De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VAN NATUURLANDSCHAP TOT RISICOMAATSCHAPPIJ Lio-dag, Amsterdam, 2011.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VAN NATUURLANDSCHAP TOT RISICOMAATSCHAPPIJ Lio-dag, Amsterdam, 2011."— Transcript van de presentatie:

1 VAN NATUURLANDSCHAP TOT RISICOMAATSCHAPPIJ Lio-dag, Amsterdam, 2011

2 Geografen: We kunnen er niet omheen  Het wereldnieuws staat bol van aardrijkskundige onderwerpen  In de laatste weken veelal met negatieve berichten:  Japan: Aardbeving/Tsunami (natuurgeweld) doden, vele gewonden en psychologisch en materiaal leed  Libië: machtsbelangen (geo-politiek) Reeds honderden doden, gehele land in staat van beroering

3 VOORAF Een korte geschiedenis : De geografie van de dood

4 Desastreuze natuurrampen CRED (boek p. 208): 6367 geregistreerde natuurrampen :  34% overstromingen  29% stormen  10% aardbevingen  2% vulkaanuitbarstingen GebeurtenisAantal doden Tsunami 26 dec. 2004> doden Aardbeving Tangshan China doden Overstroming Golf van Bengalen

5 Maar vergelijk dat eens met de omvang van ‘man-made disasters’ Hongersnoden ten gevolge van politieke blunders, opzet, of overheidscrisis: GebeurtenisAantal doden Grote Spong Voorwaarts China : 10 – 25 miljoen De Hongerterreur 1933(Holodomor) Oekraïne/WitRusland/Kazachstan 5 – 10 miljoen

6 Met epidemieën… GebeurtenisAantal doden Spaanse griep ( ) miljoen HIV/AIDS (vanaf 1980) Tot nu toe >20 miljoen >40 miljoen geïnfecteerde

7 En oorlogen…. Norman Davies `Europe A History` (1997):  1 e wereldoorlog: 8 miljoen militairen en 5 miljoen burgers stierven door oorlogsgeweld  2 e wereldoorlog: Militairen: 14 miljoen doden Burgers Sovjet Unie: 27 miljoen doden Burgers in Europa buiten de Sovjet Unie: 27 miljoen doden  Maar denk ook aan:  Japans-Chinese oorlog : 20 miljoen doden

8 “Statistics of democide” (Rummel)  USSR : miljoen doden door politiek en militair geweld en door ‘politieke hongersnood’  China : 42 miljoen doden door geweld en ‘politieke hongersnood’  China : 73 miljoen doden door politiek geweld en ‘politieke hongersnood’  Turkije : massamoord op ca 4 miljoen Armeniers en Grieken En de lijst is nog veel langer……… (“Eén dode is een tragedie, een miljoen doden slechts statistiek” (Stalin)

9 Natuur vs Man-made disasters 20 ste eeuw Aantal doden tgv politiek geweld/hongersnood188 miljoen (Mathew White: The Historical Atlas of the 20th century) Aantal doden tgv natuurrampen: (‘maar’) 3,5 miljoen (MUNICH RE) 20 ste eeuw Aantal doden tgv politiek geweld/hongersnood188 miljoen (Mathew White: The Historical Atlas of the 20th century) Aantal doden tgv natuurrampen: (‘maar’) 3,5 miljoen (MUNICH RE)

10 Maar: plaats het wel in een totaal demografisch perspectief...

11 “Aardrijkskunde is geschiedenis voor beginners”  tekst op toiletdeur A-gebouw Roeterseiland, Universiteit van Amsterdam  overige teksten op die deur blijven jullie bespaard

12 Geografen: ontwaakt!  Historici slagen er in een veel grotere vakbekendheid te realiseren dan geografen  Terwijl de media bol staan van aardrijkskundige vraagstukken  Die inmiddels grotendeels door niet-geografen worden ingevuld en geclaimd  Waarbij geografen die er in participeren zich niet als geograaf bekendmaken  Historici slagen er in een veel grotere vakbekendheid te realiseren dan geografen  Terwijl de media bol staan van aardrijkskundige vraagstukken  Die inmiddels grotendeels door niet-geografen worden ingevuld en geclaimd  Waarbij geografen die er in participeren zich niet als geograaf bekendmaken

13 Voorbeeld NWO programma: Vulnerability, Adaptation and Mitigation (VAM)  Sub-programma: Abrupt climate change (consequenties van ophouden Golf Stroom):  Commissie: 2 economen, 1 psycholoog, 1 jurist, 1 bioloog, 1 geograaf  Essay-schrijvers: 4 economen, 3 sociologen, 3 milieukundigen, 2 juristen, 0 geografen

14 Geografen: neem de kern van je vak weer serieus!  Veel aardrijkskundige vragen gaan over de problemen bij de relatie tussen mens en milieu  Met verbindingen tussen lokaal en mondiaal (schaalniveaus)  Met een noodzakelijke band tussen fysische, biologische/ecologische, economische, politieke en sociaal-culturele aspecten  En met een centrale rol voor instituties en institutionele dynamiek

15 Sluit aan bij actuele discussies over de Risicomaatschappij  Ulrich Beck: 1986 Risikogesellschaft: auf dem Weg in eine andere Moderne.  Vertaald: 1992 Risk Society: Towards a new modernity Tradionele samenleving  Natuurlijke gevaren moesten door de menselijke rede worden ‘getemd’ Laat-moderne samenleving  risicomaatschappij  Risico’s juist door de menselijke rede veroorzaakt

16 Kenmerken Risicomaatschappij  Maatschappelijke verhoudingen (welvaart, bezit) worden niet meer op de eerste plaats bepaald door klassenverhoudingen, maar door de verdeling van risico’s over maatschappelijke groepen  ‘Ecologische’ en ‘technologische’ risico’s en onzekerheden vereisen voortdurende zelfreflectie (‘reflexive modernization’)  En ze vereisen nieuwe ‘governance’ instituties die flexibel moeten zijn, maar wel robuust (‘resilient’) en samenhangend (‘coherent’)  En met koppelingen tussen schaalniveaus, van individu/lokaal tot mondiaal

17 2008: Basis voor een boek  Drie hoofdauteurs: sociaal-geografen  Bijdrages van 29 anderen: 6 sociaal-geografen, 2 fysisch geografen, 1 geoloog, 3 milieukundigen, 1 civiel-technicus, 1 sociaal-bosbouwkundige, 2 planologen, 1 demograaf, 4 (milieu)economen, 3 sociologen, 2 politicologen, 1 filosoof, 1 psycholoog, 1 futuroloog  Met voorwoord van Ruud Lubbers  Drie hoofdauteurs: sociaal-geografen  Bijdrages van 29 anderen: 6 sociaal-geografen, 2 fysisch geografen, 1 geoloog, 3 milieukundigen, 1 civiel-technicus, 1 sociaal-bosbouwkundige, 2 planologen, 1 demograaf, 4 (milieu)economen, 3 sociologen, 2 politicologen, 1 filosoof, 1 psycholoog, 1 futuroloog  Met voorwoord van Ruud Lubbers

18 Opzet boek: zes hoofdstukken 1.Homo Sapiens zwermt uit 2.De tastbare wereld om ons heen: de natuur als hulpbron 3.De omgang met de natuur 4.Als de natuur verandert: de klimaatkwestie 5.De natuur als acuut gevaar: rampen 6.De natuur als avontuur: risico’s en buitenkansen

19 1 Homo Sapiens Zwermt Uit  De lange migratiegeschiedenis van de mensheid: genografie; domesticatie; landschapsvorming en verval; diversiteit in menselijke dichtheden  Infectieziekten  Wereldbevolkingsvraagstuk  Verstedelijking

20

21 2 De tastbare wereld om ons heen: de natuur als hulpbron  Eigendoms-instituties van natuurgebruik; agrarisch draagvlak; hulpbronnen en welvaart  milieugebruiksruimte en –waarden  ecologische voetafdruk  wereldvoedselvoorziening  waterschaarste  energievoorziening  Vernieuwbare energie

22

23 3 De omgang met de natuur  Natuurpercepties; natuurbeleid; beleidshistorie inzake de natuur  aaibare landschappen  toerisme  werelderfgoed  waterbeheer en ruimtelijke ordening

24

25 4. Als de natuur verandert: de klimaatkwestie  Klimaatverandering als maatschappelijke kwestie; variaties in gevolgen  signalen van klimaatverandering  de modelleurs van Systeem Aarde  klimaatverandering en overstromingen  mondiaal beleid

26

27 5. De natuur als acuut gevaar: rampen  De aardbeving van Lissabon als ‘trigger’ van de Verlichting; hoe de natuur rampen aanricht; verbreiding van natuurrampen  dijken en veiligheidsillusies  vulkanen en aardbevingen  natuurrampen ‘natuurlijk’?

28

29 6. De natuur als avontuur: Risico’s en buitenkansen  Nadruk op risico’s; veiligheidsvoorzieningen; risicoprofielen  risico’s als kans om te laten zien wie je bent  leven met risico’s  risicosamenleving en duurzaamheid

30

31 Geografen: verover je vak terug  Erken dat geografische vraagstukken inmiddels het vakterrein zijn geworden van tal van wetenschappen  Zorg ervoor dat je in je geografische onderwijs en onderzoek die brede kennis integreert  Streef er naar dat je de resultaten presenteert onder het label ‘geografie/Aardrijkskunde’  Zoek veel bewuster de publieke ruimte op om de resultaten te presenteren  En doe dat dus ook in het Nederlands  Erken dat geografische vraagstukken inmiddels het vakterrein zijn geworden van tal van wetenschappen  Zorg ervoor dat je in je geografische onderwijs en onderzoek die brede kennis integreert  Streef er naar dat je de resultaten presenteert onder het label ‘geografie/Aardrijkskunde’  Zoek veel bewuster de publieke ruimte op om de resultaten te presenteren  En doe dat dus ook in het Nederlands

32 2010: Basis voor een website  Online hoofdstukken van het boek gratis te downloaden  Actueel nieuws en inzichten van wetenschappers, praktijkexperts & docenten  lesmateriaal  Online hoofdstukken van het boek gratis te downloaden  Actueel nieuws en inzichten van wetenschappers, praktijkexperts & docenten  lesmateriaal

33 DANK VOOR JULLIE AANDACHT! Lio-dag, Amsterdam, 2011


Download ppt "VAN NATUURLANDSCHAP TOT RISICOMAATSCHAPPIJ Lio-dag, Amsterdam, 2011."

Verwante presentaties


Ads door Google