De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Inhoud 1.Wat is evolutie? 2.Waarom is evolutie waar? 3.De diepe tijd en de evolutie van de mens.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Inhoud 1.Wat is evolutie? 2.Waarom is evolutie waar? 3.De diepe tijd en de evolutie van de mens."— Transcript van de presentatie:

1 Inhoud 1.Wat is evolutie? 2.Waarom is evolutie waar? 3.De diepe tijd en de evolutie van de mens

2 3. Perspectief diepe tijd Evoluties & revoluties: 1.Kosmologische evolutie (- 13,7 miljard jaar Big Bang; -4,5 miljard jaar: zon en aarde, astrofysica) –> 2.Biologische evolutie (-3,5 miljard jaar eerste levende cellen, Darwin) –> 3.Culturele evolutie van de mens (-2 miljoen jaar homo erectus: werktuigen/vuur; jaar homo sapiens culturele revolutie: jagers&verzamelaars; jaar landbouwrevolutie & jaar steden: klassenmaatschappij; -250 jaar industriële revolutie; -150 jaar eerste socialistische revolutie, historisch materialisme)

3 • Heelal & oerknal: 13,7 miljard jaar. Ontstaan van ruimte, tijd & natuurwetten • Zonnestelsel & Aarde: 4,6 miljard jaar • Luca: RNA (replicator + enzyme) DNA (replicator, 4 glucosiden) Eiwit (20 AZ) => eerste cel: blauwalgen - bacteriën - prokaryoten: 3,8 miljard jaar • Eucaryoten: 1,9 miljard jaar – planten: chloroplast (fotosynthese=> H2O+CO2->glucose en O2) – dierlijke cellen: mitochondriën (glucose - energie) <= endosymbiosen • Meercelligen: 1 miljard jaar (Cambrische explosie 550 miljoen jaar) Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

4

5

6 99% sociaal & egalitair Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

7

8

9 Biodiversiteit en massa-extincties Cambrische explosie TrilobietenDinosaurussenZoogdieren & Vogels (Haaien) Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

10 Cambrische explosie

11 • Primaten: pan – mens: - 6 miljoen jaar • Australopitecus Afarensis en Africanus - 4 miljoen jaar • Lucy voetsporen~ rechtoplopen: - 3,6 miljoen jaar -> Riftvallei Bonobo Chimp Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

12

13 • Riftvallei: rand oerwoud-savanne, vulkanisch, meren/rivieren ~ ontstaan van genus homo Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

14 Bipedalisme => 1.predator bescherming, prooi: lange afstand lopen 2.zonbescherming: minder directe lichaamsblootstelling 3.taal anatomisch mogelijk. Ademhalingspatroon, tong en farinx en larynx zakken lager => meer toonvariatie mogelijk, basis voor onderscheid in taal. Epiglottis: eten en ademen en spreken tegelijk. Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

15 4.handen vrij, oppositionele duim, fijne handmotoriek: gebarentaal – aanwijzen als communicatie – werpen (bovenarms – speer/pijl/boog: snelle calorieën en proteïne verwerver); en werktuigmanipulatie. Dragen van buit naar gemeenschappelijk basiskamp. 5.bekkenuitgang nauwer. Schedeldelen baby’s schuiven. Geweldig plooien van hersenschors. … Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

16 … Vroeger geboren. Meest onvolwassen kind. Langer directe verzorging van moeder nodig, ook grootmoeder (vroege menopauze ‘grootmoedershypothese’), zusters, anderen ook niet-verwanten, collectieve opvoeding. Basis van imitatie (van meerdere rolmodellen), empathie & altruïsme & hechting-autonomie: shared attention, intentionality, coöperatie. Basis van sociaal leren. Langere groei van neuronen en synapsen (verbindingen) na de geboorte. Niet alleen in aantal, vooral in hoeveelheid myeline: bepaalt de snelheid van actiepotentialen (X100X30=X3000)

17 Tijdsperspectief: de ‘diepe tijd’ & het eerste leven-> mens

18

19 Jane Goodall “Chimpanzees, more than any other living creature, have helped us to understand that there is no sharp line between humans and the rest of the animal kingdom. It’s a very blurry line, and it’s getting more blurry all the time.”

20

21 Culturele Big Bang <= Gesproken taal? <= Sociaal leren – pro-sociaal instinct Chomsky: taalinstinct Tomasello: interactie-instinct Min jaar ( jr) Bij de homo sapiens

22 Grotschilderingen (Chauvet: jr., Lascaux: jr) Geen simpele imitatie. Wel emotie in de schilderingen, soort kubisme. Picasso was verbaasd. (Spi)Rituele functies? Geen voorafgaande tussenvormen.

23 Venusfiguurtjes Venus van Willendorf (Oostenrijk) -24,000 jr Geslachtskenmerken als vruchtbaarheidssymbolen. Geen gezicht -> identiteitsvorming? -14,000 jr. Wel een gezicht begin van identiteitsvorming. Taal speelt mogelijks belangrijke rol. Snel domesticatie, stedelijke concentratie, geschrift… -Besef dat uit een zaadje een plant groeit, dat uit coïtus een kind komen kan

24 Menselijke capaciteit voor cumulatieve culturele adaptatie

25 Homo sapiens Neanderthal Homo erectus Min jaar • Vruchtbare halve maan • Domesticatie – rivieren irrigatie – granen – schaap, geit, kameel (transport) … • Euroazië zelfde breedte-as: grootte - klimaat – transport - bevolking • Schrift – steden – erosie • Nijldelta/Mesopot. - Indus – China – Midden-Amerika • Maya’s: wiel – geen lastdier • Inca’s: lastdier – geen wiel • Tasmanië (-10D -regressie) – N-Zeeland (Maori’s)-> Chatham eilanden (Moriori ) • Papoea Niew Guinea – 1000 vd 7000 talen - <1938: stenentijdperk • Natuurlijk historisch experiment polynesische eilanden~ Galaposeilanden & Darwin • Paaseiland (regressie-erosie, ecologisch? Of ziektekiemen en boomratten) Madagaskar • Zalm => Slaven

26

27

28 Cultureel-genetische co-evolutie

29

30 Onderhuids zijn we allemaal Afrikanen Genetica van raciale verschillen

31 ‘Raciale’ verschillen • Enkele mutaties =>rassenverschillen (huidskleur, haarvorm, neus-ooghoek). Weinig genetische verandering, groot opvallend uiterlijk verschil => signaaleffect, grote invloed op hoe we iemand zien (in-group versus out-group)

32 • Genetisch verschil tussen twee individuen van één ras >> tussen twee individuen van twee rassen • Evolutionair zeer jonge gemeenschappelijke voorouders. Mensen veel meer gelijk dan eender welke andere soort ondanks uiterlijk grote variatie. Vergelijk met honden, jonge soort <= wolf met grote variatie t.g.v. kunstmatige selectie. ‘Raciale’ verschillen

33 Recente mutaties een gevolg van 1.natuurlijke selectie: hypothesen: • klimaat huidskleur: afwegen Vit D tekort (bekkenmisvorming & botafwijking baby) door te weinig UV versus Foliumzuurvernietiging door teveel UV (FZ daling=> foetale afwijkingen), beiden impact op reproduceerbaar succes ~controversieel • Biochemie van melaninevorming beschermt tegen huidparasieten => Oost Afrikanen levend in de brousse zonder zonblootstelling zeer zwart, West Afrikanen op hoogte (weinig parasieten, veel zonblootstelling) lichter van kleur • risico huidkanker na reproductieve leeftijd=> geen selectie

34 Recente mutaties een gevolg van 1.genetische drift: neutrale mutaties verspreiden zich ad random en geraken gefixeerd, doordat kleinere populaties tijdlang regionaal geïsoleerd geraken 2.sexuele en culturele (groepsidentiteit) selectie (bv. blauwe ogen: zeer kleine genetische verandering, doch opvallend uiterlijk verschil, element van sexuele of culturele aantrekking => spreiding). Meeste ‘raciale’ kenmerken worden veroorzaakt door veel genen. Geen één gen kenmerk. Evolutionair perspectief: van biologische evidenties naar psycho-sociale evidenties

35 Inhoud 1.Wat is evolutie? 2.Waarom is evolutie waar? 3.De diepe tijd en de evolutie van de mens 4.Recente wetenschappelijke ontdekkingen (neurowetenschappen, moleculaire genetica, e.a.)

36 Wetenschappelijke basis van ‘evidence based ‘evolutionaire psychologie (not ‘just-so stories’ dixit Stephen J. Gould) Vergelijkend onderzoek : 1.Tussen soorten: phylogenese 2.Tussen leeftijdsfasen: ontogenese 3.Tussen culturen: cross-cultureel Disciplines: 1.Neurowetenschappen 2.Moleculaire genetica 3.Evolutionaire biologie – paleontologie 4.Evolutionaire psychologie - antropologie

37 Recente (r) evoluties in neuroscience & gevolgen op maatschappelijk-ethisch-psychologisch vlak • Spiegelneuronen (1996) (f)(f) Oxytocine => – Vertrouwen – Empathie – Samenwerking • Neuro-imaging fMRI (2000)

38

39

40

41

42

43 Uiteindelijk veel complexer – tientallen hersengebieden betrokken in communicatie tussen mensen – 70% van de hersenschors – spoelneuronen tussen modules

44 Eenzelfde informatieverwerking~vier breingebieden: woorden horen, woorden zien, woorden spreken, woorden genereren in gedachten • F-MRI beeld suggereert associatie, zegt niets over causaliteit en zeker niet over in welke richting mogelijke causaliteit zou spelen • Opletten voor nieuw neurologisch reductionisme, na verworpen biologisch of genetisch reductionisme f-MRI van het brein: complexiteit & nuanceren 1 voxel-pixel die oplicht = 0,5 mm 3 = 5,5 miljoen neuronen = 22 km lange zenuwbanen = 55 miljard synapsen = gedurende 2 seconden ~ neuron ~ milliseconde

45 Nuancering • 1 menselijk brein = 100 miljard neuronen met elks gemiddeld synapsen = 1 miljard keer 1 miljoen neuronale synapsen = 1 miljard GB • Menselijk DNA bevat 3 miljard baseparen, waarvan slechts 1,5% gebruikt wordt voor genen. Graankorrel = genen • Eén boeiing 747 bevat modules met in totaal 6 miljoen onderdelen, elk een plaats in de blauwdruk. Top - down • De meest simpele gistcel bevat 6000 genen en miljoenen onderdelen. Bottem-up, zelfassemblage, locale fenomenen ~ aan locale wetmatigheden, organische ontwikkeling • Ziekte van Huntington is gevolg van mutatie van één gen. Ontdekt in Sindsdien nog steeds geen geneesmiddel. Meeste potentiële patiënten willen niet weten van genetisch testen. • ’42’ (genetica ~ informatica) = 1000 human genoom project (China)

46 “The more we know, the more we know that we don’t know” (Nicolas Rose, director BIOS LSE) 2003 Human Genome Project Geen code voor proteïnes in mensen cel Wel code van proteïnes < deze van de fruitvlieg Belang van epigenetica, ENCODE project (publiek ~ CERN)

47 bemoederen ↓ rat pups => methyl gen corticorec brain => stress gevoelig adult

48 •>< genetisch, stamcel, neurologisch determinisme en reductionisme ‘Geest kan niet bestaan zonder de hersenen, maar is niet reduceerbaar tot de hersenen’ •Neoliberale commercialisering van die sectoren en van het wetenschappelijk onderzoek. Moleculaire genetici en neurowetenschappers worden commerçanten ~ CEO’s biotecbedrijven (bubbles: decode (Ijsland) – biobank (UK) – stamcel)

49 Modern onderzoek 2.Sociologisch, antropologisch, psychologisch en biogenetisch cross-cultureel en tweelingenonderzoek 3.Diergedrag onderzoek: kiemen van ‘menselijk’ gedrag zijn terug te vinden (mensapen, olifanten, dolfijnen, bepaalde vogels). 4.Paleontologisch onderzoek (dateringsmethoden, CT & cyclotron, 3D computer, moleculaire genetica)


Download ppt "Inhoud 1.Wat is evolutie? 2.Waarom is evolutie waar? 3.De diepe tijd en de evolutie van de mens."

Verwante presentaties


Ads door Google