De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Z IN GEBRUIK TREFWOORDEN prof. em. dr. J. Van Damme.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Z IN GEBRUIK TREFWOORDEN prof. em. dr. J. Van Damme."— Transcript van de presentatie:

1 Z IN GEBRUIK TREFWOORDEN prof. em. dr. J. Van Damme

2 Inhoudstafel nut trefwoorden – doel registratie doel registratie – sjablonen sjablonen – lay-out lay-out – medische waarde medische waarde – protocolscherm protocolscherm – bewaking bewaking – verzamelen verzamelen – voorwaarden voorwaarden trefwoorden – algemeen algemeen – parameters parameters – parametersoorten parametersoorten – papier  digitaal papier  digitaal Codes en classificatie 2 klik = deze inhoudstafel klik op gewenste hoofdstuk

3 Inhoudstafel nut trefwoorden – doel registratie doel registratie – sjablonen sjablonen – lay-out lay-out – medische waarde medische waarde – protocolscherm protocolscherm – bewaking bewaking – verzamelen verzamelen – voorwaarden voorwaarden trefwoorden – algemeen algemeen – parameters parameters – parametersoorten parametersoorten – papier  digitaal papier  digitaal Codes en classificatie 3 klik op gewenste hoofdstuk

4 N UT GEBRUIK TREFWOORDEN 4

5 Doel van de registratie MOET in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn – dit is zo evident dat het overbodig lijkt dit hier voorop te stellen  Is dit zo? – kijk eens in verschillende dossiersystemen! – luister eens bij verschillende EMD-discussies! 5

6 dit moet in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn de mogelijkheden van het papieren dossier – het “papieren geheugen” aangezien de arts zelf de enige was die dit op een later tijdstip moest kunnen lezen was dit voldoende om het verhaal “volledig” te kunnen reconstrueren Doel van de registratie 6 15/10/75Koorts, groene fluimen, Pembritin 15/10/75Deze patiënt is ziek +++, koorts, hoesten en vuile fluimen. Bij klinisch onderzoek: geen demping, geen fijne crepitaties, grove reutels, geen argumenten pneumonie (want dan zou RX thorax genomen zijn) Diagnose: bacteriële bronchitis waarvoor Pembritin 2 doosjes van 16x500 mg kapsels à rato van 4/dag.

7 Doel van de registratie dit moet in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn de mogelijkheden van het papieren dossier – het “papieren geheugen” – voor een kleine groep geïnteresseerde artsen codering ICPC i.f.v. wetenschappelijk onderzoek bedoeling  arts moet zelf coderen! (dus niet een administratieve kracht die alle dossiers naleest en codeert t.a.v. wetenschap) gemakkelijke codering: na enkele weken gebruik mogelijk ± zonder ‘spiekbriefje’ gezien “papieren” verzameling  alleen zinnig voor ‘frequente diagnosen’ (de rest code …9) 7

8 Doel van de registratie dit moet in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn de mogelijkheden van het papieren dossier – het “papieren geheugen” – voor kleine groep geïnteresseerde artsen codering ICPC i.f.v. wetenschappelijk onderzoek wenst u meer mogelijkheden in het EMD? 8 absolute voorwaarde: gestructureerd registreren dit is geen alles of niets gegeven wel hoe meer structuur hoe meer mogelijkheden

9 Doel van de registratie dit moet in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn de mogelijkheden van het papieren dossier – het “papieren geheugen” – voor kleine groep geïnteresseerde artsen codering ICPC i.f.v. wetenschappelijk onderzoek wenst u meer mogelijkheden in het EMD? – administratieve ondersteuning enkele voorbeelden 9

10 Administratieve meerwaarde voorschrift aanmaken – voer deel van naam van verkoopsverpakking in – lijst alle medicaties – mogelijkheid V oorschrift O p S tofnaam – mogelijkheid “varianten” goedkoopste eerste – Recip-e mogelijk – dubbel klik = correct voorschrift staat klaar 10

11 Administratieve meerwaarde voorschrift maken herschikken van gegevens – journaal (antichronologisch volgens type gegeven) verschillende invalshoeken mogelijk switchen invalshoek tijdens consultatie = één klik – POMR-journaal (idem + volgens inhoud) switchen inhoud tijdens consultatie = één klik  bv. – patiënt met COPD  verhaal COPD maar – in zelfde patiënt-contact ook klachten acute opstoot rugpijn  verhaal chronische lumbalgie ophalen 11

12 Administratieve meerwaarde voorschrift maken herschikken van gegevens – journaal (antichronologisch volgens type gegeven) – POMR-journaal (idem + volgens inhoud) integratie gegevens in brief – verwijsbrief beeldvorming 12 bv

13 Sjabloon beeldvorming officieel document geïntegreerd in EMD  sjabloon voor de verwijzer – administratieve meerwaarde = + – medische meerwaarde = ? 13

14 Sjabloon beeldvorming MGC vraagstelling in te vullen in dossier gekende gegevens niet opnieuw in te voeren gegevens automatisch ook bewaard oproepen sjabloon 14

15 Sjabloon beeldvorming MGC administratieve meerwaarde = +++ via dossierverwijzers deze grote reeks gegevens allemaal automatisch uit dossier opgehaald 15

16 Sjabloon beeldvorming administratieve meerwaarde administratieve / medische meerwaarde 16 automatisch opgehaald uit dossier  inclusief schildklierlijden! naar mijn gevoel ten onrechte ‘vergeten’ in officieel document automatisch opgehaald uit dossier selectie semi-automatisch uit dossier  inclusief besluit van de uitslag!

17 Sjabloon beeldvorming administratieve meerwaarde administratieve / medische meerwaarde medische meerwaarde belangrijk voor – verwijzer  medicatie aanpassen? – ontvanger  technieken aanpassen? voorzorgen nemen? 17 volautomatische selectie uit het dossier van medicatie die belangrijk kan zijn bij beeldvorming vergelijkbaar  bij verwijzing operatie met aangepaste andere selectie

18 Verwijsbrief beeldvorming 18 na invoeren gegevens in dossier  volautomatisch aanmaken brief (duur 2à3 seconden) aangezien gegevens gestructureerd zijn kan men ze ook gestructureerd uit- en invoeren zelfs wanneer alles elektronisch kan “brief” maken nuttig zijn om gegevens te controleren

19 Verwijsbrief beeldvorming zou de radioloog bij een interne verwijzing in de kliniek naar beeldvorming vergelijkbare selectie van gegevens onmiddellijk onder ogen hebben – bv. enkel mogelijk wanneer deze gegevens gestructureerd en gevalideerd in het dossier staan! 19

20 Verwijsbrief beeldvorming zou de radioloog bij een interne verwijzing naar beeldvorming in de kliniek vergelijkbare selectie van gegevens onmiddellijk onder ogen hebben of zal hij in het dossier van de patiënt moeten gaan zoeken naar de relevante gegevens? en hoe dikwijls zal hij dat dan terecht of ten onrechte niet doen! = zich gedragen als radiologie- technieker 20

21 Verwijsbrief en nog veel meer! zou de radioloog bij een interne verwijzing naar beeldvorming in de kliniek vergelijkbare selectie van gegevens onmiddellijk onder ogen hebben of zal hij in het dossier van de patiënt moeten gaan zoeken naar de relevante gegevens? en hoe dikwijls zal hij dat dan terecht of ten onrechte niet doen! en natuurlijk als deze gegevens gestructureerd in het dossier staan kunnen ze ook automatisch beschikbaar zijn voor – andere interne verwijzingen – administratieve en medische ondersteuning – medicatiebewaking (meer dan alleen interacties) – minimale klinische gegevens – …… 21

22 Overzicht beeldvormingsaanvraag automatisch overzicht aanvragen beeldvorming zo gewenst met alle details 22

23 Administratieve meerwaarde voorschrift maken herschikken van gegevens – journaal (volgens type gegeven) – POMR-journaal (id. + volgens inhoud) integratie gegevens in brief – verwijsbrief beeldvorming – formulieren en lay-out 23

24 Sjablonen en lay-out verplichte lay-out = een van de grootste monsterfrustraties van de arts / hulpverlener 24

25 Sjablonen en lay-out verplichte lay-out = een van de grootste monsterfrustraties van de arts / hulpverlener verplichte lay-out = papieren concept – lay-out ondersteunt inzicht – versnelt correcte analyse van de gegevens compleet onzinnig in gestructureerde elektronische communicatie – lay-out heeft niets te maken met communicatie – elke gebruiker kan de voor hem meest geschikte lay-out op zijn scherm / uitgeprint krijgen 25

26 Sjablonen en lay-out verplichte lay-out = een van de grootste monsterfrustraties van de arts / hulpverlener verplichte lay-out = papieren concept compleet onzinnig in gestructureerde elektronische communicatie devalueert de medische, verpleegkundige, … inhoud tot een papierwerk – men moet zich bezig houden met papierwerk – in plaats van de evaluatie als medisch instrument te kunnen gebruiken in de zorg registratie via parameters ondersteuning  (zie verder) protocol gestuurd scherm 26

27 Sjablonen en lay-out verplichte lay-out = een van de grootste monsterfrustraties van de arts / hulpverlener verplichte lay-out = papieren concept compleet onzinnig in gestructureerde elektronische communicatie devalueert de medische, verpleegkundige, … inhoud tot een papierwerk ondergraaft multidisciplinaire samenwerking – verschillende hulpverleners kunnen hun aandeel in de evaluatie invoeren en uitwisselen – belangrijke opwaardering van het multidisciplinair overleg 27

28 Doel van de registratie dit moet in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn de mogelijkheden van het papieren dossier – het “papieren geheugen” – voor geïnteresseerde artsen codering ICPC i.f.v. wetenschappelijk onderzoek wenst u meer mogelijkheden in het EMD? – administratieve ondersteuning – inhoudelijke ondersteuning 28

29 Inhoudelijke meerwaarde sjabloon beeldvorming 29 terug tonen

30 Sjabloon beeldvorming administratieve meerwaarde administratieve / medische meerwaarde medische meerwaarde belangrijk voor – verwijzer  medicatie aanpassen? – ontvanger  technieken aanpassen? voorzorgen nemen? 30 volautomatische selectie uit het dossier van medicatie die belangrijk kan zijn bij beeldvorming evident andere selectie bij verwijzing operatie

31 Inhoudelijke meerwaarde sjabloon beeldvorming protocol gestuurde schermen – aan de hand van registratie  ondersteuning door integratie van aanbeveling in de kern van de ontmoeting arts-patiënt via opsomming parameters via mogelijkheid onder-parameters via integratie timing van parameters via integratie andere relevante dossiergegevens 31 parameters zijn niets anders dan standaardisatie van sommige gegevens (bv systolische bloeddruk, of de anamnesevraag “kortademig?” of de voorziene bevallingsdatum of de QT-afstand) bv

32 Parameters een manier om gestructureerd gegevens van anamnese en onderzoek te registreren is een grote uitbreiding van lang bestaande gegevens (vb pols, BD, gewicht, … maar ook evaluatielijsten Katz, Hamilton, …) gestandaardiseerd = uitwisselbaar tussen dossiers 32 heel erg moeilijk  dit begrip bestaat amper in de papieren situatie wordt “per onderzoek” anders gedefinieerd in elektronisch dossier moet elke parameter uniek zijn!

33 Meerwaarde parameters BASISPRINCIPE: we vertrekken van de ondersteuning die we kunnen realiseren binnen de ontmoeting arts / verpleegster / kinesist / … / patiënt 33

34 Katz sjabloon van officieel document dossierverwijzers = automatisch invulbaar invulbare veldjes winst: als vrije tekst of als pdf versturen en ook op te slaan in dossier 34

35 Katz: invoeren via parameters 35 keuze antwoorden  formulier formule automatisch berekend sjabloon correct ingevoerd: uitprinten en opsturen antwoord / datum vorige evaluatie winst: als vrije tekst of als pdf versturen en als trefwoorden op te slaan in dossier element multidisciplinair overleg evoluties nauwkeuriger te volgen eventueel bruikbaar in formules

36 36 + opslaan Gegevens invoeren niet iedereen gebruikt de zelfde scores meer gedetailleerd invoeren  dit geeft betere mogelijkheden om de evoluties op te volgen

37 37 automatisch berekend

38 Hulpbehoevend 19 parameters zelf invullen alle overige ± 30 parameters worden automatisch ingevuld inclusief alle automatisch berekende scores uitvoer  schermen naar keuze uitvoer  sjablonen naar keuze 38

39 Hulpbehoevend de verpleegster kan incontinentieproblemen misschien best inschatten de bejaardenhelpster kan hulp bij voeding misschien best inschatten de kinesitherapeut kan …. respect privacy patiënt en hulpverlener regelen!! op één locatie  kunnen we vandaag al! op meerdere locaties  Medidoc kan dit maar parameter + antwoord moet uniek trefwoord zijn en communicatie moet geregeld worden! 39

40 Hulpbehoevend Maak voor de verpleegster een protocol gestuurd scherm aangepast aan haar zorgverlening – een deel daarvan zal ook “hulpbehoevend” zijn – automatisch is dit deel voor ‘iedereen’ beschikbaar Idem hulpverpleegster, bejaardenhelpster, kinesitherapeut, maatschappelijk werkster, …. Basis voor multidisciplinair overleg Alle formulieren volautomatisch ingevuld goed ondersteunend concept maken is niet eenvoudig protocol gestuurd scherm maken is niet veel werk 40

41 Hulpbehoevend toekomstmuziek Kliniek Rusthuis Thuiszorg betrokkenheid! erg onderschatte belangrijke medische meerwaarde de meest geschikte hulpverlener vult parameter in op verschillende locaties meer geschikt als aanzet tot multidisciplinair overleg / beleid uitvoer ifv tegemoetkoming kan gestructureerd elektronisch verstuurd worden 41 maar eigenlijk kan dit morgen al!

42 Hulpbehoevend  evolutie als men al deze gegevens gestructureerd (telkens door best geschikte hulpverlener) invoert kan men deze ook automatisch in een tabel zetten die een zeer gedetailleerde ondersteuning kan bieden in het teamoverleg 42

43 Hulpbehoevend  evolutie 43

44 Hulpbehoevend  evolutie 44

45 Protocol gestuurd scherm opsomming van parameters – elke parameter is technisch uniek = waar ook ingevoerd is overal ingevoerd/beschikbaar – elke parameter is inhoudelijk uniek = het zelfde gegeven op één manier bevraagd =essentieel! zeer moeilijke opdracht  parameters worden aangemaakt op basis van aantal papieren evaluaties / onderzoeken, waar dit aspect helemaal niet bestaat! 45 medische en administratieve ondersteuning

46 Protocol gestuurd scherm opsomming van parameters – afhankelijk van onderwerp  wat is relevant om te bevragen / te onderzoeken? niet te veel anders is aandacht niet meer gefocust op het eigenlijke onderwerp niet te weinig anders wordt het onderwerp te oppervlakkig geanalyseerd 46 medische en administratieve ondersteuning

47 Protocol gestuurd scherm opsomming van parameters – afhankelijk van onderwerp  wat is relevant om te bevragen / te onderzoeken? – vorige uitslag (+ datum) staat op scherm  wat is relevant om nu opnieuw aandacht aan te geven? parameters zijn technisch uniek = parameter in andere context bevraagd staat ook op scherm – basis systolische BD gemeten in context valpreventie is natuurlijk dezelfde systolische BD te meten in cardiovasculaire context – idem systolische BD in context orthostatisch onderzoek (maar dit is een andere parameter dan de systolische bloeddruk bij plots rechtstaan) 47 medische en administratieve ondersteuning

48 Protocol gestuurd scherm opsomming van parameters in een relevante volgorde – in hoofdstukken ingedeeld – volgens de logica van de consultatie – non-verbaal extra nadruk bv. “roken” in anamnese diabetesscherm als eerste bevraagd 48 administratieve en medische ondersteuning

49 Protocol gestuurd scherm opsomming van parameters in een relevante volgorde zo nuttig bij dit onderwerp: verder doorvragen / onderzoeken – vragen/onderzoeken worden alleen aangeboden wanneer relevant – doel: extra nadruk leggen op deze aspecten – ook mogelijkheden bij de implementatie van aanbevelingen 49 medische ondersteuning

50 Protocol gestuurd scherm opsomming van parameters in een relevante volgorde zo nuttig bij dit onderwerp : verder doorvragen / onderzoeken zo nuttig bij dit onderwerp: timing – herinnering wanneer het nuttig is een gegeven opnieuw te bevragen / te onderzoeken – erg boeiend in preventie en in follow-up – ook heel belangrijke mogelijkheden bij de implementatie van aanbevelingen 50 medische ondersteuning

51 Protocol gestuurd scherm opsomming van parameters in een relevante volgorde zo nuttig bij dit onderwerp : verder doorvragen / onderzoeken zo nuttig bij dit onderwerp : timing zo nuttig bij dit onderwerp : ophalen andere gegevens – trekt aandacht op al dan niet aanwezig zijn van deze gegevens – ook extra mogelijkheden bij de implementatie van aanbevelingen – aan de arts om te oordelen of hier meer moet gedaan worden 51 medische ondersteuning

52 Inhoudelijke meerwaarde sjabloon beeldvorming protocol gestuurde schermen medicatiebewaking – info op vraag (≠ bewaking!) evident biedt internet veel mogelijkheden naar snel antwoord elke arts gaat er van uit dat hij dit onder controle heeft maar toch: hoe dikwijls stelt men zich ten onrechte een vraag niet? 52 ter info: in Medidoc worden ± vragen continu interactief bewaakt, dus …

53 Inhoudelijke meerwaarde sjabloon beeldvorming protocol gestuurde schermen medicatiebewaking – info op vraag (≠ bewaking!) – niet-interactieve bewaking: bij elk voorschrift verschijnt deze info omdat interactief niet mogelijk is (cf toekomstige beeldvorming, toekomstige operatie, … maar voorlopig niets gepland) niet relevant (bv medicatie van de markt) 53

54 Inhoudelijke meerwaarde sjabloon beeldvorming protocol gestuurde schermen medicatiebewaking – info op vraag (≠ bewaking!) – niet-interactieve bewaking – interactieve bewaking: bij elk voorschrift worden allergenen, contra-indicaties, interacties, monitoring in medicatiedatabase nagezien alle gegevens worden in het dossier van de patiënt gecheckt enkel wanneer relevant krijgt arts signaal! concrete info beschikbaar: probleem? oplossing? 54 totale duur 1 1 / 2 à 2 sec

55 Doel van de registratie dit moet in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn de mogelijkheden van het papieren dossier – het “papieren geheugen” – voor geïnteresseerde artsen codering ICPC i.f.v. wetenschappelijk onderzoek wenst u meer mogelijkheden in het EMD? – administratieve ondersteuning – inhoudelijke ondersteuning – gegevens verzamelen 55

56 Verzamelen van gegevens op niveau van de patiënt = onmiddellijke ondersteuning in de consultatie – zie hoger  journaal, POMR-journaal 56 dit zal de arts ook stimuleren om correct gestructureerd te registreren  rechtstreekse ondersteuning van zijn zorg

57 Verzamelen van gegevens op niveau van de patiënt = onmiddellijke ondersteuning in de consultatie op niveau van een groep patiënten – bv op 01/12/2014: selecteer alle kandidaten griepspuit (die geen gekregen hebben in laatste 2 maand) – bv selecteer diabetespatiënten en enkele elementen uit hun behandeling i.f.v. evaluatie – mits respect privacy kan men dergelijke verzamelingen van gegevens ook voor CRA of in besprekingen op kringniveau gebruiken 57 maar natuurlijk is de waarde hiervan volledig afhankelijk van de basis gestructureerde registratie

58 Verzamelen van gegevens op niveau van de patiënt = onmiddellijke ondersteuning in de consultatie op niveau van een groep patiënten op niveau van wetenschappelijk onderzoek of op vraag van de overheid – respect privacy! – opgepast: geen (of bijna geen) nieuwe eisen van registratie 58

59 dit is de essentie Doel van de registratie dit moet in eerste instantie de ondersteuning van het arts-patiënt contact zijn de mogelijkheden van het papieren dossier wenst u meer mogelijkheden in het EMD? 1.administratieve ondersteuning 2.inhoudelijke ondersteuning 3.gegevens verzamelen i.f.v. statistieken 59 dit krijgt u op vraag automatisch keer dit om  kwaliteit van de registratie daalt en de verzameling heeft enkel pseudo-waarde!

60 Voorwaarden gebruiker programma communicatie 60

61 Voorwaarden gebruiker gestructureerd registreren – hoe meer structuur hoe meer mogelijkheden – zowel administratief als inhoudelijk maar wat is het nut van deze inspanning? – want zelfs deze ene voorwaarde wordt niet elke minuut opnieuw volgehouden als daar geen “onmiddellijk” voordeel aan hangt 61 één voorwaarde

62 Voorwaarden gebruiker gestructureerd registreren maar wat is het nut van deze inspanning? belangrijk aandachtspunt  het eerste onmiddellijke voordeel moet in het brondossier liggen wat natuurlijk mogelijke voordelen in het doeldossier niet uitsluit 62 één voorwaarde maar dus niet andersom !

63 Voorwaarden: programma Gebruiker: gestructureerd registreren Programma – wat biedt het programma als ± onmiddellijke administratieve en inhoudelijke ondersteuning? via medicatiebewaking via protocol gestuurde schermen via sjablonen via gestructureerde uitvoer van gegevens 63 immers als het programma geen onmiddellijke ondersteuning biedt waarom zou ik dan de moeite volhouden gestructureerd te registreren?

64 Voorwaarden: communicatie Gebruiker: gestructureerd registreren Programma: welke ondersteuning? Communicatie – overal even essentieel binnen eerste lijn, … binnen kliniek, … binnen ondersteunende en controlerende diensten (bv ziekenfonds, CARA, toekennen hulpbehoevendheid, terugbetaling zorg, …) en evident tussen al deze “diensten” – alle afspraken voor iedereen geldig!! 64

65 Voorwaarden: communicatie Gebruiker: gestructureerd registreren Programma: welke ondersteuning? Communicatie – communicatie met alle hulpverleners en diensten – afspraak over trefwoorden de arts / hulpverlener heeft geen boodschap aan codes codes zijn een essentieel instrument intern aan EMD uitwisselen vereist – strikter omgaan met definities – afspraak over trefwoorden » diagnose, medicatie, behandeling, allergeen, … » parameter + antwoorden 65

66 Voorwaarden: communicatie Gebruiker: gestructureerd registreren Programma: welke ondersteuning? Communicatie – met alle hulpverleners – afspraak over trefwoorden / codes – meer gedetailleerde privacy-regeling algemene toelating patiënt essentieel maar onvoldoende via één privacy-tabel alle hulpverleners betrekken in communicatie mogelijk specifieke regels i.f.v. toegang (lezen en schrijven) patiënt 66

67 CONCLUSIE 1.zorg dat de hulpverlener administratief en inhoudelijk voordeel heeft aan gestructureerde registratie 2.de zelfde structuur kan ook meerwaarde creëren in alle communicaties in de zorg onder voorwaarde van privacy-oplossing 3.de zelfde structuur kan ook gebruikt worden bij allerhande analyses 67 dit moet de redenering zijn maar frequent is dit de redenering zonder enig besef dat deze redenering fundamenteel andere accenten legt

68 T REFWOORDEN 68

69 Trefwoorden diagnose medicatie behandeling allergeen labo-onderzoeken parameters 69 (inter-)nationaal overleg hier slechts enkele aandachtspunten

70 Trefwoorden: diagnose vaststelling: de meest frequente diagnoses zijn weinig gepreciseerde diagnoses – sommigen trekken hieruit de conclusie alleen deze trefwoorden aan te bieden deze reeks steeds als eerste aan te bieden de eigen-meest-gestelde diagnoses als eerste keuze aan te bieden 70 dit wordt als gebruiksvriendelijker voorgesteld maar gaat voorbij aan de essentie: in functie van de zorg moet de diagnose zo gepreciseerd geregistreerd worden als bekend dit veroorzaakt een devaluatie in de zorg!!

71 Trefwoorden: diagnose vaststelling: de meest frequente diagnoses zijn weinig gepreciseerde diagnoses STELLING – dit laat wel het gebruik van beperkte lijst toe op eenvoudige vraag van de arts (dus nooit als eerste keuze!!) 71 men moet een diagnose niet meer preciseren dan voor de zorg nodig is, maar ook niet minder men moet de diagnose zo gepreciseerd als ze gesteld werd als eerste keuze kunnen registreren

72 Trefwoorden: precieze diagnose diagnose wordt automatisch overgenomen in brief  maximale info meegeven – ‘retinopathie’ of ‘retinopathie diabetisch proliferatief’ of ‘background retinopathie’ – ‘glaucoom’ of ‘gesloten hoek glaucoom’ of ‘open hoek glaucoom’ – ‘diabetes’ of ‘diabetes type één’ of ‘diabetes type twee’ (in allereerste versie ICPC had men dit onderscheid niet gemaakt, nadien snel gecorrigeerd) 72

73 Trefwoorden: precieze diagnose diagnose wordt automatisch overgenomen in brief  maximale info meegeven een behandelingsadvies kan erg verschillend zijn – open hoek versus gesloten hoek glaucoom – AV block graad I – II – III – totaal (of nog meer gepreciseerd) 73

74 Trefwoorden: precieze diagnose diagnose wordt automatisch overgenomen in brief  maximale info meegeven een behandelingsadvies kan erg verschillend zijn ook in medicatiebewaking is precisering soms erg belangrijk – open hoek versus gesloten hoek glaucoom – AV block graad I – II – III – totaal (of nog meer gepreciseerd) 74

75 Trefwoorden: precieze diagnose diagnose wordt automatisch overgenomen in brief  maximale info meegeven een behandelingsadvies kan erg verschillend zijn ook in medicatiebewaking is precisering soms erg belangrijk in communicatie met kliniek / specialist zelfde trefwoorden gebruiken 75

76 Trefwoorden: diagnose hele reeks verschillende lijsten meestal bestaat mapping tussen de verschillende lijsten ondersteuning via synoniemen is mogelijk communicatie met hele reeks beroepen in de toekomst alleen nog belangrijker  verpleegster – kine – zorgtrajecten – enz … niet vergeten: “gepreciseerd” kan men “minder gepreciseerd” gebruiken of communiceren maar andersom niet 76

77 Trefwoorden: medicatie verkoopsverpakking – heel belangrijk voordeel  wordt continu bijgehouden op actief ingrediënt / actieve ingrediënten quid niet-actieve ingrediënten? quid O ver T he C ounter ? (wellicht geen extra probleem) quid voedingssupplementen, e.a.? (kunnen de zelfde problemen van interacties veroorzaken, maar deze gegevens staan “nooit” gestructureerd geregistreerd!) 77

78 Trefwoorden: behandeling monstergroot probleem – van trefwoorden – van updaten van trefwoorden – van graad precisering trefwoorden overleg super essentieel – met 2 e / 3 e lijn – verpleging, kine, psychologen, … 78

79 Trefwoorden: allergenen actieve ingrediënten van de medicaties niet-actieve ingrediënten van de medicaties andere allergenen 79

80 Trefwoorden labo-parameters men belooft al meer dan 10 jaar een nieuwe lijst van trefwoorden labo-onderzoeken gebruik trefwoorden (en correcte codes) zeer sterk labo-afhankelijk (cf ervaring ACHIL)  onaanvaardbaar!! 80

81 Trefwoorden parameters gegevens van anamnese – klassieke vraagstelling: bv kortademig? dikke voeten? hoe dikwijls opgestaan om te plassen?... – allerhande lijsten (ADL, IADL, Hamilton, OLD,…) gegevens van klinisch onderzoek – gewicht, lengte, schedelomtrek, systolische BD, diastolische BD, … gegevens van technisch onderzoek – ESW, QT-afstand, … 81 niets nieuws maar standaardiseren i.f.v. uitwisselbaarheid essentieel

82 Soorten parameters vrije tekst – essentieel – maar niet gestructureerd uitwisselbaar! dus enkel te lezen / te interpreteren door persoon enkel op scherm zetten maar niet te interpreteren door computer 82

83 Soorten parameters vrije tekst datum – dit is niet de systeemdatum of de waardedatum, die kenmerk zijn van elke registratie (dus ook hier!)  wel datum als element van het dossier bv datum laatste regels, voorziene / eigenlijke bevallingsdatum, begin- / einddatum ziekverlof, … tijd – ook hier als systeem / waarde – belang als dossierelement zeer wisselend 83

84 Soorten parameters vrije tekst datum / tijd lijstparameter – erg belangrijk: keuzelijsten van antwoorden moeten ook gestandaardiseerd worden! immers hier gaat het over  dit is het element dat moet gecommuniceerd worden – keuzemogelijkheden uni-keuze multi-keuze combinatie (  i.f.v. gebruiksvriendelijkheid) 84

85 Soorten parameters vrije tekst datum / tijd lijstparameter numerieke parameter – zeer frequent “eenheid” definiëren – er nooit van uitgaan dat iedereen steeds zelfde eenheid gebruikt dat dit steeds afgeleid kan worden uit de waarde van de gegevens – er is ook geen noodzaak de eenheid op te leggen! 85

86 Soorten parameters vrije tekst datum / tijd lijstparameter numerieke parameter formule-parameter – elk EMD kan dit zelf berekenen – groot probleem: wijzigen van de formule (wellicht wetenschappelijk verantwoord) zonder de naam van de formule aan te passen (al is het maar versienummer)  dit maakt elk overzicht / elke grafiek zinloos! – quid formules die geheim gehouden worden? 86

87 Soorten parameters vrije tekst datum / tijd lijstparameter numerieke parameter formule-parameter 87 moeten bi-directioneel uitgewisseld kunnen worden moet niet uitgewisseld kunnen worden

88 Waarde parameter = 0 een parameter op zich is waardeloos de waarde wordt gemaakt door – manier van voorstellen in het dossier – onmiddellijke ondersteuning tijdens arts-patiënt contact – zo gestandaardiseerd  belangrijke uitwisseling van deze gegevens mogelijk 88

89 Waarde parameter enkel een opsomming bloeddruk, gewicht, lengte, BMI, buikomtrek, hoofdomtrek, … – heeft maar heel beperkte betekenis – en reduceert de waarde van het elektronisch dossier tot een digitaal papier als men dit zou inzien stond alle medische meerwaarde wellicht al heel veel verder! 89

90 Parameter van papier naar digitaal goede papieren parameter goede digitale parameter indien men per definitie “papier = digitaal” stelt  devaluatie EMD naar digitaal papier 90 enkele voorbeelden als aanzet tot discussie

91 Papieren parameter wordt nooit meer dan één maal gebruikt als meerdere malen gebruikt moet toch telkens opnieuw – ingevoerd worden – kan zelfs opnieuw gedefinieerd worden interpretatie steeds door persoon – identieke parameters in één tabel kopiëren – vergelijkbare parameters kunnen eventueel naast elkaar geplaatst worden! 91

92 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt nooit opnieuw invoeren tenzij essentieel – om evoluties te kunnen volgen ( = zeer frequent!!) – nieuwe definitie = andere parameter interpretatie steeds door computer – de zelfde parameters kunnen automatisch in meerdere tabellen/grafieken geplaatst worden – vergelijkbare parameters nooit als identiek gegeven behandelen – parameters kunnen in formules verwerkt worden 92

93 Papieren parameter wordt nooit meer dan één maal gebruikt kan meerdere gegevens ineens bevragen – gezien doel van deze bevraging steeds uniek is kan meerdere gegevens in één vraag veel gebruiksvriendelijker zijn – bij ander doel  nieuwe parameter maken bv stel u voor: nieuwe studie duidt aan dat referentie- leeftijd niet 55 maar 52 of niet 65 maar 68 moet zijn 93

94 Papieren parameter wordt nooit meer dan één maal gebruikt kan meerdere gegevens ineens bevragen – ook al beseft men dit niet steeds dus onderscheid tussen gehoor zonder en met gehoorapparaat kan niet gemaakt worden – wat bv in een evaluatie van dit apparaat bij deze patiënt een nuttig gegeven zou zijn 94

95 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt meerdere gegevens ineens bevragen = devaluatie tot papier – want mogelijk gebruik van het gegeven wordt dan ook automatisch beperkt tot één context – in een digitale context is dit een onaanvaardbare beperking 95

96 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt meerdere gegevens ineens bevragen = devaluatie tot papier  mogelijke oplossing – bv nieuwe studie 55  52 jaar  wijzigt deze parameters niet (= deze gegevens blijven perfect bruikbaar!),  verdere interpretatie kan wel mee evolueren 96 multi-keuze: hier “vader” gekozen dus ook parameter “leeftijd” maar de keuze “cardio” en “vasculair” als één geheel te bevragen werd behouden! Al dan niet te recht?

97 Papieren parameter wordt nooit meer dan één maal gebruikt kan meerdere gegevens ineens bevragen evolutie bevragen – kan nuttig zijn 97

98 Papieren parameter wordt nooit meer dan één maal gebruikt kan meerdere gegevens ineens bevragen evolutie bevragen 98 hier ‘op papier’ handig opgelost zelfde parameter zelfde antwoorden 4 categorieën die evolutie volgen toelaat

99 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt meerdere gegevens ineens bevragen = devaluatie tot papier evolutie bevragen onzin want – computer kan deze gegevens onmiddellijk zelf op scherm zetten – dit laat betere interpretatie toe – maar kan nog veel beter 99

100 Uitslag totaal gedetailleerd 100 dit is wat u in de vorige dia zag in andere lay-out dit geeft enkel een algemeen oordeel maar geen aanknopingspunten naar zinnige beleidskeuzes dit is ondersteunend / sturend in een teamoverleg discussie 3 maand later heeft onvergelijkbaar veel meer te bieden in multi-disciplinair overleg  evolutie van alle details  waar is extra zorg mogelijk?

101 Papieren parameter wordt nooit meer dan één maal gebruikt kan meerdere gegevens ineens bevragen evolutie bevragen dubbele registratie vermijden? – elke vorm van herordenen gegevens vereist steeds dubbel registreren – dit is niet te vermijden  vandaar is dit ook geen issue in dergelijke “papieren” discussies – en wellicht ook de oorzaak waarom velen dit niet als een probleem erkennen in het EMD 101

102 Papier: een ‘simpel’ voorbeeld “Logische vraag” – Alcoholgebruik (numeriek) Zoals in “Five Shot” en “Audit” – Hoe vaak drink je alcohol? (lijst) – Aantal alcoholische dranken/keer (lijst) Zoals in “Audit” – Hoe vaak gebeurt het dat je zes of meer glazen drinkt bij één enkele gelegenheid? (lijst) 102

103 Papieren parameter soort parameterParameterantwoordmogelijkheid Numeriek Alcoholgebruik?aantal eenheden/ week Keuzelijst Audit Hoe vaak gebeurt het dat je zes of meer glazen drinkt bij één gelegenheid?  nooit  minder dan maandelijks  maandelijks  wekelijks  dagelijks of bijna dagelijks Keuzelijst Five Shot Audit Hoe vaak drink je alcohol?  nooit  minder dan 1x per maand  2à4 x per maand  2à3 x per week  4 of meer per week Keuzelijst Five Shot Audit Aantal alcoholische dranken per keer?  1à2 eenheden  3à4 eenheden  5à6 eenheden  7à9 eenheden  10 of meer eenheden 103 doelstelling bevragen is ook telkens ± de zelfde dit bevraagt eigenlijk iets anders! indien dit numerieke gegevens waren zou omrekenen eenvoudig zijn

104 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt meerdere gegevens ineens bevragen = devaluatie tot papier evolutie bevragen onzin alle dubbels vermijden extreem belangrijk – zo niet  devaluatie tot papier – lijkt eenvoudig maar dit is schijn: dit is een zeer grote en zeer complexe opdracht formulering parameters + antwoorden 104

105 volgens Karnowsky volgens Barthel volgens Braden 1.volledig 2.verminderd 3.vooral zitten / liggen 4.vooral in bed 5.volledig bedlegerig 1.kan zich niet verplaatsen 2.onafhankelijk met rolstoel 3.loopt met behulp van een persoon 4.onafhankelijk 1.volledig immobiel 2.zeer beperkt 3.licht beperkt 4.geen beperking 105 Digitale parameter Karnowski = evaluatie onderdeel van “performance scale” in het kader van palliatieve zorg Barthel = evaluatie onderdeel van “hulpbehoevendheid” Braden = evaluatie onderdeel van “decubitus-risico” hier is de doelstelling van bevragen toch wel erg verschillend mapping van antwoorden slechts bij één antwoordkeuze mogelijk bevraging mobiliteit van de patiënt

106 106 Digitale parameter bevraging mobiliteit van de patiënt: functional ambulation classification (Holden) in één parameter hulp door persoon/personen geëvalueerd maar geen rekening gehouden met al dan niet inschakelen van andere hulpmiddelen wat met ADL-IADL parameters die “het zelfde” evalueren in een reeks parameters ?

107 Digitale parameter uit ADL – Het stappen van de ene plaats naar de andere op dezelfde verdieping – Het zich voortbewegen (wandelen of met rolstoel) van de ene plaats naar de andere op dezelfde verdieping. Bij gebruik van een rolstoel: zichzelf kunnen voortbewegen eens men in de rolstoel zit uit IADL – Hoe een trap (12-14 treden) wordt op- en afgelopen telkens zelfde antwoordsleutel 107 Holden – ADL – IADL niet zomaar bijeen te voegen ook niet zomaar op te lossen via mapping

108 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt meerdere gegevens ineens bevragen = devaluatie tot papier evolutie bevragen onzin alle dubbels vermijden extreem belangrijk – zo niet devaluatie tot papier – lijkt eenvoudig maar dit is schijn: dit is een zeer grote en zeer complexe opdracht formulering parameters andere gegevens ophalen 108

109 109 Neemt de patiënt bloeddrukverhogende voeding / medicatie? Drop Overmatig alcoholgebruik Oestrogenen Corticosteroïden NSAID’s Overig Digitale parameter bv een parameter in het kader van BD evaluatie één parameter met multi-keuze lijst antwoorden

110 110 Neemt de patiënt bloeddrukverhogende voeding / medicatie? DropOf drop in andere delen van het dossier ook bevraagd wordt is mij niet duidelijk. Zo ja  zie commentaar alcohol Overmatig alcoholgebruik Oestrogenen Corticosteroïden NSAID’s Overig Digitale parameter parameter in het kader van BD evaluatie

111 111 Neemt de patiënt bloeddrukverhogende voeding / medicatie? Drop Overmatig alcoholgebruik Alcohol wordt ongetwijfeld ook in andere evaluaties gebruikt. Dus zal hier dubbel bevragen en registreren essentieel zijn! Bij gebruik van unieke parameters kan men deze parameter Hier bevragen en dus ook ingevoerd op andere plaatsen ofwel Op andere plaats ingevoerd en dus ook hier beschikbaar Oestrogenen Corticosteroïden NSAID’s Overig Digitale parameter parameter in het kader van BD evaluatie

112 112 Neemt de patiënt bloeddrukverhogende voeding / medicatie? Drop Overmatig alcoholgebruik OestrogenenStaan natuurlijk als medicaties geregistreerd Bij goed gestructureerd dossier kan men deze gegevens hier ophalen; zo niet dubbel bevragen en dubbel registreren. Het is zelfs mogelijk “geen” automatisch in te voeren wat extra aandacht trekt op dit gegeven (vooral erg boeiend element bij echte integratie van allerhande aanbevelingen tot in de kern van het dossier) Corticosteroïden NSAID’s Overig Digitale parameter parameter in het kader van BD evaluatie

113 113 Neemt de patiënt bloeddrukverhogende voeding / medicatie? Drop Overmatig alcoholgebruik Oestrogenen CorticosteroïdenIn heel wat vragen heeft men “overig” nodig + verder in te vullen als vrije tekst: essentieel maar zo weinig mogelijk te gebruiken, want alleen te interpreteren door een persoon! In de context hier is de doelstelling mij niet duidelijk: ofwel zijn dit bekende gegevens en dus te bevragen zoals de andere ofwel zijn ze niet bekend maar dan zal dit geen bijdrage leveren, niet aan de zorg en niet aan de wetenschap. NSAID’s Overig Digitale parameter parameter in het kader van BD evaluatie

114 114 Neemt de patiënt bloeddrukverhogende voeding / medicatie? Drop Overmatig alcoholgebruik Oestrogenen Corticosteroïden NSAID’s Overig Digitale parameter parameter in het kader van BD evaluatie eigenlijk is dit niet één parameter (zoals op papier misschien wel zinnig is) maar zijn dit een reeks parameters die op scherm wel zinnig als een geheel bij elkaar geplaatst kunnen worden dit biedt veel meer mogelijkheden

115 Papieren parameter wordt nooit meer dan één maal gebruikt kan meerdere gegevens ineens bevragen evolutie bevragen dubbele registratie vermijden? auteur toevoegen – op het formulier staat wie het ingevuld heeft – zou verpleegster, kinesist, … kunnen zijn – maar kan ook patiënt zijn! – document toe te voegen aan dossier – theoretisch ook echt te integreren 115 bij I nstrumentele A ctiviteit D agelijks L even gaat men een stukje in die richting: IADLp = wat doet de patiënt? IADLc = wat zou de patiënt kunnen volgens hulpverlener?

116 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt meerdere gegevens bevragen ineens = devaluatie tot papier evolutie bevragen onzin alle dubbels vermijden extreem belangrijk auteur toevoegen – elke andere hulpverlener maar ook patiënt – voor sommige gegevens kan dit zeer boeiend zijn hoe subjectiever het gegeven hoe belangrijker – automatisch samenvoegen in één tabel inclusief auteur erg boeiend in evaluatie en bespreking waar is evaluatie gelijklopend? waar verschillend? 116

117 Patiënt – parameters als voorbeeld: deze gegevens werden eigenlijk door een patiënt verzameld – hier auteur niet zichtbaar – zou extra boeiend zijn indien evaluatie door hulpverlener op zelfde scherm 117

118 Digitale parameter wordt in verschillende contexten gebruikt meerdere gegevens ineens bevragen = devaluatie tot papier evolutie bevragen onzin alle dubbels vermijden extreem belangrijk kritisch de inhoud van de parameters beoordelen – enkele voorbeelden 118

119 Inhoudelijke problemen 1 119

120 Inhoudelijke problemen hoe oplossen als “EN” niet klopt? OPLOSSING: maak er 2 parameters van verblijfplaats voor opname? is dit de gebruikelijke verblijfplaats?

121 Inhoudelijke problemen 2bis 121 ook hier meerdere “vragen” in één! dus als ik in de zorg criteria wens waarom iemand naar WZC of RVT of RVT-bed gaat is dit onbruikbaar geen eenvoudige oplossing  aantal mogelijke keuzes erg belangrijk i.f.v. gebruiksvriendelijkheid MOGELIJK COMPROMIS: men kan natuurlijk een parameter maken met lange lijst antwoorden maar enkel deze keuzes op scherm zetten die bij deze patiënt “zinnig” zijn (bv WZC / RVT / RVT-bed lijkt mij geen zinnige keuze bij kinderen)  creëert geen probleem bij communicatie van gegevens  en een mogelijke oplossing bij gebruik binnen een EMD

122 Inhoudelijke problemen 2 tris 122  uit interRAI acute care

123 Inhoudelijke problemen 2 tris geen probleem – niet alle antwoorden overgenomen indien hier niet relevant hoeft het antwoord niet beschikbaar te zijn. – volgorde niet de zelfde 123

124 Inhoudelijke problemen 2 tris wel groot probleem (in digitale omgeving!) – niet alle antwoorden congruent 124 Algemeen  acuut 1=1 4 – 5=2 6=3 7=4 10=5 12=6 9=7 11=8 16=9 14 – 15 – 17=10 2 – 3 – 8 – 13=--- dit is geen probleem  niet alle antwoorden moeten in “acuut” beschikbaar zijn dit is groot probleem  de uitwisselbaarheid van de gegevens: loopt mank zelfs binnen één dossier! dus onzin tussen reeks dossiersystemen!

125 Inhoudelijke problemen 2quater 125 vergelijk deze parameterantwoorden

126 Inhoudelijke problemen 2quater “overleden” wordt ongetwijfeld elders in dossier geregistreerd dus hier dubbel is strikt gezien ook geen “ontslagen naar” dus ‘foute keuze’ (misschien wel nog te verdedigen op papier) door tussenvoegen van dit antwoord zijn beide parameters niet meer de zelfde en kunnen dus niet zomaar in één tabel gezet worden  evolutie volgen ± onmogelijk! (ongetwijfeld kan de programmeur in elk EMD dit geval per geval per geval per … oplossen, maar als deze bij elk vergelijkbaar probleem moet tussen komen is dit puur theorie) 126

127 Inhoudelijke problemen 3 zeer belangrijk probleem: want dit moet ik in de zorg onmiddellijk hebben elke seconde is belangrijk tijdsverlies dus D o N ot R esuscitate ??? 127 hier enkel ‘dat het bestaat’ dus geen info over inhoud opsomming van reeks gegevens die allemaal hun eigen belang hebben maar dubbels veroorzaken met andere gegevens

128 Van papier naar digitaal 128 in digitaal systeem is dit overbodig in digitaal systeem kan dit wel bij de andere vraag gevoegd worden en toch selectief beschikbaar gesteld worden volgens hulpverlener

129 Inhoudelijke problemen dit zijn een reeks gegevens die de continuïteit van het dossier zelfs binnen één praktijk of binnen één zorgtraject of binnen één kliniek in het gedrang brengen 129

130 Inhoudelijke problemen dit zijn een reeks gegevens die de continuïteit van het dossier zelfs binnen één praktijk of binnen één zorgtraject of binnen één kliniek in het gedrang brengen dit is bij uitwisselen van gegevens nog veel manifester: een dossier moet – in eerste instantie gegevens van de patiënt verzamelen 130

131 Inhoudelijke problemen dit zijn een reeks gegevens die de continuïteit van het dossier zelfs binnen één praktijk of binnen één zorgtraject of binnen één kliniek in het gedrang brengen dit is bij uitwisselen van gegevens nog veel manifester: een dossier moet – in eerste instantie gegevens van de patiënt verzamelen – zodat deze in het werkinstrument (van de arts, de verpleegster, de urgentiedienst, de operatiezaal, …, de patiënt) kunnen geïntegreerd worden privacy moet scherper geregeld worden: info voor arts ≠ info verpleegster ≠ info voor urgentiedienst ≠ …. ≠ info voor de patiënt 131

132 Inhoudelijke problemen dit zijn een reeks gegevens die de continuïteit van het dossier zelfs binnen één praktijk of binnen één zorgtraject of binnen één kliniek in het gedrang brengen dit is bij uitwisselen van gegevens nog veel manifester: een dossier moet – in eerste instantie gegevens van de patiënt verzamelen – zodat deze in het werkinstrument (van de arts, de verpleegster, de urgentiedienst, de operatiezaal, … de patiënt) kunnen geïntegreerd worden – daar hun ondersteunende rol kunnen spelen en dit is afhankelijk van de actuele hulpverlener en dus mag (sorry: mag moet) in elk “deeldossier” verschillend zijn 132

133 Inhoudelijke problemen dit zijn een reeks gegevens die de continuïteit van het dossier zelfs binnen één praktijk of binnen één zorgtraject of binnen één kliniek in het gedrang brengen dit is bij uitwisselen van gegevens nog veel manifester: een dossier moet – in eerste instantie gegevens van de patiënt verzamelen – zodat deze in het werkinstrument (van de arts, de verpleegster, de urgentiedienst, de operatiezaal, …, de patiënt) kunnen geïntegreerd worden – daar hun ondersteunende rol kunnen spelen – en terug beschikbaar kunnen gesteld worden voor iedereen die er recht op heeft privacy moet scherper geregeld worden 133

134 Inhoudelijke problemen voorbeelden hier vooral uit ± administratieve wereld maar natuurlijk minstens even belangrijk bij medische gegevens als men hier geen keuzes maakt, gestuurd door administratieve en medische ondersteuning tijdens het patiënt-contact, ondermijnt men alle inhoudelijke toekomst van het EMD en degradeert men het naar een digitaal papieren dossier! 134

135 C ODES EN CLASSIFICATIES 135

136 Codes en classificaties wellicht verbaast het u dat deze woorden ± nog niet gevallen zijn Codes en classificaties horen niet thuis in het dossier! dit zijn geen werkinstrumenten van de hulpverlener 136

137 Codes en classificaties wellicht verbaast het u dat deze woorden ± nog niet gevallen zijn Codes en classificaties horen niet thuis in het dossier! dit zijn geen werkinstrumenten van de hulpverlener of liever horen niet op het scherm maar zijn essentieel als werkinstrument van de computer koppeling tussen beide: trefwoorden (worden begrepen door hulpverlener) en codes (worden “begrepen” door computer) 137

138 Codes en classificaties herinnert u zich nog: vergeet het nu niet bij overleg elke minuut opnieuw “codes en classificaties” 138

139 139


Download ppt "Z IN GEBRUIK TREFWOORDEN prof. em. dr. J. Van Damme."

Verwante presentaties


Ads door Google