De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Hoofdstuk 3 GEOLOGISCHE TIJDSSCHAAL 1 Biostratigrafie 2 Orogenen of perioden van gebergtevorming 3 Ouderdomsbepaling: relatief en absoluut 4 Werken met.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Hoofdstuk 3 GEOLOGISCHE TIJDSSCHAAL 1 Biostratigrafie 2 Orogenen of perioden van gebergtevorming 3 Ouderdomsbepaling: relatief en absoluut 4 Werken met."— Transcript van de presentatie:

1 Hoofdstuk 3 GEOLOGISCHE TIJDSSCHAAL 1 Biostratigrafie 2 Orogenen of perioden van gebergtevorming 3 Ouderdomsbepaling: relatief en absoluut 4 Werken met de geologische kaart 5 Geologie van België

2 Wat moeten de llgn weten/kennen ivm de geologische tijdsschaal? 1) Het is een biostratigrafische tabel! 2) Ontstaan van het leven en mijlpalen in de evolutie van het leven 4) Datering van de voornaamste orogenen voor West-Europa en inzicht verwerven in de platentektoniek van het verleden 3) De geologische tijdsschaal kunnen lezen. Verticaal - Horizontaal 5) Notie hebben van de klimaatswijzigingen en zeespiegelveranderingen die zich hebben voorgedaan

3 Holoceen < 10000j 1 Biostratigrafie

4 Het is een biostratigrafische tabel -gebaseerd op de sprongsgewijze evolutie van het leven -de verschillende perioden markeren tijdseenheden waarin fauna en flora relatief weinig veranderen -de overgang van de ene naar de andere periode wordt vaak ingeluid door een massa-extinctie Wat is een massa- extinctie? Oorzaken van massa- extinctie?

5 1 Veel catastrofe theorieën: - meteorietinslagen - gamma straling - ontwikkeling van giftige gassen in de atmosfeer 2 Fluctuaties in het zeeniveau veroorzaakt door: - klimaatsveranderingen - platentektoniek die het bergend vermogen van de oceanen wijzigt 3 Vanaf het holoceen invloed van de mens!

6 Oorzaken van massa-extinctie? Massa-extincties gelinkt aan de vorming van basalt plateaus! Vb: de K/T grens valt samen met de vorming van het plateau van DEKAN

7 Klimaatswijzigingen? Besluit: het verplaatsen vd continenten veroorzaakt klimaatsveranderingen Vergelijk de breedteligging van West-Europa met het klimaat Oorzaken van massa-extinctie

8 Welke gevolgen hebben de klimaatsveranderingen? Besluit: De temperatuur heeft invloed op het niveau van de zeespiegel: -hoge T = Hoge zeespiegel -lage T = Lage zeespiegel Verandering vd zeespiegel kan op zijn beurt dan weer een massa-extinctie op gang brengen

9 65 miljoen jaar geleden Krijt - Tertiair grens, 60 % fauna & flora verdwijnt Oorzaken van massa-extinctie Meteorietinslag zeer hoge Ir concentratie in klei laag - ET meteoriet oorsprong = iridiumanomalie Inslag Asteroïde met doormeter 10 km Koud, donker, uitsterven > 25 kg

10 zeer eenvoudig leven Hogere levensvormen Mijlpalen in de evolutie van het leven

11 Ontstaan vd aarde Eerste gesteente Eerste sporen v leven Bacteriën en algen fotosynthese 1% O2 in de atm Softbody fauna Biologische Big BangGewervelde dieren op het land 1° dino’s en zoogdieren Uitsterven dino’s Eerste homoiden Laatste ijstijd

12 Hoe kunnen we het leven op aarde reconstrueren? Met behulp van fossielen trilobiet varenbos steenkoolvaren afdruk ammoniet kop reuzenreptiel mammoet

13 Met behulp van fossielen

14 De omstandigheden moeten ideaal zijn: - snel begraven worden, afgesloten van de zuurstof - er moet een versteningproces optreden

15 Wanneer werden deze lagen geplooid? Devoon kalksteenCarboon zandsteen - Ten vroegste op het einde van het Carboon Anticline DurbuySyncline Walgrappe - Vroeger zijn er dus nog periodes geweest van gebergtevorming 2 Orogenen of perioden van gebergtevorming

16 Welke gebergten werden gevormd? Voornaamste orogenen voor Europa Gebeurde dit vroeger ook al door platentektoniek?

17 Welke gebergten werden gevormd? Mooie oefening met de atlas!

18 Gondwana Laurussia Armorica Laurentia Baltica Gondwana Gebeurde dit vroeger ook al door platentektoniek? Situatie 440milj jaar geleden

19 Eind Siluur 400 milj Botsing van Laurentia met Avalon en Baltica Caledonische plooiing Gondwana

20 Situatie op einde van het Carboon Alle continenten liggen terug samen PANGAEA

21 Gondwana Laat carboon 300milj Armorica botst met Laurussia Hercynische plooiing Laat carboon 300milj Gondwana botst met Laurazië Varische plooiing

22 3 Ouderdomsbepaling: relatief en absoluut Het begrip tijd en evolutie SICCAR POINT Schotland B Devoon zandsteen A Ordovicium zandsteen Inzicht dat er veel tijd nodig is tussen A en B Ongeveer 65 milj j

23 3.1 Relatieve ouderdomsbepaling - Oudere lagen liggen meestal onder jongere - Geplooide of schuine lagen zijn het resultaat van gebergtevorming 1. Wetten van de sedimentatie - Afzettingen worden gevormd in horizontale vlakke lagen - Tussen twee lagenpaketten ligt een discordantievlak Jongere lagen Oudere lagen 3 Ouderdomsbepaling: relatief en absoluut

24 2. Principes van de relatieve ouderdomsbepaling. - Magmatische gesteenten zijn jonger dan de er rond liggende gesteenten - De breuk is jonger dan de gesteenten waardoor ze loopt - Ingesloten gesteenten zijn ouder dan het omgevingsgesteente - De gesteentelaag is even oud als de fossielen die er in voorkomen 3.1 Relatieve ouderdomsbepaling

25 1) Er worden sedimenten afgezet in mooie horizontale lagen. Volgens de wet van de superpositie 2) Door gebergtevorming worden de lagen geplooid en vervormd ( synclines, anticlines, plooiien, breuken ). Losse gesteenten worden vaak samengeperst tot harde rots 3) Na de gebergtevorming krijgen we een periode van erosie. Het gebergte wordt afgevlakt tot een schiervlakte 4) De schiervlakte komt zo laag te liggen zodat ze weer wordt overspoeld. Er worden nieuwe sedimenten afgezet. Tussen de lagenpakketten ontstaat zo een discordantievlak

26 SICCAR POINT Schotland B Devoon zandsteen A Ordovicium zandsteen Reconstrueer de geologische sequentie met behulp van bovenstaande principes C Discordantievlak 1 Afzetting van A2 Door de Caledonische plooiing wordt A verticaal gezet 3 Erosie van A4 Afzetting van B5 Hercynische plooiing zet alles schuin

27 Grote bloeiperiode ontstaan extinctie 1 Met GIDSFOSSIELEN 3.2 Absolute ouderdomsbepaling

28

29 Blauwe hardsteen of arduin Tournesiaan kalksteen ONDER CARBOON milj Ook nog Crinoïdekalksteen Hoofdmassa bestaat uit microkristalijn calciet en zeelelies (crinoïden) Maar ook fossielen van Brachiopoden vb de Mucrospirifer

30 2 Met de halveringswaarde van radio-actieve elementen Voorbeeld 14 C methode Tijdens leven: constante verhouding 14 C/ 12 C Na dood: verlies van 14 C door radio-actief verval Halfwaardetijd 14 C = 5730 jaar 3.2 Absolute ouderdomsbepaling

31 Telling van boomringen die jaarlijks groeien voor jonge en zeer jonge opnames: van 10 tot jaar 3 Dendrochronologie

32 3.2 Absolute ouderdomsbepaling 4 Varvenchronologie zomerafzetting winterafzetting Door het verschil in zomer en winterafzettingen kan men jaren onderscheiden

33 Relatieve ouderdomsbepaling 4 Werken met de geologische kaart

34 Wat stelt de geologische kaart voor? 1 De geostratigrafische eenheden die aan de oppervlakte liggen 2 De afzettingen van het Kwartair worden niet in rekening gebracht 3 Het Kwartair wordt vermeld als het van essentieel belang is (vb in de Polders) 4 De kaart zegt niets over de aard van de gesteenten die aan de oppervlakte liggen (geen lithologische kaart)

35 A B A B oud jong 4 Werken met de geologische kaart oudjong Anticlinale struktuur Geologische kaart van Zuid - Engeland

36 5 Geologie van België In één geologische doorsnede ergens in Vlaanderen zit de (bijna) volledige geologische geschiedenis van België vervat

37 PALEOZOÏCUM 1 of 2 keer geplooid harde gesteenten Krijt TERTIAIR Afwisselend zand en klei kalksteen Kwartaire deklaag zand, zandleem, leem ALPIENALPIEN Vereenvoudigde doorsnede

38 1) De sedimenten afgezet tijdens het Paleozoïcum zijn 1 of 2 keer geplooid geweest door de Caledonische en of de Hercynische plooiingsfase. 2) Na de Hercynische plooiing was er een periode van erosie. Pas in het Krijttijdperk heeft de zee ons land weer overspoeld en werden er massaal kalksteen sedimenten afgezet (sterk watervoerende laag). 3) In het Tertiair werden afwisselend zanden en kleien afgezet in een ondiepe zee die zich langzaam terugtrok naar het noorden. 4) Alle lagen hellen een beetje af naar het NW omdat er door de Alpiene plooiing een lichte optilling is in het zuiden ( ter hoogte van de Ardennen). 5) Tijdens de ijstijden werd ons land bedekt met een laag zand en leem die werd opgewaaid uit de droogliggende Noordzee.


Download ppt "Hoofdstuk 3 GEOLOGISCHE TIJDSSCHAAL 1 Biostratigrafie 2 Orogenen of perioden van gebergtevorming 3 Ouderdomsbepaling: relatief en absoluut 4 Werken met."

Verwante presentaties


Ads door Google