Besturingssystemen en netwerken

Slides:



Advertisements
Verwante presentaties
Thuisnetwerken. Thuisnetwerken Enkele statistieken 77% Belgische huisgezinnen met minstens één persoon tussen 16 en 74 jaar  minstens één of meerdere.
Advertisements

Deel 1, Blok 2, Datacommunicatie
13/09/2004 Voice over IP/ IP Telephony Erwin Manshoven VoIP / IPTelephony.
Hardware voor draadloos netwerk
Inleiding door Kees Neggers
Netwerken soorten verbindingen protocollen soorten signalen
Vliegen via een netwerk. Dit heeft de volgende deelnemers •Éen Host: Dit kan zijn een bestaand netwerk via internet(IVAO, VATSIM) of de flightsimulator.
hcc!pc Werkgroep netwerken
Blok 7: netwerken Les 7 Christian Bokhove.
Mobile Communication Digitale Media Paul Koole Rodney de Grave.
Netwerken. Wat is een netwerk? Je spreekt van een netwerk van zodra twee of meer computers met elkaar verbonden zijn. Je kan thuis een klein netwerkje.
NX-100 Audio Netwerk Adapter bcbc 2 NETWERK INFO (LAN) Inhoud: l Introductie l Verbindingen via LAN l Netwerk instelling, Browser l Netwerk instellingen.
MP3 Compressie van geluid.
Blok 7: netwerken Les 6 Christian Bokhove. Internet Protocol - IP  De Internet Service verschaft een dienst die: – Vebindingsloos is – Onbetrouwbaar.
High Speed Internet Connection Bruno De Hondt Hans Verbustel 3 maart 1999 Seminarie Bestuurlijke Informatiesystemen:
Voorbeeld Betaalautomaat objecten (“wie”) klant bank interface (“wat”)
Datacommunicatie en Netwerken Les 1: netwerken in vogelvlucht
Thuis netwerken Olaf Wevers –
Bas Rutgers Inleverdatum:
Vervolg theorie Orientatie voor de nieuwe opdracht.
Informatica Blok 2 Hoofdstuk 5
LauwersCollege Buitenpost Informatica
Module 5 – Hoofdstuk 2 Technische aspecten van datacommunicatie.
Blok 7: netwerken Les 4 Christian Bokhove Vraag Hoe kunnen ´vele´ gebruikers communiceren (informatie uitwisselen) met dezelfde physical service provider?
Door Kick de Wolff Netwerk thuis maken Door Kick de Wolff
Presentatie Thuisnetwerken
Datacommunicatie en Netwerken Les 4: the big picture
Enkele weetjes Hoe stel ik een router in als access point
... M A K E Y O U R N E T W O R K S M A R T E R IP-Adres instellen ppt_aa1_p10_ip_addressing_v4.1_nl_0508.
Datacommunicatie en Netwerken Les 3: Let’s get physical
Blok 7: netwerken Les 8 Christian Bokhove.
Blok 7: netwerken Les 2 Christian Bokhove.
De verschillende evoluties: Digitalisering Microchiptechnologie Bandbreedte Koperpaar -> coax -> glasvezelkabel Compressietechniek Schakeltechnologie Servers.
Communicatiefouten. De vier belangrijkste zijn : Verzwakking of attenuatie Vertraging (of delay) Reflectie Ruis.
Communicatietheorie Partim Datacommunicatie
Communicatie Communicatie is het overdragen van informatie van het ene systeem naar het andere systeem. Omdat het hier twee verschillende systemen betreft.
De onderste lagen van het OSI model
Blok 7: netwerken Les 5 Christian Bokhove.
Blok 7: netwerken Les 1 Christian Bokhove
Blok 7: netwerken Les 3 Christian Bokhove.
Netwerken / Internet ICT Infrastructuren David N. Jansen.
Geheugen, distributie en netwerken Netwerken: de basis voor distributie van gegevens en taken (processen) –bestaan zo’n 40 jaar, zeer snelle ontwikkeling.
Inleiding telecommunicatie = info overbrengen transmissiemedium
Inleiding
Netwerken (2) Informatica.
HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Computersystemen 2 (TIRCCMS02 - Operating systems)
Informatica Netwerken (1). Informatica Netwerken Verschillende afmetingen –LAN (Local Area Network) –MAN (Metropolitan Area Network) –WAN (Wide Area Network)
ICT-management 2/12/2003Wellens Evi ADSL. ICT-management 2/12/2003Wellens Evi Inhoud n Geschiedenis van ADSL n Wat is ADSL? n Hoe snel is ADSL? n Wat.
Enterprise Service Bus IBK3ESB01
Presentatie titel Rotterdam, 00 januari 2007 BIMAIV04 Algemene Automatisering van de Informatievoorziening Week 1 Business IT & Management
Informatica Welkom! 31 January, Les C-1. informatica Module 5.1 Basis van netwerk/internet 2 Les C-1.
informatica Welkom! 31 January, Les C-3 informatica Module 5.2 Netwerken en verbindingen 2 Les C-3.
Netwerken 2 Enigma Netwerken paragraaf 4 en 5. Snelheid van een verbinding Communicatie is het verzenden van een bericht van een zender naar een ontvanger.
Netwerken 1 Enigma Netwerken paragraaf 1, 2 en 3.
Netwerken 4 Enigma Netwerken paragraaf 7. Het internet  netwerk van netwerken Hosts (computers) Netwerken (met oa. switches) Verbindingen Hosts (routers)
Netwerken 7 Enigma Netwerken paragraaf 10. Fysieke laag (linklaag) Het medium waarover de data getransporteerd wordt Bedrade verbinding (elektrisch of.
Netwerken 3 Enigma Netwerken paragraaf 6. Internet als universele Logische laag We zagen dat het Internet de universele laag tussen de applicatie en de.
WiFi instellingen woensdag 1 maart 2017.
M5 Datacommunicatie Applicatielaag
Presentatie 1 Goos de Jong
OPENINGSCASE: Het Okanagan-Skaha School District doet meer met minder door te profiteren van netwerken en internet.
M5 Datacommunicatie Transportlaag
M5 Datacommunicatie Datalink laag
Een thuisnetwerk maken
Netwerken soorten verbindingen protocollen soorten signalen
M5 Datacommunicatie Netwerklaag
DE NAYER INSTITUUT Hogeschool voor Wetenschap & Kunst
Netwerken & Internet 3.
Netwerken & Internet 2.
Netwerken & Internet 1.
Transcript van de presentatie:

Besturingssystemen en netwerken Cursus: Computer networks and internets Douglas E. Comer (Pearson) [ ISBN 0 13 123627 X ] Linux: Leerboek Linux systeembeheer Sander Van Vugt (Academic Service) [ ISBN 90 395 2042 9 ]

1ste deel (4-6): werking van de onderliggende hardware 2de deel (7-16): pakketschakeling 3de deel (17-27): werken met internetten 4de deel (28-41): netwerkapplicaties TRANSMISSIEMEDIA Koperen kabels twisted pair:

coax-kabel: Glasvezelkabel Radiotransmissie (ook via satelliet)

Microgolven Infrarood Laser Lokale asynchrone communicatie (RS 232) De noodzaak van asynchrone communicatie Bits versturen met elektrische stroom:

Standaarden voor communicatie ITU, EIA, IEEE  verantwoordelijk voor de definitie van standaarden voor communicatie-apparatuur Asynchrone tekentransmissie met RS-232 EIA-standaard RS-232-C geeft details in verband met de fysieke verbinding (bijvoorbeeld over de twee 'bit-spanningen': -15 Volt tot +15 Volt) Transmissie van tekens (7 bits), seriële, asynchrone communicatie

RS-232 is een populaire standaard voor asynchrone, seriële communicatie over korte afstanden tussen een computer en een modem of ASCII-terminal. RS-232 laat elk teken voorafgaan door een startbit en volgen door een rusttoestand van tenminste één bit lang, en de verzending duurt voor alle bits even lang. Baud-rate, framing en fouten Niet tijd per bit, maar aantal bps is relevant; Metingen zijn in baud: aantal toestandsveranderingen in het signaal per seconde; voor RS-232 is baud exact gelijk aan bps Ontvanger meet spanning voor elke bit meerdere malen  spanning of stopbit verkeerd  framing-fout RS-232-hardware kan daar iets mee doen: bijvoorbeeld BREAK op ASCII-toetsenborden

Full-duplex asynchrone communicatie Data in 2 richtingen  full-duplex transmissie RS-232 definieert een 25-pins connector (DB-25) Negeren van besturingsdraden  three wire circuits

Beperkingen van de hardware

Hardware-bandbreedte en de transmissie van bits bandbreedte  maximale frequentie waarmee hardware een signaal kan veranderen  wordt gemeten in cycli per seconde of Hertz (Hz). Formule van Nyquist: D = 2B (voor 2 spanningswaarden) Communicatie over lange afstanden (draaggolven en modems) Signalen over lange afstanden versturen via draaggolf of carrier:

Amplitude- en frequentiemodulatie Phase shift-modulatie

Modem-hardware voor modulatie en demodulatie Gehuurde seriële datacircuits Optische modems, radiomodems en inbelmodems

Bij inbelmodems begint de ene modem de sessie met te wachten op een telefoontje: modem is in antwoord-mode. De bellende modem (in bel-mode) simuleert het opbellen: de hoorn wordt van de haak genomen, er wordt naar de kiestoon geluisterd en vervolgens een nummer gedraaid. Als de telefoon overgaat, antwoordt de modem in antwoord-mode en stuurt een draaggolf die het begin van de communicatie vormt. De bellende modem ontvangt de draaggolf en antwoordt daarop door een eigen draaggolf te verzenden. Wanneer beide modems het eens zijn over de draaggolven, kan in beide richtingen data worden verstuurd door de draaggolf te moduleren.

Draaggolffrequenties en multiplexing Twee of meer signalen die verschillende draaggolffrequenties gebruiken, kunnen zonder interferentie tegelijkertijd via één medium worden verzonden. Frequency division multiplexing (FDM) Time division multiplexing (TDM)

Pakketten, frames en foutopsporing Packet switching networks Data in blokken  vergemakkelijkt controle Alle computers hebben gelijkwaardige toegang  een computer kan een gedeelde resource niet langer in beslag nemen dan voor het versturen van één pakket nodig is

Pakketten en time division multiplexing Pakketten en hardware-frames De term frame duidt een pakket op een bepaald type netwerk aan

Byte-stuffing Data-stuffing, character-stuffing, bit-stuffing

Transmissiefouten Computernetwerken zijn mede daarom zo ingewikkeld omdat digitale transmissiesystemen gevoelig zijn voor interferentie, als gevolg waarvan niet-verzonden data kan verschijnen of wel-verzonden data kan verdwijnen of veranderen Pariteitsbits en pariteitsfouten pariteitscontrole (parity check) vraagt aan de zender om een extra bit (pariteitsbit) De pariteitsbit voor 0100101 is 1 bij even pariteit, 0 bij oneven pariteit Om fouten op te sporen, versturen netwerksystemen gewoonlijk een kleine hoeveelheid extra informatie met de data. Een zender berekent de waarde van de extra informatie vanuit de data en een ontvanger voert dezelfde berekening uit om de resultaten te verifiëren

Waarschijnlijkheid, wiskunde en foutopsporing Een pariteitsschema, dat ontworpen is om transmissiefouten op te sporen, houdt in dat de zender aan elk teken een extra bit toevoegt en dat de ontvanger controleert of die extra bit correct is. Hoewel een ontvanger met een dergelijk schema kan vaststellen of er één bit is veranderd, kan pariteit geen transmissiefouten opsporen die een even aantal bits wijzigen. Fouten opsporen met controlesommen

Fouten opsporen met de Cyclic Redundancy Check Hardware die een CRC berekent, maakt gebruik van: een schuifregister (shift register) en een xor-eenheid (exclusive or)

Frameformaat en foutopsporingsmechanismen

LAN-technologieën en netwerktopologie Directe point-to-point communicatie (benodigde directe verbindingen = (N² - N) / 2 )

Gedeelde communicatiekanalen Local Area Networks (LAN's) Netwerken waarin meerdere computers een communicatiemedium delen, worden voor lokale communicatie gebruikt. Point-to-point verbindingen gebruikt men voor lange-afstandsnetwerken en voor een paar andere speciale gevallen.

Het belang van LAN's en referentielokaliteit Local Area Networks zijn uitgegroeid tot de meest populaire vorm van computernetwerken en verbinden vandaag de dag meer computers dan elk ander type netwerk ook. Het principe van de referentielokaliteit volgt twee verschillende patronen van waarschijnlijkheid: een computer communiceert in de regel eerder met computers vlak in de buurt dan met computers ver weg, en een computer communiceert gewoonlijk regelmatig met dezelfde computers. LAN-topologieën De stertopologie:

Ringtopologie: Bustopologie:

Een voorbeeld van een busnetwerk: Ethernet DIX Ethernet Ethernet kan max. 500 m lang zijn en werkt aan een bandbreedte van 10 Mbps, een nieuwere versie, Fast Ethernet, werkt op 100 Mbps Ethernet is een busnetwerk waarin verscheidene computers één transmissiemedium delen. Terwijl een computer een frame naar een andere stuurt, moeten alle andere computers wachten.

Ethernet Transmission and Manchester Encoding

Draaggolven beluisteren: Carrier Sense Multiple Access (CSMA) Botsingen: collision detection en backoff (CSMA/CD) Op een Ethernet aangesloten computers gebruiken CSMA/CD, waarbij een computer wacht tot de ether vrij is alvorens een frame te versturen. Als twee computers tegelijkertijd zenden, ontstaat er een botsing; de computers gebruiken exponentiële terugtrekking (exponential backoff) om te bepalen welke computer mag doorgaan. Elke computer pauzeert alvorens de zendpoging te hervatten en verdubbelt dan voor elke volgende botsing de vertraging. Nog een busnetwerk: LocalTalk Geen CSMA/CD, maar Carrier Sense Multiple Access with Collision Avoidance (CSMA/CA) Nadeel: snelheid  230,4 Kbps Voordeel: ingebouwd in elke Mac (dus gratis) en één kabel met eenvoudige connectors

Wireless LANs and CSMA/CA

Een voorbeeld van een ringnetwerk: IBM Token Ring Toegangsmechanisme wordt token passing genoemd  Netwerk heet token passing ring network of token-ring De op een token-ring aangesloten computers gebruiken een speciaal, kort bericht  een 'token'  om het gebruik van de ring te coördineren. Om data te verzenden moet een computer wachten tot het token arriveert, waarna hij precies één frame kan versturen. Vervolgens geeft hij het token door aan de volgende computer. Als geen enkele computer iets te zenden heeft, circuleert het token met een hoge snelheid over de ring.

Nog een ringnetwerk: FDDI Fiber Distributed Data Interconnect  100 Mbps met glasvezelkabels

Een voorbeeld van een sternetwerk: ATM Asynchronous Transfer Mode (ATM)

Hardware-adressering en de identificatie van frametypen Een ontvanger specificeren Elke met een LAN verbonden computer krijgt een nummer toegewezen dat zijn fysieke adres (het hardware-adres) aanduidt. Een frame dat over een LAN wordt verstuurd, bevat het adres van de zendende computer, de bron, en het adres van de ontvanger, het doel of de bestemming.

Hoe LAN-hardware adressen gebruikt om pakketten te filteren Een gedeeld netwerk gebruikt fysieke adressen om inkomende frames te filteren. De hardware van de netwerk-interface, die de transmissie en ontvangst van frames afhandelt, vergelijkt het adres van de bestemming met het fysieke adres van het station en negeert frames die niet voor dat station bedoeld zijn. Omdat een netwerk-interface de CPU van een station niet gebruikt, kan een frame over een LAN van de ene naar de andere computer gestuurd worden zonder dat deze in hun gewone werk worden gestoord. De vorm van een fysiek adres Drie categorieën van adressering: Statisch  Configurabel  Dynamisch

Broadcasting en een broadcast-adres De hardware van de netwerk-interface in een computer maakt een kopie van elk frame dat over het gedeelde netwerk langskomt. De interface accepteert het frame en geeft een kopie ervan aan het besturingssysteem als het doeladres in het frame óf het gereserveerde broadcast-adres, óf het fysieke adres van de computer is. Met andere woorden: wanneer een frame naar het broadcast-adres wordt gestuurd, ontvangen alle computers op het netwerk een kopie. De inhoud van een pakket identificeren Expliciete frametype  Impliciete frametype

Frame-headers en het frameformaat Een voorbeeld: frameformaat van Ethernet

Netwerken waarop frames zichzelf niet identiceren

LAN-bekabeling, fysieke topologie en interface-hardware Snelheden van LAN's en computers en netwerk-interface-hardware De meeste computernetwerken transporteren data met een vaste frequentie over een medium, die vaak hoger is dan de snelheid waarmee computers afzonderlijke bits kunnen verwerken. Om dit verschil op te vangen, bevat elke computer in een netwerk speciale hardware: een NIC (network interface card), die als een I/O-device werkt. De NIC wordt voor een specifieke netwerktechnologie gebouwd en regelt de transmissie en de ontvangst va frames zonder hulp van de CPU; deze hoeft niet elke afzonderlijke bit te verwerken.

De oorspronkelijke dikke Ethernet-bekabeling (Thicknet) In het oorspronkelijke Ethernet-bekabelingsschema bestaat het gedeelde medium uit een dikke coax-kabel. Voor een op het netwerk aangesloten computer is een transceiver nodig, een hardware-device dat met de gedeelde kabel is verbonden en dat via een AUI-kabel op de NIC in de computer is aangesloten.

Dunne Ethernet-bekabeling (Thinnet) Het Thinnet-bekabelingsschema voor Ethernet gebruikt een flexibele coax-kabel, die zonder een afzonderlijke transceiver direct met elke computer is verbonden. Ondanks de fysieke verschillen hebben de dikke en de dunne kabels gelijksoortige elektrische kenmerken. Twisted-pair Ethernet (10Base-T)

De topologie-paradox Bij een bepaalde netwerktechnologie kunnen diverse bekabelingsschema's worden gebruikt. De technologie bepaalt de logische topologie; het bekabelingsschema de fysieke topologie. De fysieke topologie kan afwijken van de logische topologie. Netwerkkaarten en bekabelingsschema's 

Uitbreidingen van LAN's: glasvezelmodems, repeaters, bridges en switches Glasvezeluitbreidingen: Repeaters:

Een repeater is een apparaat waarmee men een LAN kan verlengen Een repeater is een apparaat waarmee men een LAN kan verlengen. De repeater, die twee kabelsegmenten verbindt, versterkt alle elektrische signalen en verstuurt deze over het aansluitende segment. Elk computerpaar op het verlengde LAN kan communiceren; de computers weten niet of ze dat via een repeater doen.

Bridges Een bridge is een apparaat waarmee men een LAN kan uitbreiden. Een bridge, die twee kabelsegmenten verbindt, stuurt complete, correcte frames door van het ene naar het andere segment en bevordert geen interferentie of andere problemen. Elk computerpaar op het uitgebreide LAN kan met elkaar communiceren; de computers weten niet of ze door een bridge worden gescheiden.

Bridges tussen gebouwen … en op langere afstanden, via een gehuurde seriële lijn … of via een satellietverbinding:

Een cykel van bridges en de distributed spanning-tree algoritme Switching:

Long-Distance Digital Connection Technologies Digital Telephony… by converting an analog signal to it’s digital form (digitization)

Synchronous communication A synchronous network consists of a system designed to move data at a precise rate. To avoid problems (‘noise’, …) and to ensure continuous transmission, the telephone system is carefully designed to transmit additional information along with the digitized data. Digital Circuits and DSU/CSUs

Telephone Standards DS Terminology and Data Rates A single voice channel = 8000 8-bit samples = 64 Kbps T1 = 24 voice calls T3 = 28 T1 circuits DS1 speed ~ T1 speed Lower Capacity Circuits Fractional T1 (most popular rate = 56 Kbps)

Intermediate Capacity Digital Circuits

Highest Capacity Circuits (trunks) and Optical Carrier Standards The C Suffix OC-3 = 3 X OC-1 (3 circuits at 51,840 Mbps) OC-3C = 1 circuit at 155,520 Mbps Synchronous Optical NETwork (SONET) or Synchronous Digital Hierarchy (SDH) The Local Subscriber Loop (=connection between network provider and individual subscriber)

Asymmetric Digital Subscriber Line Technology (ADSL) ADSL is a local loop technology that is optimized for typical users who receive much more information than they send. To accomodate such use, ADSL provides a higher bit rate downstream (i.e., to the subscriber) than upstream (i.e., from the subscriber to the provider). Maximum downstream rate = 6,144 Mbps, max. upstream = 640 Kbps

To achieve high bit rates over conventional twisted pair wiring, ADSL uses an adaptive technology in which a pair of modems probe many frequencies on the line between them, and select frequencies and modulation techniques that give optimal results on that line. So, because ADSL is adaptive, it doesn’t guarantee a data rate! The downstream rate varies from 32 Kbps to 6.4 Mbps, and the upstream rate varies from 32 to 640 Kbps. Other DSL Technologies Symmetric Digital Subscriber Line (SDSL) High-Rate Digital Subscriber Line (HDSL), at a DS1 bit rate Very-high bit rate Digital Subscriber Line (VDSL), achieving a data rate of 52 Mbps

Cable Modem Technology On a coaxial cable FDM is used, in addition, to each subscriber a form of TDM is used. Max. data rate is 36 Mbps, but this rate should be divided by the number of subscribers in one area (typically, everyone in the neighborhood). Problems with Upstream Communication Hybrid Fiber Coax Fiber to the Curb Alternatives for Special Cases for example Broadcast Satellite Systems To use broadcast satellite technology, each subscriber must have a telephone connection as well as an antenna and a computer. The satellite vendor supplies hardware that interconnects the antenna, computer, and telephone line.

WAN-technologieën en routering Grote netwerken Een Local Area Network (LAN) kan één gebouw of terrein omspannen. Een Metropolitan Area Network (MAN) kan een stad bestrijken. Een Wide Area Network (WAN) kan locaties in meerdere steden of landen bevatten. Pakketschakelingen:

De vorm van een WAN Store-and-forward WAN-pakketschakelingssystemen hanteren de store-and-forward techniek, waarbij paketten die bij een swicth aankomen in een wachtrij worden geplaatst tot de switch in staat is ze naar hun bestemming door te sturen. De pakketschakeling kan een kleine overvloed aan gelijktijdig binnenkomende pakketten in een buffer opslaan.

Fysieke adressering in een WAN Hiërarchisch adresseringsschema Next-hop forwarding

Brononafhankelijkheid Het verband tussen hiërarchische adressen en routering routetabel: Om met gebruik van tweedelige hiërarchische adressen een pakket door te sturen, begint men met het eruit lichten van het doeladres van het pakket dat met een pakketschakeling (p) correspondeert. Als p overeenkomt met het aan de lokale pakketschakeling toegekende nummer, gebruikt men het tweede deel van het adres om de daarop aangesloten computer te zoeken. In de andere gevallen gebruikt men p om vanuit de routetabel een next-hop voor het pakket te selecteren.

Routering in een WAN Universele routering. De routetabel in een switch moet voor elke mogelijke bestemming een next-hop bevatten. Optimale routes. In de routetabel van een switch moet de next-hop-waarde voor een gegeven bestemming het kortste pad naar die bestemming aangeven.

Voorbeelden van WAN-technologieën ARPANET (Advanced Research Projects Agency) 1ste WAN technologie: rijke erfenis aan concepten, algoritmen en terminologie X.25 (CCITT X.25) Verbinding ASCII-terminals met timesharing-computers op afstand ISDN (Integrated Services Digital Network) Primary Rate Interface  Basic Rate Interface De Basic Rate Interface levert 2 B-kanalen (Bearer), elk op 64 Kbps, en 1 D-kanaal (Delta), op 16 Kbps.

Frame relay Blokken van max. 8 Kb Snelheid: in de praktijk keuze voor 1,5 Mbps of 56 Kbps SMDS (Switched Multi-megabit Data Service) Blokken van max. 9188 bytes; hogere snelheid dan frame relay ATM (Asynchronous Transfer Mode) Eén technologie voor spraak, video en data Kleine pakketten met vaste grootte, de cellen Elke ATM-cel bevat 53 bytes  header van 5 bytes en 48 bytes aan data

Eigendom van netwerken, dienstenparadigma en prestatie Een privé-netwerk is het eigendom van de groep die het gebruikt. Een openbaar netwerk is het eigendom van en wordt beheerd door een onafhankelijke aanbieder. Elke abonnee kan van zo'n netwerk gebruik maken om met een andere abonnee te communiceren. Het dienstenparadigma Een netwerk levert óf verbindingsgerichte óf verbindingsloze diensten. Bij verbindingsgerichte diensten kunnen twee computers pas data verzenden nadat er een verbinding is gelegd. Een netwerk dat verbindingsloze diensten biedt, accepteert en bezorgt afzonderlijke frames die elk een bestemming speciferen; voor deze communicatie hoeven de computers niet eerst een verbinding tot stand te brengen.

Voorbeelden van dienstenparadigma's

Kenmerken van netwerkprestatie Vertraging Voortplantingsvertragingen (doorsnee LAN in één gebouw heeft vertraging van een milliseconde) Schakelingvertraging (verwaarloosbaar) Toegangvertragingen (verwaarloosbaar) Wachtrijvertragingen (in WAN's) Throughput = frequentie waarmee data over het netwerk verzonden kan worden (in bps) Bandbreedte is bovengrens van throughput

Netwerkvertraging, die in seconden wordt gemeten, geeft aan hoe lang één bit in een netwerk onderweg is. Netwerk-throughput, die in bits per seconde wordt gemeten, specificeert hoeveel bits het netwerk per tijdseenheid kunnen betreden. Throughput is een maateenheid voor de capaciteit van het netwerk. Het verband tussen vertraging en throughput D = D0 / (1  U) Throughput en vertraging zijn niet geheel onafhankelijk van elkaar. Als het verkeer in een computernetwerk toeneemt, nemen ook de vertragingen toe; een netwerk dat op bijna 100 procent van zijn throughput-capaciteit draait, ondervindt ernstige vertragingen.

Het product van vertraging en throughput Het product van vertraging en throughput meet het volume van data die op het netwerk aanwezig kan zijn. Een netwerk met een throughput T en een vertraging D kan op elk moment een totaal van T  D bits onderweg hebben. Protocollen en lagen De noodzaak van protocollen Alle 'deelnemers' aan de communicatie moeten zich aan dezelfde regels houden: een netwerkprotocol of een computercommunicatieprotocol. De software die dergelijke regels vastlegt, noemt men de protocolsoftware.

Protocolsuites Het historische 7-laags referentiemodel van ISO (OSI-model). Een lagenmodel is een hulpmiddel voor protocolontwerpers bij de constructie van een complete protocolsuite.

Gelaagde software werkt via meervoudige, geneste headers De technieken die protocollen gebruiken De pakketvolgorde Sequencing om duplicaatpakketten te voorkomen Het opnieuw versturen van verloren pakketten Protocollen gebruiken een positieve bevestiging met hertransmissie.

Het vermijden van replay als gevolg van grote vertragingen Stroomregulering om data-overloop tegen te gaan

Mechanismen waarmee netwerkcongestie vermeden wordt Er zijn twee benaderingen: Zorg ervoor dat pakketschakelingen de zenders van een optredende congestie op de hoogte stellen. Gebruik pakketverlies als een taxatie van congestie. Protocollen ontwerpen  een kunst op zich…