter analyseren is beter evalueren !

44 SARIER 44  Een goede analyse is eveneens onontbeerlijk voor het verder bepalen van eventuele bijkomende risicobeperkende maatregelen.  De preventiehiërarchie kan pas toegepast worden als men een volledig zicht heeft op de samenstelling van het risico.  Gekozen preventiemaatregelen moeten kunnen teruggekoppeld worden om het effect van risicoverlaging en eventueel het effect op andere risico’s na te gaan. Betere analyse is meer verantwoorde risicobeheersing!

45 SARIER Slide 45  Dynamisch bijhouden van RIE-dossier (verandering omstandigheden)  Weerspiegelt de actuele situatie (met inbegrip van de preventiemaatregelen die van kracht zijn)  Ongevallen, incidenten, klachten = uitingen van Risico’s >>> toetsen van de RIE  Indienststellingen, ingebruikname, veranderingen = wijziging van omstandigheden >>> toetsen van RIE  Periodieke herziening in functie van genomen maatregelen (jaarlijks na uitvoering jaaractieplan...)

46 SARIER 46 Risicobeheersing Conformiteit Intredeprocedures Risicoanalyse Onderzoek van AO De link van RA met de andere opdrachten

47 SARIER Systematische Analytische inventarisatie van gevaren Specifieke RA Kwantificering Evaluatie Risico- dossier Gezondheidstoezicht Opleiding/training/Instructies PBM (aanvulling werkpostfiche) Beheer van bedrijfselementen GPP Onderneming Toewijzing R individueelniveau Maatregelen Globalisatie Indeling AO-onderzoek klachtenregistratie - indienststellingen...

48 SARIER 48 Het dynamisch risicobeheersingssysteem

49 SARIER 49

50 SARIER 50 Risico-informatie uit RIE in werkpostfiche

51 SARIER 51

52 SARIER 52

53 SARIER  Een permanent hanteerbare risicoanalyse vormt een dossier  Een risicodossier is een dagelijks gebruiksinstrument van de PA.  De samenstelling en het beheer van het dossier is een opdracht voor de PA Misvatting: RA is een opdracht van de WG en dus de leidinggevenden (*) * Hiermee wordt niet gezegd dat leidinggevenden geen opdracht hebben rond RA, bijvoorbeeld: ze kunnen er aan meewerken of dienen eventueel LMRA uit te voeren... (vergelijkbaar met de opdracht onderzoek van AO) 53

54 SARIER  Risicoanalyse is een belangrijke opdracht die kadert in het DRBS  RA is RIE  Het is een specifieke en complementaire opdracht naast de opdrachten conformiteit, intrede en schadegevalonderzoek. Het brengt de restrisico’s in kaart.  RIE begint met de inventarisatie en identificatie van gevaren (niet met taken – AM – regels…) 54

55 SARIER  Moet zich richten op alle gezondheidsschade (AO – BZ – Hinder – PS-belasting)  Is een systeemonderzoek  Leidt tot het in kaart brengen van Risico’s op 3 niveaus (onderneming – functie/WP – individu  Moet bedrijfsdekkend zijn  Moet multidisciplinair en participatief kunnen uitgevoerd worden  Moet een kader bieden voor eventuele verdere analyse of kwantificering (metingen) 55

56 SARIER  RIE is een instrument voor de PA nuttig bij het onderbouwen van PBW-werking  RIE is een dynamische en permanente RA  De RIE moet in een overzichtelijk risicodossier kunnen worden ondergebracht  De resultaten moeten bruikbaar zijn als KPI’s  De resultaten laten toe de risico’s voor GT toe te wijzen  De RIE kan gebruikt worden voor de opstelling van de WPF (informering derden) 56

57 SARIER  RIE geeft resultaten als input voor het GPP  RIE is een hulp bij het zoeken en kiezen van effectieve preventiemaatregelen (preventiehiërarchie)  RIE is van nut voor het sensibiliseren van de werknemers  De opstelling van een RIE vergt:  Kennis van de welzijnsproblematiek  Goede kennis van het bedrijf  Een goede methodiek 57

58 SARIER  RIE met de SARIER-methode 58

59 SARIER  Verdere informatie en hulpmiddelen:  Arbeidsveiligheid van A tot Z - nr 138: de SARIER-methode, Kluwer  SARIER-Brochure en toelichting 59 Meer informatie:


Download ppt "SARIER Eric Van de Plas, preventieadviseur IDEWE-IBEVE Waar is onze RIE ?"

Verwante presentaties


Ads door Google