De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Een bizar heelal: Steeds snellere uitdijing! Ralph Wijers Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Een bizar heelal: Steeds snellere uitdijing! Ralph Wijers Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek."— Transcript van de presentatie:

1 Een bizar heelal: Steeds snellere uitdijing! Ralph Wijers Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

2 RAMJW2 Nobelprijs 2011: Het Heelal Heeft Haast "for the discovery of the accelerating expansion of the Universe through observations of distant supernovae" 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

3 RAMJW3 We leven in een uitdijend Heelal 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek Edwin Hubble 1929 V = H 0 r  T 0 =r/V=1/H 0

4 RAMJW4 Grootte van bekende Heelal  Voor 1920 Kapteyn: Melkweg ~ 1000 lichtjaar  1924 Shapley, 1926 Oort: Melkweg ~ 100,000 lj  Hubble c.s.: Nevels zijn melkwegstelsels, verste miljoenen lj  Ver weg = Lang geleden: terugkijken in tijd  t terugkijk = afstand/lichtsnelheid 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

5 RAMJW5 Implicatie van uitdijing  Heelal dijt uit  vroeger kleiner  Oerknal?  Heelal eindig in grootte en tijd  Voor 1920: statisch, oneindig Heelal had voorkeur 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

6 RAMJW6 Einstein’s ‘blunder’  1905 speciale relativiteit, 1915 algemene  R μν - ½Rg μν =(8πG/c 4 )T μν  Oplossingen van Friedmann voor Heelal  Heelal kon uitdijen of krimpen, niet statisch  Einstein: R μν - ½Rg μν +Λg μν =(8πG/c 4 )T μν  Lambda = kosmologische constante; afstotende werking 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

7 RAMJW7 Friedman, De Sitter: geen evenwicht 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek Heelal dat door Lamdba statisch wordt gehouden is niet stabiel Einstein Ehrenfest De Sitter Eddington Lorentz

8 RAMJW8 Kritische dichtheid  V 2 esc =2GM/r  V=H 0 r  ρ cr =3H 0 2 /8πG  Afspraak: Ω=ρ/ρ cr  Ω<1: ‘open Heelal’, altijd uitdijend 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

9 RAMJW9 OK. In wat voor Heelal leven we dan? 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

10 RAMJW10 Totale waarde van Omega 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek Uit kosmische achtergrondstraling te halen: Ω=1

11 RAMJW11 Nauwkeurig afstand meten: standaardkaars 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek Type Ia supernova Ontploffende witte dwerg

12 RAMJW12 Standaardkaarsen moet je maken Meet helderheidsverloop Sneller = zwakker Corrigeer de kaars 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

13 RAMJW13 Metingen van de uitdijing: Riess c.s. 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

14 RAMJW14 Metingen van de uitdijing: Perlmutter c.s. 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

15 RAMJW15 Blunder maar toch niet!  Een bizar Heelal  Omega=1, maar ….  “The pizza that nobody ordered” 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

16 RAMJW16 Bonuscontrole: Supernova in HDF  Ω = 1 = constant  Ω Λ neemt toe, Ω m neemt af  Nu versnelling, vroeger remming 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

17 RAMJW17 Hamvraag: Wat is Donkere Energie?  Eerlijk antwoord: niemand weet het  Mogelijkheden:  Toch iets fout met model/theorie  Vacuümenergie: lege ruimte bestaat niet 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek

18 RAMJW18 Dank jullie wel. Vragen? 27 Jan 2012 Viva fysica Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek


Download ppt "Een bizar heelal: Steeds snellere uitdijing! Ralph Wijers Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek."

Verwante presentaties


Ads door Google