Mastercourse Google Earth & klimaatverandering

Slides:



Advertisements
Verwante presentaties
MENINGSVERSCHILLEN IN DE KLIMAATWERELD
Advertisements

4.5 gevolgen van klimaatverandering
KLIMAATVERANDERING Na deze les moet je weten:
Klimaatverandering in het Zuidoosten aanvechten Plaatselijke Presentator & Organisatie Logo van de partner.
DE OPWARMING VAN DE AARDE
§ 1.2 Veranderend weer en klimaat
Invloed van omgeving (T en pH) op reacties met CO2
Anticiperen op klimaatveranderingen KLIMAATADAPTATIE.
‘The role of land cover in the water, energy and biogeochemical (C&N) cycles’ CCB thema invulling Bert Holtslag, Ronald Hutjes e.v.a.
Workshop IMCORE Workshop IMCORE “De mogelijke gevolgen van klimaatsverandering in het mariene milieu en de kustzone” Oostende - 21 april 2009 Plan for.
Marcel Crok | De staat van het klimaat Presentatie voor minister Kamp van EL&I | Woensdag 9 januari 2013 | Den Haag Is er een klimaatprobleem?
Zeestromen en warmtepomp
21 Weer en klimaat: beïnvloedende factoren
Hoe dynamisch is ons kusttoerisme in tijden van klimaatverandering? Socio-economische veranderingen Workshop 14 oktober 2010 Beach Palace Hotel, Blankenberge.
Zo begin je tegenwoordig een presentatie over het klimaat.
Terra Tweede Fase vwo © Wolters-Noordhoff bv het klimaat in de toekomst groot belang van computermodellen forecasting: het klimaat van de toekomst.
Geologische tijdschaal
Klimaatverandering: feiten en onzekerheden
Met Paleoklimaatonderzoekers op expeditie naar de broeikaswereld van de toekomst Appy Sluijs Palaeo-ecologie; Departement Biologie; Universiteit Utrecht.
Klimaatveranderingen, broeikaseffect & gevolgen
Dr.ir. J.H. van Boxel Docent meteorologie/klimatologie
Klimaatveranderingen en het broeikaseffect
Mastercourse Google Earth & klimaatverandering
Mastercourse Klimaatverandering en Verwoestijning
Mastercourse Klimaatveranderingen en Verwoestijning Discussie
Mastercourse klimaatverandering en verwoestijning Klimaatveranderingen in het recente verleden J.H. van Boxel Universiteit van Amsterdam 27 januari 2009.
Mastercourse klimatologie
Mastercourse klimaatverandering en verwoestijning
Mastercourse klimaatverandering en verwoestijning
§ 1.3 Veranderende natuurlijke omstandigheden
Een duurzame aarde.. ‘Een paradijs op aarde’  1200 eilanden. De grootste is 5 km 2, De eilanden zijn in groepen atollen verdeeld. Toerisme bedraagt.
Planning: Maak opdracht 11 (5 min) Uitleg p1.2 deel 1 (15 min)
Mastercourse klimaatverandering en verwoestijning
Studium Generale, Maastricht, 1 oktober 2007 Is het waar dat de mens het klimaat verandert? het klimaat verandert? Rob van DorlandKNMI.
Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Paragraaf 11 t/m 14
BROEIKASEFFECT en OZONLAAG
De zomer van 2003 Teken van klimaatverandering? Prof. Dr. G.J. Komen KNMI.
College Fysica van de Atmosfeer februari 2007
Mens, Water en Klimaat, Juni 2005
De mens als factor van verandering
Hoofdstuk 1 Extern systeem en klimaatzones Paragraaf 6 t/m 8
Ruimte voor de Rivier 3 Klimaatverandering.
2.4: veranderend klimaat.
Startles Klimaatverandering
VONDEL PARC UTRECHT Klimaatneutrale wijk?
Oh, grote wereldbol !.
1 Inleiding.
Module 2 Biosfeer Door: Camiel Koopmans, Max van Mulken, Martijn Hendrickx en Bram Thomassen.
Aspecten van Luchtverontreiniging
The Young meet the Elders Wouter van Dieren, 15 januari 2015
Väder- och Klimatförändringar
Klimaatprobleem & De oplossing Concentrating Solar Power has a bright future.
Met oog op klimaat en de toekomst. ICOS kenmerken Geïntegreerd Observatiesysteem voor de Koolstofkringloop In preparatory phase; ERIC in 2012 Lange termijn.
De Menselijke Maat De aarde over jaar
3 havo Klimaatverandering § 3
Albert Klein Tank 14 November 2009 Klimaatscenario’s: wat staat ons te wachten?
Hoofdstuk 8 Klimaatverschillen tussen Spanje en Nederland.
Klimaatadaptatie van internationaal tot lokaal niveau Johan Bogaert.
De zomer van 2030 Gerbrand Komen Bart van den Hurk Frank Selten Geert Lenderink Albert Klein Tank © KNMI 2004.
NME, Den Haag, 12 oktober 2009Klimaatverandering Rob van DorlandKNMI.
Albert Klein Tank en de projectgroep klimaatscenario’s van het KNMI Scenario’s voor klimaatverandering in Nederland.
AARDE 3/4 vmbo 4 Weer en klimaat § 6-9. Het weer in Nederland isobaren lijnen op een tussen plaatsen met dezelfde luchtdruk lagedrukgebieden: rond de.
AARDE 3/4 vmbo 4 Weer en klimaat § 2-4. Het weer Weer Atmosfeer Toestand van de atmosfeer op een bepaald moment op een bepaalde plaats Luchtlaag die om.
Thema Biosfeer Paragraaf 2 HET BROEIKASEFFECT.
Klimaatverandering en de broeikasgassen waterdamp en ozon
Klimaten van Europa Klas 2.
Klimaatverandering& Landbouw
1 vmbo-T/havo 2 klimaat, §6 en 7
Transcript van de presentatie:

Mastercourse Google Earth & klimaatverandering 13 januari 2010 Mastercourse Google Earth en de zichtbare effecten van klimaatverandering Hoe gaat het verder? Inleiding Geschiedenis Broeikaseffect 20ste eeuw Toekomst Google Earth Blijft het klimaat stabiel? Neemt het broeikaseffect toe? Glijden we af in een nieuwe ijstijd? John van Boxel Universiteit van Amsterdam 13 januari 2010 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel

Het klimaat in de 21ste eeuw Een nieuwe ijstijd? Modellen Emissiescenario's Temperatuur Neerslag Zeespiegel Artikel uit Nature 2006 Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie

Een nieuwe ijstijd? Komende 50000 jaar weinig astronomische forcering Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie Komende 50000 jaar weinig astronomische forcering IJsvolume zal waarschijnlijk niet toenemen Ook niet zonder extra broeikaseffect Berger et al. 2002,Science 297: 1287-1288

(Atmosphere-Ocean) Global Circulation models Modellen GCMs  AOGCMs (Atmosphere-Ocean) Global Circulation models Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie Atmosfeer Oceaan Zee-ijs Land- oppervlak Land- oppervlak Oceaan Zee-ijs Andere aërosolen Sulfaat- aërosol Koolstof cyclus Atmosferische chemie Dynamische vegetatie

Modellen: toenemende functionaliteit en resolutie Mastercourse Google Earth & klimaatverandering Modellen: toenemende functionaliteit en resolutie 13 januari 2010 Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie Bron Figuren: IPCC 2007, WG1 (The physical science basis), Hoofdstuk 1, Figuur 1.2 en 1.4 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel

Emissiescenorio’s Business as usual (A1F1) Aangepaste technologie (of niet) Goede of slechte economische ontwikkeling Alles uit de kast halen (B1) Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie Emissie Concentratie

Mastercourse Google Earth & klimaatverandering 13 januari 2010 Temperatuurtoename Temperatuur Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie Afhankelijk van model en scenario Minimaal 1.3oC (t.o.v.) 1990, maximaal 5.8oC Tropen minder (waterdamp broeikasgas nr 1) Poolstreken meer (weinig waterdamp) NB: Verschil tussen nu en laatste ijstijd is circa 8 oC 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel

Jaarlijkse neerslag Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie Relatieve verandering v/d jaarlijkse neerslag (in %) als de CO2 concentratie verdubbelt (+sulfaat) berekend met het GCM HadCM2

Neerslaghoeveelheden met andere klimaatmodellen Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie NB: Modelresultaten ten tijde van TAR (2001)

Verwachte neerslag bij verdubbelde CO2 concentratie Alle modellen voorspellen een toename van de wereldwijd gemiddelde neerslag (2.5 – 5.1%) Er zijn grote regionale verschillen tussen de modellen, maar in alle modellen: zijn er gebieden die natter worden, maar ook gebieden die droger worden worden de gematigde breedten op het noordelijk halfrond natter wordt het Middellandse Zee gebied droger Overall balans voor de mensheid negatief volgens alle modellen (zeker op korte tot middellange termijn: decennia tot 100 jaar) Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie

Zeespiegel & ijsvolumes (106 km3) Equivalent zeeniveau (m) IJskap Oost-Antarctica 26.7 60.0 IJskap West-Antarctica 2.7 6.0 IJskap op Groenland 3.0 6.6 Gebergtegletsjers 0.1 0.3 Thermisch expansie (per K) 0.1 m/K TOTAAL + 73 m Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie

Geschatte zeespiegelstijging (in cm) in de komende eeuwen 2 x CO2 4 x CO2 2100 2200 Antarctische ijskap 1 -4 -3 -18 Groenlandse ijskap 6 15 11 50 Gebergtegletsjers 16 20 25 30 Thermische expansie 45 40 60 Totaal (cm) 48 76 73 122 Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie Onzekerheid schattingen + of - 50%

Mastercourse Google Earth & klimaatverandering Nature 26 januari 2006 13 januari 2010 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel

Mastercourse Google Earth & klimaatverandering Nature 26 januari 2006 13 januari 2010 2.5-4.0°C warmer Één model - ECHAM5: Max Planck Instituut Hamburg Meer neerslag op hoge breedten Drie scenario's: 550, 700 en 800 ppm CO2 in 2100 Meer neerslag in de tropen (ITCZ) Subtropen worden droger Meer neerslag-extremen en droogten 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel

Mastercourse Google Earth & klimaatverandering Nature 26 januari 2006 13 januari 2010 Afsmelten van het poolijs 40 cm zee-spiegelstijging Afzwakken thermohaline circulatie 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel

Mastercourse Google Earth & klimaatverandering 13 januari 2010 Nieuwste resultaten van het ECHAM5 v/h Max Planck instituut in Hamburg samengevat Drie scenario's: 550, 700 en 800 ppm CO2 in 2100 Temperatuur: 2.5 tot 4.0 °C warmer Neerslag: Meer regen en sneeuw op hoge breedten Meer neerslag in de tropen (ITCZ beter ontwikkeld) Subtropen en mediterraan gebied droger Meer neerslagextremen en meer droogten Afsmelten ijskap op de Noordpool 40 cm zeespiegelstijging 30 cm door thermische expansie 10 cm door afsmelten van de ijskap op Groenland Afzwakken van de thermohaline circulatie Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel

IPCC 2007 Assessment Report 4 Alle IPCC rapporten bestaan uit 4 delen WG I The Physical Science Basis WG II Impacts, Adaptation and Vulnerability WG III Mitigation of Climate Change The AR4 Synthesis Report AR4 beschikbaar op IPCC website www.ipcc.ch Bevestigt grotendeels conclusies uit eerdere IPCC rapporten Veel onzekerheden weggenomen Weer betere modellen Klimaat v/d 20ste eeuw kan nu met redelijke nauwkeurigheid worden gesimuleerd Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie

Of wachten op zekerheid ? Conclusie Concentraties broeikasgassen toegenomen Klimaat is veranderd in de 20ste eeuw Waarschijnlijk (groten)deels door broeikaseffect Concentraties zullen nog verder stijgen Verdere klimaatveranderingen worden verwacht Verschillen in modeluitkomsten a.o. door: Onzekerheden in emissiescenario’s Niet alle fysische processen kwantitatief bekend Gridafstanden in modellen No regret policy ? Of wachten op zekerheid ? Nieuwe ijstijd Modellen Emissie Temperatuur Neerslag Zeespiegel Art. Nature IPCC 2007 Conclusie

Mastercourse Google Earth & klimaatverandering Stellingen 13 januari 2010 Naar de discussie Inleiding Geschiedenis Broeikaseffect 20ste eeuw Toekomst Google Earth Stellingen 5. Toekomstige klimaatveranderingen - John van Boxel