De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

ESAT/SISTA-COSIC Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kardinaal Mercierlaan 94 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970 E:

Verwante presentaties


Presentatie over: "ESAT/SISTA-COSIC Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kardinaal Mercierlaan 94 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970 E:"— Transcript van de presentatie:

1 ESAT/SISTA-COSIC Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kardinaal Mercierlaan 94 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0) F: +32(0) E: W:

2 T: +32-(0) W: 2 Ontstaan van eenheden Ontstaan van eenheden - systematizering - kwantifikatie METEN = WETEN - uniformisering en standardizatie

3 T: +32-(0) W: 3 SI-eenheden SI-eenheden -General conference on Weights and Measures, Paris International Systems of Units -Noodzaak aan STANDARDIZATIE (waarom ?) Duim, voet, el, vadem, inch, mijl, zeemijl, yard, … roe, acre, bunder, … Pond, ons, shekel, … Pint, gallon, stere, barrel, … Paardekracht (pk),…

4 T: +32-(0) W: 4 SI-basiseenheden SI-basiseenheden -meter lengtem -kilogrammassakg -secondetijds -ampereelektrische stroomA -kelvintemperatuur°K -candelalicht-intensiteit Icd

5 T: +32-(0) W: 5 Vanwaar komen die eenheden ? Vanwaar komen die eenheden ? -meter = 1 tien-miljoenste van een kwart meridiaan = lengte van een staaf bewaard in Parijs = vandaag gebaseerd op atoom-straling -gram = gewicht van 1 kubieke cm water bij 4 graden Celsius = vanaf 1875: Massa van een platina-iridiumstaaf bewaard in Parijs -Seconde = 1/86400 van gemiddelde zonnedag (tot 1960) = 1/( ) van het tropisch jaar 1900 (=ephemeris time ET) = sinds 1967: gebaseerd op ‘atoomklokken’: 1 s = perioden van de straling van Cesium (isotoop 133) in grondtoestand

6 T: +32-(0) W: 6 Vanwaar komen de eenheden ? Vanwaar komen de eenheden ? -Candela -Eenheid van lichtintensiteit (helderheid) [I]; -Fotometrische SI eenheid, Gedefinieerd via straling platinum bij 2045  K -Minst nwk. van alle SI eenheden -Temperatuur - Statistiche maat voor de gemiddelde kinetische energie/botsingen van deeltjes in een gas, lichaam, …. - T in °C = (T in K) –

7 T: +32-(0) W: 7 Aanvullende eenheden Aanvullende eenheden -de radiaal: cirkel = 2  rad = 360  -de steradiaal: 1 sr = 1/(4  ) bolopp; boloppervlak = 4  sr

8 T: +32-(0) W: 8 Afgeleide eenheden Afgeleide eenheden -Newton krachtN = kg.m/(s.s) -Jouleenergie,J arbeid of warmte-hoeveelheid -Wattvermogen J/s -Coulombelektrische ladingC=A.s -Voltelektrische spanning,V of elektrische potentiaal -Ohmelektrische weerstand  -Faradelektrische kapaciteitF -Webermagnetische flux -Henryelektrische inductantieH -Teslamagnetische flux dichtheidT

9 T: +32-(0) W: 9 Afgeleide eenheden Afgeleide eenheden -1 Newton = kracht om massa van 1 kg een versnelling van 1 m/(s.s) te geven -1 Joule = arbeid verricht door kracht van 1 N over afstand van 1 m -1 Watt = Energie(stroom bvb) van 1 J per seconde -1 lumen = 1 lm = lichtflux = lichtintensiteit x ruimtehoek Totale lichtflux van een puntbron van 1 cd = 4  lumen -luminantie L = lichtintensiteit (helderheid)/oppervlakte = 1 cd / (m2) = 1 nit (Latijn ‘nitere’ = schijnen) ; 1 stilb = 1 cd/(cm2) = 1 sb -illuminantie: 1 lux = 1 lumen egaal verspreid over 1 m2

10 T: +32-(0) W: 10 Samengestelde eenheden Samengestelde eenheden -oppervlakte -Volume [V] -snelheid [v]lengte/tijdm/s -Versnelling [a]snelheid/tijd -Druk[p, Pascal]kracht/oppervlaktePa = N/ -Densiteitmassa/volumekg/ -Debietvolume/tijd /s -… -Kinematische viscositeitN.s/

11 T: +32-(0) W: 11 Grootte-ordes Grootte-ordes -TeraT GigaG MegaM Kilok Hectoh 100 -Dekada 10 -Decid 0.1 -Centic Millim Micro  Nanon Picop Femtof attoa grieks latijn

12 T: +32-(0) W: 12 … en ook….. … en ook….. -miljoen miljard biljoen biljard Let op: Engels : 1 billion = 1 miljard 1 trillion = 1 biljoen 1 quadrillion = 1 biljard

13 T: +32-(0) W: 13 …nog gebruikt…. …nog gebruikt…. 1 are = hectare (=hecto-are) = 100 are Karaat = 1/24 (24 karaats goud = zuiver goud) Minuut, kwartier, uur, dag, week, maand, jaar, decennium, eeuw, Millenium, aeon (1 mio jaar) (60-delig getallenstelsel = Mesopotamisch!) Liter 1 ton = 1000 kg 1 Å = 1 angstrom = m 1 bar = 1 E+05 Pa; 1 mbar = 1 E+02 Pa;

14 T: +32-(0) W: 14 …nog gebruikt …. …nog gebruikt …. 1 mol(e) = massa in g gelijk aan moleculaire massa = massa die evenveel moleculen/atomen bevat als atomen in 12 gram of C (getal van Avogadro) 1 mol C = 12 g ; 1 mol H2O = (1+1+16) g; In 32 g (2 x 16) van O2-gas zitten N_A moleculen N_AGetal van Avogadro (6.022 E+23/mol = # atomen in 12 g C )

15 T: +32-(0) W: 15 …nog gebruikt…. …nog gebruikt…. 1 eV = 1 electron volt = energie van een electron bewegend in 1 V elektische potentiaal = 1.6 E-19 J Lading van een electron = 1.6 E-19 C(oulomb) 1 pk = 1 paardekracht = W kW hr = kilowatt uur = J mW hr = megawatt uur = J 1 kcal = 1 kilocalorie = kJ = hoeveelheid warmte nodig om de temperatuur van 1 kg H2O met 1°C te doen stijgen

16 T: +32-(0) W: 16 ….nog gebruikt …. -Temperatuur Kelvin, Celsius, Fahrenheit T in K = T in °C T in K = (5/9)(T in °F) Voorbeeld: Vriespunt H2O = 0°C = K = 32°F -Beaufort -Windschaal -13 onderverdelingen 0 (briesje) – 12 (orkaan) -Richter -0 Richter = 1 micron uitwijking op geijkte seismograaf op 100 Km van epicentrum -+ 1 Richter = x 10 in seismische energie -Richter 3 = 1E+06 J -Richter 6 = 1 mio x energie van Richter 0 = 1E+13 J

17 T: +32-(0) W: 17 Natuurconstanten Natuurconstanten clichtsnelheid m/s elading van een electron E-019 C Guniversele gravitatieconstante6.7 E-011 N (m.m)/(kg.kg) g gravitatieconstante op aarde m/(s.s) hconstante van Planck E-033 J.s Runiversele gasconstante J/K/mol kconstante van Boltzmann1.381 E-023 J/K (R=k.N) k_eelektrostatische constante8.987 E+09 N.(m.m)/C Pi3, Wie U kent O getal belangryk en gepast;Leert ook and’re waarheên ankervast e …. N_AGetal van Avogadro (6.022 E+23/mol = # atomen in 12 g C )

18 T: +32-(0) W: 18 Voorbeelden lengte Voorbeelden lengte alles in m -Kosmische horizon2 E+26 -Andromeda nevel3 E+25 -Diameter ons melkwegstelsel6 E+20 -Alpha Centauri3 E lichtjaar9463 E+15 -Zon  Pluto5.9 E+12 -Zon  Aarde1.49 E+11 -Diameter Zon1.391 E+09 -Diameter Jupiter1.428 E+08 -Diameter Aarde1.271 E+07 -Gemiddelde mens1.8

19 T: +32-(0) W: 19 Voorbeelden lengte Voorbeelden lengte alles in m -Diameter menselijk haartje8 E-05 -Resolutie menselijk ook4 E-05 -Rode bloedcel7 E-06 -Gistcel2 E-06 -Chromosome1 E-06 -Golflengte rood cadmium licht6.438 E-07 -Bacterie2 E-07 -Virus1 E-08 -Atoomdiameter1 E-10 -Atoomkerndiameter1 E-14

20 T: +32-(0) W: 20 Voorbeelden massa Voorbeelden massa alles in kg -Groot melkwegstelsel1 E+42 -Matig melkwegstelsel1 E+41 -Zon2 E+30 -Jupiter1.88 E+30 -Aarde5.976 E+24 -Mars6.4 E+23 -Maan7.37 E+22 -Atmosfeer5 E+18 -Geladen tanker1 E+09 -Walvis1 E+04

21 T: +32-(0) W: 21 Voorbeelden massa Voorbeelden massa alles in kg -Olifant1 E+03 -Gewichtig mens1 E+02 -Rat1 -Insect0.5 E-03 -Bacterie1 E-013 -Virus1 E-021 -Molecule H2O3 E-26 -Koolstofatoom2 E-26 -Neutron/proton E-27 -electron E-031 -neutrino5 E-34

22 T: +32-(0) W: 22 Voorbeelden energie Voorbeelden energie -zonnestraling 4 E+26 W (infrarood, zichtbaar licht, ultraviolet, X-straling enz… -zonnestraling op aarde1.73 E+17 W (waarvan 30 % wordt teruggekaatst) -1 ton TNT (trinitrotoluene)4.2 E+09 J -Thermonucleaire bom100-megaton TNT -Ontsnappingsenergie voor6.24 E+07 J satelliet van 1 kg -Normale inspanning 100 W (hersenen !) -Sportman (korte periode) 750 W -Elektrische waterverwarmer1500 W -Glas melk170 kcal -8 uren slaap1.5 miljoen J -Huisbrandolie woning 1 jaar100 GJ

23 T: +32-(0) W: 23 Voorbeelden energie Voorbeelden energie -1 hartslag1 J -Boek van 1 kg 1 m hoog 10 J -1 liter water van 20°C naar 100°C19 kJ -Steenkool30 a 35 kJ / kg -Gratis energieplan Stevaert100 kWh/gezinslid/jaar -Gemiddelde energieverbruik persoon in Vlaanderen3000 a 3500 kWh/jaar -Liberalisering electriciteit Nu reeds voor bedrijven> 20 GWh Vanaf 2002> 1 GWh

24 T: +32-(0) W: 24 Voorbeelden licht Voorbeelden licht Helderheid van bronnen -Zon2.04 E+27 cd 2.56 E+28 lm (2.04 E+27 cd. 4  sr) – sb - Gloeilamp 100 W1700 lumen; 135 cd -Blauwe lucht0.2—0.6 sb -kaarsvlam0.5 sb -maanloze heldere nacht2 E-08 sb -wit papier in middagzon3 sb - Straf flitsllicht1 miljoen lm

25 T: +32-(0) W: 25 Voorbeelden licht Voorbeelden licht Helderheid van belichte objekten (illuminantie) -Zachtverlichte gang30 lux -Kamer waar men goed kan lezen 500 lux -Werkplaats1000 lux -Precisiewerk2000 lux -Wit blad in volle zon lux

26 T: +32-(0) W: 26 Voorbeelden temperatuur Voorbeelden temperatuur -Zon6000 K -smeltpunt wolfram3387 K -smeltpunt goud K -Kookpunt van water K -Lichaamstemperatuur310 K -Stolling water K -Vloeibare zuurstof K -Vast zuurstof K -Vloeibare Waterstof K -Vaste waterstof13.81 K -Absoluut nulpunt0 K (=  C)

27 T: +32-(0) W: 27 Voorbeelden uit industrie / praktijk Voorbeelden uit industrie / praktijk Energie/vermogen Gloeilamp van ….. Philips Light Auto van …. Pk BMW, Mercedes, Peugeot, Electriciteitscentrale van …. MWElectrabel, …. Licht Voetbalveld verlichting van …Philips Turnhout Beamer voor projektie van …Barco, Philips,….

28 T: +32-(0) W: 28 Andere grootheden : decibels Andere grootheden : decibels -Geluid - Gehoor = 20 Hz – 20 kHz -Referentie= 0 dB =geluidsterkte voor geluidsgolf van 1000 Hz die juist hoorbaar is door een testpanel van 1000 testpersonen -Ofwel vermogen/oppervlakte (W/(m2)): 1 E-012 W/m2 -Ofwel drukverschil/oppervlakte (N/(m2)): 2 E-05 Pa/m2 - trommelvlies = 1 cm2: elk oor ontvangt +/- 1 E-016 W !! -dB schaal = logaritmische schaal -Druk: 20 x(log10(p/1)) dB = p x hoger drukverschil Vb. 10 dB = referentiedruk x 3.16; 100 dB = referentiedruk x = 2 Pa/m2; -Vermogen: 10x(log10(P/1)) dB = P x hoger vermogen Vb. 3 dB = referentievermogen x 2; 100 dB = referentievermogen x E+010 = 1 E-02 W/m2

29 T: +32-(0) W: 29 Geluidsintensiteiten Geluidsintensiteiten 0 dBNauwelijks hoorbaar voor intacte oren 10 dBJuist hoorbaar 20 dBGeisoleerde uitzendstudio waarin niets gebeurt 30 dBZacht gefluister op 5m 40 dBSlaapkamer 50 dBRustige omgeving 55 dBLicht verkeer op 15 m 60 dBAirco op 6 m 65 dBGewoon gesprek 70 dBTypisch lichte autostrade 75 dBVrachttrein op 15 m (geen gesprek mogelijk) 85 dBDrilboor op 15 m 90 dBZware vrachtwagen op 15 m 100 dBLuid roepen op 15 m 105 dBOpstijgende jet op 600 m 115 dBLuidste stem zonder versterking 117 dB(Te) luide diskoteek 120 dBOpstijgende jet op 60 m

30 T: +32-(0) W: 30 Geluid Geluid -Snelheid van geluid -In droge lucht van 0°C: 330 m/s -In water van 25°C: 1500 m/s -In staal: 5000 m/s -Geluid en menselijke perceptie: Veel psychologische effecten ! - Gepercipieerd geluidsnivo (subjectief) (bvb house, rock, klassiek) -Dieren bvb. horen heel andere geluiden dan wij -Muziek -Middenste A (la) op piano = 440 Hz -1 oktaaf = verdubbeling in frekwentie

31 T: +32-(0) W: 31 Nog andere grootheden…. Nog andere grootheden…. -Viscositeit (stokes, poise, poiseuille) -(Radioactieve) straling (curie, rutherford, roentgen, rep, rem, rad…

32 T: +32-(0) W: 32 Informatie-theorie Informatie-theorie -Bit: 0 of 1 -Byte: 8 bits -Baud: bits per seconde -Mips: Miljoen instructies per seconde -Flop: Floating point operation: 1 vermenigvuldiging + 1 optelling Moderne PC: 20 a 200 MIPS

33 T: +32-(0) W: 33 Chemie: Opbouw van de materie Chemie: Opbouw van de materie -Atoom = Kern (=protonen (positief) + neutronen(neutraal)) + electronen (negatief): Wet van behoud van lading Voorbeelden H: Waterstof, C: Koolstof, N: Stikstof, O: Zuurstof, F: Fluor P: Fosfor, S: Zwavel, Cl: Chloor,…. -Atomen: Tabel van Mendeljev ( ): Rangschikking volgens stijgende atoommassa:

34 T: +32-(0) W: 34 Chemische binding Chemische binding -Molecule = verzameling van gebonden atomen -Binding = gedeeld elektronenpaar -Organische verbindingen: Bevatten C en meestal ook H -Anorganische verbindingen = niet-organisch -Moleculen hebben een structuurformule: -Vaste stoffen, vloeistoffen, gassen

35 T: +32-(0) W: 35 Voorbeelden Voorbeelden Zuurstof O2: 20 % atmosfeer; 50 % van de aardkorst Stikstof N2: 78 % van de atmosfeer; In proteinen; Water H2O Koolstofdioxide CO2: Eindprodukt van metabolisme (verteren, bomen); Prik; Houdt zonne-energie binnen atmosfeer: Broeikaseffect; Ozon O3: Houdt zonne-ultra-violette straling tegen: Gat in de ozonlaag ! Ammoniak NH3: Nzklk voor industriele voedselproduktie; Kunstmest; (reuk van Camembert/Brie) Zwaveldioxyde SO2: Giftig; Verbranding van zwavelhoudende brandstoffen Zwavelzuur H2SO4: Essentieel in bijna ALLE industriele produkten; Oorzaak van zure regen; Methaan CH4: Brandbaar gas (moerasgas); Propaan C3H8, Butaan C4H10: LPG, aanstekers, grondstof van propyleen Benzeen C6H6, Methanol CH4O, Ethanol C2H6O, Azijnzuur C2H4O2, Melkzuur C3H6O3, Oliezuur C18H34O2,

36 T: +32-(0) W: 36 Voorbeelden: Polymeren en plastics Voorbeelden: Polymeren en plastics -Etheen en polyethyleen: C2H4 en (C2H4)m -Vinylchoride en polyvinylchloride (PVC): C2H3Cl en (CHClCH2)m -Styreen en polystyreen: C8H8 en [(C6H5)CHCH2]m -Enz…. Enz…. Voorbeelden: Suikers, zetmelen Voorbeelden: Suikers, zetmelen -Glucose: C6H12O6 -Cellulose:

37 T: +32-(0) W: 37 De opbouw van het atoom De opbouw van het atoom

38 T: +32-(0) W: 38 Fysica: Krachten in de natuur Fysica: Krachten in de natuur -Gravitatie -De zwakke kernkracht -De sterke kernkracht -……

39 T: +32-(0) W: 39 Behoudswetten Behoudswetten -Behoud van energie (mechanische, thermische, straling, massa,…) -Behoud van elektrische lading

40 T: +32-(0) W: 40 Hoofdwetten fysica Hoofdwetten fysica -Wetten van Newton F = m a -Kinetische energie -Potentiele energie (‘energie in potentie aanwezig’)

41 T: +32-(0) W: 41 Hoofdwetten fysica Hoofdwetten fysica -Speciale relativiteitstheorie van Einstein De lichtsnelheid is een absolute constante - Massa’s en lengtes veranderen bij beweging - Equivalentie van massa en energie - Atoombom / Kernenergie -Algemene relativiteitstheorie -Het equivalentie-principe (voorbeeld van de lift) -De m in F = m a is dezelfde als de m in G = m g -Quantum mechanica -Fotonen = elementaire lichtdeeltjes -Quanta: E = h f

42 T: +32-(0) W: 42 Straling Straling Frequentie = aantal trillingen per eenheid van tijd Deeltjesenergie = frekwentie x constante Planck Golflengte x frekwentie = lichtsnelheid Voorbeeld: -Oranje-geel licht, f=5 E+14 Hz; Energie van elk foton 5 E+14 h = 3.31 E-019 J = +/- 2 eV -Laagste zichtbare frekwentie = rood = 1.6 eV (golflengte 700 nm) -Hoogste zichtbare frekwentie = violet = 3.2 eV (golflengte 400 nm)

43 T: +32-(0) W: 43 Elektro-magnetisch spectrum Elektro-magnetisch spectrum Golflengte cm 1E+05 1E+04AM radioAmplitude-geModuleerd 1E+03 1E+02FM radioFrekwentie-geModuleerd 1E+01TV 1E+00Microgolven 1E-01 1E-02Infrarood 1E-03 1E-04Zichtbaar 1E-05 1E-06Ultraviolet 1E-07Rontgen 1E-08 1E-09GammaUitgezonden door atoomkernen (bvb radium)

44 T: +32-(0) W: 44 Zichtbaar licht Zichtbaar licht ROGGBIV (rood-oranje-geel-groen-blauw-indigo-violet) Rood700 nm4.3 E+014 Hz Geel575 nm Groen520 nm Violet400 nm Wit licht = alle kleuren samen; Prisma ontbindt wit licht in kleuren;

45 T: +32-(0) W: 45 Basiswetten elektriciteit Basiswetten elektriciteit -Wet van Ohm: Spanning = weerstand x stroom (1 V = 1 . 1 A) -Elektrische energie: 1 J = hoeveelheid elektrisch energie gebruikt wanneer een stroom van 1 A gedurende 1 s door een weerstand van 1  vloeit -Elektrisch vermogen = spanning x stroom (1 W = 1 V. 1 A) -Stroom/spannings wetten van Kirchoff

46 T: +32-(0) W: 46 Basiswetten elektro-magnetisme Basiswetten elektro-magnetisme Wet van Coulomb Elektrisch veld = kracht / lading Magnetisme: Bewegende ladingen veroorzaken krachten (twee evenwijdige stroomgeleiders van lengte l met stroom i1 en i2, op afstand d) Magnetisch veld = kracht/stroomsterkte/lengte bvb: Magnetisch veld aarde = 5 E-05 N/(A.m) 1 Tesla = 1 N/(A.m) = sterkte van een magnetisch veld dat een kracht van 1 N uitoefent op een geleider van 1 m waardoor een stroom van 1 A loopt;

47 T: +32-(0) W: 47 Wetten van Maxwell Wetten van Maxwell -Differentiaalvergelijkingen -Beschrijven de voortplanting van elektrische en magnetische velden doorheen de ruimte

48 T: +32-(0) W: 48 Hoofdwetten thermodynamica Hoofdwetten thermodynamica - Eerste hoofdwet: Wet van behoud van energie Equivalentie van alle vormen van energie (mechanische, elektrische, warmte, massa, straling,….) ; Lavoisier: Rien ne se crée, rien ne se perd -Tweede hoofdwet: Wet van stijgende entropie (Clausius) -De totale energie blijft constant; Maar energie ‘ontaardt’; Deze richting van verdeling van energie is irreversibel;

49 T: +32-(0) W: 49 Voorbeelden Voorbeelden u In een motor wordt potentiele (brandstof-) energie omgezet in warmte in arbeid u Hete voorwerpen koelen af; Koude voorwerpen verwarmen niet spontaan u Een stuiterende bal gaat stilliggen; Een stilliggende bal begint niet spontaan te stuiteren; u Koelkast; Airconditioning; Verwarming; HVAC; Koelen = arbeid leveren zodat T verlaagt

50 T: +32-(0) W: 50 Enkele wetten… Enkele wetten… u Entropie-verandering = toegevoegde warmte / temperatuur u Temperatuur = statistische maat voor de activiteit van veel deeltjes tegelijk u Formule van Boltzmann: S = k log W (W = aantal mogelijke toestanden) u Ideale gaswet: p.V=n.R.T (p=druk, V=volume, n = hoeveelheid materie, T = temperatuur) u Wet van Avogadro: Onder dezelfde temperatuur en druk, bevatten gelijke volumes van alle gassen hetzelfde aantal atomen/moleculen

51 T: +32-(0) W: 51 Geschiedenis van …. Geschiedenis van …. -Wiskunde -Fysica -Thermodynamica -Statistiek -Chemie -Bio(techno)logie -….. BIJZONDER LEERRIJK !

52 T: +32-(0) W: 52 Geschiedenis van de wiskunde Geschiedenis van de wiskunde -Oudheid (Pythagoras, Plato, Eudoxus, Euclides, Archimedes, Apollonius, Pappus,…) -Middeleeuwen (Europa) (Boethius, Fibonacci, …) -Middeleeuwen (Arabische wereld) -Renaissance (algebra, trigonometrie, humanisme, kunst,techniek) -Infinitesimaalrekenen (Descartes, Fermat, Newton, Leibniz,….) -Achttiende eeuw (Bernouilli’s, d’Alembert, Euler,….) -Negentiende eeuw (rigoreusiteit, structuren in algebra en meetkunde) (Gauss, Cauchy, Abel, Galois, Riemann, Plücker, Klein, Weierstrass,….) -Ontwikkeling van statistiek (Pascal, Huygens, Bernouilli, De Moivre, Bayes, Laplace, Quetelet, Poisson, Galton, Pearson,…) -Grondslagen van de wiskunde en axiomatisering (Cantor, Dedekind, Frege, Peano, Russell,….)

53 T: +32-(0) W: 53 Geschiedenis Thermodynamica Geschiedenis Thermodynamica -Anders Celsius ( ) -James Watt ( ) -Nicolas Leonard Sadi Carnot ( ) -James Prescott Joule ( ) -William Thomson, Lord Kelvin ( ) -Rudolf Clausius ( ) -Ludwig Boltzmann ( ) -Emile Clapeyron ( ) -Josiah Willard Gibbs ( ) -Stirling -Otto -Rudolph Diesel

54 T: +32-(0) W: 54 Geschiedenis Fysica Geschiedenis Fysica -Galileo Galileï ( ) -Evangelista Torricelli ( ) -Blaise Pascal ( ) -Isaac Newton ( ) -Charles Augustin de Coulomb ( ) -Joseph Louis Lagrange ( ) -Antoine Lavoisier ( ) -Alessandro Volta ( ) -Pierre Simon de Laplace ( ) -André Marie Ampère ( ) -Hans Christian Oersted ( ) -Karl Friedrich Gauss ( )

55 T: +32-(0) W: 55 Geschiedenis Fysica Geschiedenis Fysica -Georg Simon Ohm ( ) -Michael Faraday ( ) -Joseph Henry ( ) -Wilhelm Eduard Weber ( ) -James Clerk Maxwell ( ) -Alexander Graham Bell ( ) -Nikola Tesla ( ) -Heinrich Rudolf Hertz ( ) -Ernest Rutherford ( ) -Albert Einstein -Paul Adrien Maurice Dirac -Niels Bohr -J. Robert Oppenheimer

56 T: +32-(0) W: 56 Vraagstukken Vraagstukken -Hoeveel massa verliest de zon per seconde ? Energie-verlies = 4E+26 J/s; 1 kg = 9 E+16 J; Dus Massaverlies = 4.4 E+09 kg/s (= +/- 4 tankers/s) -Hoelang duurt het voor de zon een massa opbrandt gelijk Aan die van de aarde ? +/ E+15 s = 43 miljoen jaar - Hoeveel lampen van 60 W kan je laten branden gedurende 1 uur met de energie aanwezig in 1 liter water ? 1 kg. c. c = 90 quadriljoen joule

57 T: +32-(0) W: 57 Vraagstukken Vraagstukken -Hoeveel (koolstof)atomen kan je na mekaar leggen tot je een ketting hebt van 1.5 cm ? 100 miljoen

58 T: +32-(0) W: 58 Vraagstukken Vraagstukken -Wat is de kinetische energie van een auto van 2000 kg die 30 m/s rijdt ? 9 E+05 J -Hoe lang kan je 1 gloeilamp van 60 W laten branden met de potentiele energie van een massa water in een zwembad van 10 m lang, 5 meter breed, 2 meter diep op 100 m hoogte; -Wat is de snelheid van een persoon van 100 kg die uit een venster springt op 3 m hoogte, op het ogenblik dat zij de grond raakt ? -Waar is de potentiele energie het grootst: Bij 1 kg ijzer of bij 1 kg pluimen elk op 1 m boven de grond ?


Download ppt "ESAT/SISTA-COSIC Prof. Dr. Ir. Bart De Moor Kardinaal Mercierlaan 94 B-3001 Leuven Belgium T: +32-(0)16 321709 F: +32(0)16 321970 E:"

Verwante presentaties


Ads door Google