De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Hfdst 4: Politieke regimes et politieke systemen Definities: Politiek regime (p 23): de manier waarop de politieke macht(en) worden georganiseerd Hoe worden.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Hfdst 4: Politieke regimes et politieke systemen Definities: Politiek regime (p 23): de manier waarop de politieke macht(en) worden georganiseerd Hoe worden."— Transcript van de presentatie:

1 Hfdst 4: Politieke regimes et politieke systemen Definities: Politiek regime (p 23): de manier waarop de politieke macht(en) worden georganiseerd Hoe worden ze aangewezen Wat zijn hun bevoegdheden Welke regels regelen hun onderlinge verhoudingen Politiek systeem: soorten van politieke systemen binnen een regime: studie van de actoren

2 Classificatie van politieke regimes -Aristoteles, Montesquieu, Rousseau Regeringsvormen bij Aristoteles Door wie?Één persoonKlein aantalGroot aantal Ten gunste van elite (corrupte vorm) TirannieOligarchieDemocratie Ten gunste van allen (correcte vorm) MonarchieAristocratiePoliteïa

3 -hedendaagse classificatie 1. autoritaire regimes 2. totalitaire regimes 3. democratische regimes

4 Voorafgaande beschouwingen -Democratie is uitzonderingsregime -Poreuze grenzen tussen verchillende soorten regimes -Er is niet noodzakelijk een evolutie in de tijd

5 Democratische index The Economist Vijf criteria 1.Free and fair election process, 2.Civil liberties, 3.Functioning of government, 4.Political participation : Niveaux d’abstention 5.Political culture : vitalité de la vie démocratique

6 Classering « volle » democratieën 54 « gebrekkige » 30 hybrides situaties 55 autoritaires regimes

7

8

9

10

11

12 Index van Freedom House Vrije en eerlijke verkiezingen op regelmatig tijdstip, met eerlijke kans voor oppositie ( niet alleen rechtsregels maar ook effectieve toegang tot media) Inspanningen van overheid om corruptie, discriminatie en politiek geweld tegen te gaan Respect voor fundamentele rechten: vrijheid van godsdienst, meningsuiting, vereniging Degelijk functionneren van het rechtssysteem

13 Drie categorieën - Vrij : 1 tot 2,5 - Gedeeltelijk vrij : 3 tot 5 - Niet vrij : 5,5 tot 7 Zuid-Afrika: Political Rights Score: 2 ; Civil Liberties Score: 2 België : Political Rights Score: 1 ; Civil Liberties Score: 1 Mexico : Political Rights Score: 2 ; Civil Liberties Score: 3 Rusland : Political Rights Score: 6 ; Civil Liberties Score: 5

14 1. Autoritaire regimes: heel ruime categorie Kenmerken 1.Geen « echte » verkiezingen, geen « echte » concurrentie tussen kandidaten voor de politieke macht ; 2.Geen afwisseling van de macht ; 3.De verhouding tussen regeerders en zij die geregeerd worden berust op dwang (fysiek, materieel, psychologisch) eerder dan op overtuigingskracht ; 4.Geen rechtsstaat opmerkingen

15 2. Totalitaire regimes (of systemen) 1.‘Totalitarisme’ : zeer geconnoteerde term  opletten in politieke wetenschappen Eerder politiek systeem dan politiek regime? Waarom? 2. Kenmerken - eenheidspartij die zich vereenzelvigt met de staat -aloverheersende aanwezigheid van politieke politie: doel: terreur zaaien, onderdanigheid creëen, beveiligen van het systeem -misprijzen voor de rechterlijke macht -indoctrinatie van bevolking in organisaties waaraan men niet kan ontsnappen -nieuw soort waardensysteem

16 Hannah Arendt NIEUW soort regime: verschil ligt in - feit dat het nieuwe regime de vroegere sociale, juridische en politieke tradities vernietigt -dat het de klassen in massa transformeert, dat men het individu depersonnaliseert -dat men een buitenlands beleid opzet dat erop gericht is de wereld te domineren -dat men een heel nieuw waardensysteem opzet anders dan de wereld voorheen heeft gekend -het zaaien van terreur (politieke politie)

17 3. Democratische regimes Geen algemeen aanvaarde definitie, vandaar voorstel Dahl om term democratie in pol. wet. te vervangen door ‘polyarchie’ Democratie : « regering door het volk, van het volk en voor het volk » (Abraham Lincoln, 1863), als we democratie in die zin definiëren dan onderscheidt dit regime zich van de monarchie (regering door één iemand) en van de aristocratie (regering door enkelen) (J.J. Rousseau) In theorie zijn er 2 vormen van democratie mogelijk : directe en vertegenwoordigende

18 A. Directe democratie Filosofie : afwezigheid van vertegenwoordiging, de bevolking neemt zelf, rechtstreeks en in haar geheel deel aan de besluitvorming Regime of utopisch principe? Belangrijkste problemen van directe democratie: 1)Praktische organisatie: de schaal 2)Participatieve pretentie 3)Respect voor minderheden

19 Eventuele remedies: - Volksraadpleging en/of referendum; - Consultatie; -E-democracy?; - … Wat is een referendum? Een instrument van directe democratie waar kiezers worden gevraagd zich uit te spreken over een te nemen publieke beslissing (en niet over mandaten zoals bij verkiezingen). Het resultaat van ene referendum is bindend voor regering en wetgever. Het resultaat van een volksraadpleging is niet bindend.. Een praktijk die in vele landen wordt toegepast, maar …zeldzaam, tenzij in Zwitserland

20 Aantal referenda Aantal onderwerpen Zwitserland72222 Ierland1216 Italië1146 Nieuw-Zeeland1011 Uruguay810 Frankrijk22 Canada11 Verenigd Koninkrijk11 Nederland00 België00

21 Geen referendum in België Niet voorzien in de grondwet Mogelijkheid om een volksraadpleging te organiseren? Neen volgens Raad van State Een (negatieve) ervaring: de volksraadpleging mbt de terugkeer van Leopold III na WOII: « de koningskwestie »

22 Mogelijke voor- en nadelen van het referendum Nadelen 1.Pure toepassing van het meerderheidsprincipe zonder correctiemechanismen voor minderheden 2.Ongelijke participatie: hooggeschoolden en rijken participeren meer (kost!) 3. Vaak lage participatiegraad 4. Conservatief: bewaart eerder het behoud van situaties dan ze te veranderen (vb: stemrecht vrouwen Zwitserland- 1971) 5. Een specifieke situatie wordt uit zijn context gehaald : kan aanleiding geven tot tegenstrijdige of onverwachte resultaten

23 6. Analytische capaciteit van de bevolking? 7. Kan geassocieerd worden met vertrouwensstemming over regering 8. Duidelijk maar zeer algemene vraag en antwoord 9. Wijze waarop de vraag wordt geformuleerd kan beïnvloeden

24 Voordelen referendum 1. Komt tegemoet aan de gebreken van de vertegenwoordigende democratie 2. Draagt bij tot het debat en de politisering van individuen 3. Legitimeert beslissingen, tenminste als hoge participatiegraad

25 De vertegenwoordigende democratie -Wat is vertegenwoordiging? het parlement en regering vertegenwoordigen de meningen van de bevolking die zij geuit hebben op het moment van de verkiezingen -Bevolking neemt niet zelf beslissingen en voert ze niet uit, gebeurt dr vergadering die de politieke gemeenschap vertegenwoordigt - Verkiezingen funderen de vertegenwoordiging van de verschillende opinies en de legitimiteit van de democratie maar zijn niet de enige mogelijke denkbare praktijk om vertegenwoordiging te organiseren – lottrekking? Waarom niet? bekwaamheid

26 Hoe krijgt de vertegenwoordiging gestalte? Volgens welke regels en principes wordt de politieke vertegenwoordiging georganiseerd: verschillende ideaaltypes –1. Vertegenwoordiging als delegatie –2. Vertegenwoordiging in vertrouwen –3. Vertegenwoordiging via partijen en programma’s: het mandaatmodel

27 Vertegenwoordiger van kiesdistrict, eigen kiezers of hele natie Vertegenwoordiging en afspiegeling

28 Voorwaarden voor vertegen. democratie Ook hier geen algemeen aanvaarde definitie Vandaar voorstel van R. Dahl om het te hebben over ‘polyarchie’ Toch consensus over een aantal min.vw: 1. uiteindelijk macht = burgers 2. macht wordt volgens vastliggende regels uitgevoerd 3. individuele rechten van burgers worden gerespecteerd

29 Rechten ter bescherming van minderheden: “En fait le principe majoritaire n’a de sens, et sa portée ne peut être exactement mesurée que s’il a pour contrepartie le respect de la minorité par la majorité, et le droit pour celle-ci de se constituer librement en opposition. Tel est donc le second principe de la démocratie occidentale” Relatie tussen vrije markt economie en democratie: vrije markteconomie kan zonder democratie; kan democratie zonder vrije markteconomie, dwz met plan economie

30 Types democratische regimes Parlementair regime Presidentieel regime Essentieel onderscheid: verantwoordelijkheid van regering/staatshoofd tav parlement Buitenbeentje Frankrijk: semi-presidentieel regime

31 Types parlementaire regimes Partitocratie Cabinet regime


Download ppt "Hfdst 4: Politieke regimes et politieke systemen Definities: Politiek regime (p 23): de manier waarop de politieke macht(en) worden georganiseerd Hoe worden."

Verwante presentaties


Ads door Google