De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Hoofdstuk 1 Endogene en exogene processen Paragraaf 11 t/m 13.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Hoofdstuk 1 Endogene en exogene processen Paragraaf 11 t/m 13."— Transcript van de presentatie:

1

2 Hoofdstuk 1 Endogene en exogene processen Paragraaf 11 t/m 13

3 De vorming en afbraak van gebergten (par. 11) De gesteentekringloop (par. 12) Systeem aarde (par. 13)

4 Het uiterlijk van de aardkorst wordt bepaald door vele krachten die er op inwerken… Van binnenuit Van buitenaf Exogene en endogene processen

5 Van buitenaf Het uiterlijk van de aardkorst wordt bepaald door vele krachten die er op inwerken… Van binnenuit Exogene processen Welke worden exogeen genoemd en welke endogeen? Endogene processen Exogene en endogene processen

6 Endogeen: - Aardbevingen - Vulkanisme - Breukvorming - Plooiing van gesteente - Opheffing - Daling Welke van de volgende processen zijn endogeen en welke zijn exogeen? Van binnenuit Van buitenaf Exogeen: - Verwering - Erosie - Sedimentatie - Verwering - Aardbevingen - Sedimentatie - Daling - Vulkanisme - Breukvorming - Plooiing van gesteente - Opheffing - Erosie Exogene en endogene processen

7 Exogene krachten worden aangedreven door… ▼ processen in de atmosfeer ▼ hydrologische kringloop ▼ de zon Exogene processen

8 Endogene processen worden aangedreven door… ▼ beweging in de mantel ▼ platentektoniek ▼ de energie uit de aardkern Endogene processen

9 Hooggebergten met veel reliëf veranderen in middelgebergten en heuvelland met afgeronde vormen. Dit gebeurt dankzij exogene / endogene processen. Dit gebeurt dankzij exogene processen. De afbraak van gebergten

10 Welke processen dragen bij aan de vorming van gebergten? De vorming van gebergten

11 - intrusies - vorming van sedimentlagen - subductie - vulkanisme - plooiing van gesteentelagen - aanvoer van sediment fase 1 fase 2 Welke processen dragen bij aan de vorming van gebergten in fase 1? De vorming van gebergten

12 -aanvoer van sediment -vorming van sedimentlagen fase 1 fase 2 De vorming van gebergten Welke processen dragen bij aan de vorming van gebergten in fase 1?

13 Het breken van de aardkorstplaat waardoor het ene stuk, de oceanische korst, wegduikt onder de continentale korst. Dankzij welk proces gaat fase 1 over in fase 2? fase 1 fase 2 De vorming van gebergten

14 Dankzij de huidige bewegingen en botsingen van aardkorstplaten! Gebergtevorming op dit moment

15 Door de andere ligging van de aardkorstplaten bewogen en botsten de platen anders. De toen gevormde gebergten liggen als volgt… Gebergtevorming in het verleden

16 Door de huidige plaatbewegingen Door plaat- bewegingen in het verleden Jonge gebergten Oude gebergten Fasen van gebergtevorming

17 In de loop van de geologische geschiedenis bewogen de aardkorstplaten om de zoveel jaar in een andere richting. Wat waren hiervan de gevolgen voor de oceaanbodem en het continent? De oceaanbodem werd telkens gerecycled en is nergens ouder dan 200 miljoen jaar. De continenten breidden zich uit door gebergtevorming. De jongste gebergten komen voor bij de actieve randen en de oude gebergten bij passieve randen. De totaal versleten gebergten vormen de kern van de continenten, dit worden de schilden genoemd. De continenten breidden zich uit door gebergtevorming. De jongste gebergten komen voor bij de actieve randen en de oude gebergten bij passieve randen. De totaal versleten gebergten vormen de kern van de continenten, dit worden de schilden genoemd. Platentektoniek, een doorgaande beweging

18 De vorming en afbraak van gebergten (par. 11) De gesteentekringloop (par. 12) Systeem aarde (par. 13)

19

20 Sedimentgesteente Metamorf gesteente Stollingsgesteente Wat zijn de uiterlijke kenmerken van deze drie gesteentegroepen? zandsteengranietmarmer Drie groepen gesteenten

21 -gelaagd -vaak met fossielen -de oorspronkelijke sedimentdeeltjes kunnen zichtbaar zijn -geen gelaagdheid -geen fossielen -vaak zijn mineralen zichtbaar als aparte ‘vlekjes’ ? De uiterlijke kenmerken weerspiegelen de wijze van ontstaan: Sedimentatie Magma ▼ of lava Wegzakken stolt ▼ Samenpersen ? Sedimentgesteente Metamorf gesteente Stollingsgesteente Drie groepen gesteenten

22 Metamorfose betekent ….. Metamorf gesteente ontstaat wanneer sedimentgesteente of stollingsgesteente onder hoge druk en/of temperatuur wordt omgevormd tot een ander gesteente. Metamorfose betekent gedaanteverandering. schist marmersteenkool Metamorf gesteente

23 Wat gebeurt er als klei onder druk wordt gezet? Let op, de druk wordt steeds Groter! Klei SchalieLeisteen Schist Metamorf gesteente: van klei tot schist

24 Wat gebeurt er als schelpen onder druk worden gezet? Let op, de druk wordt steeds groter! Schelpen Kalksteen Marmer Metamorf gesteente: van schelpen tot marmer

25 SedimentgesteenteMetamorf gesteente Als de druk toeneemt PlantenrestenVeen BruinkoolSteenkool Metamorf gesteente: van veen tot steenkool

26 Wat gebeurt met gesteente tijdens subductie? Wat gebeurt met gesteente tijdens subductie? 1 Gesteente wordt de diepte in gesleurd. 2 Twee aardkorstplaten schuiven in tegengestelde richting langs elkaar. Metamorfose vindt vooral plaats in subductiezones, maar waarom?

27 Van sediment, tot sedimentgesteente, tot metamorf gesteente klei schalie leisteen schist Wat gebeurt er met sediment in een subductiezone?

28 Gesteenten ontstaan en verdwijnen… Wat gebeurt er bij elke pijl? Gesteentekringloop

29 Gesteenten ontstaan en verdwijnen… Wat gebeurt er bij elke pijl? Gesteentekringloop Wordt nog verder de diepte ingesleurd, hogere druk en temperatuur Verwering, riviertransport, sedimentatie Wegzakken en samenpersen Wordt meegesleurd de diepte in, steeds grotere druk Gesteente wordt omgesmolten en komt met intrusie omhoog

30 Exogene en endogene processen dragen bij aan de gesteentekringloop. 1 Hydrologische kringloop 2 Subductie 3 Vorming en omhoog komen van magma Exogene en endogene processen dragen bij aan de gesteentekringloop. Exogene en endogene processen dragen bij aan de gesteentekringloop. Gesteentekringloop

31 De vorming en afbraak van gebergten (par. 11) De gesteentekringloop (par. 12) Systeem aarde (par. 13)

32 De aardkorst is niet zomaar de buitenste schil van de aarde… De ‘sferen’ waar de mens direct mee te maken heeft beïnvloeden elkaar over en weer en worden beïnvloed door diepere ‘sferen’. aardkorst Systeem aarde

33 De aarde probeert moet zijn warmte kwijt te raken De aarde wordt verwarmd Een natuurlijke kerncentrale Op welk deelsysteem van de aarde slaan de volgende omschrijvingen? De aarde probeert moet zijn warmte kwijt te raken De aarde wordt verwarmd Een natuurlijke kerncentrale Systeem aarde

34 Er zijn verschillende kringlopen op aarde zoals de waterkringloop en de gesteentekringloop. Deze lijken allemaal ‘doelloos’ in een kringetje te draaien. Maar hoe zit dat met de koolstofkringloop? Systeem aarde

35 CO 2 Steenkool, kalksteen, bruinkool, veen, marmer bestaan allemaal uit chemische verbindingen met koolstof Organisch materiaal In water opgeloste CO 2 Het element koolstof zit in alle ‘sferen’ om ons heen, maar steeds in een andere vorm… De koolstofkringloop

36 fotosynthese Van organisch materiaal, via veen en bruinkool tot steenkool vulkanismeverwering Kalksteen duikt weg in de aardkorst Sedimentatie van kalkskeletjes en schelpen > kalksteen CO 2 wordt opgenomen en afgegeven door de oceaan Bij welk cijfer horen de volgende processen? Welke processen dragen bij aan de koolstofkringloop?

37 fotosynthese Van organisch materiaal, via veen en bruinkool tot steenkool vulkanisme verwering Kalksteen duikt weg in de aardkorst Sedimentatie van kalkskeletjes en schelpen > kalksteen CO 2 wordt opgenomen en afgegeven door de oceaan Welke processen dragen bij aan de koolstofkringloop?

38 ‘So what keeps the planet stable and cool? Trilions of tiny marine organisms that most of us have never heard of capture atmospheric carbon…’ (Bill Bryson) De thermostaat van de aarde

39 0,035% CO 2 >90% CO 2 De concentratie CO 2 in de atmosfeer is in de loop van de geologische geschiedenis sterk gestegen / gedaald. Waar is alle koolstof uit de verdwenen CO 2 gebleven? Conclusie: het broeikaseffect is in de geologische geschiedenis sterk toegenomen / afgenomen. De concentratie CO 2 in de atmosfeer is in de loop van de geologische geschiedenis sterk gedaald. Conclusie: het broeikaseffect is in de geologische geschiedenis sterk afgenomen. Bij de vorming van kalksteen en steenkool zijn grote hoeveelheden koolstof opgeslagen in lithosfeer De thermostaat van de aarde

40 In de afgelopen vier miljard jaar is de zonne-intensiteit met 25% toegenomen en het broeikaseffect is sterk afgenomen. 0,035% CO 2 >90% CO 2 Toename zonne- intensiteit 25% ‘Is dit een toevallige samenloop van omstandigheden?’ De thermostaat van de aarde

41 De koolstofkringloop beïnvloedt de CO 2 -concentratie van de atmosfeer. - Welke processen sturen de koolstofkringloop aan? -verwering en sedimentatie -fotosynthese -platentektoniek en gebergtevorming exogeen► leven► endogeen► De thermostaat van de aarde 0,035% CO 2 >90% CO 2 Toename zonne- intensiteit 25%

42 ‘So what keeps the planet stable and cool? Trilions of tiny marine organisms that most of us have never heard of capture atmospheric carbon…’ (Bill Bryson) Het is alleen de vraag in hoeverre de menselijke invloed op de CO2 concentratie de koolstofkringloop verstoort. De thermostaat van de aarde

43 De koolstofkringloop beinvloedt de CO2-concentratie van de atmosfeer. -Welke processen sturen de koolstofkringloop aan? 0,035% CO2 >90% CO2 -verwering en sedimentatie -fotosynthese -platentektoniek en gebergtevorming exogeen► leven► endogeen► De thermostaat van de aarde

44


Download ppt "Hoofdstuk 1 Endogene en exogene processen Paragraaf 11 t/m 13."

Verwante presentaties


Ads door Google