De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Geef je leven weer kleur! Onderzoeksproject van KU Leuven, Limits vzw en Cédric-Hèle Instituut gefinancierd door de Vlaamse Liga tegen Kanker Anke Luts.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Geef je leven weer kleur! Onderzoeksproject van KU Leuven, Limits vzw en Cédric-Hèle Instituut gefinancierd door de Vlaamse Liga tegen Kanker Anke Luts."— Transcript van de presentatie:

1 Geef je leven weer kleur! Onderzoeksproject van KU Leuven, Limits vzw en Cédric-Hèle Instituut gefinancierd door de Vlaamse Liga tegen Kanker Anke Luts Senior manager en psychologe ISW Limits

2 ISW Limits • Spin-off van de K.U.Leuven en UCL • Psychologen en sociologen • Meer dan 15 jaar expertise • Gespecialiseerd in opsporen van psychosociale factoren: - Welzijnsmetingen binnen organisaties • Gespecialiseerd in het optimaliseren van welzijn: - Aanbieden van doelgerichte, evidence-based opleidingen - E-mental health tools - Interventies en begeleidingen - Psycho-sociale ondersteuning van werknemers - Uitwerken van welzijnsbeleid - Meldpunt ongewenst gedrag • Gespecialiseerd in voeren van wetenschappelijk onderzoek •partners in projecten: Vlaamse en Federale Overheid, IWT, ESF, Trimbos instituut, Vigez, KUL, …)

3 Inhoud • Aanleiding project: – Uitdagingen psychosociale zorg bij kankerpatiënten – E-tools met een veelbelovend potentieel – ‘Kleur je Leven’ • Onderzoeksproject ‘Geef je leven weer kleur!’ • De resultaten • Conclusies en aanbevelingen

4 Aanleiding van het project

5 Probleemstelling • Algemeen: – Maatschappelijk probleem (zie suïcide cijfers) – Taboe – Behandeling is niet altijd – Hulpverlening komt te laat op gang – Meer vrouwen en hoogopgeleiden worden bereikt – Individuele verschillen • Specfiek bij kankerpatiënten – Grote populatie (jaarlijks mensen) – Groeiende populatie (vergrijzing) – Veel voorkomende klachten (25% gemiddeld, 25% hoog niveau) – Moeilijk te diagnosticeren – Te weinig aangepakt

6 Uitdagingen Elke kankerpatiënt de behandeling geven waar hij/zij recht op heeft • Van behandeling naar preventie – Sensibilisatie – Detectie – Betrokkenheid van verschillende actoren • Van zorg naar trapsgewijze zorg: paradigmashift • Belang van empowerment en zelf-management

7 Uitdagingen Stap 0 Diagnostiek Stap 1 Psycho-educatie Zelfhulpcursus Gedeeltelijk herstelVolledig herstelHervalpreventie Stap 2 Praktische hulp Steunend-structurerende begeleiding Kortdurende behandeling Gedeeltelijk herstelVolledig herstelHervalpreventie Stap 3 Cognitieve gedragtherapie Interpersoonlijke therapie Farmacotherapie Gedeeltelijk herstelVolledig herstelHervalpreventie Stap 4 Electroconvulsietherapie Gedeeltelijk herstelVolledig herstelHervalpreventie

8 E-tools met een veelbelovend potentieel

9 Meerwaarde e-tool • Mogelijkheden – Altijd en overal – Zelfstandigheid verhoogt – Laagdrempelig • Doel – Bereiken van nieuwe groepen: ‘structurele hulpverlening’ – Taboe doorbreken – Verhogen van de efficientie (stepped-care) – Verminderen van de kost

10 ‘Kleur je Leven’

11 E-tool ‘Kleur je leven’ •Wat? Online ondersteuning bij het zelfstandig verminderen van depressieve klachten –8 lessen (± 30 min) en 1 terugkomles – Verwerven inzicht en vaardigheden in omgaan met klachten en negatieve gevoelens, o.a.: o Negatieve gedachten doorbreken o Omgaan met piekeren o Beter ontspannen o Plezierige activiteiten plannen en ondernemen o … – A.d.h.v. schriftelijke en mondelinge info, videomateriaal, interactieve oefeningen, stemmingsdagboek, huiswerkopdrachten

12 E-tool ‘Kleur je leven’ •Doel: – Hulp bij matige en lichte klachten – Voorkomen van meer ernstige klachten, depressie – Voorkomen van herval

13 E-tool ‘Kleur je Leven’ • Inhoud? Achterliggende gedragstherapeutische principes – Technieken om beter te ontspannen – Meer plezierige activiteiten ondernemen en plannen – Technieken om piekeren te kunnen verminderen – Constructief denken: het opsporen van gedachten die de stemming verslechteren en deze veranderen in gedachten die de stemming verbeteren – Omgaan met problemen die mogelijk worden ondervonden in contacten met anderen – Assertiever zijn door gedachten en gevoelens te uiten, op te komen voor zichzelf en daarbij rekening te houden met anderen • Doel? Hulp bij milde depressieve klachten: inzicht en tips and trics

14 E-tool ‘Kleur je leven’ • Kenmerken? - In alle anonimiteit en veiligheid - Op eigen tempo o Mogelijkheid tot pauzeren o Hervatten waar je gestopt bent o Aangeraden: 1 les/week - Indien patiënten dat wensen: begeleiding door life coach via mogelijk

15 E-tool ‘Kleur je leven’

16

17

18 • Ontstaan: -Ontwikkeld door ISW Limits in samenwerking met Trimbos Instituut in Nederland -Wetenschappelijk onderbouwd gebaseerd op cognitieve gedragstherapie -Ontwikkeld voor iedereen met milde depressieve klachten - Bewezen werkzaamheid voor een algemeen publiek

19 Effectiviteit ‘Kleur je leven’ • Steun voor de effectiviteit van de cognitief gedragstherapeutische principes waarop KJL gebaseerd is via een meta-analyse (o.a. Cuijpers et al, 2009), • Steun voor de effectiviteit van internetbehandeling voor depressie via recente meta- analyses (Spek et al., 2007 ; Cuijpers et al., 2008). • De Nederlandse Kleur je Leven (KJL) deed drie afzonderlijke gecontroleerde studies: 1)Bij 50-plussers bleek de internetcursus KJL even effectief als de groepsinterventie ‘in de put uit de put’. Ook na 1 jaar follow-up waren nog positieve effecten aanwezig (Spek et al, 2008; Spek et al, 2009) 2)Bij een volwassen steekproef in een RCT wordt aangetoond dat KJL en problem-solving therapie beide effectief waren (Warmerdam et al, 2009) 3)De resultaten van KJL bij mensen met ernstigere klachten zijn niet beter dan een reeks bezoeken bij de huisarts (de Graaf et al, 2009).

20 Effectiviteit ‘Kleur je leven’ effect size= 0.74!! (mpre-mpost/Sdpre) • Effectiviteit

21 Onderzoeksproject ‘Geef je leven weer kleur!’

22 Onderzoeksvragen A.Wat is de effectiviteit/beleving van een online aanbod voor depressieve klachten bij mensen met kanker en hun directe naasten? B.Wat is de meerwaarde van een online aanbod in vergelijking met het bestaande aanbod? C.Wat zijn de profielen van mensen die bereikt worden door dit online aanbod? D.Wat is de rol van de betrokken professionals binnen het online preventief behandelprogramma? Hoe kan deze rol optimaal ingevuld worden?

23 Opzet • Kwantitatief onderzoek -Bij kankerpatiënten: o Aanvankelijk: experimentele groep en controle conditie o Door moeilijkheden rekrutering: enkel experimentele conditie o Experimentele conditie: mogelijkheid tot volgen ‘Kleur je Leven’ en vragenlijst op 3 verschillende momenten -Bij hulpverleners: o Vragenlijst over rol en attitude •Kwalitatief onderzoek (nog lopende) -Interviews bij alle patiënten (indien mogelijk) -Focusgroep bij hulpverleners

24 Bekendmaking • Rekrutering via – Congressen – Grootschalige mailings/Nieuwsbrieven/tijdschriften – Telefonische contacten – Infogesprekken ter plaatse • Rekrutering in – Ziekenhuizen (o.a. Jessa ziekenhuis) – Zelfhulpgroepen – Thuiszorg – Mutualiteiten – (Zelfstandige) hulpverleners

25 Resultaten ‘Geef je leven weer kleur!’

26 Ervaringen • Ervaren obstakels: – Bereikte doelgroep o 45 mensen ingestapt in aanbod o 20 mensen vragenlijst ingevuld op T2 o 7 mensen vragenlijst ingevuld op T3 – Actieve rol (ondanks enthousiasme) o Patiënten: 39 mensen actief in KJL, waarvan 6 totale cursus o Hulpverleners: gebrek aan tijd, energie, structurele inbedding,…

27 Brainstorm resultaten: Deelnemers Kleur je Leven

28 Brainstorm resultaten: Profiel deelnemers

29 Profiel deelnemers •Meer vrouwen •Gemiddelde leeftijd: 52 jaar •Vooral samenwonenden •Hoger opgeleiden

30 Profiel deelnemers •Vooral borstkanker •Lokale ziekte •Periode na diagnose •Helft nog bezig met behandeling

31 Psychosociale klachten N Minimum Maximum Mean Std. Deviation Thermometer ,88 1,867 Pijn37172,591,384 Lichamelijkeprob37152,65,949 nervositeit37153,05,998 concentratie37152,971,040 angst37153,001,080 zorgen37153,241,140 verdriet37153,431,015 kwaadheid37152,891,265 zingeving ,33 1,242 • 68% in klinisch niveau angst • 59% in klinisch niveau depressie • 60,5% in klinisch niveau CES-D, hoger bij algemene gebruikers ‘Kleur je Leven’

32 Verschil actieve deelname versus ‘Passieve’ deelnemers • Weinig verschillen op vlak van: – Geslacht – Leeftijd – Type kanker – Tijdstip diagnose – Distress en andere klachten • Actieveren: – Minder gepensioneerden (niet sign) – Meer hoger opgeleiden (niet sign) – Minder dagen gemist op het werk (2,44 tov 4,35, sign)

33 • Inschatting overlevingskans Gemiddeld: 4.5 op 7-puntenschaal SD: • Voldoende info over ziekte? Gemiddeld: 5.09 op 7-puntenschaal SD: • Voldoende info over behandeling? Gemiddeld: 5.09 op 7-puntenschaal SD: 1.19 • Naasten voldoende info over ziekte en behandeling? Ja: 24 mensen Neen: 9 mensen

34 • Verwachting van meer steun Familie: 6 mensen (17%) Vrienden: 4 mensen (11%) Arts: 6 mensen (17%) Huisarts: 5 mensen (14%)

35 • Taboe algemeen over psychosociale problemen Gemiddelde: 4.88 SD: • Taboe over psychosociale problemen bij kanker Gemiddelde: 4.62 SD: • Informatie over psychosociale klachten bij kankerpatiënten Gemiddelde: 4.06 SD: • Zicht op eigen psychosociale klachten Gemiddelde: 4.74 SD: 1.136

36 Brainstorm resultaten: Profiel deelnemers aanbod Kleur je Leven

37 Effectiviteit • Vergelijking controle versus experimentele

38 Effectiviteit • Vergelijking actieve en passieve deelnemers

39 Effectiviteit • Effectiviteit patiënten t.o.v. algemene gebruikers

40 Ervaringen

41 Reacties deelnemers • Algemeen – Ik vind hem heel goed – Zeer leerrijk, maar het blijft, zoals bij alles in het leven, dat je de dingen die je absorbeert ook moet toepassen en dat is het moeilijkst. Daar kan alleen jij en jijzelf iets aan doen! – Goed voor jonge mensen niet voor senioren – Goed. Ik ben van plan om er terug mee verder te gaan – Goed, maar soms te veel herhalend waardoor het voor mijn storend werd – Zeer gebruiksvriendelijk en heel duidelijk door de vele voorbeelden en filmpjes – Relaxatie oefeningen is zeer belangrijk, alle behandelingen zijn zeer stresserend en vooral als je chemo volgt, vind ik dat iedereen een relaxatie oefening zou moeten hebben voor de chemo en tijdens, ook de geur is verschrikkelijk, aromatherapie is een oplossing • Meest zinvol – Een aantal inzichten opnieuw opgefrist. – Tips die je kunt nalezen! – Tot inzicht komen hoe gedachten je stemming en kijk op het leven kunnen beïnvloeden – Helpende gedachten – Meer bewust bezig zijn met je gevoelens en je gedrag Bezig zijn met positieve punten – Dat je iets kan veranderen aan je situatie • Minst zinvol – Dat er dikwijls het woord 'depressieve...' wordt gebruikt!! ik voel echt dat dit een stempel drukt, echt geen fijn gevoel!!! – Het huiswerk is niet direct aan mij besteed. – Door mijn werkzaamheden (vooral op computer) blijft er soms weinig tijd en goesting over om nog eens voor de computer te zitten.

42 Rol van hulpverleners • Beperkte actieve rol (vooral via folder) • Selectiebias bij hulpverleners

43 Selectiebias hulpverleners

44 Mogelijke reden van selectiebias Helemaal nietNietEerder niet Soms wel soms niet Eerder welMeestalAltijd Rating Average Rating Count Ik kan bij een eerste contact met een patiënt goed inschatten of deze persoon depressief is. 0.0% (0)2.4% (1)4.9% (2)26.8% (11)51.2% (21)14.6% (6)0.0% (0) Ik slaag erin een depressief persoon te motiveren om zijn probleem aan te pakken. 0.0% (0) 62.5% (25)27.5% (11)10.0% (4)0.0% (0)4.4840

45 Mogelijke reden van selectiebias (1) •Gemiddelde score voor herkenning depressie: 4,7/7 •Gemiddelde score voor motiveren: 4,5/7

46 Mogelijke reden van selectiebias (2) Helemaal nietNietEerder nietNeutraalEerder welWelHelemaal wel Rating Average Rating Count 0.0% (0)6.1% (2)18.2% (6)27.3% (9)42.4% (14)6.1% (2)0.0% (0) Helemaal nietNietEerder nietNeutraalEerder welWelHelemaal wel Rating Average Rating Count 0.0% (0)9.1% (3)15.2% (5)24.2% (8)36.4% (12)12.1% (4)3.0% (1) Helemaal nietNietEerder nietNeutraalEerder welWelHelemaal wel Rating Average Rating Count 0.0% (0)6.1% (2)12.1% (4)36.4% (12) 9.1% (3)0.0% (0) Hoe zinvol vindt u ondersteuning via online instrumenten voor de patiënten die u ontmoet? 2. Hoe zinvol vindt u een programma over depressieve klachten voor de patiënten die u ontmoet? 3. Hoe zinvol vindt u deze e-tool ‘Kleur je Leven’ voor de patiënten die u ontmoet?

47 Algemene bevindingen en aanbevelingen

48 Bevindingen • Aanwezigheid psychosociale klachten bij kankerpatiënten • Buffers zijn: sociale steun en self-efficacy • Gunstig effect van ‘Kleur je leven’: efficiënte en effectieve manier indien voldoende geïmplementeerd • Doelgroep e-tool: niet helemaal nieuw (vrouwen, hoger opgeleiden, borstkanker,…) ….al zijn er wel nieuwe mensen bereikt met psychosociale zorg • E-tool vooral een meerwaarde wanneer andere ondersteuning wegvalt

49 Aanbevelingen m.b.t. psychosociale aspecten • Nood aan sensibilisatie bij iedereen: – Over psychosociale klachten – Over psycosociale zorg – Over e-mental health tools – Zeker bij kansengroepen (alleenstaanden, ouderen, weinig actieve copers,…) • Nood aan vaardigheden aanscherpen (vooral bewustzijn?) bij alle hulpverleners – Steun bieden – Detectie (oppassen met selectiebias) – Doorverwijzing – Rolomschrijving in online tools

50 Aanbevelingen m.b.t. gebruik e-tool • Nood aan blended vorm: online als ondersteuning van face-to-face – Als methodiek tijdens therapie – Als huiswerkopdracht – Als hervalpreventie – Als geheugensteuntje – …

51 Aanbevelingen m.b.t. ‘Kleur je Leven’ • Vergemakkelijken inlogprocedure en andere technische aspecten • Stukken specifiek over kanker • Meer ‘op maat’ • Nieuwe thema’s zoals rouw, stress, zelfbeeld • Mogelijkheid tot vormen van community

52 Wat nu? • Nog openliggende vragen: – Hoe sensiliberen omtrent dit thema en tools? – Hoe ‘kansengroepen’ bereiken? – Hoe profileer je dit soort programma’s het best? o Algemeen normaliserend of specifiek bij kanker? o Depressieve klachten? Wat met angst? – Waaruit zou de blended vorm het best bestaan? o Inhoudelijke ondersteuning van programma of eerder motiverende? o F2F, per mail,… o Welke hulpverlener kan/wil dit op zich nemen? – Hoe blended vorm integreren in bestaande zorgstructuur?

53 Vragen? Bedankingen? • Contact – of – 016/ – Diestsesteenweg 52 bus 0203, 3010 Kessel-Lo (Leuven)

54 Hartelijk bedankt voor jullie aandacht!


Download ppt "Geef je leven weer kleur! Onderzoeksproject van KU Leuven, Limits vzw en Cédric-Hèle Instituut gefinancierd door de Vlaamse Liga tegen Kanker Anke Luts."

Verwante presentaties


Ads door Google