De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Effect modificatie l Algemeen principe l Bepalen van effect modificatie l Controle ?

Verwante presentaties


Presentatie over: "Effect modificatie l Algemeen principe l Bepalen van effect modificatie l Controle ?"— Transcript van de presentatie:

1 Effect modificatie l Algemeen principe l Bepalen van effect modificatie l Controle ?

2 Effect modificatie Tot nog toe namen we in onze bespreking van verstoring aan dat de OR of de CIR die de associatie van een factor met ziekte beschrijft niet wijzigt door de variatie van de waarde van andere factoren (de confounders). Vaak is dit het geval. Dit precies ook de reden waarom we in deze parameters geïnteresseerd zijn. Bij andere gelegenheden kunnen echter belangrijke variaties opgemerkt worden. Als de associatiemaat (CIR of OR) tussen een variabele A en ziekte varieert in functie van het niveau van een andere variabele B, dan is variabele B een effect modificator. Effect modificatie = interactie l Algemeen principe

3 M = 100 mm Hg + (1 mm Hg/yr).A M = 100 mm Hg + (0.2 mm Hg/yr).A Recap Effect modificatie

4 De aanwezigheid van effect modificatie wordt mee bepaald door de keuze van het onderliggende model (additief of multiplicatief) In de meeste domeinen waar epidemiologische methoden worden toegepast is de relatieve rate van het voorkomen vaker constant dan het absolute risico. Daarom zijn de multiplicatieve modellen zo wijd verspreid (e.g. logistische regressie) Effect modificatie l Additieve of multiplicatieve modellen ?

5 l Voorbeeld Effect modificatie Ziekte met base-line incidentie dichtheid (ID) 1/100,000 pers.jaren Blootstelling aan determinant X 1 geeft: ID = 4/100,000 pers.jaren Blootstelling aan determinant X 2 geeft: ID = 10/100,000 pers.jaren X 1 +X 1 - X 2 + X 2 - X 2 + X 2 - ? 4/100,000py 10/100,000py. 1/100,000py. Als blootstelling aan zowel X 1 als X 2 geeft: ID = 13/100,000 pers.years dan is er een puur additief effect, i.e. geen interactie in een additief model In personen-jaren ontstaan tgv het base-line risiko 1 geval, tgv blootstelling aan X 1 3 extra gevallen en tgv blootstelling aan X 2 9 extra gevallen Als bij blootstelling aan zowel X 1 als X 2; ID > 13/100,000 pers.jaren: synergy Als bij blootstelling aan zowel X 1 als X 2, ID < 13/100,000 pers.jaren: antagony

6 INTERACTIE in een additief model blootgesteld niet blootgesteld leeftijd incidentie Effect modificatie

7 l Voorbeeld Effect modificatie Ziekte met base-line incidentie dichtheid (ID) 1/100,000 pers.jaren Blootstelling aan determinant X 1 geeft: ID = 4/100,000 pers.jaren Blootstelling aan determinant X 2 geeft: ID = 10/100,000 pers.jaren X 1 +X 1 - X 2 + X 2 - X 2 + X 2 - ? 4/100,000py 10/100,000py. 1/100,000py. Als blootstelling aan zowel X 1 als X 2 geeft: ID = 40/100,000 pers.years dan is er een puur multiplicatief effect, i.e. geen interactie in een multiplicatief model Blootstelling aan X 1 verhoogt het risiko 4x, of er nu blootstelling is aan X 2 of niet Als bij blootstelling aan zowel X 1 als X 2; ID > 40/100,000 pers.jaren: synergy Als bij blootstelling aan zowel X 1 als X 2, ID < 40/100,000 pers.jaren: antagony

8 blootgesteld niet blootgesteld leeftijd Incidentie INTERACTIE in een multiplicatief model Effect modificatie

9 Prevalentie als een functie van het diagnostisch profiel Prev= (koorts) (inspectie) multiple lineaire regressie Voorbeeld: diagnose van streptococcen keelontsteking gebaseerd op klinische bevindingen

10 Effect modificatie Prevalentie als een functie van het diagnostisch profiel Prev= (koorts) (inspectie) (inspectie)(koorts) Voorbeeld: diagnose van streptococcen keelontsteking gebaseerd op klinische bevindingen interactieterm

11 Voorbeelden Maten voor de relatie tussen leeftijd en de incidentie van borst kanker worden gemodifieerd door geslacht Maten voor de relatie tussen sterfte bij coronair hart lijden en ‘bypass’ operaties worden gemodifieerd door de aard van de gestenoseerde vaten Maten voor de relatie tussen de prevalentie van astmasymptomen en het familiaal voorkomen van atopie worden gemodifieerd door de woonomstandigheden Effect modificatie

12 l Bepaling van de aanwezigheid van effect modificatie Effect modificatie +- Case Control Exposure E Case Control Case Control Factor X 3 Factor X 2 Stratifieer voor alle determinanten Zijn de CIR’s of deOR’s in de verschillende strata gelijk ?

13 Cave: Modificatie heeft betrekking op de details van de bestudeerde relatie en is daarom een aspect van het studie-object. Modificatie moet dus beschreven worden (in tegenstelling tot verstoring die moet verwijderd of ‘gecontrolleerd’ worden) Met andere worden, raporteer de bestudeerde associatie in de verschillende strata van de effectmodificator Effect modificatie l Controle?

14 Effect modificatie Onafhankelijke stratum 1 stratum 2 gepoolde schatter Variabele POR POR POR 95%-CI Schimmel 5,61 37,1715,46, ,8 ruwe schatter:15,4 test voor ‘common odds’:p = 0,0631 astma aanval in de laatste 12 maanden en familiaal astma


Download ppt "Effect modificatie l Algemeen principe l Bepalen van effect modificatie l Controle ?"

Verwante presentaties


Ads door Google