Vlaamse mariene publicaties vrij beschikbaar op het web ? of ! Jan Haspeslagh Bibliothecaris VLIZ VUB (ANHC) 18 mei 2006 Brussel.

Slides:



Advertisements
Verwante presentaties
Ontwikkelingen in het Nederlandse bibliotheeklandschap Bas Savenije (KB), OCLC Contactdag 31 oktober 2013.
Advertisements

Ontwikkeling van het Netwerk Naamkunde
12e Anet Gebruikersdag 3 december Universiteit Antwerpen
Masterproef DGK
De nieuwe, razendsnelle manier om vakkennis te delen een kapitaal aan kennis Publiceren in het HBO: open access.
DRIVER België: op weg naar samenwerking KBR - 19/11/2007 Karen Van Godtsenhoven.
Digitaal Depot. Waarom een Digitaal Depot •Overheden en particulieren werken steeds meer en soms alleen nog maar digitaal; •Gebruikers verwachten digitaal.
Online Marketing voor het MBO “SEO, dat kun je zelf!”
Publicatiestrategie Hoe te publiceren in tijdschriften met een hoge impact factor Marianne van der Heijden 3 juni 2010.
Een gratis website voor uw appartement - waarom?
Cartografie met als medium het ‘World Wide Web’
Metasearch wat is het probleem bij de oplossing? welke oplossing bij welk probleem?
DARE Wetenschappelijke communicatie in beweging Werkgemeenschap Informatiewetenschappen, 27 februari 2004 Lilian van der Vaart.
Adobe formulieren : stand van zaken.
12 april 2005Workshop Auteursrechten en institutional repositories DARC-2 Workshop Inleiding over auteursrechten en institutionele repositories door Marijke.
Bibliografische beheertoepassingen Jan Bollansée Altus-seminarie Groep T, Campus Vesalius Leuven, 2 december 2010.
Basishandleiding Limo Meer info online via LIMO Help 1.
CLARIN: een introductie Ineke Schuurman Coördinator CLARIN-Vlaanderen.
Een strakke workflow als hulpmiddel voor online samenwerking. Jikke de Groot Universiteitsbibliotheek/ Universiteit Utrecht Sector Innovatie & Ontwikkeling.
Reclaiming academic output. De beschikbaarheid van de Nederlandse wetenschappelijke productie UKB-studiedag 16 mei 2002.
Introductie Digitale Bibliotheek UGent
© Universiteitsbibliotheek Groningen METIS Aanleverloket Metis/Repositories Henk Druiven Henk Ellermann Afdeling Digitale Bibliotheek Vz. Universiteitsbibliotheek/RuG.
Maarten van Bentum (Universiteitsbibliotheek) Wetenschappelijk publiceren: recente ontwikkelingen t.b.v. betere zichtbaarheid Maarten van Bentum (Universiteitsbibliotheek)
Onderzoeksdata in de Bibliotheek: Tijd voor een nieuw Informatie-specialisme? Ervaringen uit de praktijk Rob Grim Research Data Specialist/e-Science Coordinator.
UBU en onderzoeksdata 23 april Agenda 1. Proefschriften plus 2. EJME 3.Dataverse.
Sneeuwschuivers en leren sneeuwschuiven myResearch Portal en het belang van workflow data analyse Richard L. Zijdeman DAI: info:eu-repo/dai/nl/
The vision at work Batteries included Ervaringen van een ISV op hosting avontuur Sven Middelkoop Corporate ICT Manager Exact Holding N.V.
Publiceren van wetenschappelijke artikelen Patiënten-demonstratie Dr. W.E.J. Weber 18 april 2007.
Digitalisering Digitale duurzaamheid Hans Jansen 11 december 2008.
Altus Seminarie Werken met informatie binnen het onderzoek over hoger onderwijs: enkele databanken 2 december 2010Martine Pieters.
Your GateWay to the Finest Academic Research papers in the Netherlands Technische aspecten: de ARNO archive server Thomas Place KUB.
Wetenschap ontsloten bestuurlijke visie op digital repositories Wim Kardux lid College van Bestuur Universiteit Utrecht Reclaiming Academic Output De.
Hans Roes / mei 2002UKB studiedag1 Reclaiming Academic Output ervaringen bij DEGREE Hans Roes UB Tilburg.
Bas Savenije Bibliothecaris van de Universiteit Utrecht Utrecht, 10 juni 2005.
De veranderende rol van de uitgever Leo van der Wees Recht.nl / RechtenOnline.
Publiceren in het HBO: open access
Bibliotheek vredespaleis digitale bibliotheek
Het KB e-Depot Waarom, wat en voor wie
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Politieke Wetenschappen  Website faculteitsbibliotheek  Catalogus LIBISng: boeken, eindwerken,
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Communicatiewetenschappen  Website faculteitsbibliotheek  Catalogus LIBISng: boeken, eindwerken,
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Sociologie  Website faculteitsbibliotheek  Catalogus LIBISng: boeken, eindwerken, tijdschriften.
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Communicatiewetenschappen  Website faculteitsbibliotheek  Catalogus LIBISng: boeken, eindwerken,
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Politieke Wetenschappen  Website faculteitsbibliotheek  Catalogus LIBISnet: boeken, eindwerken,
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken  Website faculteitsbibliotheek  Catalogus LIBISng: boeken, eindwerken, tijdschriften  Databanken:artikels.
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken  Website faculteitsbibliotheek  Catalogus LIBISng: boeken, eindwerken, tijdschriften  Databanken:artikels.
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Sociologie / Sociaal Werk   Website faculteitsbibliotheek   Catalogus LIBISnet: boeken,
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Communicatiewetenschappen   Website faculteitsbibliotheek   Catalogus LIBISnet: boeken,
Bibliotheek Sociale Wetenschappen Introductie tot het zoeken Master Toerisme   Website faculteitsbibliotheek   Catalogus LIBISnet: boeken, eindwerken,
Het UNESCO Charter en de Guidelines for the Preservation of the Digital Heritage na 8 jaar 4 november 2011, Naar een toekomstvaste AV-collectie NL.
Repository-demonstratie Waar doen we het allemaal voor?
Repository-demonstratie DB-ontwikkelingen, 24 mei 2007.
WP1: Gebruikersnoden Deeltaak 1: Open en dynamisch archief 16 januari 2009.
Sociale Media – Best Belangrijk Daniel
Informatievaardigheden Corrie van Zeist en Marco van Veller September 2008.
3/30/2015 | 1 Bibliotheekinstructie Nederlands 2014.
Bibliotheek Wageningen UR Overal dichtbij. Bibliotheek Wageningen UR: Overal dichtbij Hoe kan ik: “off-campus” toegang krijgen tot tijdschriften en databases?
1 OMI Digitaal publiceren in bredere context.
Reclaiming academic output. De beschikbaarheid van de Nederlandse wetenschappelijke productie Conclusies.
Bibliotheekintroductie UA-bibliotheek Campus Drie Eiken Oktober 2007 Marjan Andries- Barbara Lejeune.
Open Access Wetenschappelijke informatie vrij toegankelijk.
Schets van het landschap Deel B Presentatie RDNL
Van librije tot digitale bibliotheek: de universiteitsbibliotheek utrecht eric sieverts.
1| library | library Pure – introductie.
Vlaams Academisch Bibliografisch Bestand. VABB? Lijst van wetenschappelijke publicaties van onderzoekers in Vlaamse universiteiten die niet in Web of.
Universiteitsbibliotheek Gent ___________________ MeerCat en Google books FLW, 27 januari 2009.
OPEN brainstorm.
Attenderingen instellen op tijdschriften (TOC alert)
Attenderingen instellen op tijdschriften (TOC alert)
Learning Content Management Systeem
HIVE-pilot: van LCMS naar Onderwijsrepository
Transcript van de presentatie:

Vlaamse mariene publicaties vrij beschikbaar op het web ? of ! Jan Haspeslagh Bibliothecaris VLIZ VUB (ANHC) 18 mei 2006 Brussel

Presentatie gebaseerd op: How to make your research more visible: the Open Archive Initiative and Repositories Pauline Simpson Southampton Oceanography Centre, UK VLIZ Young Scientists Day Brugge 25 Feb 2005

De weg naar meer zichtbaarheid van het marien onderzoek • Een korte gids doorheen : –(Crisis in) Scholarly Communication –Open Access –Open Archives Initiative –Digitale archieven – institutioneel, discipline, regionaal/nationaal –Wat betekent het digitaal archief voor u?

‘Crisis in Scholarly Communication’ • Tijdschriften zeer belangrijk distributiekanaal voor onderzoeksresultaten • Gedomineerd door commerciële sector –Vicieuze cirkel : • Onderzoeker schrijft artikels (gratis of tegen ‘page charges’!) • Onderzoeker geeft copyright aan uitgevers (gratis) • Onderzoeker zetelt in Editorial Boards (gratis) • Onderzoeker peer-reviewt artikels (gratis) MAAR • Bibliotheken betalen enorme bedragen voor toegang tot literatuur en universiteiten betalen meer dan eens: voor toegang, voor kopieerrechten en voor archivering • Of ze kunnen gewoon niet betalen voor sommige paketten informatie (cfr. zeer dure databases)

‘Crisis in Scholarly Communication’ ‘Crisis in Scholarly Communication’ • Ontevredenheid over het huidige model van wetenschappelijk publiceren en distribueren • Zelfs het rijkste instituut kan niet meer de toegang kopen tot alle literatuur die haar onderzoekers nodig hebben • Site-licenties en consortia helpen enigzins, maar dan vooral in de rijke landen • Veel commerciële uitgevers vragen nog extra vergoeding voor online toegang, naast de prijs voor papieren product: de druk op budgetten stijgt nog meer

Verwachte prijsstijging tijdschriften tot 2020 (Blixrud 2002) 1774 % Tijdschriftprijs stijging+291% Prijsindex stijging + 70% Tijdschriftprijs stijging+291% Prijsindex stijging + 70%

Actuele situatie: ontevredenheid op alle niveaus • Auteurs –Hun werk wordt niet gezien door alle collega’s: minder erkenning dan verwacht –Er moet extra betaald worden voor kleurfiguren, tabellen, annexen, page charges, etc. –Toch wordt het copyright volledig afgestaan, wat betekent dat zij achteraf niets meer zelf kunnen doen met hun eigen werk

Actuele situatie: ontevredenheid op alle niveaus • Auteurs –Hun werk wordt niet gezien door alle collega’s: minder erkenning dan verwacht –Er moet extra betaald worden voor kleurfiguren, tabellen, annexen, page charges, etc. –Toch wordt het copyright volledig afgestaan, wat betekent dat zij achteraf niets meer zelf kunnen doen met hun eigen werk • Lezers –Zij kunnen niet alle onderzoeksliteratuur raadplegen die ze nodig hebben – maakt hen minder performant

Actuele situatie: ontevredenheid op alle niveaus • Auteurs –Hun werk wordt niet gezien door alle collega’s: minder erkenning dan verwacht –Er moet extra betaald worden voor kleurfiguren, tabellen, annexen, page charges, etc. –Toch wordt het copyright volledig afgestaan, wat betekent dat zij achteraf niets meer zelf kunnen doen met hun eigen werk • Lezers –Zij kunnen niet alle onderzoeksliteratuur raadplegen die ze nodig hebben – maakt hen minder performant • • Bibliotheken – – Kunnen niet voldoen aan de informatienoden van gebruikers

Actuele situatie: ontevredenheid op alle niveaus • Auteurs –Hun werk wordt niet gezien door alle collega’s: minder erkenning dan verwacht –Er moet extra betaald worden voor kleurfiguren, tabellen, annexen, page charges, etc. –Toch wordt het copyright volledig afgestaan, wat betekent dat zij achteraf niets meer zelf kunnen doen met hun eigen werk • Lezers –Zij kunnen niet alle onderzoeksliteratuur raadplegen die ze nodig hebben – maakt hen minder performant • • Bibliotheken –Kunnen niet voldoen aan de informatienoden van gebruikers • • Gemeenschap –Verliest in alle gevallen omwille van slechte wetenschappelijke communicatie

Oplossing – Het publicatielandschap wijzigen 2 complementaire wegen naar ‘Open Access to Research’:  = vrij toegankelijk, beter opzoekbaar, onmiddellijk beschikbaar, vrij wat betreft gebruik onmiddellijk beschikbaar, vrij wat betreft gebruik • Open Access uitgeven –Auteur/onderzoeksgroep betaalt één keer : zorgt voor universeel OA • Open Access archieven (repositories) –Auteur deponeert fulltext van artikels, congrespapers, rapporten, theses, lesmateriaal, multimedia etc. –Tijdschriftartikels = de ‘post refereed pre-published’ versie deponeren in IA of archieven per discipline

Open Access • • Wat? – –Oproep voor vrije, ongehinderde toegang via internet tot de literatuur die door onderzoekers aan de wereld gegeven wordt zonder dat zij daar vergoeding voor verwachten. • • Waarom? – –Bredere verspreiding, stimuleert onderzoek, verrijkt onderwijs, delen van kennis tussen rijke en arme landen, hogere return op investering van belastinggeld in onderzoek. • • Hoe? – – Beschikbare fondsen gebruiken voorverspreiding van kennis, niet voor kopen van toegang tot die kennis.

Toenemend draagvlak voor Open Access Interesse van donoren: • • Howard Hughes in US • • Andrew Mellon in US - $7, • • Wellcome Trust in UK • • Research Councils UK • • Berlin Declaration in Support of Open Access 2003 Duitsland: Fraunhofer Society, Wissenschaftsrat, HRK, Max Planck Society, Leibniz Association, Helmholtz Association, German Research Foundation, Deutscher Bibliotheksverband Frankrijk: CNRS, INSERM Oostenrijk: FWF Der Wissenschaftsfonds België: Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen) Griekenland: National Hellenic Research Foundation

Toenemend draagvlak voor Open Access • De IFLA Verklaring over Open Access to Scholarly Literature and Research Documentation • Berlin Declaration on Open Access to Knowledge in the Sciences and Humanities (Max Planck) • Bethesda Statement on Open Access Publishing • Buenos Aires • British Columbia • Schotland • Budapest Open Access Initiative 2002 (Soros Open Society) • Timeline of the Open Access Movement

Budapest Open Access Initiative 2002 Budapest Open Access Initiative 2002 Twee complementaire strategieën: • • Zelfarchivering: onderzoekers moeten in staat zijn hun peer- reviewed artikels op te nemen in open digitale archieven die compatibel zijn met: • • Open Archives Initiative standaarden • • Open-Access tijdschriften: tijdschriften die geen geld vragen voor online toegang. Om peer-review te betalen moeten andere fondsen gevonden worden (bv. een prijs voor publiceren van artikels cfr tijdschrift Ocean Science) Open Society Institute (Soros Foundation) bereid om dit model te financieren

Van theorie naar praktijk: Open Access tijdschriften • • PLoS Biology (sinds oktober 2003) en PLoS Medicine (sinds oktober 2004) • • BioMed Central (reeds meer dan 4500 papers) • • New Journal of Physics • • Indian Academy of Sciences: 11 tijdschriften in Open Access online • • Lund Directory of Open Access Journals – ~2000 peer reviewedhttp:// Open Access tijdschriften

Open-Access = gratis, online toegang tot elk artikel onmiddellijk na publicatie op het web

Het alternatief: Open archives, e-Print archives Essentiele elementen • • Institutioneel, volgens discipline of regio • • Wetenschappelijke inhoud: gepubliceerde artikels, boeken, hoofdstukken, preprints, congresverslagen, studiemateriaal, theses, data-sets, etc. • • Cumulatief en permanent: voorziet in duurzame, blijvende toegang tot publicaties • • Filosofie van Open Access: vrije toegang, online, ‘global’

Repositories (e-Print archieven) • Digitaal archief van e-prints, met vrije toegang en verspreiding via internet • Er wordt gebruik gemaakt van het Open Archive Initiative Metadata Harvesting Protocol • OAI –compatibele e-print archieven delen dezelfde metadata tags zodat de inhoud perfect uitwisselbaar is

Open Archive Initiative • Gesteund door Digital Library Federation & NSF • OAI Metadata Harvesting Protocol (V.2) zorgt voor interoperabiliteit tussen repositories door de metadata van een aantal afzonderlijke archieven samen te brengen in een doorzoekbare database. • Schept de voorwaarden voor een globaal virtueel onderzoeksarchief waar papers gemakkelijk bereikbaar zijn, om het even op welke server ze opgeslagen staan.

OAI- Metadata Harvesting Protocol

Een globaal initiatief: • Australian National University, … • Hong Kong University • Humboldt University Berlijn, … • Utrecht, Lund,… • MIT. CalTech, Library of Congress, … • UK – Glasgow, Nottingham, Edinburgh, Southampton, Oxford, Cambridge, Bristol ….. • Universiteit Gent, LUC, ODINPubAfrica, …?

Institutionele e-Print archieven (Repositories) • e-Print archieven gebaseerd op onderzoek van één instituut. Werkt via zelfarchivering en archivering ondersteund door bv. bibliotheek • Instituten staan in voor de technische ondersteuning, de organisatie en interne promotie • Instituut en onderzoekers hebben direct belang bij het naar buiten brengen van de onderzoeksoutput • Directe invloed op wetenschappelijke reputatie

Nationale/regionale repositories • Afzonderlijke repositories worden ‘geharvest’ (ePrints UK) (ePrints UK) • Ofwel één centrale repository (ODINPubAfrica = regionale repository voor de Ocean Data and Information Community in Afrika ) (ODINPubAfrica = regionale repository voor de Ocean Data and Information Community in Afrika ) • • Mogelijkheid voor Vlaanderen?

Institutionele/regionale repositories: wat hoort er in thuis? • e-Prints digitale versies van om het even welke onderzoeks-output (tijdschriftartikel, boek, hoofdstuk, presentatie, rapport etc.) – preprints – niet gepubliceerde paper voor de peer-review – postprints – het artikel, na de peer-review, maar voor de definitieve tijdschriftversie – Meer en meer ook de publisher-pdf

Wat zijn de voordelen? • • Voor de onderzoeker Centraal archief van al zijn werk Verhoogde verspreiding en impact van het eigen onderzoek Vormt een CV en tool voor rapportering • • Voor het instituut Verhoogt de visibiliteit en het prestige Marketing-tool voor fondsenwerving Aantrekken van onderzoekers en studenten, etc. • • Voor de gemeenschap Geeft globale toegang tot onderzoeksresultaten Verzekert lange-termijn bewaring van academische output

Wat zijn de voordelen? • Brede verspreiding –papers beter bereikbaar –Meer geciteerd! • Vlugge verspreiding • Eenvoudige toegang • Op alle niveaus doorzoekbaar • Toegevoegde waarde –hit counts per artikel –Gepersonaliseerde output –Citatie-analyse mogelijk Lagere drempel voor ‘impact’ Lagere drempel voor toegang

Wat zijn de voordelen? • Articles freely available online are more highly cited. For greater impact and faster scientific progress, authors and publishers should aim to make research easy to access • Nature, Volume 411, Number 6837, p. 521, 2001 Steve Lawrence Online or Invisible?

Nadelen? • Work load – veel administratie, aanleren nieuwe systemen, … De bibliotheek is hèt instrument om het systeem te organiseren en beheren • Kwaliteitscontrole, Peer review? • Kwaliteitscontrole, Peer review? Auteurs blijven gewoon publiceren in peer-reviewed tijdschriften, maar deze artikels worden bijkomend ook in repositories gedeponeerd • Aantasting van de ’gevestigde waarden’? –Editors worden soms betaald door uitgevers: blijft –Opgebouwde reputaties binnen huidig systeem: blijft –‘Anti-uitgever standpunt’: repositories zijn complementair aan uitgeversproducten

Copyright – wat kan je doen? • •Tekst toevoegen aan Copyright Forms : "I hereby transfer to [publisher or journal] all rights to sell or lease the text (on paper and online) of my paper [paper title]. I retain only the right to distribute it free for scholarly/scientific purposes, in particular the right to self-archive it publicly online on the Web." • •Overeenkomst met uitgever om het e-print recht te behouden • •De postprint versie deponeren (soms ook de journal- pdf)

Waarom meewerken? • • Om je eigen onderzoek zichtbaar te maken en beschikbaar in elektronische vorm • • Om je eigen werk en dat van collega’s te promoten binnen je gemeenschap • • Om de repository te gebruiken als een verzekerde opslag van je eigen werk – dit ondersteunt het antwoorden op de vele aanvragen naar artikels en gepubliceerde data • • Bijdragen tot nationale en globale initiatieven die een internationaal publiek bereiken, publiek dat jouw recent onderzoek kan raadplegen

Leg een link van je eigen homepage naar de regionale repository: automatische update!

Visibiliteit: Open Access repositories halen hoge score in websearches

Visibiliteit: Open Access repositories halen hoge score in websearches: ook mogelijk voor Vlaams onderzoek! OMA Open Marine Archive

Vlaamse mariene publicaties vrij beschikbaar op het web: ? of !: !!! OMA Open Marine Archive