De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Cost accounting © De Boeck nv Cost accounting PowerPointpresentatie Filip Roodhooft.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Cost accounting © De Boeck nv Cost accounting PowerPointpresentatie Filip Roodhooft."— Transcript van de presentatie:

1 Cost accounting © De Boeck nv Cost accounting PowerPointpresentatie Filip Roodhooft

2 Cost accounting © De Boeck nv 2 Cost accounting H 1. Inleiding H 2. Kostenbegrippen en kostprijscomponenten H 3. Break-even analyse H 4. Kostprijsberekening bij stukproductie H 5. Kostprijsberekening bij massaproductie H 6. Activity based costing H 7. Standaardkostencalculatie: kostprijsberekening in functie van het tijdsaspect H 8. Standaardkostencalculatie: verschillenanalyse H 9. Variabele kostprijsberekening H 10. De verwerking van kosten van afgekeurde producten H 11. Dienstverlenende afdelingen en hun kosten H 12. De gemeenschappelijke productieprocessen en hun verwerking

3 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 1 Inleiding

4 Cost accounting © De Boeck nv 4 Rol Cost Accounting Industriële onderneming Handelsonderneming Dienstenonderneming Overheid / Non-profit Accountingsysteem Cost Accounting Informatie Financial Accounting Management Accounting Gegevens voor opstellen Gegevens voor planning van jaarrrekening en controle Externe gebruiker Interne gebruiker

5 Cost accounting © De Boeck nv 5 Uitgangspunt Different costs for different purposes –Voorraadwaardering –KT - beslissingen –Planning –Controle –Strategische beslissingen

6 Cost accounting © De Boeck nv 6 Kostensoort Kostprijssysteem Kostenobject 3 dimensies 1) productieproces stuk; serie; massa 2) tijdsaspect actual costing; normal costing; standard costing 3) integrale  variabele kostprijsberekening specifieke problemen –afgekeurde producten –dienstverlenende afdelingen –gemeenschappelijke productieprocessen

7 Cost accounting © De Boeck nv 7 Gewijzigde omgeving Belang dienstensector Nieuwe productiefilosofieën –JIT –kwaliteit –CIM Concurrentie Ruimere assortimenten Gewijzigde kostenstructuur

8 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 2 Kostenbegrippen en kostprijscomponenten

9 Cost accounting © De Boeck nv 9 A. Kostenclassificaties 1. Soort 2. Toewijsbaarheid 3. Relatie output 4. Tijdsaspect 5. Bestemming

10 Cost accounting © De Boeck nv 10 A1. Soort Materiaal Arbeid Afschrijvingen Diensten en diverse goederen –verzekeringen –elektriciteit –telefoon Rente? Belastingen?

11 Cost accounting © De Boeck nv 11 Materiaalkosten Grondstoffen: direct Hulpstoffen: meestal indirect Kost verbruikte materialen adhv materiaalverstrekkingsbons Voorbeeld beginvoorraad 100 stuks aan 10 Eur = 1000 Eur aankoop 20 stuks aan 11 Eur = 220 Eur verbruik 50 stuks aankoop 30 stuks aan 12 Eur = 360 Eur verbruik 70 stuks dus: 150 stuks verbruikt  kost? Adhv voorraadwaarderingsmethode - 30 EV

12 Cost accounting © De Boeck nv 12 Voorraadwaarderingsmethoden FIFO periodiek KVG: 1220 EV: 360 permanent idem LIFO periodiek KVG: 1280 EV: 300 permanent KVG: toevallig idem EV: GG periodiek KVG: 1580/150 * 120 = 1264 EV: 1580/150 * 30 = 316 permanent KVG: 1258 EV: 322

13 Cost accounting © De Boeck nv 13 Arbeidskosten Direct Indirect Via jobkaarten Samenstelling RSZ werkgever + brutoloon + andere arbeidskosten = totale arbeidskost met: brutoloon - RSZ werknemer - voorheffing belasting = netto loon

14 Cost accounting © De Boeck nv 14 Afschrijvingen Voorbeeld machine aankoop: restwaarde: 0 levensduur 5 jaar lineair degressief jaar jaar jaar jaar jaar

15 Cost accounting © De Boeck nv 15 A2. Toewijsbaarheid DKKO IKKP VSVS Kostenplaats (KP) = verzameling van indirecte kosten (IK) die met dezelfde verdeelsleutel (VS) naar kostenobjecten (KO) worden toegewezen Directe kosten (DK): administratie nodig Deels eigen beslissing Afhankelijk van kostenobject

16 Cost accounting © De Boeck nv 16 A3. Relatie output VAST: kosten veranderen niet met outputniveau VARIABEL: kosten veranderen met outputniveau VOORBEELD GOH = 2GOH = 3,5 (GOH = graad operationele hefboom)

17 Cost accounting © De Boeck nv 17 A4. Tijdsaspect Actual costing = historische gegevens Standard costing = werken met standaarden Normal costing standard normal actual costingcostingcosting start 1 product einde productieafgewerktproductie

18 Cost accounting © De Boeck nv 18 A5. Bestemming Plaats binnen waardeketen Productkosten vs. periodekosten O&O P&D Productie Distributie Marketing Ondersteunend Pré-productiePost-productie

19 Cost accounting © De Boeck nv 19 B. Voorbeeld 1 Kostensoorten Materiaal –grondstoffen (D) –hulpstoffen (I) Lonen –houtbewerkers (D) –toezichter (I) Afschrijvingen (I) Verwarming en verlichting –electriciteit (I) –stookolie (I) 4.800

20 Cost accounting © De Boeck nv 20 Kostenobjecten Grote tafels:800 –verkocht:650 à 540 Eur –niet verkocht:150 Middelgrote tafels:1.500 –verkocht: à 520 Eur –niet verkocht: 200 Kleine tafels:2.000 –verkocht:1.750 à 500 Eur –niet verkocht:250

21 Cost accounting © De Boeck nv 21 Kosten per eenheid grote tafel / 800 = 465,25 middelgrote tafel / = 423,5 kleine tafel / = 449,75 Extra comptabele kostprijs

22 Cost accounting © De Boeck nv 22 Financiële boekhouding BALANS ActiefPassief VI.Voorr. en BIU A.voorr. 33.GP RESULTATENREKENING KostenOpbrengsten II.Bedrijfskosten I.Bedrijfsopbrengsten A A. Omzet B B. Wijz Voorr C D

23 Cost accounting © De Boeck nv 23 Intracomptabele kostprijs

24 Cost accounting © De Boeck nv 24

25 Cost accounting © De Boeck nv 25

26 Cost accounting © De Boeck nv 26 C. Voorbeeld 2 Kostensoorten Stof badjassen (D) Stof badhanddoeken (D) Etiketten (D) Garen (D) Hoes (D) Directe Arbeid (D) Toezicht (I) Afschrijving machine (I) Afschrijving gebouw (I) Energie (I) Diverse productiekosten (I)

27 Cost accounting © De Boeck nv 27 Kostenobjecten Badjassen Productie Verkoop (50 per stuk) Badhanddoeken Productie Verkoop (20 per stuk)

28 Cost accounting © De Boeck nv 28 Kostprijssysteem Direct materiaal Directe arbeid Kostenplaats snijden verdeelsleutel: verbruikte stof Kostenplaats stikken verdeelsleutel: eigen directe kosten Kostenplaats strijken verdeelsleutel: eigen directe arbeid Kostenplaats verpakken verdeelsleutel: productievolume Hulpkostenplaats gebouw verdeelsleutel: oppervlakte

29 Cost accounting © De Boeck nv 29 Verdeelstaat

30 Cost accounting © De Boeck nv 30 D. Schatten van kostenfuncties Y = a + bX Y = afhankelijke variabele (vb: IK, AK) X = onafhankelijke variabele (vb: MU, aantal stuks) a,b = parameters Y a X Historisch –account classifications1 periode –high-low –visual fitmeerdere periodes –regressie 2) Engineering studies

31 Cost accounting © De Boeck nv 31 Classificatie vastvariabel Directe arbeid Afschrijvingen Materiaal Toezicht inspectie Y = X subjectief slechts 1 periode

32 Cost accounting © De Boeck nv 32 Engineering vastvariabel Directe arbeid100u x 20 Afschrijvingen10u x 170 Materiaal400 Toezicht inspectie Y = X geen inefficiënties uit verleden tijdsintensief

33 Cost accounting © De Boeck nv 33 Kwantitatieve analyse: voorbeeld Maand InstelkostenAantal instellingen januari 19X februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december januari 19X februari maart april mei juni

34 Cost accounting © De Boeck nv 34 Kwantitatieve analyse: vervolg Hoog-laag methode hoogste waarde onafhankelijke variabele laagste waarde onafhankelijke variabele Y = ,79X Regressie = som van de kwadratische afstanden tussen punten en loodrechte projectie van punten op rechte, geminimeerd. Y = ,22X

35 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 3 Break-even analyse

36 Cost accounting © De Boeck nv 36 Break-even analyse Assumpties basismodel 1 product lineaire opbrengsten constante variabele kosten per eenheid constante vaste kosten 1 periode geen voorraden geen knelpunten geen belastingen zekerheid geen inflatie enkel volume is driver

37 Cost accounting © De Boeck nv 37 Break-even analyse TO, TK TO TK Q q* F = vaste kost

38 Cost accounting © De Boeck nv 38 Voorbeeld standaard luxe q (3/4) (1/4) Prijs20 30 Variabele kost14 18 Vaste kost Gevraagd: 1) BE bij deze salesmix 2) BE bij alleen standaard; BE bij alleen luxe 3) BE bij nieuwe salesmix: standaard: 9/10 en luxe: 1/10

39 Cost accounting © De Boeck nv 39 Oplossing voorbeeld Standaard: stuks Luxe: stuks Standaard: stuks Luxe: stuks Standaard: stuks Luxe: stuks

40 Cost accounting © De Boeck nv 40 Toepassing 1 Vroeger Martinezomzet = groothandelvaste kost = kleinhandelresultaat = Nu Martinez kleinhandel omzet  40% vaste kost  resultaat 

41 Cost accounting © De Boeck nv 41 Vervolg toepassing 1 Gevraagd: 1) Hoeveel verandert de BE-omzet? 2) Hoe groot moet de omzet zijn om 10% meer resultaat te behalen als vroeger? Oplossing: Omzetdaling van

42 Cost accounting © De Boeck nv 42 Toepassing 2 Doughnuts Extern aankopen: 0,03 per doughnut Semi-automatische machine: F = 2.500; v = 0,01 Automatische machine: F = 4.500; v = 0,005 Gevraagd: 1) aantal eenheden te produceren voor elke machine opdat kost = externe aankoop 2) optimum voor stuks 3) optimum voor stuks 4) aantal stuks opdat semi-automatisch = automatisch

43 Cost accounting © De Boeck nv 43 Vervolg toepassing 2: oplossing Semi-automatisch: q = Automatisch: q = Kost semi-automatisch = = optimuum Kost automatisch = Kost semi-automatisch = Kost automatisch = = optimuum 4. q =

44 Cost accounting © De Boeck nv 44 Toepassing 3: meerdere drivers Theater: 150 zitplaatsen 80 vertoningen –Gewone klanten p = 20 v = 5 –Klanten vanuit bedrijven P = 20 V = 5 + per bedrijf factuur van 7,5 per vertoning –Vaste kosten:

45 Cost accounting © De Boeck nv 45 Vervolg toepassing 3: gevraagd BE enkel gewone klanten Resultaat klanten vanuit 10 bedrijven en gewone klanten Resultaat klanten vanuit 15 bedrijven en gewone klanten Resultaat klanten vanuit 25 bedrijven en gewone klanten Resultaat klanten vanuit 40 bedrijven en gewone klanten

46 Cost accounting © De Boeck nv 46 Vervolg toepassing 3: oplossing gewone klanten

47 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 4 Kostprijsberekening bij stukproductie

48 Cost accounting © De Boeck nv 48 Stukproductie = kostprijsberekening per individueel stuk

49 Cost accounting © De Boeck nv 49 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

50 Cost accounting © De Boeck nv 50 Systeem 1

51 Cost accounting © De Boeck nv 51 Systeem 2

52 Cost accounting © De Boeck nv 52 Systeem 3

53 Cost accounting © De Boeck nv 53 Vervolg stukproductie Kostprijs o.b.v. 3 mogelijke systemen systeem 1 systeem 2 systeem 3 B B B B B

54 Cost accounting © De Boeck nv 54 Serieproductie Series van diverse producten Kostprijsberekening per serie vb: zie berekening kostenflow

55 Cost accounting © De Boeck nv 55 Voorbeeld serieproductie –Direct materiaal Batch X 50 Batch Y 37,5 –Directe arbeid Batch X 350 Batch Y 675 –Afschrijvingen Machine (P1) Machine (P2) –Electriciteit (P1) 100 (P2)

56 Cost accounting © De Boeck nv 56 Vervolg serieproductie

57 Cost accounting © De Boeck nv 57 Vervolg serieproductie Kostprijs van batch X en Y 1. Verdeelsleutel = aantal directe arbeidsuren Geen onderscheid tussen P1 en P2 X = 414 Y = 739,5 2. Verdeelsleutel P1 = aantal machine-uren Verdeelsleutel P2 = aantal directe arbeidsuren X = 419 Y = 728,3

58 Cost accounting © De Boeck nv 58 Capaciteit: maatstaven Theoretische capaciteit Praktische capaciteit Normale capaciteit Gebudgetteerde capaciteit Actuele capaciteit

59 Cost accounting © De Boeck nv 59 Capaciteit: voorbeeld Machine voor ontwikkeling van foto’s (kost = ) maatstafurenfilm Theoretisch Praktisch Normaal Gebudgetteerd Actueel

60 Cost accounting © De Boeck nv 60 Capaciteit: voorbeeld maatstafkost per uur kost per filmDoorgere- kend Theoretisch Praktisch Normaal Gebudgetteerd Actueel 86,8 104,2 111, ,79 6,94 7,4 8,33 7,

61 Cost accounting © De Boeck nv 61 Capaciteit: beslissingen Cost of resources supplied = Cost of resources used + Cost of unused capacity Voorraadwaardering Korte termijn Lange termijn

62 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 5 Kostprijsberekening bij massaproductie

63 Cost accounting © De Boeck nv 63 Massaproductie = massa identieke producten die in verschillende stappen vervaardigd worden

64 Cost accounting © De Boeck nv 64 Voorbeeld massaproductie Kostensoorten Leder kwaliteit Leder kwaliteit Stikgaren 200 Gas 100 Stookolie Electriciteit Lonen Afschr Afschr

65 Cost accounting © De Boeck nv 65 Vervolg voorbeeld Kostendragers Champion 500 gestart 300 afgewerkt (EV GIB 200) 200 verkocht (EV GP 100) Classic gestart afgewerkt (EV GIB 500) verkocht (EV GP 500)

66 Cost accounting © De Boeck nv 66 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

67 Cost accounting © De Boeck nv 67 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

68 Cost accounting © De Boeck nv 68

69 Cost accounting © De Boeck nv 69 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

70 Cost accounting © De Boeck nv 70 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

71 Cost accounting © De Boeck nv 71

72 Cost accounting © De Boeck nv 72 Equivalente eenheden Tot nu toe Afd. 1Afd. 2 0% 100% Goederen afgewerkt in elk van de afdelingen Hier Afd. 1Afd. 2 0% 100% Goederen onderweg in een afdeling – Prime costs  Materiaal  Transfers vorige afdeling  Inspectie – Conversiekosten

73 Cost accounting © De Boeck nv 73 Voorbeeld 1: geen BV; geen transfers Fysisch BV0 Gestart Afgewerkt EV (40% afgewerkt ) Kosten Materiaal (begin prod.proces) Conversiekosten Mat.EV 0% 40 %

74 Cost accounting © De Boeck nv 74 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

75 Cost accounting © De Boeck nv 75 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

76 Cost accounting © De Boeck nv 76

77 Cost accounting © De Boeck nv 77 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

78 Cost accounting © De Boeck nv 78 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

79 Cost accounting © De Boeck nv 79 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

80 Cost accounting © De Boeck nv 80

81 Cost accounting © De Boeck nv 81 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

82 Cost accounting © De Boeck nv 82 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

83 Cost accounting © De Boeck nv 83 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

84 Cost accounting © De Boeck nv 84 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

85 Cost accounting © De Boeck nv 85 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

86 Cost accounting © De Boeck nv 86 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

87 Cost accounting © De Boeck nv 87

88 Cost accounting © De Boeck nv 88 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

89 Cost accounting © De Boeck nv 89 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

90 Cost accounting © De Boeck nv 90 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

91 Cost accounting © De Boeck nv 91 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

92 Cost accounting © De Boeck nv 92 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

93 Cost accounting © De Boeck nv 93 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

94 Cost accounting © De Boeck nv 94

95 Cost accounting © De Boeck nv 95 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

96 Cost accounting © De Boeck nv 96 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

97 Cost accounting © De Boeck nv 97 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

98 Cost accounting © De Boeck nv 98 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

99 Cost accounting © De Boeck nv 99 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

100 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 6 Activity based costing

101 Cost accounting © De Boeck nv 101 ABC: theoretisch kader DKKO IKKP VSVS DKKO IKACT RDAD Activiteiten = ACT Resource drivers = RD Activity drivers = AD Kostenobjecten = KO

102 Cost accounting © De Boeck nv 102 Probleemsituatie KP blauw A = 0,475 Euro KP blauw B = 0,65 Euro (VS = aantal stuks)

103 Cost accounting © De Boeck nv 103 Voorbeeld 1 Gegevens Andere kosten (IK) Indirecte lonen Afschrijvingen Materiaal en hulpstoffen

104 Cost accounting © De Boeck nv 104 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC Activiteiten Activity driver Ontvangst goederenaankooporders Instellen machineinstellingen Automatische assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

105 Cost accounting © De Boeck nv 105 Het ABC-systeem

106 Cost accounting © De Boeck nv 106 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

107 Cost accounting © De Boeck nv 107 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

108 Cost accounting © De Boeck nv 108

109 Cost accounting © De Boeck nv 109 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

110 Cost accounting © De Boeck nv 110 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

111 Cost accounting © De Boeck nv 111 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

112 Cost accounting © De Boeck nv 112 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

113 Cost accounting © De Boeck nv 113 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

114 Cost accounting © De Boeck nv 114 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

115 Cost accounting © De Boeck nv 115 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

116 Cost accounting © De Boeck nv 116 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

117 Cost accounting © De Boeck nv 117

118 Cost accounting © De Boeck nv 118 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

119 Cost accounting © De Boeck nv 119 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

120 Cost accounting © De Boeck nv 120 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

121 Cost accounting © De Boeck nv 121 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

122 Cost accounting © De Boeck nv 122 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

123 Cost accounting © De Boeck nv 123 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

124 Cost accounting © De Boeck nv 124 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

125 Cost accounting © De Boeck nv 125 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

126 Cost accounting © De Boeck nv 126 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

127 Cost accounting © De Boeck nv 127

128 Cost accounting © De Boeck nv 128 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

129 Cost accounting © De Boeck nv 129 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

130 Cost accounting © De Boeck nv 130 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

131 Cost accounting © De Boeck nv 131 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

132 Cost accounting © De Boeck nv 132 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

133 Cost accounting © De Boeck nv 133 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

134 Cost accounting © De Boeck nv 134 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

135 Cost accounting © De Boeck nv 135 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

136 Cost accounting © De Boeck nv 136

137 Cost accounting © De Boeck nv 137 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

138 Cost accounting © De Boeck nv 138 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

139 Cost accounting © De Boeck nv 139

140 Cost accounting © De Boeck nv 140 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

141 Cost accounting © De Boeck nv 141 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

142 Cost accounting © De Boeck nv 142 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

143 Cost accounting © De Boeck nv 143 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

144 Cost accounting © De Boeck nv 144 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

145 Cost accounting © De Boeck nv 145 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

146 Cost accounting © De Boeck nv 146 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

147 Cost accounting © De Boeck nv 147 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

148 Cost accounting © De Boeck nv 148 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

149 Cost accounting © De Boeck nv 149 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

150 Cost accounting © De Boeck nv 150 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

151 Cost accounting © De Boeck nv 151

152 Cost accounting © De Boeck nv 152 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

153 Cost accounting © De Boeck nv 153 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

154 Cost accounting © De Boeck nv 154 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

155 Cost accounting © De Boeck nv 155 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

156 Cost accounting © De Boeck nv 156 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

157 Cost accounting © De Boeck nv 157 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

158 Cost accounting © De Boeck nv 158 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

159 Cost accounting © De Boeck nv 159 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

160 Cost accounting © De Boeck nv 160 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

161 Cost accounting © De Boeck nv 161 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

162 Cost accounting © De Boeck nv 162 Activiteitenhiërarchie ActiviteitenActivity drivers –Unit level –Batch level –Product level –Facility level –Customer level

163 Cost accounting © De Boeck nv 163 Soorten drivers Transaction drivers –beperkte kost van registratie –houdt geen rekening met onderlinge verschillen Duration drivers –houdt rekening met de duurtijd van de activiteit –grotere meetkost Intensity drivers –goede benadering werkelijkheid –grotere meetkost

164 Cost accounting © De Boeck nv 164 Rate-based activity based costing:

165 Cost accounting © De Boeck nv 165 Time-driven activity based costing: 1. Example Theoretical capacity: 28 employees x 8 hours/day x 22 working days x 3 months = hours = minutes Practical capacity: minutes rule of thumb: 80% to 85% of theoretical capacity more systematic approach Source: Kaplan and Anderson, Harvard Business Review, November 2004

166 Cost accounting © De Boeck nv 166 Time-driven activity based costing: 1. Example

167 Cost accounting © De Boeck nv 167 Time-driven activity based costing: 2. Time equations Example 1: Packaging time = [if special packaging required] [if shipping by air] Example 2: Inside sales order entry process time = 5 + (3 x number of line items) + 15 [if new customer] + 10 [if expedited order]

168 Cost accounting © De Boeck nv 168 Nut ABC

169 Cost accounting © De Boeck nv 169 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

170 Cost accounting © De Boeck nv 170 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

171 Cost accounting © De Boeck nv 171

172 Cost accounting © De Boeck nv 172 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

173 Cost accounting © De Boeck nv 173 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

174 Cost accounting © De Boeck nv 174 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

175 Cost accounting © De Boeck nv 175 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

176 Cost accounting © De Boeck nv 176 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

177 Cost accounting © De Boeck nv 177 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

178 Cost accounting © De Boeck nv 178 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

179 Cost accounting © De Boeck nv 179 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

180 Cost accounting © De Boeck nv 180 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

181 Cost accounting © De Boeck nv 181 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

182 Cost accounting © De Boeck nv 182 Activity based management Activity Based Costing Operational ABM Strategic ABM Doing Things Right Doing the Right Things Performing activities Choosing the activities more efficiently we should perform Activity management Business process reengineering Total quality Performance measurement Product design Product-line and customer mix Supplier relationships Customer relationships Pricing, Order size, Delivery, Packaging Market segmentation Distribution channels Kaplan & Cooper (1997), ‘Cost and Effect’, Harvard Business School Press, p.4

183 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 7 Standaardkostencalculatie: kostprijsberekening in functie van het tijdsaspect

184 Cost accounting © De Boeck nv 184 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

185 Cost accounting © De Boeck nv 185 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

186 Cost accounting © De Boeck nv 186

187 Cost accounting © De Boeck nv 187 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

188 Cost accounting © De Boeck nv 188 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

189 Cost accounting © De Boeck nv 189 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

190 Cost accounting © De Boeck nv 190 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

191 Cost accounting © De Boeck nv 191 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

192 Cost accounting © De Boeck nv 192 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

193 Cost accounting © De Boeck nv 193 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

194 Cost accounting © De Boeck nv 194 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

195 Cost accounting © De Boeck nv 195 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

196 Cost accounting © De Boeck nv 196 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

197 Cost accounting © De Boeck nv 197 Activity based management Activity Based Costing Operational ABM Strategic ABM Doing Things Right Doing the Right Things Performing activities Choosing the activities more efficiently we should perform Activity management Business process reengineering Total quality Performance measurement Product design Product-line and customer mix Supplier relationships Customer relationships Pricing, Order size, Delivery, Packaging Market segmentation Distribution channels Kaplan & Cooper (1997), ‘Cost and Effect’, Harvard Business School Press, p.4

198 Cost accounting © De Boeck nv 198

199 Cost accounting © De Boeck nv 199 Actual / normal / standard costing Actual costing DM = WH * WP DA = WU * WL IK = (WIK/WOB) * WOBP Normal costing DM = WH * WP DA = WU * WL IK = (SIK/SOB) * WOBP Standard costing DM = SH * SP DA = SU * SL IK = (SIK/SOB) * SOBP W = werkelijk S = standaard WH = werkelijke hoeveelheid WP = werkelijke prijs WU = werkelijke uren WL = werkelijk loon WIK = werkelijke indirecte kosten WOB = werkelijke omslagbasis WOBP= werkelijke omslagbasis per eenheid product

200 Cost accounting © De Boeck nv 200 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

201 Cost accounting © De Boeck nv 201 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

202 Cost accounting © De Boeck nv 202

203 Cost accounting © De Boeck nv 203 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

204 Cost accounting © De Boeck nv 204 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

205 Cost accounting © De Boeck nv 205 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

206 Cost accounting © De Boeck nv 206 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

207 Cost accounting © De Boeck nv 207 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

208 Cost accounting © De Boeck nv 208 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

209 Cost accounting © De Boeck nv 209 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

210 Cost accounting © De Boeck nv 210 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

211 Cost accounting © De Boeck nv 211 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

212 Cost accounting © De Boeck nv 212 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

213 Cost accounting © De Boeck nv 213 Activity based management Activity Based Costing Operational ABM Strategic ABM Doing Things Right Doing the Right Things Performing activities Choosing the activities more efficiently we should perform Activity management Business process reengineering Total quality Performance measurement Product design Product-line and customer mix Supplier relationships Customer relationships Pricing, Order size, Delivery, Packaging Market segmentation Distribution channels Kaplan & Cooper (1997), ‘Cost and Effect’, Harvard Business School Press, p.4

214 Cost accounting © De Boeck nv 214

215 Cost accounting © De Boeck nv 215 Voorbeeld Standaardgegevens VS = aantal kg DM Werkelijke gegevens VS = (kg DM)

216 Cost accounting © De Boeck nv 216 Kostprijs onder de drie systemen

217 Cost accounting © De Boeck nv 217 Bepaling en hoogte van standaarden Bepaling Historische gegevens Engineering studies Schattingen Hoogte Optimale standaarden Currently attainable standards

218 Cost accounting © De Boeck nv 218 Doelstellingen Beslissingen Budgetopstelling Controle Motivatie Voorraadwaardering

219 Cost accounting © De Boeck nv 219 Backflush costing Voorraadwaardering Eenvoudigere methode indien beperkte voorraden –Gebaseerd op standaardkostprijs –Geen goederen in bewerking –Terugrekenen vanaf afgewerkt product of kost verkochte goederen

220 Cost accounting © De Boeck nv 220 Backflush costing: voorbeeld Productie: stuks Verkoop: stuks Standaard direct materiaal per stuk: 19 Standaard indirecte kosten per stuk: 12 Aankopen direct materiaal: Totale indirecte kosten:

221 Cost accounting © De Boeck nv 221 Backflush costing: systeem 1 “trigger points”:aankoop materiaal afwerking productie Voorraad direct materiaal: Voorraad afgewerkt product: Kost verkochte goederen: Absorptieverschil:

222 Cost accounting © De Boeck nv 222 Backflush costing: systeem 2 “ trigger points”: aankoop materiaal verkoop afgewerkte producten Voorraad direct materiaal: Voorraad afgewerkt product: / Kost verkochte goederen: Absorptieverschil:

223 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 9 Variabele kostprijsberekening

224 Cost accounting © De Boeck nv 224 Different costs for different purposes Voorraadwaardering Korte termijn beslissingen Lange termijn beslissingen

225 Cost accounting © De Boeck nv 225 Variabele kostprijsberekening

226 Cost accounting © De Boeck nv 226 Integrale kostprijsberekening

227 Cost accounting © De Boeck nv 227 Voorbeeld Gegevens –Fysisch (150 stuks productie en verkoop per jaar) –Kosten en opbrengsten (standaard = werk) verkoopprijs = 5 (per stuk) variabele kost = 3 (per stuk) vaste kost = 150 (per jaar)

228 Cost accounting © De Boeck nv 228 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

229 Cost accounting © De Boeck nv 229 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

230 Cost accounting © De Boeck nv 230

231 Cost accounting © De Boeck nv 231 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

232 Cost accounting © De Boeck nv 232 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

233 Cost accounting © De Boeck nv 233 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

234 Cost accounting © De Boeck nv 234 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

235 Cost accounting © De Boeck nv 235 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

236 Cost accounting © De Boeck nv 236 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

237 Cost accounting © De Boeck nv 237 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

238 Cost accounting © De Boeck nv 238 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

239 Cost accounting © De Boeck nv 239 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

240 Cost accounting © De Boeck nv 240 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

241 Cost accounting © De Boeck nv 241 Activity based management Activity Based Costing Operational ABM Strategic ABM Doing Things Right Doing the Right Things Performing activities Choosing the activities more efficiently we should perform Activity management Business process reengineering Total quality Performance measurement Product design Product-line and customer mix Supplier relationships Customer relationships Pricing, Order size, Delivery, Packaging Market segmentation Distribution channels Kaplan & Cooper (1997), ‘Cost and Effect’, Harvard Business School Press, p.4

242 Cost accounting © De Boeck nv 242

243 Cost accounting © De Boeck nv 243 Voorbeeld Standaardgegevens VS = aantal kg DM Werkelijke gegevens VS = (kg DM)

244 Cost accounting © De Boeck nv 244 Resultaten  Voorraad  Resultaat

245 Cost accounting © De Boeck nv 245 Voordelen Integraal –geen onderschatting voorraad –geen fictieve verliezen –theoretisch beter –beslissingen op lange termijn Variabel –niet verkoopbare voorraad –minder schommelingen resultaat –beslissingen op KT

246 Cost accounting © De Boeck nv 246 Throughput costing: KT beslissingen = supervariabele kostprijs omzet - direct materiaal = throughput contributie - directe arbeid - indirecte kosten = resultaat

247 Cost accounting © De Boeck nv 247 Korte termijn beslissingen: 1 schaarse factor H1H2 prijs DM 2813 DA 1525 I Var. K. 2512,5 m.u. 21 Vaste K VS = aantal machine-uren machine-uren  450 Gevraagd: Wat produceren?

248 Cost accounting © De Boeck nv 248 Oplossing H1: max 225 stuks (contributie = 32) O = K = res = H2: max 450 stuks (contributie = 19,5) O = K = res = 6.525

249 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 10 De verwerking van kosten van afgekeurde producten

250 Cost accounting © De Boeck nv 250 Afgekeurde producten Afd. 1 Afd. 2 0%100%0%100% Goederen afgekeurd door inspectie a) normale verliezen opgeteld bij kostprijs van goedgekeurde producten b) abnormale verliezen als periodekost in de resultatenrekening

251 Cost accounting © De Boeck nv 251 Samenvatting Kost BV GIB kost afgewerkt product Kosten van de periode –transferkosten –materiaalkosten kost eindvoorraad –conversiekosten kost abnormaal afgekeurde goederen FIFO GG

252 Cost accounting © De Boeck nv 252 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

253 Cost accounting © De Boeck nv 253 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

254 Cost accounting © De Boeck nv 254

255 Cost accounting © De Boeck nv 255 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

256 Cost accounting © De Boeck nv 256 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

257 Cost accounting © De Boeck nv 257 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

258 Cost accounting © De Boeck nv 258 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

259 Cost accounting © De Boeck nv 259 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

260 Cost accounting © De Boeck nv 260 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

261 Cost accounting © De Boeck nv 261 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

262 Cost accounting © De Boeck nv 262 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

263 Cost accounting © De Boeck nv 263 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

264 Cost accounting © De Boeck nv 264 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

265 Cost accounting © De Boeck nv 265 Activity based management Activity Based Costing Operational ABM Strategic ABM Doing Things Right Doing the Right Things Performing activities Choosing the activities more efficiently we should perform Activity management Business process reengineering Total quality Performance measurement Product design Product-line and customer mix Supplier relationships Customer relationships Pricing, Order size, Delivery, Packaging Market segmentation Distribution channels Kaplan & Cooper (1997), ‘Cost and Effect’, Harvard Business School Press, p.4

266 Cost accounting © De Boeck nv 266

267 Cost accounting © De Boeck nv 267 Voorbeeld Standaardgegevens VS = aantal kg DM Werkelijke gegevens VS = (kg DM)

268 Cost accounting © De Boeck nv 268 Resultaten  Voorraad  Resultaat

269 Cost accounting © De Boeck nv 269 Voorbeeld 1: geen BV Fysisch BV 0 Gestart Afgewerkt n.a inspectie na 60% a.a. 750 EV (70%) Kosten Mat Conv Mat.InspectieEV 0% 60%70%

270 Cost accounting © De Boeck nv 270 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

271 Cost accounting © De Boeck nv 271 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

272 Cost accounting © De Boeck nv 272

273 Cost accounting © De Boeck nv 273 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

274 Cost accounting © De Boeck nv 274 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

275 Cost accounting © De Boeck nv 275 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

276 Cost accounting © De Boeck nv 276 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

277 Cost accounting © De Boeck nv 277 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

278 Cost accounting © De Boeck nv 278 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

279 Cost accounting © De Boeck nv 279 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

280 Cost accounting © De Boeck nv 280 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

281 Cost accounting © De Boeck nv 281 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

282 Cost accounting © De Boeck nv 282 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

283 Cost accounting © De Boeck nv 283 Activity based management Activity Based Costing Operational ABM Strategic ABM Doing Things Right Doing the Right Things Performing activities Choosing the activities more efficiently we should perform Activity management Business process reengineering Total quality Performance measurement Product design Product-line and customer mix Supplier relationships Customer relationships Pricing, Order size, Delivery, Packaging Market segmentation Distribution channels Kaplan & Cooper (1997), ‘Cost and Effect’, Harvard Business School Press, p.4

284 Cost accounting © De Boeck nv 284

285 Cost accounting © De Boeck nv 285 Voorbeeld Standaardgegevens VS = aantal kg DM Werkelijke gegevens VS = (kg DM)

286 Cost accounting © De Boeck nv 286 Resultaten  Voorraad  Resultaat

287 Cost accounting © De Boeck nv 287 Voorbeeld 1: geen BV Fysisch BV 0 Gestart Afgewerkt n.a inspectie na 60% a.a. 750 EV (70%) Kosten Mat Conv Mat.InspectieEV 0% 60%70%

288 Cost accounting © De Boeck nv 288 Oplossing voorbeeld 1 AP n.a. a.a. EV kost/EE Materiaal Conversie a.a.: n.a.:materiaal: KAP: kost EV: 726 conversie: KAP : kost EV: 581 KAP: kost EV: 8.557

289 Cost accounting © De Boeck nv 289 Voorbeeld stukproductie Kostensoorten Direct materiaal (D) Directe arbeid (D) Stikgaren (I) 50 Afschrijvingen (I) Loon zaakvoerder (I) Verwarming + verlichting (I) 250 Kostendragers stof (m²) arbeidsurenmachine-uren B B B B B Totaal stof: 50 EUR/m² arbeid: 25 EUR/uur

290 Cost accounting © De Boeck nv 290 Vervolg voorbeeld : toewijzing en verdeling kosten d1: materiaalverstrekkingsbon: Eur d2: materiaalverstrekkingsbon: Eur d3: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken champion: Eur d4: tijdskaart arbeid besteed aan snijden en stikken classic: Eur d5: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten champion: Eur d6: tijdskaart arbeid besteed aan vullen en sluiten: classic: Eur d7: materiaalverstrekkingsbon gas aan afdeling II: 100 Eur d8: materiaalverstrekkingsbon stikgaren aan afdeling I: 200 Eur d9: machinekaart afdeling I: Eur d10: machinekaart afdeling II: Eur d11: meterstand in afdeling I: Eur afdeling II: Eur d12: verdeelsleutel = de afdeling-oppervlakte: afdeling I: 100 m² afdeling II: 200 m² d13: verdeelsleutel = het aantal goederen in bewerking dat in de voorbije periode in afdeling I behandeld werd d14: verdeelsleutel = het aantal goederen dat in de voorbije periode in afdeling II bewerkt werd

291 Cost accounting © De Boeck nv 291

292 Cost accounting © De Boeck nv 292 Oplossing voorbeeld 1 AP EV kost/EE Materiaal Conversiekosten KAP = EV =

293 Cost accounting © De Boeck nv 293 Voorbeeld 2: geen BV; transfers Fysisch BV0 Gestart6.000 Afgewerkt5.000 EV1.000 (30% afgewerkt ) Kosten Transfers Materiaal (na 45%) Conversiekosten transfersEVmat. 0%30%45%

294 Cost accounting © De Boeck nv 294 Oplossing voorbeeld 2 AP EVkost/EE Transfers Materiaal / 2 Conversie KAP = EV = 4.800

295 Cost accounting © De Boeck nv 295 Voorbeeld 3: BV Fysisch BV4.000 (40% afgewerkt) - Mat X : Conv. : Gestart Afgewerkt EV3.000 (60% afgewerkt) Kosten MatX (na 30%) MatY (na 90%) Conversie MatX BV EVMatY 30%40%60%90%

296 Cost accounting © De Boeck nv 296 Oplossing voorbeeld 3 Gewogen Gemiddelde AP EV kost/EE MatX ,5 MatY /2 Conv ,5 KAP = EV = FIFO BVAPEV kost/EE MatX / ,48 MatY / 2 Conv ,118 KAP = EV = 8.253

297 Cost accounting © De Boeck nv 297 Verdeling indirecte kosten over activiteiten via resource drivers Verdeling kost activiteiten over kostenobjecten via activity drivers

298 Cost accounting © De Boeck nv 298 Voorbeeld 2 Gegevens Andere kosten (IK) Afschrijvingen: Set-up kosten: Verpakking: Ontvangstkosten:

299 Cost accounting © De Boeck nv 299 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Ontvangstaankooporders Instellingset-ups (loten) Assemblagemachine-uren Verpakkingverkooporders

300 Cost accounting © De Boeck nv 300 Voorbeeld 3 Gegevens Andere kosten (IK) Omstellen: Assemblage: Ondersteuning: Verzending:

301 Cost accounting © De Boeck nv 301 Kostprijs per stuk a) Traditioneel systeem b) ABC ActiviteitenCost driver Omstellenloten Assemblagemachine-uren Ondersteuning% Verzendingverzendingen

302 Cost accounting © De Boeck nv 302 Activity based management Activity Based Costing Operational ABM Strategic ABM Doing Things Right Doing the Right Things Performing activities Choosing the activities more efficiently we should perform Activity management Business process reengineering Total quality Performance measurement Product design Product-line and customer mix Supplier relationships Customer relationships Pricing, Order size, Delivery, Packaging Market segmentation Distribution channels Kaplan & Cooper (1997), ‘Cost and Effect’, Harvard Business School Press, p.4

303 Cost accounting © De Boeck nv 303

304 Cost accounting © De Boeck nv 304 Voorbeeld Standaardgegevens VS = aantal kg DM Werkelijke gegevens VS = (kg DM)

305 Cost accounting © De Boeck nv 305 Resultaten  Voorraad  Resultaat

306 Cost accounting © De Boeck nv 306 Voorbeeld 1: geen BV Fysisch BV 0 Gestart Afgewerkt n.a inspectie na 60% a.a. 750 EV (70%) Kosten Mat Conv Mat.InspectieEV 0% 60%70%

307 Cost accounting © De Boeck nv 307 Oplossing voorbeeld 1 AP n.a. a.a. EV kost/EE Materiaal Conversie a.a.: n.a.:materiaal: KAP: kost EV: 726 conversie: KAP : kost EV: 581 KAP: kost EV: 8.557

308 Cost accounting © De Boeck nv 308 Voorbeeld 2: BV; FIFO Fysisch BV (30%) Gestart Afgewerkt n.a inspectie na 20% EV (40%) Kosten BV Materiaal (na 70% toegevoegd) Conversie InspectieBVEVMat 20%30%40%70%

309 Cost accounting © De Boeck nv 309 Oplossing voorbeeld 2 BV AP n.a. EV kost/EE Materiaal / / 4 Conversie n.a.: materiaal: 0 conversie: KAP: kost EV: 857 KAP: kost EV: 6.857

310 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 11 Dienstverlenende afdelingen en hun kosten

311 Cost accounting © De Boeck nv 311 Dienstverlenende afdelingen DKKO IKKP VSVS Productie-afdelingen Dienstverlenende afdelingen Kostenallocatie Planning en controle Beslissing tot uitbesteding

312 Cost accounting © De Boeck nv 312 Kostenallocatie Geen onderlinge dienstverlening keuze drivers Onderlinge dienstverlening directe methode getrapte methode reciproke methode

313 Cost accounting © De Boeck nv 313 Geen onderlinge dienstverlening Dienstverlenende afdelingen personeelsafdeling: onderhoud: (uitbesteed) Andere afdelingen labo productie verkoop

314 Cost accounting © De Boeck nv 314 Oplossing voorbeeld 2 BV AP n.a. EV kost/EE Materiaal / / 4 Conversie n.a.: materiaal: 0 conversie: KAP: kost EV: 857 KAP: kost EV: 6.857

315 Cost accounting © De Boeck nv 315 Geen onderlinge dienstverlening Systeem 1 - personeelsafdeling: aantal werknemers - onderhoud: oppervlakte Systeem 2 - personeelsafdeling: 40% aantal werknemers 60% aanwervingen - onderhoud: onderhoudsuren laboproductieverkoop Aantal werknemers Oppervlakte Aanwervingen Onderhoudsuren

316 Cost accounting © De Boeck nv 316 Geen onderlinge dienstverlening laboproductieverkoop Personeelsafdeling Onderhoud laboproductieverkoop Personeelsafdeling 40% 60% Onderhoud

317 Cost accounting © De Boeck nv 317 Onderlinge dienstverlening: voorbeeld Dienstverlenende afdelingen –A: restaurant VS = aantal verstrekte maaltijden –B: computer VS = CPU-tijd –C: onderhoud VS = aantal werkuren Productie-afdelingen –P: –Q:

318 Cost accounting © De Boeck nv 318 Oplossing voorbeeld Direct Getrapt Reciproke

319 Cost accounting © De Boeck nv 319 Planning en controle Standaardkost –Planning capaciteit in de toekomst –Controle vraag naar diensten sturen

320 Cost accounting © De Boeck nv 320 Planning en controle: voorbeeld Informatica-afdeling (CPU-tijd) kost: EUR per periode 5 afnemende afdelingen –Werkelijk –Standaard uur per periode Periode 1Periode 2 Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Afdeling 4 Afdeling uur / 500 uur

321 Cost accounting © De Boeck nv 321 Planning en controle: voorbeeld Periode 1Periode 2 Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Afdeling 4 Afdeling Periode 1Periode 2 Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Afdeling 4 Afdeling Werkelijk Standaard

322 Cost accounting © De Boeck nv 322 Besluitvorming Uitbesteden (outsourcen) –Kostenvergelijking –Andere factoren strategisch juridisch fiscaal ethisch

323 Cost accounting © De Boeck nv 323 Besluitvorming: voorbeeld Kosten A Kosten B: vast variabel Kosten C: vast variabel Vraag: A uitbesteden (bedrijfsrestaurant) geleverd aan A B C P A van B C 10% 40% 30% 90% 60% 70%

324 Cost accounting © De Boeck nv 324 Besluitvorming: voorbeeld Kostenbesparingen A B C Minder diensten nodig 98,8 % nodig

325 Cost accounting © De Boeck nv Hoofdstuk 12 De gemeenschappelijke productieprocessen en hun verwerking

326 Cost accounting © De Boeck nv 326 Oplossing voorbeeld 2 BV AP n.a. EV kost/EE Materiaal / / 4 Conversie n.a.: materiaal: 0 conversie: KAP: kost EV: 857 KAP: kost EV: 6.857

327 Cost accounting © De Boeck nv 327 Geen onderlinge dienstverlening Systeem 1 - personeelsafdeling: aantal werknemers - onderhoud: oppervlakte Systeem 2 - personeelsafdeling: 40% aantal werknemers 60% aanwervingen - onderhoud: onderhoudsuren laboproductieverkoop Aantal werknemers Oppervlakte Aanwervingen Onderhoudsuren

328 Cost accounting © De Boeck nv 328 Gemeenschappelijke processen Product A Gemeenschappelijke kosten Product B split-off point Methodes: joint products hoofd- en bijproducten kosten van afval Beslissingen Waarom toewijzen? Afzonderlijke K

329 Cost accounting © De Boeck nv 329 Oplossing voorbeeld 2 BV AP n.a. EV kost/EE Materiaal / / 4 Conversie n.a.: materiaal: 0 conversie: KAP: kost EV: 857 KAP: kost EV: 6.857

330 Cost accounting © De Boeck nv 330 Geen onderlinge dienstverlening Systeem 1 - personeelsafdeling: aantal werknemers - onderhoud: oppervlakte Systeem 2 - personeelsafdeling: 40% aantal werknemers 60% aanwervingen - onderhoud: onderhoudsuren laboproductieverkoop Aantal werknemers Oppervlakte Aanwervingen Onderhoudsuren

331 Cost accounting © De Boeck nv 331 Gemeenschappelijke processen Product A Gemeenschappelijke kosten Product B split-off point Methodes: joint products hoofd- en bijproducten kosten van afval Beslissingen Waarom toewijzen? Afzonderlijke K

332 Cost accounting © De Boeck nv Methodes: Joint products Gemeenschappelijke kosten Direct materiaal: Indirecte kosten: YIPZIP Verkoopwaarde split-off verkoopwaarde afgewerkt Afzonderlijke kost Fysische maatstaf kg kg

333 Cost accounting © De Boeck nv Methodes: Joint products 1. Verkoopwaarde Yip Zip Fysische maatstaf Yip Zip Netto verkoopwaarde Yip Zip Constante marge Yip Zip45.457

334 Cost accounting © De Boeck nv Methodes: Hoofd- en bijproducten Gemeenschappelijke kosten HPBP Stuks Prijs/stuk 50 2 Afzonderlijke kost 0 0 Verkoop jaar jaar

335 Cost accounting © De Boeck nv Methodes: Hoofd- en bijproducten Vermindering totale productiekosten Kvg (1) = Kvg (2) = Vermindering KVG Kvg (1) = Kvg (2) = Opbrengst Kvg (1) = Kvg (2) =

336 Cost accounting © De Boeck nv Methodes: Kosten van afval = afval grondstoffen halfafgewerkte producten Scrap = verkoopbaar kostprijs producten is lager Waste = onverkoopbaar kostprijs producten is hoger

337 Cost accounting © De Boeck nv Besluitvorming S.C.: A J.C.: fysische B maatstafS.C.: A: kg prijs splitt-off60 prijs verder werken68 B: kg prijs splitt-off50 prijs verder werken53

338 Cost accounting © De Boeck nv Waarom toewijzen? Voorraadwaardering Winstgevendheid klanten Relatie overheid Relatie verzekeringsbedrijven Prijsafspraken met externen joint-ventures telecommunicatie...


Download ppt "Cost accounting © De Boeck nv Cost accounting PowerPointpresentatie Filip Roodhooft."

Verwante presentaties


Ads door Google