De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Door het bos de bomen zien … België / Brussel institutioneel Guy Devroede.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Door het bos de bomen zien … België / Brussel institutioneel Guy Devroede."— Transcript van de presentatie:

1 Door het bos de bomen zien … België / Brussel institutioneel Guy Devroede

2 2Guy Devroede België / Brussel institutioneel 1. Situering België is op 40 jaar tijd geëvolueerd van een unitaire staat tot een federale staat. Een evolutie die in 1970 is ingezet met de eerste staatshervorming. Waarom deze metamorfose ? 1) Besturen was in het unitaire systeem niet altijd even gemakkelijk. Tegenover een maatregel voor Vlaanderen stond dikwijls (en het moest dikwijls) een evenredige maatregel voor Wallonië – en omgekeerd – de zogenaamde wafelijzerpolitiek. Dit kostte veel geld en kwam het bestuur niet altijd ten goede. Door de staatshervorming beslissen Vlaanderen en Wallonië - en Brussel - zelf voor hun eigen bevolking/regio.

3 3Guy Devroede België / Brussel institutioneel 1. Situering 2) Vlaanderen en Wallonië streefden naar een zekere zelfstandigheid en daar is de nieuwe staatsstructuur het gevolg van. De twee bevolkingsgroepen hadden/hebben evenwel een andere kijk op de zelfstandigheid die ze nastreefden/nastreven. Hier ligt ook de verklaring voor de ingewikkeldheid van de nieuwe structuur.  Vlamingen wilden culturele zelfstandigheid (taalstrijd als oorsprong) voor alle Vlamingen – ook die in Brussel. Vlamingen leggen dus de klemtoon op de persoonsgebonden materies = DE GEMEENSCHAP (= bevolkingsgroepen binnen een grondgebied)  Wallonië wilde beslissingsmacht over de economische aspecten (om hun regio er terug bovenop te krijgen). Voor hen zijn de grondgebonden materies het belangrijkste = HET GEWEST (= een stuk Belgisch grondgebied)

4 4Guy Devroede België / Brussel institutioneel 1. Situering  Wat Brussel betreft wilden de Vlamingen de band met de Vlaamse Brusselaars behouden : dus Brussel geen volledig afzonderlijk gewest. De Franstalige Brusselaars wilden dan weer niets met Vlaanderen te maken hebben. De Franstalige Brusselaars wilden dan weer niets met Vlaanderen te maken hebben. Bovendien dienden er in Brussel heel wat evenwichten gezocht te worden. Bovendien dienden er in Brussel heel wat evenwichten gezocht te worden. Dat verklaart waarom het in Brussel nog ingewikkelder en ondoorzichtelijker is dan elders. Dat verklaart waarom het in Brussel nog ingewikkelder en ondoorzichtelijker is dan elders.

5 5Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming 1) 1970: invoering van de fundamenten – de cultuurraden (Nederlandse)  van de culturele autonomie vier taalgebieden: Nederlandse, Franse, Duitse en het tweetalige gebied Brussel Hoofdstad drie (cultuur)gemeenschappen: Nederlandse, Franse en Duitse  van de sociaal-economische regionalisering: drie gewesten: Vlaamse, Waalse en Brusselse Hoofdstedelijk Gewest Vanwege de onenigheid rond de afbakening van het grondgebied van het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest wordt de praktische uitvoering van de sociaal- economische regionalisering de facto uitgesteld, voor het Vlaamse en het Waalse gewest tot 1980, voor het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest tot 1989.

6 6Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming  Brussel bleef binnen de grenzen van de 19 gemeenten, die samen de Brusselse agglomeratie vormden met een rechtstreeks verkozen raad. Deze nam een aantal opdrachten van de Brusselse gemeenten over. (o.m. ophalen huisvuil, openbaar vervoer, hulpdiensten, reinigingsdiensten, …) Bij de derde staatshervorming (1988) worden de bevoegdheden overgedragen aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Samen met de oprichting van de agglomeratie werden rond Brussel vijf federaties van gemeenten opgericht (die na enkele jaren werden afgeschaft). Binnen Brussel kregen wij ook de oprichting van de cultuurcommissies: de Nederlandse, de Franse en de Verenigde Cultuurcommissie (deze laatste heeft nooit gewerkt). Zij kregen elk van hun gemeenschap de middelen om een eigen cultuur/onderwijsbeleid uit te bouwen. De leden van de cultuurcommissies werden door hun respectieve taalgroep verkozen.

7 7Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming  Centraal stonden een aantal mechanismen voor de beveiliging van de minderheden: - de bijzondere meerderheid (tweederde van alle parlementsleden en de helft van elke taalgroep) - de alarmbel (tijdelijk opschorten van wetsontwerpen) - de grondwettelijke taalpariteit binnen de ministerraad - de bescherming van de ideologische minderheden in de eigen regio.  De financiering gebeurde via dotaties.

8 8Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming 2) 1980: met de bijzondere wet op de staatshervorming worden voor de gemeenschappen en de gewesten (behalve Brussel) parlementen en regeringen opgericht. (de Vlaamse Raad, de Waalse Gewestraad, de Franse gemeenschapsraad)  De gemeenschappen worden nu ook grotendeels bevoegd voor persoonsgebonden materies: gezondheidszorg en bijstand aan personen.  De gewesten - het Vlaamse en het Waalse ( want het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest wordt in de praktijk niet opgericht) worden bevoegd voor ruimtelijke ordening, leefmilieu, huisvesting, gewestelijk economisch beleid, werkgelegenheid, watervoorziening, en - gedeeltelijk - voor het toezicht op de gemeenten. Zij krijgen ook het beheer over de waterleidings- en huisvestingsmaatschappijen.

9 9Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming  Het bleef wachten op een oplossing voor Brussel - de grenzen van Brussel bleven een discussiepunt - In Brussel bleef alles bij het oude.  Centraal staat de oprichting van het Arbitragehof, dat in mogelijke conflicten tussen de gemeenschappen en gewesten onderling of tussen de nationale overheid en de gemeenschappen/gewesten als scheidsrechter moet optreden.  Voor de financiering wordt aan de dotaties een regionaal aandeel in de nationale belastingen (de “ristorno’s”) toegevoegd.

10 10Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming 3) 1988: de verwezenlijkingen van de vorige twee staatshervormingen worden organisatorisch verder uitgebouwd: grote delen van het nationale bevoegdheidspakket worden overgedragen aan:  de gemeenschappen: het onderwijs en een belangrijk deel van het welzijnswerk  de gewesten: openbare werken, de nationale economische sectoren, grote delen van het milieubeleid, delen van het wetenschappelijk onderzoek en het volledige toezicht op de lokale besturen.  De gewestvorming wordt nu ook ingevuld voor Brussel, dat een eigen, rechtstreeks verkozen parlement krijgt, een eigen regering en een Vlaamse Gemeenschapscommissie, een Franse Gemeenschapscommissie en een Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie. De Vlaamse Brusselaars krijgen gewaarborgde rechten in de nieuwe instellingen.  Meer armslag voor het Arbitragehof: ook individuele burgers.  Voor de financiering krijgen de gewesten nu ook de mogelijkheid om zelf belastingen te heffen. De dotaties staan in verhouding tot de opbrengst van de personenbelasting.

11 11Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming 4) 1993: rechtstreekse verkiezing van de regionale parlementen en ombouw van het federale tweekamerstelsel. (Sint-Michielsakkoorden)  Aan Vlaamse zijde wordt duidelijk geopteerd voor een onverbrekelijke eenheid tussen de Vlamingen in Brussel en in Vlaanderen. De feitelijke fusie tussen Vlaamse Gemeenschap en Vlaams Gewest blijft behouden.  Aan Franstalige kant wordt de mogelijkheid geschapen om bevoegdheden van de Franse Gemeenschap te laten overgaan naar het Waalse Gewest enerzijds en naar de Franse Gemeenschapscommissie anderzijds.  De provincie Brabant wordt gesplitst in twee nieuwe provincies: Vlaams-Brabant en Waals-Brabant. De 19 Brusselse gemeenten maken van geen van beide deel uit. De provinciale bevoegdheden/instellingen worden toegekend aan de Brusselse instellingen.  De gewesten krijgen een ruime bevoegdheid op het gebied van de buitenlandse politiek.

12 12Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming 5) 2001: diversiteit van maatregelen die ingaan op verschillende data: Lambermont- en Lombardakkoorden.  Uitbreiding van de bevoegdheden van de gewesten en de gemeenschappen:  landbouw en zeevisserij  afzet en uitvoerbeleid  Ontwikkelingssamenwerking  controle op de verkiezingsuitgaven en op de regeringsmededelingen en de aanvullende financiering van de politieke partijen.

13 13Guy Devroede België / Brussel institutioneel 2. Stappen in de staatshervorming  Brusselse instellingen:  Betere vertegenwoordiging van de Nederlandstaligen: op het niveau van het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest (17 van de 89) op het niveau van de Vlaamse Gemeenschapscommissie 17 ( +5 –intussen vernietigd door het arbitragehof) op het niveau van de gemeente (schepen of OCMW-voorzitter)  Opheffing van dubbele mandaten: lid van de regering/raad lid van de Vlaamse Raad en het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest.  Rechtstreekse verkiezingen van de 6 Brusselaars in de Vlaamse Raad  Financiering: De herfinanciering van de gemeenschappen (bijkomende BTW-ontvangsten) Uitbreiding van de fiscale bevoegdheden van de gewesten (vb. Kijk- en Luistergeld).

14 14Guy Devroede België / Brussel institutioneel 3. België tot de eerste staatshervorming (1970) Staatshoofd ParlementStaatshoofdRegering Wetgevende macht Uitvoerende macht Kamer Senaat Wetgevende macht Uitvoerende macht Wetgevende macht Provincies Gemeenten ProvincieraadBestendige deputatie College van Burgemeester en schepenen Gemeenteraad

15 15Guy Devroede België / Brussel institutioneel 4. Structuur van de gewesten en de gemeenschappen Federaal niveau Gewesten Gemeenschappen Provinciaal niveau Gemeentelijk niveau Vlaams Gewest Brussels Hoofdstedelijk Gewest Waals Gewest Vlaamse Franse Duitse VGCCOCOF GEM.GEM.COM.

16 16Guy Devroede België / Brussel institutioneel 5. België - huidige situatie Brussel tot 1995 ParlementStaatshoofdRegering Provincies Gemeenten Gewesten en Gemeenschappen Parlement(en)Regering(en) Vl. Gem. ComFr. Gem. ComGem. Gem. Com sinds 1989

17 17Guy Devroede België / Brussel institutioneel 6. Brussel na 1995 ParlementStaatshoofdRegering Gemeenten Gewesten en Gemeenschappen Parlement(en)Regering(en) Vl. Gem. ComFr. Gem. ComGem. Gem. Comsinds 1989

18 18Guy Devroede België / Brussel institutioneel 7. De Brusselse structuren tot 13/06/2004 (Gewest en Gemeenschapscommissie) Verordeningen + decreten 1 VOORZITTER VOORZITTER Ver. College BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD Ordonnanties + verordeningen Ver. Verg. v/d GGC Taalgroep (raad) VGC College v/d VGC Vlaamse regering 2 VL 1 VL2 FR BRUSSELSE REGERING

19 19Guy Devroede België / Brussel institutioneel 8. De Brusselse structuren vanaf 13/06/2004 (Gewest en Gemeenschapscommissie) 1 VOORZITTER VOORZITTER Ver. College Ordonnanties + verordeningen Ver. Verg. v/d GGC Taalgroep (raad) VGC College v/d VGC Vlaamse regering 2 VL 1 VL 2 FR Ordonnanties + verordeningen verordeningen BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD BRUSSELSE REGERING Verordeningen + decreten

20 20Guy Devroede België / Brussel institutioneel 9. De toekomst  Splitsing BRUSSEL-HALLE-VILVOORDE een evidentie van het gekozen systeem een evidentie van het gekozen systeem  Het ontstaan van een BRUSSELSE GEMEENSCHAP  Verliezen de Waalse regionalisten aan invloed ?  FEDERALISME - CONFEDERALISME - SPLITSING

21 21Guy Devroede België / Brussel institutioneel Het Federale niveau KAMERSENAAT 150 rechtsreeks verkozenen 40 rechtsreeks verkozenen 25N + 15F 21 gemeenschapssenatoren 10N + 10F + 1D kiezen samen 10 gecoöpteerden 6N +4F FEDERALE REGERING Maximum 15 ministers en staatssecretarissen Totaal 71 + koningskinderen

22 22Guy Devroede België / Brussel institutioneel Het Federale België en zijn parlementen (na de eerste rechtstreekse verkiezing) VLAAMSE RAAD •118 rechtstreeks verkozenen • 6 Vlamingen uit Brussel (rechtstreeks verkozen) 124 VLAAMSE REGERING Maximum 11 ministers FRANSE GEMEENSCHAPS- RAAD •75 rechtstreeks verkozenen • 19 Franstaligen uit Brussel (via verkiezingen BHR) 94 FRANSE GEMEENSCHAPS- REGERING Maximum 4 ministers WAALSE GEWESTRAAD •75 rechtstreeks verkozenen 75 WAALSE REGERING Maximum 7 ministers DUITSTALIGE GEMEENSCHAPS- RAAD •25 rechtstreeks verkozenen 25 DUITSTALIGE GEMEENSCHAPS- REGERING 3 ministers


Download ppt "Door het bos de bomen zien … België / Brussel institutioneel Guy Devroede."

Verwante presentaties


Ads door Google