De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De samengestelde zin. Zinnen kun je onderverdelen in hoofdzinnen en bijzinnen In een hoofdzin is het niet mogelijk een woord tussen onderwerp en persoonsvorm.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De samengestelde zin. Zinnen kun je onderverdelen in hoofdzinnen en bijzinnen In een hoofdzin is het niet mogelijk een woord tussen onderwerp en persoonsvorm."— Transcript van de presentatie:

1 De samengestelde zin

2 Zinnen kun je onderverdelen in hoofdzinnen en bijzinnen In een hoofdzin is het niet mogelijk een woord tussen onderwerp en persoonsvorm in te zetten In een bijzin kan dat wel

3 Een bijzin is altijd een zinsdeel in een hoofdzin of in een andere bijzin. Zinnen worden vaak verbonden door voegwoorden. Er zijn daarvan twee soorten: nevenschikkende onderschikkende

4 Nevenschikkende voegwoorden verbinden twee hoofdzinnen of twee gelijkwaardige bijzinnen Onderschikkende voegwoorden verbinden een hoofdzin met een bijzin of een bijzin met een ‘lagere’ bijzin.

5 voegwoorden zijn: nevenschikkende want o f m a a r en

6 Alle andere voegwoorden zijn onderschikkend Maar pas op! of kan zowel onderschikkend als nevenschikkend zijn!!

7 Of nevenschikkend: Ze blijft logeren of ze gaat naar huis. (twee hoofdzinnen) Hij zegt, dat ze blijft logeren of naar huis gaat. (twee bijzinnen) Of onderschikkend: Hij weet niet, of ze blijft logeren. (lijdend voorwerpszin: dat)

8 weet ik niet Dat Wie dat heeft gedaan, Wie/wat + gezegde + onderwerp: Wat weet ik niet? Antwoord: Dat. Dus DAT is lijdend voorwerp. Wie/wat + gezegde + onderwerp: Wat weet ik niet? Antwoord: Wie dat heeft gedaan. Dus WIE DAT HEEFT GEDAAN is lijdend voorwerpszin.

9 is niet bekend Dat Wie dat heeft gedaan, Zet de pv in het meervoud, dan verandert het onderwerp mee. DAT wordt dan: DIE DINGEN. Dus DAT is onderwerp. Zet de pv in het meervoud, dan verandert het onderwerp mee. WIE DAT HEEFT GEDAAN wordt dan: ZIJ. Dus: WIE DAT HEEFT GEDAAN is onderwerpszin.

10 vertellen we het Hem Wie dat heeft gedaan, Wie/wat + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp: Wie vertellen we het? Antwoord: HEM. Dus HEM is meewerkend voorwerp. Controle: er staat een vorm van ZEGGEN in de zin en je kunt AAN voor HEM zetten. Wie/wat + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp: Wie vertellen we het? Antwoord: WIE DAT HEEFT GEDAAN. Dus WIE DAT HEEFT GEDAAN is meewerkend voorwerpszin. Controle: er staat een vorm van ZEGGEN in de zin en je kunt AAN voor WIE DAT HEEFT GEDAAN zetten.

11 vertellen we het Morgen Als de zon opkomt, Wanneer vertellen we het? Antwoord: MORGEN. Dus MORGEN is bijwoordelijke bepaling. Wanneer vertellen we het? Antwoord: ALS DE ZON OPKOMT. Dus ALS DE ZON OPKOMT is bijwoordelijke bijzin.

12 De beknopte bijzin Op de afgesproken tijd bij mijn vriend aangekomen, stond de auto al gereed. In een beknopte bijzin is het onderwerp weggelaten en de persoonsvorm vervangen door een voltooid deelwoord. Maar let op: de bijzin neemt dan automatisch het onderwerp van de hoofdzin over! Dus in de zin hierboven staat, dat de auto (onderwerp hoofdzin) op de afgesproken tijd bij mijn vriend is aangekomen!! Deze zin is wel correct: Op de afgesproken tijd bij mijn vriend aangekomen, stapte ik meteen in de auto. Omdat je de bijzin kunt vervangen door toen, is het een bijwoordelijke bijzin.

13 Het voorlopig zinsdeel Het verbaast me, dat je dat niet weet. Dat je dat niet weet, verbaast me. Het valt je op, dat in de tweede zin het woordje het is verdwenen. Kennelijk is dat alleen nodig, als de bijzin na de hoofdzin volgt. In de tweede zin kun je de bijzin door het vervangen: Het verbaast me. Omdat het onderwerp is, hebben we hier te maken met een onderwerpszin. In de eerste zin hebben we dan dus een onderwerp (het) en een onderwerpszin. In dat geval noemen we het een voorlopig onderwerp, omdat je in een zin maar één onderwerp kunt hebben.

14 Het voorlopig zinsdeel Ik verbaas me erover, dat ze toch komen. Je ziet hier een soortgelijk verschijnsel. Je kunt de bijzin vervangen door erover, en het is dus een bijwoordelijke bijzin. Maar in de hoofdzin staat ook al erover. Ook hier spreken we van een voorlopig zinsdeel, In dit geval een voorlopige bijwoordelijke bepaling.

15 Het voorlopig zinsdeel Ik vind het jammer, dat dit niet mogelijk is. Dat dit niet mogelijk is, vind ik jammer. Ook hier zie je, dat het woord het verdwijnt, als je de zin met de bijzin laat beginnen. En ook hier kun je de bijzin door het vervangen: Ik vind het jammer. Het is lijdend voorwerp, en we hebben hier dus een lijdend voorwerpszin. Omdat er in de eerste zin al het staat, spreken we ook hier van een voorlopig zinsdeel, in dit geval een voorlopig lijdend voorwerp.

16 samenvatting Vervang een bijzin door een zinsdeel. De bijzin heeft dezelfde functie. Voorbeeld: Als het regent, kom ik. DanDus een bijwoordelijke bepaling Bij een hoofdzin staat er niets tussen pv en ond, bij een bijzin wel. Een beknopte bijzin heeft geen pv en ond. Pas op: het ond van de hoofdzin wordt automatisch ond in de bijzin! In Edam gearriveerd, bleek het onweer mee te vallen. Hier staat dat het onweer (ond) in Edam is gearriveerd!! Voorlopige zinsdelen vervangen een bijzin in de hoofdzin. Laat je de zin met de bijzin beginnen, dan verdwijnen ze. Dat je dat doet, irriteert me.Dat irriteert me (dus onderwerpszin) Het irriteert me, dat je dat doet.Het is dus voorlopig onderwerp.

17 slot Je hebt heel wat informatie gezien. Ik kan me voorstellen dat je dit nog eens rustig wilt nakijken. Daarom staat deze presentatie op mijn site.


Download ppt "De samengestelde zin. Zinnen kun je onderverdelen in hoofdzinnen en bijzinnen In een hoofdzin is het niet mogelijk een woord tussen onderwerp en persoonsvorm."

Verwante presentaties


Ads door Google