De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 Wondzorg bij bejaarden Dr. Bea Mellaerts Dienst geriatrie Imeldaziekenhuis Bonheiden.

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 Wondzorg bij bejaarden Dr. Bea Mellaerts Dienst geriatrie Imeldaziekenhuis Bonheiden."— Transcript van de presentatie:

1 1 Wondzorg bij bejaarden Dr. Bea Mellaerts Dienst geriatrie Imeldaziekenhuis Bonheiden

2 2 Bejaarden: verschillen/ gelijkenissen, foto verpleging

3 3 Bejaarden: verschillen/ gelijkenissen: foto bejaarden

4 4 Frailty

5 5

6 6 Wondzorg bij bejaarden Bejaarden: polypathologie Wonden: dikwijls mengeling van verschillende oorzakelijke factoren Arteriëel Veneus Diabetes mellitus (art. + ven.) ‘Scheur’wonden door fragiliteit huid Decubitus …..

7 7 Dus: nazicht en behandeling van wonden bij bejaarden: ook multifactoriëel ! Cave: bejaarden hebben minder beschermingsmechanismen  sneller ontstaan van complicaties Daarenboven: wondbehandeling moet gezien worden in de contekst van de conditie van de ‘hele’ patiënt

8 8 Arteriële ulcera

9 9 Arteriële ulcera: algemeen Slagaderpathologie (aorta, beenarteries,..) Vooral onderste ledematen Arteriële insufficiëntie  ischemie  pijn  wonden  mobiliteitsproblemen  amputatie Zuurstofgebrek  weefselnecrose  vooral distale letsels Meestal niet enkel problemen OL, ook coronaropathie, cerebrovasculaire pathologie,…

10 10 Arteriële ulcera: nazicht Klinisch!! Arteriële doppler/duplex: grotere bloedvaten NMR angio: zo HK wenselijk Rx arterio: zo HK wenselijk

11 11 Arteriële ulcera: R/ Preventie!!! Regelmatige oefening (stappen) Preventie van complicaties, met name wonden Trauma vermijden, cfr. slecht genezen, extreme warmte of koude vermijden, goed schoeisel pedicure

12 12 Arteriële ulcera: R/ Medicatie: ?? evt. anti-aggregans evt. stop vasoconstrictoren (betablokkers) Endovasculaire ingrepen (dilatatie en stenting) Klassieke vasculair heelkundige ingrepen (bypass) Necrose droogleggen Amputatie

13 13 Veneuze ulcera

14 14

15 15 Veneuze ulcera : algemeen Veneuze insufficiëntie Congenitale klepafwijkingen/ zwakte van de venenwand/vnl. posttrombose been Geen goede wisselwerking spierpomp en venen  retrograde drukstoten  capillairen verbreden, kronkelen, lekken  oedeem… lipodermatosclerose…bruine pigmentatie door hemosiderine … hyperkeratose…atrofie blanche…stoot… ulcus

16 16 Veneuze ulcera: preventie Beweeg veel (lopen, fietsen, zwemmen) en draag daarbij een elastische kous (ook bij warm weer) Dat is de belangrijkste leefregel. Juist op warme dagen is de kous vaak het hardst nodig. Vermijd "spring" sporten Voorkom overgewicht Vermijd knellende kledingstukken als strakke broeken, elastieke banden en dergelijke Zorg voor gemakkelijk schoeisel. Hoge hakken verhinderen een goede pompwerking van de kuitspieren. Leg de benen omhoog bij langdurig zitten. 's Nachts kan ook het voetuiteinde van het bed iets worden verhoogd

17 17 Veneuze ulcera: nazicht Veneuze duplex (echo + doppler) Arteriele pathologie uitsluiten

18 18 Verschil veneus - arterieel veneus Beperkte diepte Afgeronde vormen Gele necrose Laag op onderbeen, vooral rond malleoli Pijnlijk +/- Pijn ↓ bij hoogstand Veneuze stigmata (pitting, hyperpigmentatie,hyperke- ratose, atrophie blanche) EAI> 0.8 arterieel Diepgaande necrose Grillige vormen Zwarte necrose Onderbeen, scheenbeen, voet, hiel, tenen Zéér pijnlijk Pijn ↓ bij afhangen Arteriele symptomen (koude voeten, trage refill, slechte of afwezige pulsaties) EAI< 0.8

19 19 Veneuze ulcera: R/ Hoogstand OL (oedeem), inwindelen Stoten vermijden HK veneuze insufficientie :varices (oppervlakkig veneus systeem, diep veneus systeem, combinaties)

20 20 Scheurwonden Gevoelige huid, weinig elasticiteit Minste trauma geeft wonden Bvb. Wegnemen van een kleefverband, schurende bewegingen R/ randen approximeren, dichtplakken zo mogelijk (evt. met steristrips) R/ zo approximatie niet mogelijk: vetverband

21 21 Decubitus

22 22

23 23 Decubitus: bestaat dit nog?? Terug van weggeweest? Nooit weggeweest? Opnieuw in ‘opmars’?

24 24 Bezuinigingen in Nederlandse rusthuizen menselijke ramp In Nederland dwingen bezuinigingen rust- en verzorgingstehuizen ertoe maaltijden en tussendoortjes te beperken. Een verpleeghuis in Oud-Beijerland (Zuid-Holland) kwam zowaar op het idee een 'pyjamadag’ in te voeren. De bewoners, die er al drie dagen op zeven wegens personeelsgebrek onder de dekens blijven, zouden voortaan ook op zondag niet aangekleed worden. De directie was ook van plan de bejaarden nog maar één keer om de drie weken te douchen. Protest alom, maar de bezuinigingen komen er. Van dergelijke wantoestanden blijven we in ons land gepaard. Of zit hier ook een pyjamadag aan te komen? Bron: Kerk en leven 2004

25 25 Decubitus: niet geliefd Waarom haten we decubituswonden? Bewijs van onze morbiditeit Bewijs van falen Bewijs van ‘futiliteit’ om ermee door te gaan Diagnostisch oninteressant

26 26 Decubitus: terminologie Term: decubitus: ‘neerliggen’ Nu eerder « drukulcus » Dus: druk is nodig in ontstaan, of druk in combinatie met schuifkrachten en wrijving Meestal thv beenderige ‘ondergrond’ Gaande van niet-wegdrukbare roodheid tot necrose met blootliggende spieren en botten

27 27

28 28

29 29 Decubitus: stadia 4 verschillende stadia 1. Roodheid die niet weggaat of afzwakt 2. Keratinelaag weg, onderliggende dermis 3. Doorheen huid, blootliggen subcutane weefsels (maar geen fascia, spier of bot) 4. blootliggen fascia, spier of bot 1. Lijkt op cellulitis, doch is niet warm, ‘weefselschade’ 2. Schaafwonde (meestal propere bodem, doch exsudaat of droge korst mogelijk) 3. Kan proper zijn met rozig granulatieweefsel, of vochtig, of met necrotische basis, kan nabije huid ondermijnen 4. Idem als st. 3; zo bot bloot: cave osteomyelitis

30 30

31 31 Decubitus: preventie Preventie= risicodetectie Risicodetectie= screening Norton-schaal Braden-schaal

32 32 Decubitus: risicofactoren Functionaliteit (mobiliteit en activiteit) Bewustzijnsniveau (geestelijke status, mogelijkheid om pijn en ongemak weer te geven) Acute en chronische ziekten Verminderd zuurstofaanbod Overgewicht of extreem ondergewicht Atrofische huid Incontinentie …..

33 33 Norton-schaal

34 34 Braden-schaal

35 35 Decubitus: preventie- principes Druk-en schuifkrachten verminderen Grootte Tijd Middelen: Drukverlaging: daling van grootte van de druk en de schuifkracht Lichaamshoudingen Zwevende hielen Drukreducerende matrassen Drukreducerende kussens Drukpuntverandering: daling van duur van druk en schuifkracht Wisselhouding Alternerende systemen

36 36 Decubitus: principes voor R/ Idem als voor preventie Necrotisch weefsel verwijderen Genezend weefsel moet vochtig blijven Afgesloten ruimten in de wonde vermijden Pus draineren Steriliteit= onmogelijk, wonden moeten proper gemaakt worden maar niet steriel

37 37 Decubitus: principes voor R/ Systemische AB??? Enkel zo cellulitis in omgevende weefsel of sepsis of osteomyelitis Soms blaassonde Adekwate voeding (evt. TPN, evt. PEG??)

38 38 Decubitus: therapie Welk product?? Welke methode?? Er is niet slechts 1 heiligmakend Enthousiasme= goed gezien aandacht++

39 39 behandelingopmerkingen Drukopheffende matrasGoedkope meestal inefficiënt, duurderde tot zeer goed Dunne occlusieve verbanden (poly- urethaanfilm, bvb. Opsite, Tegaderm) Bruikbaar voor stadium 2, transparante zijn beter (cfr. Opvolging mogelijk), slechts om de 3 dagen vervangen tenzij vochtcollecties Hydrocolloid en andere dikkere occlusieve verbanden (Comfeel) Bruikbaar voor stadium 2 en 3, creëer geen afgesloten ruimte, niet gebruiken voor wonden met veel vochtdrainage of veel necrose Topische ABZelden nodig, soms om geur te verdrijven, bvb. Tiberal lokaal Systemische ABAlleen bij cellulitis rondom, of sepsis, of osteomyelitis

40 40 Isobetadine, Dakin-oplossingen,… Cave: kan genezend weefsel beschadigen Nat - tot - droog verbandenBeste verband voor niet-chirugisch debridement, opletten bij genezend weefsel, zo snel mogelijk stoppen Nat - tot - nat verbandenBeste verband voor diepe stadium 3 en 4 wonden met belangrijke vochtdrainage, moet herhaaldelijk vervangen worden, vul alle openingen, maar prop niet op!! Chirurgisch debridement (aan bed, in OK)Nodig voor gefixeerd necrotisch weefsel Chirurgisch herstelNodig voor stadium 4 wonden als de algemene status van de patiënt het toelaat

41 41 Ideale verbandmateriaal: Mag wondheling niet storen Onderhoudt een vochtig wondmilieu Laat uitwisseling van gassen toe Is ondoordringbaar voor micro-organismen Is goed verdraagbaar voor de patiënt (comfort) Kan (genoeg) vocht opnemen Heeft een goede kosten/baten verhouding

42 42 Ideale verbandmateriaal: Moet steriliseerbaar zijn Moet ‘vooraf gekende’ verwachtingen hebben Moet beschikbaar zijn binnen en buiten het ziekenhuis Moet de vooropgestelde (maximale) tijd ter plaatse kunnen blijven Moet anatomisch congruent zijn Moet….. en ….en …. …Maar……bestaat niet

43 43 Besluit: Preventie eerst Niet elk letsel is te voorkomen Niet elk letsel is te genezen Kijk naar en evalueer Schat de ernst in Prijs/ kwaliteit/tolerantie

44 44


Download ppt "1 Wondzorg bij bejaarden Dr. Bea Mellaerts Dienst geriatrie Imeldaziekenhuis Bonheiden."

Verwante presentaties


Ads door Google