De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De Functies van Investeringen in ‘ Kunst’ door de hertogen van Bourgondië Brugge, Groeninge museum 19 april 2009.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De Functies van Investeringen in ‘ Kunst’ door de hertogen van Bourgondië Brugge, Groeninge museum 19 april 2009."— Transcript van de presentatie:

1 De Functies van Investeringen in ‘ Kunst’ door de hertogen van Bourgondië Brugge, Groeninge museum 19 april 2009

2 2 Valois Traditie •Filips de Stoute voogd voor de zwakzinnige koning Karel VI •Koninklijk hof staat model voor hertogen –Koninklijke Intochten –Hoforganisatie –Bibliofilie •Jan zonder Vrees verwikkeld in rivaliteit met Armagnacs •Context: Honderdjarige Oorlog  zwak koningschap, ruimte voor de hertogen

3 3 De Bourgondische Dynastie in de Nederlanden •1384 Filips (de Stoute), jongere zoon, broer en oom van Franse koningen, hertog van Bourgondië, verwerft het gezag over het graafschap Vlaanderen als voogd van zijn gemalin gravin Margareta •1404/1405 opvolging in Bourgondië, Vlaanderen, Artesië door Jan zonder Vrees († 1419) •1404/1406 opvolging in Limburg en Brabant door Antoon van Bourgondië •1427/1428/1433 Filips de Goede verovert Henegouwen, Holland en Zeeland •1429 Filips de Goede graaf van Namen, door koop •1430 Filips de Goede erft Brabant en Limburg •1435 Verdere gebiedsuitbreidingen: Auxerre, Mâcon, Picardië •1442/1451Verwerving Luxemburg

4 4 Stabilisatiefase •Voorlopig einde aan de territoriale expansie •Samenhangend complex van vorstendommen in de Nederlanden •Overwicht van Rijkslenen •Periode van vrede en welvaart, tot ca •Vorming van centrale bestuurs- en gerechtsorganen •Koninklijke ambities

5 5 Karel de Stoute als Organisator •Herneming expansieve oorlogen 1465 •Staand leger: militaire ordonnanties •Inrichting van het hof •Gelijkvormig belastingstelsel in alle gewesten (haardentellingen, Staten-Generaal) •Belasting van leenmannen en kerkelijke goederen •Centraal Hooggerechtshof (Parlement) en Rekenkamer voor de hele Nederlanden in Mechelen, 1473 •Onderhandelingen over koningstitel 1473

6 6 Spanning tussen vorsten en vorstendommen •Lokale rechten en tradities •Dynastiek belang spoort vaak niet met dat van de onderdanen •Toenemende overmacht van de vorsten dwingt opstandige steden tot overgave •Financiële behoeften van de vorsten en dynastieke crises bieden steden en standen kansen om hun positie te versterken: 1477

7 7 Artistieke investeringen •Geringe aandacht voor architectuur: rondreizende vorsten •Hof als modelsamenleving –Dagelijkse betaalde aanwezigheid van tientallen edellieden uit alle vorstendommen –Strak ritueel, hiërarchie en discipline –Hertog als rolmodel –Plaats voor politieke transacties •Opvallende vormgeving publieke rituelen

8 8 Kunstmarkt •Weinig kunstenaars vast in dienst van de hertogen –Hofkapel –Jan van Eyck als uitzondering, niet exclusief –Kroniekschrijvers, tapijtherstellers –Bewaarders van boeken, juwelen •Opdrachten aan gespecialiseerde ateliers in diverse steden •Kunstambachten werken voor diverse opdrachtgevers •Imitatie aan hof en door stedelijke elites

9 9 ‘Mecenaat’ •Investeringen in ‘kunst’ < 5% uitgaven van de hertogen •Wat is ‘kunst’? Geen begrip uit de 15 de eeuw! –Votiefgaven –Uitgaven passend bij stand –Manifestatie van vorstelijke waardigheid –Competitie met andere vorsten – koninklijke ambitie –Uitstraling ideaal beeld van de dynastie –Versterking banden met de onderdanen door visuele boodschappen –Bestendiging van het imago van de afwezige vorst

10 10 Kunst als vorm van communicatie Vorm en functie •Doelgroep –Bereik van medium –Deskundigheid in code •Oogmerk van de communicatie –Imponeren, statusaffirmatie –Overtuigen van inhoud –Informatief instrument •Prijs van het medium –Materiaalkosten, kwaliteit van uitvoering

11 11 Communicatieproces boodschap zender ontvanger opdrachtgever primaire doel (-groep) andere / latere gebruikers WIJ codering de- codering

12 12 Media voor een massapubliek •Duurzaam •Openbaar gebouw, kerk, gevel, monument •Efemeer •Processie, op- en intocht •Straattheater •Kleding, sieraad: materiaal, vorm en kleur •Heraldische signalen: vaandel, livrei, wapenbord •Betekenisvol gebaar •Bazuinen, trommels, orgel, koor, klokken

13 13 Duurzame Symbolen van het Publiek Imago van de Hertogen •Wapenborden en beelden aan gevels, poorten •Votiefbeelden in kerken •Grafmonumenten •Portrettenserie toegeschreven aan Rogier van der Weyden •Heraldische Borden in kerken herinneren aan de Kapittels van de Orde van het Gulden Vlies •Stadspaleizen: investeringen door de steden zelf

14 14 Symbolische dialoog tussen vorst en onderdanen •Steden vormen het decor voor de vertoning van de macht •Vorst met hofhouding in processie met staatsie, rangorde en symbolen •Stad ensceneert haar zelfbeeld in taferelen •De hele bevolking is betrokken als deelnemer of toeschouwer

15 15 Selecte doelgroep •Selecte groep •Hofkapel : diensten, muziek, liturgische boeken •Spreekstem, taalkeuze •Mimiek •Kostbare kleding, sieraden, cultusvoorwerpen •Kunstwerk in afgesloten ruimten: koor van kerk, klooster, paleis, luxe-handschrift, wandtapijt •Gekopieerde geïllustreerde teksten, studieboeken •Individu •Privé-correspondentie, -geschenk •Boek van klein formaat (gebedenboek)


Download ppt "De Functies van Investeringen in ‘ Kunst’ door de hertogen van Bourgondië Brugge, Groeninge museum 19 april 2009."

Verwante presentaties


Ads door Google