De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Grootschalige ZONNE-ENERGIE uit Spanje en Noord-Afrika • Dr. Evert du Marchie van Voorthuysen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Grootschalige ZONNE-ENERGIE uit Spanje en Noord-Afrika • Dr. Evert du Marchie van Voorthuysen."— Transcript van de presentatie:

1 Grootschalige ZONNE-ENERGIE uit Spanje en Noord-Afrika • Dr. Evert du Marchie van Voorthuysen

2 ZONNE-ENERGIE Hoeveel woestijngrond is er nodig? Intensiteit zon boven atmosfeer: 1376 W/m 2 Intensiteit op de grond: 1000 W/m 2, 6 uur per dag 24-uurs gemiddelde intensiteit: 2 50 W/m 2 zonnecentrales met 10% rendement: 25 W/m 2 = 25 MW/km 2 Wereldverbruik aan kolen, olie, gas, uranium: GW = MW Benodigd oppervlak: / 25 = km2 Oppervlak van Frankrijk: km2 Sahara >> Frankrijk —> Er is ruimte genoeg om de hele wereld te voorzien!

3 Er is genoeg land om de hele wereld van zonne- energie te voorzien! Bedek het vierkant met CSP-centrales. De stroom uit die centrales kan alle olie, gas, kolen en uranium op de hele wereld vervangen. 3

4 ZONNE-ENERGIE 1990: Duurzame energie staat op de politieke agenda. Overal worden windturbines gebouwd. Niemand spreekt of schrijft over grootschalige zonne- energie in de woestijnen. Waarom? Wat is hier aan de hand? 4

5 ZONNE-ENERGIE 2003: Enquête onder fysici en chemici: Noem 2 technologi ë n waarmee je electriciteit kunt maken uit zonlicht. >90%: fotovoltaische zonnepanelen (PV) en ??? <10%: fotovoltaische zonnepanelen (PV) en zonnestralen concentreren met spiegels (CSP) 5

6 Concentrating Solar Power CSP Spiegelveld van 150 Mwe zonthermische kracht- centrale in Kramer Junction, Californië 6

7 Doorsnede van parabolische trogspiegel 7

8 Spiegelvelden van vijf 30 MW centrales op samen 4 km 2 8

9 Power block van een 30 MW zonthermische krachtcentrale 9

10 Blokschema van een gewone thermische krachtcentrale gestookt met olie, gas of kolen, en met zeewaterkoeling 10 Rankine cyclus

11 Blokschema van een gewone thermische krachtcentrale gestookt met olie, gas of kolen, en met zeewaterontzilting 11

12 Blokschema van een zonthermische krachtcentrale met warmteopslag en zeewaterontzilting, bedrijfsvoering overdag 12

13 Zonthermische krachtcentrale met warmteopslag en zeewaterontzilting, bedrijfsvoering ‘s nachts 13

14 Zonthermische krachtcentrale met warmteopslag en zeewaterontzilting, bij langdurig bewolkt weer 14

15 lineaire Fresnelspiegels: 15 Voordelen t.o.v. trogspiegels: Minder land nodig Goedkoper Australie: levering van stoom aan kolencentrale: kolenbesparing Dit is de technologie waar de Nederlandse zonexploitatiemaatschappij SOLAQ voor kiest. 15

16 zonnetoren 16 •Voordelen van de zonnetoren boven de lineaire spiegels: •Hogere concentratiefactor, dus hogere temperaturen (800 o C), dus hoger Carnot-rendement. •In de toekomst zonnechemie mogelijk: directe productie van waterstof. •Nadelen: •Voornamelijk laboratoriumervaring, •nog weinig commerciële ervaring. Er wordt momenteel bij Sevilla een 12 MWe zonnetoren gebouwd, bijna klaar

17 Zonneschotel: de hoogste temperaturen In brandpunt Stirlingmotor + generator. Toekomst: Chemische reactor? Waterstofproductie? 17

18 Plataforma Solar de Almería, Spanje Twee zonnetorens, parabolische trogspiegels, schotelspiegels, ontzilting, enz. 18

19 Huidige kosten: 19 Nieuwe trogcentrale van 64 MWe in Nevada: 9 – 13 $ct/kWh Kostenontwikkeling van de in gebouwde trogcentrales in Californië: →

20 De kosten hangen sterk af van de jaarlijkse instraling. DNI: Direct Normal Irradiation. De jaarlijkse instraling op een vlak ┴ zon (normaal // zon) 20

21 Belangrijkste kostenfactor: Kapitaalslasten 21 De nieuwe centrale in Nevada kost 3,7 miljoen dollar per geïnstalleerde Megawatt. De nieuwe kerncentrale in Finland kost 2,5 miljoen dollar per geïnstalleerde Megawatt. Belangrijkste kostenpost: het spiegelveld Nu: 150 – 300 $/m 2 Toekomst: 50 – 100 $/m 2

22 Markten waar CSP nu al rendabel is 22 •Olie-exporterende landen aan de Persische Golf •Hoteldorpen langs de Egyptische Rode-Zee kust Markten met een gunstig subsidieregime: •Spanje betaalt 22 cent/kWh voor zonnestroom •Algerije heeft ook een gunstig tarief voor stroom uit hybride gas-zonne centrales

23 Kunnen de kosten omlaag? Jazeker! Door veel centrales te gaan bouwen: 23 De leercurve voor CSP volgens Sargent&Lundy en volgens Sunlab:

24 Leercurven voor electriciteitscentrales: 24

25 25

26 Absorptie van zonnestraling in de atmosfeer: 26

27 Absorptie van zonnestraling in de atmosfeer: 27 In de ruimte: I 0 = 1376 W/m2 Op de grond: DNI (θ Z ) = 1376 T (θ Z ) W/m2. θ Z : zenithoek cos θ z = sin δ sin φ + cos δ cos φ cos ω δ: declinatiehoek ( < δ < ) (seizoen)φ: geografische breedte ω: uurhoek ω = (t – 12).15 0, T (θ Z ) = a o + a 1 exp( -k/cos θ z ) Op zeeniveau: a o = 0,13, a 1 = 0,76, and k = 0,39. Zonneschotel steeds op de zon gericht:instraling = DNI Fresnel spiegelveld is horizontaal, instraling: I hor (θ Z ) = DNI (θ Z ). cos θ z Nog geen rekening gehouden met wolken.

28 Seizoenseffecten zijn groot: 28 Darwin, Australië: Zuid-Marokko

29 Zonthermische krachtcentrale in Zuid-Marokko die continu 1 gigawatt (1000 Mw e ) levert: 29 Fresnel spiegelveld. Over het jaar gemiddelde instraling: I hor = 4,65 kWh th /m 2 /dag = 194 W th /m 2 continu. Rendement: Zoninstraling → hogedruk stoom:50% Hogedruk stoom → electriciteit:30% Samen:15% Opbrengst van het spiegelveld: 194 x 15% = 29 W e /m 2 = 29 MW e /km 2 De centrale heeft een spiegeloppervlak nodig van 34 km 2 aan woestijngrond. Dit is 6 x 6 kilometer (de bebouwde oppervlakte van Assen of Emmen)

30 De zon schijnt niet altijd. Probleem 1: dag/nacht 30 Oplossingen, warmte opslaan in: 1. Vloeibare zoutmengsel 2.Goedkope materialen (beton, grind,......) 3. Ondergrondse waterreservoirs onder hoge druk 4. Reversibele chemische reacties: MgH 2 ↔ Mg + H 2 TiH 2 ↔ Ti + H 2 NH 3 ↔ ½N 2 + 1½H 2

31 De zon schijnt niet altijd. Probleem 2: zomer/winter (60% effect) 31 Nog geen oplossing gevonden, uitdaging voor chemici! ‘s Zomers chemisch-potentiële energie maken, bv. zink metaal: in zonneschotels (Solar dishes): ZnO ( C) → Zn + ½O 2 ‘s Winters: Zn + H 2 O → ZnO + H 2 Dit kan ook in auto’s e.d. Gaat zink het opslag- en transportprobleem van de waterstofeconomie oplossen?

32 Kostenberekening voor een toekomstige 1 GWe zonthermische krachtcentrale in Zuid-Marokko die continu stroom levert aan Europa (1) M$/ GWh thermisch Warmteopslag 46 GWh thermisch 2436totaal 5000,5 M$/MWeStoomturbine, generator, etc M$/km 2 Spiegelveld 34.4 km 2 Totaal (M$)stuksprijsonderdeel

33 Kostenberekening voor een toekomstige 1 GWe zonthermische krachtcentrale in Zuid-Marokko die continu stroom levert aan Europa (2) 33 Transportverlies langs de 3500 km lange Gelijksspannings Hoogspanningsleiding: 14,5 % 844 M$Transportkosten totaal 430 M$Investering in leidingen, kabels 17% x 2436 = 414 M$compensatie

34 Kostenberekening voor een toekomstige 1 GWe zonthermische krachtcentrale in Zuid-Marokko die continu stroom levert aan Europa (3) 34 Deze centrale levert Nederland 1000 MWe continu in de maanden maart – september, 600 MWe continu in december en januari. Om het seizoensprobleem op te lossen: Onderzoek intensiveren naar chemische energiedragers 3280Totaal: 844transportkosten 2436Bouwkosten centrale Miljoen dollar:

35 Gedecentraliseerd oogsten van zonnehitte door onafhankelijke “zonneboeren” 35

36 Bebossing van de woestijn 36 start na 5 jaar 1 GWe CSP-ontziltingscentrale op 2 x 20 km langs de kust Acacia’s hebben na twee jaar geen irrigatie meer nodig Het bos groeit met een snelheid van 2.5 km/jaar de woestijn in! Bron: N. Bassam, IFEED.

37 Realistisch scenario voor de wereldwijde groei van CSP: 37 0,35 GWe in 2006 naar 850 GWe in 2040 = helft van stroomproductie in 2003 Een sneller scenario = oorlogsscenario is bijna niet mogelijk. De wereld heeft 50 jaar nodig voor de volledige transitie naar de zonne-economie! V oor kernenergie geldt hetzelfde! Er zijn decennia nodig voor de volledige omschakeling naar een nucleaire economie Voor kolen + CO2-opslag geldt hetzelfde! Er is 50 jaar nodig voor de omschakeling naar de schoon- fossiele economie.

38 Conclusies van de technische en economische beschouwing: Er is genoeg ruimte in de woestijnen om de hele wereld te voorzien 2. De investeringskosten voor zonnestroom in Nederland zakken binnen jaar tot 130% van die voor een kerncentrale, maar…. 3. Een CSP centrale verbruikt geen uranium en zadelt de toekomstige generaties niet op met radioactief afval 4. Als we nu beginnen met massaal in CSP te investeren i.p.v. (weer) in kernenergie, kunnen we Iran geloofwaardiger tot de orde roepen. 5. De wereld moet NU de juiste beslissing nemen, want IEDERE optie kost zeer vele decennia

39 Het politieke probleem: 39 Waarom zijn er 15 kostbare jaren verloren gegaan?

40 Waarom zijn er 15 kostbare jaren verloren gegaan 40 •Mondiale argumenten tegen CSP: •Lage olieprijzen (maar waarom groeiden windenergie en zon-PV wel?) •Kleinschaligheids ideologie: “Small-is-beautifull” •Bestaande energiebelangen werken zitten niet te wachten op nieuwe concurrent

41 Waarom zijn er 15 kostbare jaren verloren gegaan? 41 Nederlandse argumenten tegen CSP: •CSP is niet relevant voor Nederland Adviesbrief van de Algemene Energieraad (AER) d.d. 3maart 2006 aan minister Brinkhorst: •CSP-stroom, ingevoerd uit Noord-Afrika, wordt goedkoper dan de rond 2020 te verwachten kosten voor electriciteitsopwekking met wind, zon-PV en biomassa. •HOEZO, NIET RELEVANT? •Dit advies van de AER wordt straal genegeerd in alle andere studies en beleidsstukken!

42 Waarom zijn er 15 kostbare jaren verloren gegaan? 42 Nederlandse argumenten tegen CSP: • Je kunt geen elektriciteit over lange afstand transporteren • Dat kan wel. • Gebruik gelijkstroom i.p.v. wisselstroom. • Zuid-Marokko -> Nederland: 14,5% verlies, dus 17% • meer centrales bouwen.

43 Waarom zijn er 15 kostbare jaren verloren gegaan? 43 Nederlandse argumenten tegen CSP: Je moet geen samenwerking beginnen met onstabiele landen (enge moslimlanden) We doen dit al lang. De meeste olie komt uit Saoedi-Arabië, Iran, Irak, enz. CSP uit Marokko of Tunesië is juist een welkome diversificatie. De 60-jarige vrede in West-Europa begon met de EGKS in 1952: de aartsvijanden Duitsland en Frankrijk gingen samenwerken op het gebied van kolen = energie. Het concept FORT EUROPA leidt vroeg of laat tot oorlog. Er is geen alternatief tegen globalisatie.

44 Waarom zijn er 15 kostbare jaren verloren gegaan? 44 Nederlandse argumenten tegen CSP: Nederlandse bedrijven zijn niet geïnteresseerd Bedoeld wordt: BESTAANDE Nederlandse bedrijven. Nogal wiedes, er is geen enkele positieve aansturing vanuit de overheid. NIEUWE Nederlandse bedrijven zijn wel geïnteresseerd!

45 De reactie van Shell: Stroomkosten van de twee zonne- energie technologieën in zonnige landen (Californië, Noord-Afrika, enz.) World Energy Outlook 2004 (IEA): Conclusie: PV is veel duurder dan CSP Shell investeert bewust in de duurste technologie Shell meent nog jaar de tijd te hebben. De wereld heeft deze tijd niet meer. 5 – Zonthermische krachtcentrales CSP – 38 $cent / kWh Zonnecellen PV (zonnecollectoren)

46 In 2006 begint de victorie: 46 •De 12 MWe zonnetoren bij Sevilla is klaar •Een 1 MWe trogcentrale in Arizona is klaar •Bouw begonnen van 64 MWe parabolische trogcentrale by Boulder City, Nevada •Bouw begonnen van drie 50 Mwe centrales bij Guadix met 7 uur warmteopslag •Nieuwe projecten aangekondigd met een totaal vermogen van 1,4 GW! Gaan we in Nederland de boot missen?

47 Nederlandse politieke actiepunten op korte termijn: 47 •Uitbreiding van het Energie Transitiebeleid met een nieuw Transitiepad Concentrating Solar Power (CSP) •Verdrag met bv. Tunesië: op een stuk woestijngrond (liefst aan de kust) mogen Nederlandse bedrijven gaan investeren in CSP. Zij vallen dan gedeeltelijk onder het Nederlandse juridische stelsel en krijgen Nederlandse subsidie. •Verdrag met Algerije en/of Libië: de Gas-CSP-rotonde. (Plan Heetebrij). Uitruil van LNG tegen aanleg van zonnecentrales in Noord-Afrika door het Nederlandse bedrijfsleven. Financiering uit FES fonds en opcenten op de gasstroom.

48 STELLINGEN: Nederland heeft een verantwoordelijkheid jegens de wereld om het klimaatprobleem op te lossen. 2. Nederland moet de totstandkoming van een Europees feed-in stelsel bevorderen die particuliere investeringen in CSP uitlokt. 3. Uit het FES fonds moet een CSP-investeringsprogramma worden bekostigd: De bedrijven hebben het laten afweten, dus de Overheid moet het doen.

49 Grootschalige zonne-energie: Realiteit of Utopie? 49 REALITEIT! DANK U VOOR DE AANDACHT Dr.Evert du Marchie van Voorthuysen


Download ppt "Grootschalige ZONNE-ENERGIE uit Spanje en Noord-Afrika • Dr. Evert du Marchie van Voorthuysen."

Verwante presentaties


Ads door Google