De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Halszeep en scampi’s. Een verhaal van normen. Filip Devos Universiteit Gent Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie Afdeling Nederlands.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Halszeep en scampi’s. Een verhaal van normen. Filip Devos Universiteit Gent Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie Afdeling Nederlands."— Transcript van de presentatie:

1 Halszeep en scampi’s. Een verhaal van normen. Filip Devos Universiteit Gent Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie Afdeling Nederlands

2 uitgangspunt Nederlands in BA1 – VTC 1. taalstructuren A en B: compositionele en relationele grammatica 2. taalpraktijk: ● historische achtergrond taalsituatie ↓ ● (huidige) taalvariatie ↓ ● taalzorg en normering

3 taalzorg: centrale vraag Wie bepaalt wat ‘correct’ of ‘goed’ (Algemeen) Nederlands is? Instromende (taal)studenten in het hoger onderwijs gaan ervan uit dat dat alles ondubbelzinnig en nauwkeurig bepaald wordt/is. Niets is echter minder waar.

4 spanningsveld descriptief (beschrijvend; werkelijk) ↕ prescriptief (voorschrijvend; wenselijk) of onderzoeker ↕ onderwijzer (cf. Veering, 1966: taalwaarneming versus taalberegeling )

5 1. Halszeep

6 Jan Renkema emeritus hoogleraar Tekstkwaliteit aan de Universiteit van Tilburg (artikel Onze Taal 1985 / Schrijfwijzer, 1979, 2013)

7 Types normen (‘ten minste zeven verschillende normen’) HALSZEE → HALSZEEP ● Historische norm: taalvorm is (de) oud(ste) vb. verraden- verried / verraadde; paraplu ● Autoriteitsnorm: (het meeste) gezag vb. ‘het staat in Van Dale’; ‘mijn leraar/prof zegt dat’ ● Logische norm / systeemnorm: (het meest) logisch vb. een aantal studenten is; de reizigers wordt verzocht; wa segt ‘m?; mits betaling; preventieve voorzorg; dubbele ontkenning; dubbel subject ● Statistische norm / frequentienorm / meerderheidsnorm / gebruiksnorm: (het) frequent(st) vb. een aantal studenten zijn; de reizigers worden verzocht; mits betaling

8 ● Zuiverheidsnorm: (het) zuiver(st) vb. paraplu; op punt stellen; keeper ● Esthetische norm: (het) mooi(st) vb. (een broek vol) goesting; plezant ● Effectnorm: (het meest) begrijpelijk vb. tosti – croque-monsieur; ergens goed bekend zijn; poepen1 – poepen2 ● Politieke norm: opgelegd door overheid vb. Académie Française vb. computer – ordinateur vb. Groene Boekje

9 2. Scampi’s

10 Groene boekje 1954: Ø Groene boekje 1995: scampi, mv. Groene boekje 2005: scampi, scampi's, mv.

11 bedenkingen normen (keuze) versus regels (officieel; afspraken; cf. spelling) normen veranderen/variëren qua plaats, tijd, persoon en register normen (kunnen bijgevolg) botsen objectieve versus subjectieve normen andere normen: Dirk Caluwé: persoonlijke norm / attitudenorm de taalgebruiker maakt de norm

12 literatuur Caluwé, Dirk (2014), Ik heb altijd geleerd dat … Goed en fout en de rol van het geheugen in taaladvisering en onderwijs. In: Over taal, 53-2, pp Renkema, Jan (1985), De Taaladviesdienst. Over regels en normen in taalgebruik. In: Onze Taal, 54-11, pp Veering, Jan (1966), Mogelijkheden en moeilijkheden van taalverzorging. Den Haag: Genootschap Onze Taal.

13 Dank voor uw aandacht !


Download ppt "Halszeep en scampi’s. Een verhaal van normen. Filip Devos Universiteit Gent Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie Afdeling Nederlands."

Verwante presentaties


Ads door Google