De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

SENSORISCHE CODERING BLOK 112 - THK Dr. J.A.M. van Gisbergen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "SENSORISCHE CODERING BLOK 112 - THK Dr. J.A.M. van Gisbergen."— Transcript van de presentatie:

1 SENSORISCHE CODERING BLOK THK Dr. J.A.M. van Gisbergen

2 OVERZICHT typen receptoren algemene principes van codering aard stimulus sterkte stimulus perceptie wetten van Weber en Fechner somatosensorisch systeem tast proprioceptie temperatuur pijn chemische zintuigen reuk smaak

3 RECEPTOREN FUNCTIE omzetten van diverse energievormen in neurale signalen depolarisatie actiepotentiaal SENSORISCHE MODALITEITEN: mechanoreceptorendruk, kracht, lengte thermoreceptorentemperatuur nociceptorenbeschadiging chemoreceptorenchemisch fotoreceptorenlicht

4 WAT BEPAALT TYPE SENSATIE? het percept, opgeroepen door het activeren van een bepaalde zenuw, wordt bepaald door het deel van de cortex waarmee deze is verbonden drukken op oogzenuw geeft lichtsensatie stroom op auditieve zenuw geeft geluidssensatie

5 CODERING VAN STIMULUSSTERKTE 2. VERSCHIL IN DREMPELS: RECRUTERING 1. FREQUENTIE MODULATIE bij sterkere stimulus neemt de vuurfrequentie toe actiepotentialen worden niet groter

6 PERCEPTIE: TWEE SOORTEN DREMPELS 2. VERSCHILDREMPEL 1. ABSOLUTE DREMPEL Hoe sterk moeten 2 stimuli in intensiteit verschillen om ze net onderscheidbaar te maken? Weber:  I = k.I welke intensiteit is nodig om een stimulus net waarneembaar te maken? drempel is niet scherp bepaald

7 WET VAN WEBER 2. VERKLARING DOOR FECHNER: 1. MAAT VOOR GEVOELIGHEID Fechner kon Weber wet verklaren met 2 aannames: verband neuraal signaal en stimulus sterkte is logarithmisch het verschil in neurale activiteit, nodig om verschil in percept te krijgen, is voor alle stimulus niveaus gelijk  I = k.I k = Weber fractie

8 SOMATOSENSORISCH SYSTEEM

9 FIJNE TAST detectie van vorm en grootte van voorwerpen PROPRIOCEPTIE perceptie van positie en beweging van ledematen NOCICEPTIE detectie van weefselbeschadiging (ervaren als pijn) TEMPERATUURZIN detectie van warmte en koude

10 DERMATOMEN sensorische informatie naar ruggenmerg komt binnen via de dorsale wortel huidgebiedje dat door één dorsale wortel wordt geïnnerveerd heet dermatoom

11 TAST RECEPTOREN IN DE HUID 4 typen tastreceptoren (2 oppervlakkig en 2 diep gelegen, gemyeliniseerd) ongemyeliniseerde vezels met kale eindigingen voor temperatuur en nociceptie

12 HET BEGRIP RECEPTIEF VELD hoe gedefinieerd? het receptor gebiedje, op de huid, op het netvlies waarmee een sensorisch neuron functioneel is verbonden hoe opmeten? meet actiepotentialen met microelectrode en bepaal waar stimulatie van receptoren de neuron activiteit beïnvloedt

13 SPECIALISATIE TAST NEURONEN 4 typen tast neuronen: grote en kleine receptieve velden, samenhangend met diepte in huid (detectie van grove en fijne textuur) langzaam en snel adapterend (specialisatie in lage resp. hoge frequenties)

14 SPATIEEL OPLOSSEND VERMOGEN onderlinge relaties tussen: twee-punts discriminatie drempel perifere receptor dichtheid receptieve veld grootte corticale vergrotingsfactor, vervorming homunculus

15 PROPRIOCEPTIE mechanoreceptoren in spieren en gewrichten: spierspoelen meten spierlengte Golgi peeslichaampjes meten spierkracht gewrichtsreceptoren meten gewrichtshoek perceptie van positie en stand van de ledematen en van het lichaam zonder gebruik te maken van het visuele systeem belangrijk voor spinale reflexen

16 SPIERRECEPTOREN spierspoelen meten spierlengte Golgi peeslichaampjes meten spierkracht

17 TEMPERATUUR SENSATIE twee groepen sensoren: warmte en koude detectoren tegengestelde responsies op koude stimulus sterke adaptatie

18 NOCICEPTOREN 1.pijn wordt gemedieerd door speciale receptoren: nociceptoren 2.nociceptoren reageren niet op taststimuli 3.detecteren weefselbeschadiging

19 TWEE BAANSYSTEMEN 1.spinothalamische baan voor pijn en temperatuur 2.dorsale kolommen systeem voor tast en proprioceptie

20 BROWN-SEQUARD SYNDROOM halfzijdige lesie ruggenmerg: uitval pijn en temperatuurzin contralateraal uitval van tast en proprioceptie ipsilateraal

21 CHEMISCHE ZINTUIGEN reuk smaak

22 OVERZICHT REUKSYSTEEM

23 REUK RECEPTORCELLEN 1.receptormoleculen zijn complexe eiwitten in membraan van de ciliën 2.complexe biochemische cascade leidt tot depolarisatie 3.elke receptorcel bevat slechts één type receptor

24 SPECIFICITEIT RECEPTORCELLEN receptorcellen zijn niet zeer specifiek: elke geurstof activeert meerdere receptorcellen

25 BULBUS OLFACTORIUS 1.identieke receptorcellen op verschillende plaatsen in neusslijmvlies convergeren naar één enkele glomerulus 2.synapteren daar op 2e orde neuron 3.chemotopische kaart: naburige glomeruli verwerken chemisch verwante geurstoffen 4.laterale inhibitie tussen glomeruli verscherpt signaal verschillen

26 PROBLEEM VAN REUKCODERING bbbb elke receptor reageert op meerdere moleculen dus activiteit van individuele receptoren zegt weinig patroon van activiteit van alle receptoren is uniek hoe kunnen de hersenen het patroon van actieve receptoren bepalen? o combinatie codering (geen labeled lines) o cortex heeft neuronen die vuren als bepaalde receptor combinaties actief zijn

27 COMBINATIE DETECTOREN CORTEX coding strategy used by the cortex: ”I am seeing activity in positions 1, 15, and 54 of the olfactory bulb, which corresponds to odorant receptors 1, 15, and 54, so that must be jasmine”

28 COMBINATIE DETECTIE odoranten receptoren bulbus olfactorius coïncidentie neuronen

29 SMAAKSYSTEEM meerdere afferente zenuwen projecteren naar nucleus solitarius in hersenstam via VPM nucleus in thalamus naar corticale gebieden

30 SMAAKRECEPTOREN 5 submodaliteiten van smaak: zuur zout bitter zoet umami (aminozuren, vleessmaak) elke submodaliteit wordt gecodeerd in labeled line code: alle stoffen die de zoetreceptoren activeren smaken zoet bij het tot stand komen van de zoetsmaak spelen andere receptoren géén rol

31 RECEPTOR STRUCTUUR

32 CODERING BITTERSMAAK

33 THE END


Download ppt "SENSORISCHE CODERING BLOK 112 - THK Dr. J.A.M. van Gisbergen."

Verwante presentaties


Ads door Google