De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Naar indicatoren voor regionale samenhang. De bijdrage van landschaps- en cultuurgeschiedenis Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Naar indicatoren voor regionale samenhang. De bijdrage van landschaps- en cultuurgeschiedenis Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld."— Transcript van de presentatie:

1 Naar indicatoren voor regionale samenhang. De bijdrage van landschaps- en cultuurgeschiedenis Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld

2 Inhoud Indicatoren regionale samenhang 25 juni ‘Brabant Eén’ of ‘los zand’? Volkskarakters? Landschap Economie Religie Taal en dialect Conclusies: Van identiteit naar identificatie Geen finalisme Kaders voor identificatie De kracht van de steden

3 Brabant Eén ( ) Indicatoren regionale samenhang 25 juni 20143

4 Of toch ‘los zand’? Indicatoren regionale samenhang 25 juni 20144

5 Staats-Brabant ( ) Indicatoren regionale samenhang 25 juni Charles de Mooij: ‘Staats-Brabant hing als los zand aan elkaar.’

6 Vraagstelling Indicatoren regionale samenhang 25 juni Zijn er cultuur- en landschapshistorische indicatoren die tot op de dag van vandaag van invloed zijn op de samenhang in en relaties tussen bepaalde gebieden? Zo ja, kunnen die een rol spelen in de samenwerking tussen gemeenten? Zijn er overeenkomsten met de bevindingen van Pieter Tordoir?

7 Brabantse volkskarakters? Indicatoren regionale samenhang 25 juni 20147

8 1. Landschappelijke indicatoren Indicatoren regionale samenhang 25 juni Bodem: zand (80 %), zeeklei (13 %), rivierklei (7 %) Hoogteligging: van plus 40 m. tot 0 m. NAP Nat-droog bepalen mate en omvang van Ontginningen, landgebruik en bewoningsdichtheid (steden) Handel en vervoer: land- en waterwegen Grote rivieren, Peel, heidegebieden, Scheldedelta als duidelijke grenzen in noorden, oosten, zuiden en westen

9 1.1. De bodem van Brabant Indicatoren regionale samenhang 25 juni 20149

10 1.2. Van laag tot hoog Indicatoren regionale samenhang 25 juni

11 1.3. Over water en land Indicatoren regionale samenhang 25 juni

12 1.4. Bewoningsdichtheid Indicatoren regionale samenhang 25 juni

13 1.5. Cultuurlandschappen Indicatoren regionale samenhang 25 juni

14 2. Economische indicatoren Indicatoren regionale samenhang 25 juni Landbouw: bepaald door natuurlijke omstandigheden Industrie: sloot en sluit daarbij aan Padafhankelijkheid: in het verleden gemaakte keuzes versterken zich mettertijd en beperken de keuzes in het heden Leidt tot regionale specialisatie en differentiatie

15 2.1. Verschillende agrarische regio’s (1881) Indicatoren regionale samenhang 25 juni

16 2.2. Regionale differentiatie in de industrie, 1950 Indicatoren regionale samenhang 25 juni

17 2.3. Regionale differentiatie in de economie, 2000 Indicatoren regionale samenhang 25 juni

18 3. Politiek-institutionele indicatoren Indicatoren regionale samenhang 25 juni Noord-Brabant kwam in huidige vorm pas in 1815 tot stand Noord-Brabant voor 1796 verdeeld in verschillende bestuurlijke territoria, die voor elkaar ‘buitenland’ waren Verschillende grotere en kleinere territoria met eigen bestuur, rechtspraak en soms religie ‘Hollands-Brabant’ Nota bene: niet-Staatse gebieden (Megen c.a., Ravenstein c.a., Boxmeer c.a., Gemert, Oeffelt, Bokhoven, Luyksgestel)

19 3.1. Staats-Brabant, Indicatoren regionale samenhang 25 juni

20 3.2. Ook hertogdom Brabant voor 1648 geen eenheid Indicatoren regionale samenhang 25 juni

21 4. Religieuze indicatoren Indicatoren regionale samenhang 25 juni Noord-Brabant: na 1559 twee bisdommen Vanaf de zestiende eeuw ook twee confessies Ravenstein c.a. en Land van Cuijk bij andere bisdommen Grens door Midden-Brabant

22 4.1. Bisdom ’s-Hertogenbosch en Antwerpen/Breda Indicatoren regionale samenhang 25 juni

23 4.2. Twee geloven op één kussen Indicatoren regionale samenhang 25 juni

24 5. Sociolinguïstische indicatoren Indicatoren regionale samenhang 25 juni isoglossenkaart van Toon Weijnen politiek- en religieus-institutionele grenzen kunnen uitgroeien tot cultuurgrenzen politieke grenzen van voor 1796 zijn terug te vinden in dialectgrenzen in taalverschillen weerspiegelen zich geografische, historische, politieke, economische, religieuze en volksculturele scheidslijnen verschillen in taal en dialect, voor de meeste mensen toch een essentieel element van hun culturele identiteit, volgen politiek- institutionele grenzen Dikke en dunne grenzen

25 5.1. “Het Brabants dialect” Indicatoren regionale samenhang 25 juni

26 Conclusies Indicatoren regionale samenhang 25 juni

27 1. Van identiteit naar identificatie Indicatoren regionale samenhang 25 juni Culturele identiteiten gaan niet vooraf aan politieke en bestuurlijke indelingen maar volgen deze Identiteit is de resultante van een voortdurend proces van identificatie met de plek waar mensen wonen en werken en met de mensen om hen heen Mensen fungeren binnen sociale, economische en bestuurlijke netwerken Hebben een historisch bepaalde geografische dimensie maar zijn niet statisch Verschillen zijn vooral gevoelsmatig Freud: der Narziβmus der kleinen Differenzen

28 2. Geen finalisme Indicatoren regionale samenhang 25 juni De hier beschreven cultuur- en landschapshistorische indicatoren determineren toekomstige ruimtelijke, economische en bestuurlijke beslissingen niet Lokale en regionale identiteiten beroepen zich vaak ten onrechte op als onveranderlijk en oeroud waargenomen karakteristieken van dorp, stad en streek De toekomst wordt niet gedicteerd door het verleden Ruinte voor agency: de capaciteit en vrijheid van individuen en groepen om te handelen en door hun keuzes de loop van de geschiedenis te bepalen

29 3. Kaders voor identificatie Indicatoren regionale samenhang 25 juni Maar fysieke en sociale ruimtes doen er wel toe Netwerken en regio’s waarin mensen tot samenwerking komen hebben een herkenbare schaal en atmosfeer En bieden door landschap, economische structuur, bestuurlijke instituties, religie en taal handvatten tot identificatie Anssi Paasi: een regio heeft A.Een sociale dimensie B.Een politieke dimensie C.Een culturele dimensie D.Een cognitieve dimensie Vereist dus: netwerken; bestuur; symbolen; identificatie

30 4. De kracht van de steden Indicatoren regionale samenhang 25 juni Bij alle genoemde indicatoren vormen de steden een innovatieve en sturende kracht Van ontginning, industrialisatie, politieke en religieuze instituties, cultuur en zelfs taal Ontwikkeling vanuit de Late Middeleeuwen: Brabant meest verstedelijkte gewest van de Nederlanden Eerste gewest in Europa waar macht gedeeld werd door vorst, adel én steden (1312)

31 Brabant rond 1500: land van steden Indicatoren regionale samenhang 25 juni

32 De stad als motor Indicatoren regionale samenhang 25 juni Een sterke historische lijn: de stad als motor van economische, bestuurlijke, culturele en sociale integratie Noord-Brabant zal in de toekomst bestaan uit onderling verbonden stedelijke regio's of het zal niet bestaan

33 Dankuwel voor uw aandacht Indicatoren regionale samenhang 25 juni Arnoud-Jan Bijsterveld Hoogleraar Cultuur in Brabant aan Tilburg University

34 W Indicatoren regionale samenhang 25 juni A

35 W Indicatoren regionale samenhang 25 juni A


Download ppt "Naar indicatoren voor regionale samenhang. De bijdrage van landschaps- en cultuurgeschiedenis Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld."

Verwante presentaties


Ads door Google