De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Hermeneutiek 4 in filosofie en pedagogiek 4 oa gebaseerd op: 4 Gadamer, Wahrheit und Methode 4 Rittelmeyer, Einführung in die pädagogische Hermeneutik.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Hermeneutiek 4 in filosofie en pedagogiek 4 oa gebaseerd op: 4 Gadamer, Wahrheit und Methode 4 Rittelmeyer, Einführung in die pädagogische Hermeneutik."— Transcript van de presentatie:

1

2 Hermeneutiek 4 in filosofie en pedagogiek 4 oa gebaseerd op: 4 Gadamer, Wahrheit und Methode 4 Rittelmeyer, Einführung in die pädagogische Hermeneutik 4 © Daan Thoomes, januari 2003

3 Griekse oorsprong 4 De kunst die samenhangt met ermeneuein: 4 - openbaar maken 4 - vertalen / vertolken (‘dolmetschen’) 4 - verklaren 4 - uitleggen

4 Taak van Hermes 4 Hermes was in de Griekse mythologie de bode van de goden die als taak had om berichten van de goden over te brengen aan de sterfelijke wezens 4 niet slechts: meedelen 4 maar: vertalen in begrijpelijke taal

5 zinsverbanden 4 méér dan vertalen: 4 het overbrengen van de zin-samenhang uit een andere wereld in de eigen wereld

6 historische ontwikkeling 4 Verstehensproces voltrekt zich uiteindelijk in 3 fasen: 4 - als subtilitas intelligendi: Verstehen 4 - als subtilitas explicandi: uitleggen 4 - als subtilitas applicandi: toepassen

7 Verstehen als kunst 4 Niet volgens een (vaste) methode 4 maar als een kunst waarvoor een bepaalde geestelijke fijnzinnigheid is vereist (‘subtilitas’) 4 ‘Kunstlehre des Verstehens’

8 methode 4 Gadamer: 4 ‘ Es gibt keine eigene Methode der Geisteswissenschaften’

9 Van tekst naar levenssituaties 4 Hermeneutiek: 4 - t/m Schleiermacher (ca 1810): interpretatie van teksten 4 - Dilthey (ca 1880): interpretatie van teksten èn levenssituaties 4 - Gadamer (1960): interpretatie van taal in gesprek in horizontversmelting

10 Schleiermacher ( ) 4 Hermeneutik: 4 ‘die Kunst, die Rede eines anderen, vornehmlich die schriftliche, richtig zu verstehen’ 4 ‘der Interpret müsse die Rede zuerst ebensogut und dann besser verstehen als ihr Urheber’

11 Schleiermacher 4 -‘Grammatische Interpretation’ ofwel contextuele interpretatie; deel en geheel op elkaar betrekken 4 -‘Psychologische Interpretation’: psychologische duiding / invoelen

12 Dilthey ( ) 4 Hermeneutiek niet beperken tot het interpreteren van teksten 4 maar eveneens toepassen op alledaagse levenssituaties en allerlei levensuitingen 4 bijvoorbeeld: 4 - betekenis van een schilderij van Van Gogh 4 - interpretatie van het huilen van een kind 4 vgl. latere existentiële fenomenologie

13 Dilthey 4 ‘So wie Natur, so bin ich Geschichte’ 4 ‘Wat de mens is, zegt hem alleen zijn geschiedenis’

14 Dilthey 4 Mensen geven al levende inhoud aan hun leven 4 Het leven beleven, Erlebnis, 4 heeft altijd een uitdrukking, Ausdruck 4 en is altijd een begrijpen of ‘verstaan’

15 Husserl ( ) 4 Fenomenologie van Husserl 4 ‘zurück zu den Sachen’ 4 Denk niet, maar kijk! 4 Zien en laten zien wat zich toont

16 fenomenologie 4 - fenomenologie laat zien wat zich toont 4 - laten zien is beschrijven 4 - de fenomenologie verklaart niets

17 Heidegger ( ) 4 Seinsvergessenheit 4 ‘zijnsvergetelheid’ : door een te grote gerichtheid op de ‘zijnden’ is het zijn - als werkwoord - in vergetelheid geraakt 4 het zijn toont zich op verschillende manieren in alles wat er is 4 …een verwijlen bij de dingen

18 Heidegger 4 ‘Seins-Erinnerung’: 4 niet: herinnering van wat ‘het zijn’ was 4 maar: herinnering van een spoorloos verdwenen vraag (naar het zijn)

19 Heidegger 4 ‘Was ist das, das ‘Sein’?’ 4 ‘Die Wahrheit des Seins ist das Wesen’ (Hegel)

20 Gadamer ( ) 4 ‘Sein das verstanden werden kann, ist Sprache’ 4 de ‘taal’ wordt daarbij niet opgevat als levenloze structuur maar als: – levende ervaring – concreet gebeuren (‘Geschehen’) – als Ins-Dasein-Treten eines Sinns – als die Geschichte selbst 4

21 Gadamer 4 ‘das Verstehen ist selber ein Geschehen’ 4 ‘…das Sprache vom Gespräch her verstanden müsse’ 4 Sprachlichkeit des hermeneutischen Geschehens

22 Gadamer: horizontversmelting 4 historische afstand tussen lezer en tekst: 4 - Dilthey: overspringen door invoelen 4 - Gadamer: horizontversmelting

23 Horizont (Gadamer) 4 horizont: 4 ‘de gezichtskring die alles omvat en insluit wat vanuit een punt zichtbaar is’ 4 de telkens tegenwoordige horizont is in de historische en culturele geschiedenis niet fundamenteel verschillend van vroegere horizonten want hij vormt zich niet zonder het verleden

24 proces 4 in feite is onze horizont opgenomen in een gestadige vorming 4 aangezien we al onze vooroordelen voortdurend toetsen

25 versmelting 4 De hermeneutische activiteit is: 4 een min of meer bewuste confrontatie met de traditie, die in de uitvoering van het Verstehen een samensmelting van de tegenwoordige met de voorbije horizont bewerkstelligt

26 problemen / kenmerken 4hermeneutische interpretatie is niet gericht op een feitelijk eindoordeel of een éénduidige conclusie –voorbeeld: in een gedicht van Novalis of Hölderlin kunnen dezelfde woorden soms verschillende beelden evoceren

27 problemen / kenmerken 4vreemdheidservaring (Levinas) 4 doel van de interpretatie is niet om de ander in zekere zin op te lossen in eigen begripsstructuren maar hem juist te ervaren als vreemde die hij als ander mens altijd is

28 problemen / kenmerken 4onafsluitbaarheid 4 interpretatie is altijd onderweg 4 interpreteren betekent deelnemen aan de ervaring of omgang met de dingen 4 (vgl. Heidegger: ‘een verwijlen bij de dingen’) 4 ‘Methode als Mitgehen’

29 Toepassingen in de pedagogiek 4 kinderpsychotherapie –diagnostiek –therapie

30 Toepassingen in de pedagogiek 4 teksthermeneutiek 4 beeldhermeneutiek 4 dinghermeneutiek

31 Opvoedingsconcept Gadamer 4 ‘Erziehung ist sich erziehen’ 4 ‘es geht darum dass der Mensch sich selber einhaust’

32 Opvoedingsconcept Gadamer 4 lernen durch das Gespräch 4 ein Einander-Verstehen 4 ‘Das Normale ist das Gespräch dass tatsächlich darin unsere soziale Welt ihre wachsenden Möglichkeiten hat.’

33 Opvoedingsconcept Gadamer 4 Sich-Erziehen: –Sich-Daheimfühlen (eerste maanden) –Sprechenlernen - Muttersprache –Kommunikation –Schulschrift - Handschrift –gegenseitiges Erziehen –Durchkommen und Heimischwerden in unserer Welt

34 Kanttekening bij ‘zelfopvoeding’ 4  opvoeding in relatie met cultuur 4  cultuur moet worden doorgegeven 4  ‘tussenverantwoordelijkheid’ van de opvoeder 4 Imelman: opvoeding is zelfopvoeding voor zover gekoppeld aan ‘inleiden in betekenissen’


Download ppt "Hermeneutiek 4 in filosofie en pedagogiek 4 oa gebaseerd op: 4 Gadamer, Wahrheit und Methode 4 Rittelmeyer, Einführung in die pädagogische Hermeneutik."

Verwante presentaties


Ads door Google