De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Een (onvoorwaardelijk) basisinkomen of een basisbaan? Economisch saloon GroenLinks, Leeuwaarden, 28-11-2015 Dr. Alfred Kleinknecht, Emeritus hoogleraar.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Een (onvoorwaardelijk) basisinkomen of een basisbaan? Economisch saloon GroenLinks, Leeuwaarden, 28-11-2015 Dr. Alfred Kleinknecht, Emeritus hoogleraar."— Transcript van de presentatie:

1 Een (onvoorwaardelijk) basisinkomen of een basisbaan? Economisch saloon GroenLinks, Leeuwaarden, 28-11-2015 Dr. Alfred Kleinknecht, Emeritus hoogleraar economie, Fellow van WSI, Hans-Böckler-Stiftung, Düsseldorf

2 Wat kost een onvoorwaardelijk basisinkomen? (OBI) N.B. alle getallen slaan op 2013 Stel iedere inwoner in Nederland van 18-66 jaar krijgt 1.000 euro OBI per maand netto uitgekeerd (zonder consideratie voor persoonlijke omstandigheden). Bevolking volgens CBS (18-66 jaar): Mannen: 5.572.989 + vrouwen: 5.431.486 Totale bevolking met recht op OBI: 11.004.475 mensen x € 12.000 p.j. = € 132.053.700.000 (Totale kosten OBI in 2013)

3 Van de kosten OBI (€ 132 miljard) kunnen we een aantal inverdieneffecten aftrekken: Besparing bureaucratiekosten: 2.5 Bijstand + sociale werkvoorziening: 9.7 Wajong: 2.7 Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen 8.8 Ziektewetuitkeringen: 1.6 WW: 6.8 Nabestaanden uitkeringen + kinderbijslag + Kindgeb. Budget: 4.3 Totaal: 36.4 miljard ("laag hangend fruit")

4 Nog meer inverdieneffecten? "Hoger hangend fruit" …. krijg je dit door de Eerste en Tweede Kamer?! Huursubsidies? (2.3 miljard) Zorgtoeslag? (4 miljard) Hypotheekrenteaftrek? (ca. 14 miljard) Totaal: 20.3 miljard

5 … maar er zijn ook uit-verdieneffecten: CPB schat daling participatie van 5% (  7.2 miljard minder belastinginkomsten) Per memory, maar onbekend: Mochten er voor de financiering van het OBI belastingverhogingen nodig zijn: wat is dan de omvang van de belastingontwijking??

6 In- en uitverdieneffecten samengevat:  Lager hangend fruit: 36.4 miljard  Hoger hangend fruit: 20.3 miljard  Tegenvaller door minder participatie: 7 miljard  Tegenvaller door extra belastingontwijking (onbekend) Samenvattend: Om 132,5 miljard OBI te kunnen uitkeren is extra geld nodig van minimaal 80 miljard, mogelijk oplopend naar >100 miljard  extra bezuinigen of extra belastingen!

7 Kosten OBI (€ 132.053.700.000) in perspectief: (N.B.: Alle getallen slaan op het jaar 2013) Totale inkomsten Rijk: € 235.4 miljard Stel dat we van de 132.5 miljard kosten van het OBI uiteindelijk 40 miljard aan inverdieneffecten zouden kunnen aftrekken, dan is dus ca. 90 miljard aan extra financiering nodig:  + 38 % extra belastingheffing (of extra bezuinigen)  Milieubelastingen? … Indien efficiënt, dan valt de opbrengst tegen! Conclusie: we kunnen ons met het OBI nog lelijk in de nesten werken!

8 Wat dan wel?  Lastenverlaging voor laagste inkomens (  minimale 'wig' tussen bruto en netto).  Wild idee: maak inkomen tot aan het minimum loon geheel belasting- en premievrij (?)  Een negatieve inkomstenbelasting voor kleine inkomens (tussen minimum loon en modaal)  Voorbeeld: de Amerikaanse EITC (Earned Income Tax Credit): ca. 3.000- 5.000 $ p.j. Voordeel: negatieve inkomstenbelasting overbrugt de ‘armoedeval’  Sociale voorzieningen voor allen die werken;  bijv. ZZPers/flexwerkers moeten in hun declaraties een verplichte afdracht inbouwen waaruit hun sociale verzekeringen (ongevallen, pensioen, scholing) betaald worden (Ongelijk speelveld: ZZPers zijn goedkoop want: onderverzekerd; geen scholing, geen pensioenopbouw, zelfstandigen aftrek etc, …)

9 Wat dan wel?  Geef bijstandsgerechtigden recht op een participatiebaan voor het minimumloon bij de gemeente  Niet méér dan minimumloon, want er moet een prikkel blijven om beter betaald werk in de markt te zoeken  Geen betutteling en controle: je bent gewoon werknemer  Helpt om de verpaupering van de publieke sector tegen te gaan  Bij een aanstelling van 30 uur per week is het verschil met een uitkering niet zo groot  De gemeente kan voor zwakke mensen een meer beschermde werkomgeving aanbieden (al of niet met leertraject)  … en het hoeft niet veel (extra) te kosten (2-3 miljard ≈ 0.5% BBP) Meer weten? J. Muysken, Een volwaardige arbeidsplaats voor iedere Nederlander, Me Judice, 02-11-2013

10 Wat dan wel? Collectieve arbeidstijdverkorting Collectieve i.p.v. individuele arbeidstijdverkorting, want:  Vrijwillige ATV door deeltijdwerk is gender-onvriendelijk (weinig economische zelfstandigheid; weinig carrière perspectief)  Met collectieve ATV doen mannen meer in het huishouden, waardoor ook vrouwen voltijds kunnen werken  Avondstudie/Education Permanente is makkelijker te combineren met voltijds werk  Makkelijker combineren van werk met zorg  Meer tijd voor vrijwilligerswerk (sociale cohesie!)  Betere beheersing werkstress (veroorzaakt door IT gebruik)

11 Het belangrijkste argument voor ATV: Lagere werkloosheid en daardoor veranderde machtsverhoudingen tussen kapitaal en arbeid  een meer ontspannen arbeidsbestel! N.B. Rechts stuurt juist op een ruime arbeidsmarkt waarin mensen stevig met elkaar concurreren om schaarse banen; dit heeft impact op de inkomensverdeling (Piketty!) N.B.: hoge werkloosheid werkt desolidariserend en dit bevordert politieke verrechtsing!

12 Nog een argument voor ATV: De GroeneKhmers houden de mensen werkloos... ! Hoge werkloosheid verhoogt de druk om iedere soort economische groei te willen, als het maar werk oplevert … … terwijl wij voor selectieve groei zijn (bijv. Green Deal: ja; Vierde Maasvlakte: neen). Hoge werkloosheid verhoogt de druk om iedere soort economische groei te willen, als het maar werk oplevert … … terwijl wij voor selectieve groei zijn (bijv. Green Deal: ja; Vierde Maasvlakte: neen).

13 Samenvattend: Er dreigt in Europa een langere periode met sociaal onaanvaardbaar hoge werkloosheid door:  een langdurige periode met lage groei …  … en de realistische mogelijkheid van jobloze groei. Europa moet kiezen: de neoliberale weg of vasthouden aan zoiets als een "European Social Model". Het laatste vereist een verlaging van de werkloosheid door:  Gerichte lastenverlichting aan de onderkant (incl. EITC)  Garantiebanen voor de zwakken op de arbeidsmarkt  Arbeidstijdverkorting (niet individueel, maar collectief) N.B. Het OBI is een dwaalweg!


Download ppt "Een (onvoorwaardelijk) basisinkomen of een basisbaan? Economisch saloon GroenLinks, Leeuwaarden, 28-11-2015 Dr. Alfred Kleinknecht, Emeritus hoogleraar."

Verwante presentaties


Ads door Google