De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

R EGELS VOOR DE PRAATZIEKE BURGER examen 2010 II, de samenvatting.

Verwante presentaties


Presentatie over: "R EGELS VOOR DE PRAATZIEKE BURGER examen 2010 II, de samenvatting."— Transcript van de presentatie:

1 R EGELS VOOR DE PRAATZIEKE BURGER examen 2010 II, de samenvatting

2 A ANDACHTSPUNT 1 Om welke reden het vrijuit spreken zelf onderwerp van debat is In een vraag: Om welke reden is het vrijuit spreken zelf onderwerp van debat?

3 A ANDACHTSPUNT 1 Het vrijuit spreken zelf is ook voortdurend onderwerp van debat. Zijn er grenzen aan wat je in een democratie mag zeggen? Mag je bijvoorbeeld mensen beledigen als hun uiterlijk, mening, levensstijl, seksuele voorkeur, kledingdracht of godsdienst je niet aanstaan? Of zijn sommige vormen van vrijuit spreken juist een bedreiging voor de mondigheid die de grondslag vormt van de westerse cultuur? (alinea 2)

4 A ANDACHTSPUNT 1 - ANTWOORD De vrijuit van spreken zelf is onderwerp van debat omdat het niet altijd duidelijk is waar de grens ligt als het om vrijuit spreken gaat.

5 A ANDACHTSPUNT 1 Maximumscore 2 (reden om het vrijuit spreken ter discussie te stellen) Het vrijuit spreken staat ter discussie omdat 1 niet duidelijk is waar de grens ligt (aan vrijuit spreken) / niet duidelijk is wat wel en niet gezegd kan worden 1 Opmerkingen Geen punten toekennen aan formuleringen die ontleend zijn aan alinea 1. Geen punten toekennen als alleen voorbeelden uit alinea 2 genoemd worden (beledigen om geloof, seksuele voorkeur etc.)

6 A ANDACHTSPUNT 2 Wat de visie van Domela Nieuwenhuis op het vrijuit spreken was en welke vier uitgangspunten daaraan ten grondslag lagen In twee vragen: A: Welke visie had Domela Nieuwenhuis op het vrijuit spreken? B: Welke vier uitgangspunten lagen daaraan ten grondslag?

7 A ANDACHTSPUNT 2A In de negentiende eeuw was voor de Friese sociaal-anarchist Ferdinand Domela Nieuwenhuis ( ) het vrije spreken een van de hoogste principes in het menselijk bestaan. Hij bouwde daarmee voort op een westerse traditie van vrijmoedig en onbevooroordeeld spreken zoals dat in de Griekse Oudheid bestond. Daarbij was altijd sprake van hiërarchische verhoudingen. De burger moest het als zijn plicht zien om vanuit een ondergeschikte positie openlijk de waarheid te spreken. Hij hoorde de moed te hebben om een meerdere erop te wijzen dat iets niet goed ging, zodat op die manier verbetering tot stand gebracht kon worden. (alinea 3)

8 A ANDACHTSPUNT 2A - ANTWOORD De visie van Domela Nieuwenhuis was dat vrijuit spreken een van de hoogste principes in het menselijk bestaan is.

9 A ANDACHTSPUNT 2B Domela Nieuwenhuis zag het als een plicht te laten merken dat je het ergens niet mee eens bent, ook als je daardoor in de gevangenis belandt of de gunst van vrienden, de partij of het volk verliest. Het innemen van een kritisch standpunt vergde in die tijd veel moed. Verder meende hij dat wat iemand zegt, redelijk en verstandig moest zijn. Bovendien moest elk gezag van boven- en buitenaf worden verworpen en alle oordelen moesten berusten op waarnemingen. Ervaring en gedachten werden pas geformuleerd nadat alles onderzocht en beoordeeld was. Tot slot achtte Domela Nieuwenhuis een krachtig individu de beste basis voor een goede samenleving. Hij had zelfs zo’n groot vertrouwen in het individu, dat hij het niet nodig vond om de vrijheid van spreken op welke manier dan ook te begrenzen. Daarom moest alles wat het individu verstikt, vermeden en bestreden worden. Hij verwierp het idee dat de vrijheid van de een die van de ander kan belemmeren, en dat er dus wetten of morele druk nodig zijn om ervoor te zorgen dat anderen geen schade wordt toegebracht. Een staat of ander overheidsorgaan was in zijn ogen overbodig; het individu is zelf in staat de juiste beslissingen te nemen. (alinea 4 en 5)

10 A ANDACHTSPUNT 2B - ANTWOORD De vier aandachtspunten die hieraan ten grondslag liggen zijn de volgende. Hij zag het als een plicht om te laten merken dat je het ergens niet mee eens bent, wat iemand zegt moet redelijk en verstandig zijn, elk gezag van boven- en buitenaf moest worden verworpen en alle oordelen moesten berusten op waarnemingen. Tot slot achtte Domela Nieuwenhuis een krachtig individu de beste basis voor een goede samenleving.

11 A ANDACHTSPUNT 2 maximumscore 6 (visie Domela Nieuwenhuis en vier uitgangspunten) Door Domela Nieuwenhuis werd vrijuit spreken gezien als een van de hoogste principes (in het menselijk bestaan) 1 De (vier) uitgangspunten van zijn visie waren 1 vier van de volgende vijf 4 − burgers moesten hun meerderen durven aanspreken op fouten met als doel de maatschappij te verbeteren / de burger moest het als zijn plicht zien om vanuit een ondergeschikte positie openlijk de waarheid te spreken − wat iemand zegt, moest redelijk en verstandig zijn − gezag van bovenaf of buitenaf moest worden verworpen − oordelen moesten berusten op waarneming − het individu was de beste basis voor een goede samenleving (en mocht niet beperkt worden)

12 A ANDACHTSPUNT 3 Hoe de gezagsverhoudingen zich ontwikkeld hebbe vanaf de tijd van Domela Nieuwenhuis tot nu In een vraag: Hoe hebben de gezagsverhoudingen zich vanaf de tijd van Domela Nieuwenhuis tot nu zich ontwikkeld?

13 A ANDACHTSPUNT 3 Let op: in alinea 6,7 en 8 kun je geen antwoord vinden op de vraag. Waarom niet? Het gaat hier om een ervaring van de schrijver, eigenlijk een voorbeeld en dat hoort niet thuis in een samenvatting. Pas in alinea 9 gaat hij de beschreven voorbeelden koppelen aan de gezagsverhoudingen.

14 A ANDACHTSPUNT 3 Toen Domela Nieuwenhuis nog leefde, waren de gezagsverhoudingen verticaal en daardoor glashelder. Priesters, ministers, artsen, bovenmeesters en de vader, als hoofd van het gezin, werden op hun woord geloofd. Of zij werkelijk de waarheid in pacht hadden, was niet aan de orde. Sinds die tijd is de macht van vorsten, godsdienstige instituten en staten behoorlijk afgebrokkeld. Politiek is horizontaler geworden, iets tussen burgers onderling. Ze moeten het voor een belangrijk deel met elkáár zien te rooien. (alinea 9)

15 A ANDACHTSPUNT 3 - ANTWOORD Vroeger waren de gezagsverhoudingen verticaal en werd er niet aan het gezag getwijfeld. Nu lopen de gezagsverhoudingen horizontaal. Het is iets tussen burgers onderling.

16 A ANDACHTSPUNT 3 Maximumscore 2 (ontwikkelingen gezagsverhoudingen) Vroeger was er sprake van verticale (en vanzelfsprekende/glasheldere/duidelijke) gezagsverhoudingen 1 tegenwoordig zijn de gezagsverhoudingen horizontaal (iets tussen burgers onderling) 1

17 A ANDACHTSPUNT 4 Wat de drie consequenties van deze veranderde gezagsverhoudingen voor het vrije spreken zijn In een vraag: Wat zijn de drie consequenties van deze veranderde gezagsverhoudingen voor het vrije spreken?

18 A ANDACHTSPUNT 4 Dit alles is niet zonder gevolgen gebleven. De spelregels van het vrije spreken werden steeds minder in acht genomen. Daarnaast speelde het zoeken naar waarheid nauwelijks meer een rol. Vroeger vereiste dat moed, omdat het gericht was tot het gezag, tot een hogere, machtigere instantie. Het huidige ‘zeggen wat je denkt’ heeft nog maar weinig met deze traditie te maken. (alinea 10)

19 A ANDACHTSPUNT 4 - ANTWOORD De drie consequenties voor deze veranderingen zijn dat de spelregels van het vrije spreken steeds minder in acht werden genomen. Daarnaast speelde het zoeken naar waarheid nauwelijks meer een rol en tot slot zeggen steeds meer mensen precies wat ze denken.

20 A ANDACHTSPUNT 4 Als je goed oplet dan zie je dat in de volgende alinea ook nog een consequentie staat. Deze mag je in plaats van een andere noemen. Wat ons vandaag de dag nog wel verbindt met de idealen van Domela Nieuwenhuis, is de plicht om kritisch te zijn en de bereidheid om meningen en uitspraken ter discussie te stellen. Daarbij laat de burger zich liever overtuigen door argumenten dan door gezag, reclame of dwang. Het vrije en openlijke spreken is vooral iets tussen burgers en groepen burgers geworden, en veel minder een moedig spreken dat zich van onder naar boven richt. (alinea 11)

21 A ANDACHTSPUNT 4 maximumscore 3 (drie consequenties voor het vrijuit spreken) drie van de volgende vier: 3 − Het vrijuit spreken is steeds minder gebonden aan spelregels. − Vrijuit spreken is vooral iets tussen burgers (en groepen burgers) geworden. − Het zoeken naar waarheid speelt nauwelijks een rol. − Steeds meer mensen zeggen wat ze denken.

22 A ANDACHTSPUNT 5 Welk maatschappelijk probleem daarbij ontstaat In een vraag: Welk maatschappelijk probleem ontstaat hierbij?

23 A ANDACHTSPUNT 5 Daarbij kan zich een probleem voordoen. Iedereen mag in een democratie vrijuit spreken, maar wat moeten we doen als kwaadwillende mensen het hoogste woord voeren, haatdragende taal uitslaan en de democratie in gevaar willen brengen? Wat betekent het voor het vrije spreken dat vrijwel alle relaties in de samenleving horizontaler zijn geworden? (alinea 12)

24 A ANDACHTSPUNT 5 - ANTWOORD Het maatschappelijke probleem dat hier ontstaat is dat kwaadwillende mensen het hoogste woord gaan voeren. Dus dat de democratie in gevaar komt.

25 A ANDACHTSPUNT 5 maximumscore 3 (maatschappelijk probleem en ontstaan daarvan) Hierdoor 1 doet zich een maatschappelijk probleem voor 1 De democratie kan gevaar lopen / er bestaat het risico voor haatdragende taal door kwaadwillende mensen

26 A ANDACHTSPUNT 6 Welke aanbeveling gedaan wordt om het maatschappelijk probleem op telossen. In een vraag: Welke aanbeveling wordt gedaan om het maatschappelijke probleem op te lossen?

27 A ANDACHTSPUNT 6 De horizontale relaties van nu maken de verleiding om te zeggen wat je denkt steeds groter. Als we niet willen terugkeren naar de verticale verhoudingen van vroeger, dan is het van belang om nieuwe culturele regels te ontwikkelen voor het vrije spreken. Je kunt afspreken dat het vrijuit spreken de menselijke waardigheidniet mag aantasten. Iemand een beest noemen kan tot uitsluiting of discriminatie leiden. Het vrijelijk spreken zou bovendien altijd gepaard moeten gaan met wederzijds respect. Een voorbeeld daarvan gaf de burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb, indertijd in een interview met ‘de Volkskrant’. “Stichters van moskeeën,” zei hij, “zouden de wijsheid moeten hebben om niet al hun wensen – zoals minaretten hoger dan de lichtmasten van Feyenoord – keihard op tafel te leggen. Ze moeten rekening houden met de gevoelens onder de bevolking en de wijsheid hebben een stapje terug te doen.” (alinea 17)

28 A ANDACHTSPUNT 6 Juist een samenleving die iedereen het recht geeft om openlijk zijn zegje te doen, zal zich bewust moeten zijn van het feit dat mensen niet van nature geneigd zijn tot het goede. Er zullen in het vrije debat steeds spelregels nodig zijn om het verbale geweld en de schade die dit kan berokkenen binnen de perken te houden. In een horizontale samenleving heeft de dialoog duizendmaal meer kracht. (alinea 18)

29 A ANDACHTSPUNT 6 De aanbeveling is dat er spelregeld moeten komen om de democratie te beschermen en om de schade die het vrije debat kan berokkenen te beperken.

30 A ANDACHTSPUNT 6 maximumscore 1 (aanbeveling) één van de volgende: 1 − Spelregels (voor het vrijuit spreken) zijn nodig om de democratie veilig te stellen. − Spelregels (voor het vrijuit spreken) zijn nodig om de schade binnen de perken te houden.

31 N ETVERSIE MAKEN Zet alle antwoorden achter elkaar Kijk of de zinnen goed aansluiten Kijk of je dingen moet weglaten of dingen moet toevoegen Let op taalfouten en spelfouten!!! Schrijf de netversie

32 SAMENVATTING De vrijuit van spreken zelf is onderwerp van debat omdat het niet altijd duidelijk is waar de grens ligt als het om vrijuit spreken gaat. De visie van Domela Nieuwenhuis was dat vrijuit spreken een van de hoogste Principes in het menselijk bestaan is. De vier aandachtspunten die hieraan ten grondslag liggen zijn de volgende. Hij zag het als een plicht om te laten merken dat je het ergens niet mee eens bent, wat iemand zegt moet redelijk en verstandig zijn, elk gezag van boven- en buitenaf moest worden verworpen en alle oordelen moesten berusten op waarnemingen. Tot slot achtte Domela Nieuwenhuis een krachtig individu de beste basis voor een goede samenleving. Vroeger waren de gezagsverhoudingen verticaal en werd er niet aan het gezag getwijfeld. Nu lopen de gezagsverhoudingen horizontaal. Het is iets tussen burgers onderling.

33 SAMENVATTING De drie consequenties voor deze veranderingen zijn dat de spelregels van het vrije spreken steeds minder in acht werden genomen. Daarnaast speelde het zoeken naar waarheid nauwelijks meer een rol en tot slot zeggen steeds meer mensen precies wat ze denken. Het maatschappelijke probleem dat hierbij kan ontstaan is dat kwaadwillende mensen het hoogste woord gaan voeren, dat de democratie in gevaar komt. Er moeten spelregels komen om de democratie te beschermen en om de schade die het vrije debat kan berokkenen te beperken.


Download ppt "R EGELS VOOR DE PRAATZIEKE BURGER examen 2010 II, de samenvatting."

Verwante presentaties


Ads door Google